Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải (Tóm tắt, hoàn cảnh st, nội dung, nghệ thuật, sơ đồ tư duy) – Văn 10

Nói chung Tác giả – Tác phẩm: Yêu và đồng cảm bao gồm Giới thiệu tác giả Phong Tử Khải và hoàn cảnh sáng tác, thể loại, bố cục, tóm tắt, trị giá nội dung, rực rỡ nghệ thuật tác phẩm Yêu và đồng cảm – SGK Văn 10 Kết nối tri thức.

Tác giả – Tác phẩm: Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải

I. Giới thiệu tác giả Phong Tử Khải

Phong Tử Khải (1898-1975). Nhà tản văn, họa sĩ. Ông từng tôn Pháp sư Hoằng Nhất (Lý Thúc Đồng) làm thầy, thông hiểu văn hóa Trung Quốc lẫn phương Tây.

Phong cách sáng tác:

Tản văn của ông có phong cách bình dị mộc mạc, ý nghĩa khoan hậu nhân hậu nhưng mà thâm thúy, và cả sự thú vị hồn nhiên như trẻ thơ, là những giai tác được tôn sùng trong văn học hiện đại Trung Quốc, nhiều lần được chọn đưa vào sách giáo khoa Ngữ văn bậc tiểu học và trung học.

Tranh của ông hồ hết có nội dung dành cho thiếu nhi, vui nhộn dí dỏm, phản ánh các hiện tượng xã hội. Vì vậy, chúng được lưu truyền rộng rãi, được nhiều người thích thú, sưu tầm.

II. Nói chung tác phẩm Yêu và đồng cảm 

1. Hoàn cảnh sáng tác


 – Văn bản Yêu và đồng cảm được trích trong tập Sống vốn thuần tuý của Phong Tử Khải, là chương 5 của cuốn sách, có tiêu đề là Sống nhưng mà học nghệ thuật.

– Sống vốn thuần tuý là tập văn – họa khá đặc trưng cho phong cách viết, vẽ của tác giả

2. Bố cục

Văn bản Yêu và đồng cảm được phân thành 4 phần:

Phần 1: Đoạn 1 + 2: Những cảm nhận thuở đầu và cách lý giải của tác giả về lòng đồng cảm

Phần 2: Đoạn 3: Cách trình bày và ý nghĩa của lòng đồng cảm

Phần 3: Đoạn 4 + 5: Nhân vật của lòng đồng cảm và điểm tương đồng trong sự đồng cảm giữa trẻ em và người nghệ sĩ

Phần 4: Đoạn 6: Thông điệp gửi gắm của tác giả mong muốn mọi người hãy có lòng đồng cảm với vạn vật trong cuộc sống thường nhật

3. Tóm tắt văn bản

   Yêu và đồng cảm là đoạn trích thuộc tác phẩm Sống vốn thuần tuý của tác giả Phong Tử Khải, đoạn trích mở đầu bằng lời kể của tác giả về một chú nhỏ xếp đồ giúp mình, về lòng đồng cảm của chú nhỏ với tất cả đồ vật có trong phòng. Văn bản nói về tấm lòng đồng cảm ko chỉ của đứa nhỏ hay người họa sĩ nhưng mà còn cả sự đồng cảm của mọi nghề nghiệp nhưng lòng đồng cảm và cách nhìn mọi vật của họ ko giống nhau. Người nghệ sĩ cũng giống như trẻ em, luôn đồng cảm với mọi sự vật, kể cả những đồ vật từ cái bàn, cái ghế tới bông hoa, cây cối, … Văn bản khẳng định quan niệm của tác giả về lòng đồng cảm của người nghệ sĩ và tôn trọng, ngợi ca tấm lòng đồng cảm của trẻ em.

4. Trị giá nội dung 

– Cho thấy lòng đồng cảm luôn hiện hữu trong cuộc sống của con người và tác động tới cả vạn vật xung quanh.

– Khẳng định trị giá và ý nghĩa của lòng đồng cảm đối với con người, giúp cuộc sống nhiều xúc cảm và con người có thể thân thiện, gắn kết nhau hơn.

– Lòng đồng cảm ko chỉ giữa con người với nhau nhưng mà còn giữa con người với tự nhiên, vạn vật.

– Càng tự nhiên, tinh khiết, chúng ta càng giàu lòng đồng cảm với người khác hơn, ví dụ như trẻ thơ, họa sĩ, là những nhân vật dễ đồng cảm với vạn vật.

– Có sức truyền cảm mạnh mẽ tới độc giả, xúc tiến mỗi tư nhân biết mến thương và thông cảm với người khác.

5. Trị giá nghệ thuật

– Ngôn từ mộc mạc, dễ hiểu.

– Cách triển khai ý và luận điểm trong văn bản rõ ràng, logic.

– Văn phong tự nhiên, dễ tiếp thu.

6. Tác phẩm Yêu và đồng cảm

Một đứa nhỏ vào phòng tôi, giúp tôi sắp xếp đồ đoàn. Thấy cái đồng hồ quả quýt úp mặt xuống bàn, nó lật lại hộ. Thấy chén trà đặt phía sau quai ấm trà, nó chuyển tới trước vòi đảo lại giúp. Thấy đây treo tranh trên tường buông thõng thò ra ngoài, nó bắc ghế trèo lên giấu vào trong hộ. Tôi cảm ơn:

“Cháu chăm quá, toàn quét dọn hộ chú thôi!”.

Nó trả lời: “Ko đâu, chẳng qua thấy chúng như thế, cháu cứ bứt rứt ko yên!”.

Đúng vậy, nó từng nói: “Đồng hồ quả quýt úp mặt xuống bàn, nó bực bội lắm đấy!”.

“Chén trà nấp sau lưng mẹ thì làm sao uống sữa được?”

“Giày chiếc xuôi chiếc ngược, làm sao chúng nói chuyện được với nhau?”

“Bím tóc của bức tranh thòng ra trước, trông như con ma vậy. 

Tôi phục sát đất tấm lòng đồng cảm phong phú của chú nhỏ này. Từ đó tôi quả thực cũng để tâm tới vị trí của đồ vật, tạo điều kiện để chúng được thoải mái. Vị trí đặt để chúng có. sự siêng năng hay vì điều đề chịu, ta nhìn mới thấy thư thái. Bấy giờ tôi mới sực nhìn thấy đề là tâm trạng” trước cái đẹp, là thủ pháp thường dùng trong văn mô tả, là vấn đề cấu trúc thường gặp trong hội hoạ. Những thứ đó đều được tăng trưởng ra từ sự đồng cảm. Người tầm thường chỉ có thể đồng cảm với đồng loại hoặc cùng lắm là với động vật nhưng mà thôi, cồn nghệ sĩ lại có lòng đồng cảm rộng lớn quảng đại như tấm lòng trời đất, trải khắp vạn vật có tình cũng như ko có tình.

Hôm sau tới trường cấp ba dạy nghệ thuật, tôi cũng giảng cho các em thế này: Mọi vật trên đời đều có nhiều  Góc Nghiêng về sự vật mặt, mỗi người chúng ta chỉ thấy được một mặt nhưng mà thôi. Ví được trình bày thế nào ở những người có nghệ như cùng một gốc cây, những nhà khoa học, bác làm vườn chú thợ mộc, anh hoạ sĩ lại nhìn nhận nó dưới những góc độ không giống nhau. Nhà khoa học thấy được tính chất và trạng thái của nó, bác làm vườn thấy sức sống của nó, chú thợ mộc thấy chất liệu của nó, anh hoạ sĩ thấy dáng vẻ của nó. Nhưng cái nhìn của anh hoạ sĩ lại khác hẳn ba người kia. Ba người kia đều có mục tiêu, đều nghĩ tới quan hệ nhân quả của cái cây, còn anh hoạ sĩ lại chỉ thưởng thức đáng vẻ của cái cây hiện nay, ko còn mục tiêu gì khác. Thế nên anh hoạ sĩ thường nhìn thấy khía cạnh hình thức, chứ ko phải khía cạnh thực tiễn. Nói cách khác là chỉ thấy toàn cầu của Mỹ chứ ko phải toàn cầu của Chân và Thiện. Tiêu chuẩn trị giá trong toàn cầu của Mỹ khác hẳn trong toàn cầu của Chân và Thiện, chúng ta chỉ thưởng thức đáng vẻ, màu sắc, hình dạng của sự vật, chứ ko quan tâm tới trị giá thực tiễn của nó.

Bởi vậy một gốc cây khô, một tảng đá lạ chẳng có trị giá sử đụng gì cả, nhưng trong mắt các họa sĩ [… | lại là một đề tài tuyệt vời. Bông hoa dại không tên, trong mắt nhà thơ cũng đẹp đẽ lạ thường. Bởi vậy thế giới mà nghệ sĩ thấy có thể coi là một thế giới đại đồng, bình đăng. Tấm lòng của nghệ sĩ đối với mọi sự vật trên đời đều đồng cảm và nhiệt thành.

[…] Hoạ sĩ đưa tấm lòng mình về trạng thái hồn nhiênnhư trẻ nhỏ để mô tả trẻ em, đồng thời cũng đặt lòng mình vào biểu cảm khổ cực của người hành khất để khắc hoạ cùng buồn cùng vui, cùng khóc cùng cười với nhân vật mô tả; nếu ko có tấm lòng đồng cảm rộng lớn như thế nhưng mà chăm chắm vào kỹ thuật vẽ thì vững chắc ko thể trở thành hoạ sĩ thực sự được. Dù có vẽ được thì tối đa cũng chỉ là thợ vẽ nhưng mà thôi.

Nhờ có tấm lòng đồng cảm rộng lớn như thế nên hoạ sĩ cũng đồng thời có được sức mạnh ý thức phong phú nhưng mà dư dật”). Nếu nó ko đủ khoáng đạt để đồng điệu với người hùng thi ko mô tả được người hùng, nếu nó ko đủ dịu dàng để hoà nhịp cùng thiếu nữ thì ko khắc hoạ được thiếu nữ. Do đó, nghệ sĩ lớn ắt là những người có tư cách lớn lao.

Lòng đồng cảm của nghệ sĩ ko chỉ dành cho đồng loại nhưng mà trải khắp sinh vật và phi sinh vật ở mọi  nơi; chó ngựa cỏ hoa, trên toàn cầu của Mỹ đều là vật đồng cảm được biểu lộ như sống có vong linh, biết cười biết khóc. Thi sĩ thường nghe thấy chim cuốc kêu ra máu, con để mùa thu, thấy hoa đào cười gió đông, bươm bướm đắt xuân về, nếu xét dưới góc nhìn thực tiễn thì những điều đó đều là lời lắm nhảm của thi sĩ. Thực ra nếu chúng ta bước được vào toàn cầu của Mỹ, mở rộng lòng ra để biết đồng cảm nhiều hơn với vạn vật thì sẽ cảm thu được rõ rệt những tình cảnh đấy. Hoạ sĩ và thi sĩ chẳng khác gì nhau, hoạ may là hoạ sĩ chú trọng tới hình dạng và tư thái,) nhưng mà thôi. Chưa đích thân trải nghiệm sức sống của rồng ngựa thì chẳng vẽ được rồng ngựa, ko chứng kiến vẻ đẹp rắn rỏi của tùng bách thì đâu hoạ nổi tùng bách. […] Hoạ sĩ chúng tôi vẽ một cái bình hoa là phải để tâm vào bình hoa, để mình trở thành bình hoa cảm nhận cái lực của bình hoa mới trình bày được cái thân của bình hoa. Tấm lòng chúng tôi phải chiếu sáng cùng với rạng đông thì mới mô tả được rạng đông, dập dờn theo sóng bể lăn tăn thì mới khắc hoạ được sóng bể. Đây là cảnh giới “ta và vật một thể”, vạn vật đều thu cả vào tâm trí của người nghệ sĩ.

Người tầm thường bẩm sinh ít nhiều cũng đã có sự đồng điệu đồng cảm với hình dạng tư thái của vạn vật rồi. Cách bày vẽ trang trí nhà cửa, hình dạng màu sắc đồ đoàn, sở dĩ yêu cầu mỹ quan, là để thích hợp với thiên bẩm”) đấy. Thấy toàn những hình dạng màu sắc xinh tươi, tâm hồn chúng ta cùng thư thái lây; trái lại nếu chỉ thấy rặt những hình dạng, màu mẽ xấu xí, chúng ta cũng đâm ra khó chịu. Có điều mức độ đồng cảm nông sâu cao thấp không giống nhau. Có nhẽ chẳng người nào trên đời hoàn toàn vô cảm với toàn cầu của hình dạng và màu sắc cả, cÓ chăng là kẻ tư chất nông cạn cùng cực hoặc là nô lệ của lí trí, đấy đúng thực là người “vô tình” vậy. Về mặt này chúng ta ko thể ko ca tụng các em nhỏ. Bởi trẻ em phần lớn rất giàu lòng đồng cảm. Hơn nữa, chúng ko chỉ đồng cảm với con người nhưng mà bằng một cách hết súc tự nhiên, còn đồng cảm với hết thảy sự vật như chó mèo, hoa cỏ,chim cá, bướm sâu,… Chúng hồn nhiên trò chuyện với chó mèo, hồn nhiên hôn lên hoa cỏ, hồn nhiên… Người thông minh nghệ thuật học chơi với búp bê, tấm lòng chúng thật tình nhưng mà tụ  nhiên hơn nghệ sĩ nhiều! Chúng thường quan tâm tới những việc nhưng mà người lớn ko để mắt tới, phát xuất hiện những điểm nhưng mà người lớn ko phát hiện được. Bởi vậy thực chất của trẻ thơ là nghệ thuật.

Nói cách khác, con người ta vốn là nghệ thuật, vốn giàu lòng đồng cảm. Chỉ vì lớn lên bị cách nghĩ của người đời thúc ép, nên tấm lòng đấy mới bị cản trở hoặc hao mòn. Chỉ có kẻ thông minh mới ko khuất phục, đù bên ngoài chịu đủ thứ áp bức thì bên trong vẫn giữ được lòng đồng cảm đáng quý ngọ. Những người đấy chính là nghệ sĩ.

Các nhà phê bình nghệ thuật phương Tây lúc bàn về tâm lý nghệ thuật, có cách nói gọi là “ đặt tình cảm vào”, chỉ việc chúng ta đặt tình cảm của mình vào tác phẩm nghệ thuật hoặc tự nhiên đẹp đề, đồng cảm với chúng, bấy giờ sẽ thể nghiệm được tư vị của cái đẹp. Chúng ta lại biết hành vi hoà mình này hay gặp nhất trong cuộc sống của trẻ nhỏ. Chúng thường dốc hết hứng thú vào chơi đùa mê mải, quên cả đói rét mỏi mệt.

[…] Tuổi thơ quả là thời hoàng kim trong đời người! Tuy thời hoàng kim của chúng ta đã trôi qua, nhưng nhờ bồi dưỡng về nghệ thuật, chúng ta vẫn có thể thấy lại toàn cầu hạnh phúc, nhân ái và hoà bình đấy.

(Phong Tử Khải, Sống vốn thuần tuý, Tố Hinh dịch,

NXB Hà Nội — Công ti Văn hoá & Truyền thông Nhã Nam, Hà Nội, 2020, tr. 268 – 273)

7. Sơ đồ tư duy


III. Câu hỏi vận dụng tri thức tác phẩm Yêu và đồng cảm

Câu 1: Tác giả mở đầu bài viết bằng một câu chuyện, điều đó gây được ấn tượng gì với bạn?

Lời giải:

Mở đầu bài viết bằng một câu chuyện là một cách dẫn dắt thú vị, tạo hứng thú, tò mò cho người đọc, tạo sự tự nhiên, tăng tính thực tiễn và lôi cuốn cho bài nghị luận.

Câu 2: Tác giả phục chú nhỏ vì sự siêng năng hay vì điều gì khác?

Lời giải:

Tác giả phục chú nhỏ ko chỉ vì sự siêng năng nhưng mà còn cảm phục tấm lòng đồng cảm của chú nhỏ. Chú nhỏ đấy siêng năng xếp đồ vì chú thấy đồng cảm với chúng, hòa mình vào suy nghĩ, xúc cảm của đồ vật và xếp chúng về đúng vị trí của mình.

Câu 3: Góc nhìn riêng về sự vật được trình bày thế nào ở những người có nghề nghiệp không giống nhau?

Lời giải:

Những nghề nghiệp không giống nhau nhìn nhận một sự vật dưới những góc độ không giống nhau, cụ thể với một gốc cây:

Nhà khoa học nhìn thấy tính chất và trạng thái của gốc cây.

Bác làm vườn lại nhìn về sức sống của cây.

Còn chú thợ mộc lại thấy được chất liệu tốt hoặc kém của gốc cây.

Anh họa sĩ nhìn về dáng vẻ của cây, chỉ thuần tuý thưởng thức dáng vẻ của cây, ko còn mục tiêu gì khác.

Câu 4: Phải chăng sự đồng cảm là một phẩm chất ko thể thiếu của người nghệ sĩ?

Lời giải:

Lòng đồng cảm là một phẩm chất ko thể thiếu của người nghệ sĩ, vì:

– Người nghệ sĩ cần đồng điệu, đồng cảm với nhân vật mới có thể tạo ra một tác phẩm xuất sắc.

– Người nghệ sĩ có lòng đồng cảm thì các tác phẩm được tạo ra sẽ có hồn hơn, dễ dàng tới gần hơn với người khác.

Lời giải: Thi sĩ Xuân Diệu từng viết: “Hãy nhìn đời bằng đôi mắt xanh non” (Đôi mắt xanh non, trong tập Riêng chung, NXB Văn học, Hà Nội, 1960). Dựa vào nội dung văn bản Yêu và đồng cảm, hãy thử nêu lí do khiến thi sĩ Xuân Diệu đề xuất tương tự.

Lời giải:

Lí do khiến thi sĩ Xuân Diệu đề xuất tương tự:

– Đôi mắt xanh non là chỉ đôi mắt của trẻ em, nhìn đời một cách thơ ngây, hồn nhiên nhất để cảm nhận toàn cầu trong một màu hồng tươi đẹp.

– Nhìn đời bằng đôi mắt của trẻ nhỏ sẽ giúp ta cảm nhận cuộc sống dưới một góc độ tươi đẹp hơn, ko có sự mỏi mệt và chỉ tràn đầy thú vui, hạnh phúc.

– Thi sĩ muốn quay trở lại tuổi thơ, trở lại hình hài của một đứa trẻ để cảm thu được tình yêu, niềm hạnh phúc lúc được vui chơi nhưng mà ko cần lo nghĩ việc đời. 

>>> Xem trọn bộ: Tác giả – Tác phẩm Văn 10 Kết nối tri thức

—————————–

Trên đây giainhat.vn đã cùng các bạn Nói chung về Tác giả – Tác phẩm: Yêu và đồng cảm trong bộ SGK Văn 10 Kết nối tri thức theo chương trình sách mới. Chúng tôi hi vọng các bạn đã có tri thức hữu ích lúc đọc bài viết này. giainhat.vn đã có đầy đủ các bài giới thiệu về tác giả tác phẩm các bộ sách mới Cánh Diều, Chân trời thông minh, Kết nối tri thức. Mời các bạn hãy click ngay vào trang chủ giainhat.vn để tham khảo và sẵn sàng bài cho năm học mới nhé. Chúc các bạn học tốt! 

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 10,Ngữ Văn 10

Hình Ảnh về: Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải (Tóm tắt, hoàn cảnh st, nội dung, nghệ thuật, sơ đồ tư duy) – Văn 10

Video về: Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải (Tóm tắt, hoàn cảnh st, nội dung, nghệ thuật, sơ đồ tư duy) – Văn 10

Wiki về Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải (Tóm tắt, hoàn cảnh st, nội dung, nghệ thuật, sơ đồ tư duy) – Văn 10

Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải (Tóm tắt, hoàn cảnh st, nội dung, nghệ thuật, sơ đồ tư duy) – Văn 10 -

Nói chung Tác giả – Tác phẩm: Yêu và đồng cảm bao gồm Giới thiệu tác giả Phong Tử Khải và hoàn cảnh sáng tác, thể loại, bố cục, tóm tắt, trị giá nội dung, rực rỡ nghệ thuật tác phẩm Yêu và đồng cảm – SGK Văn 10 Kết nối tri thức.

Tác giả – Tác phẩm: Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải

I. Giới thiệu tác giả Phong Tử Khải

Phong Tử Khải (1898-1975). Nhà tản văn, họa sĩ. Ông từng tôn Pháp sư Hoằng Nhất (Lý Thúc Đồng) làm thầy, thông hiểu văn hóa Trung Quốc lẫn phương Tây.

Phong cách sáng tác:

Tản văn của ông có phong cách bình dị mộc mạc, ý nghĩa khoan hậu nhân hậu nhưng mà thâm thúy, và cả sự thú vị hồn nhiên như trẻ thơ, là những giai tác được tôn sùng trong văn học hiện đại Trung Quốc, nhiều lần được chọn đưa vào sách giáo khoa Ngữ văn bậc tiểu học và trung học.

Tranh của ông hồ hết có nội dung dành cho thiếu nhi, vui nhộn dí dỏm, phản ánh các hiện tượng xã hội. Vì vậy, chúng được lưu truyền rộng rãi, được nhiều người thích thú, sưu tầm.

II. Nói chung tác phẩm Yêu và đồng cảm 

1. Hoàn cảnh sáng tác


 – Văn bản Yêu và đồng cảm được trích trong tập Sống vốn thuần tuý của Phong Tử Khải, là chương 5 của cuốn sách, có tiêu đề là Sống nhưng mà học nghệ thuật.

– Sống vốn thuần tuý là tập văn – họa khá đặc trưng cho phong cách viết, vẽ của tác giả

2. Bố cục

Văn bản Yêu và đồng cảm được phân thành 4 phần:

Phần 1: Đoạn 1 + 2: Những cảm nhận thuở đầu và cách lý giải của tác giả về lòng đồng cảm

Phần 2: Đoạn 3: Cách trình bày và ý nghĩa của lòng đồng cảm

Phần 3: Đoạn 4 + 5: Nhân vật của lòng đồng cảm và điểm tương đồng trong sự đồng cảm giữa trẻ em và người nghệ sĩ

Phần 4: Đoạn 6: Thông điệp gửi gắm của tác giả mong muốn mọi người hãy có lòng đồng cảm với vạn vật trong cuộc sống thường nhật

3. Tóm tắt văn bản

   Yêu và đồng cảm là đoạn trích thuộc tác phẩm Sống vốn thuần tuý của tác giả Phong Tử Khải, đoạn trích mở đầu bằng lời kể của tác giả về một chú nhỏ xếp đồ giúp mình, về lòng đồng cảm của chú nhỏ với tất cả đồ vật có trong phòng. Văn bản nói về tấm lòng đồng cảm ko chỉ của đứa nhỏ hay người họa sĩ nhưng mà còn cả sự đồng cảm của mọi nghề nghiệp nhưng lòng đồng cảm và cách nhìn mọi vật của họ ko giống nhau. Người nghệ sĩ cũng giống như trẻ em, luôn đồng cảm với mọi sự vật, kể cả những đồ vật từ cái bàn, cái ghế tới bông hoa, cây cối, … Văn bản khẳng định quan niệm của tác giả về lòng đồng cảm của người nghệ sĩ và tôn trọng, ngợi ca tấm lòng đồng cảm của trẻ em.

4. Trị giá nội dung 

– Cho thấy lòng đồng cảm luôn hiện hữu trong cuộc sống của con người và tác động tới cả vạn vật xung quanh.

– Khẳng định trị giá và ý nghĩa của lòng đồng cảm đối với con người, giúp cuộc sống nhiều xúc cảm và con người có thể thân thiện, gắn kết nhau hơn.

– Lòng đồng cảm ko chỉ giữa con người với nhau nhưng mà còn giữa con người với tự nhiên, vạn vật.

– Càng tự nhiên, tinh khiết, chúng ta càng giàu lòng đồng cảm với người khác hơn, ví dụ như trẻ thơ, họa sĩ, là những nhân vật dễ đồng cảm với vạn vật.

– Có sức truyền cảm mạnh mẽ tới độc giả, xúc tiến mỗi tư nhân biết mến thương và thông cảm với người khác.

5. Trị giá nghệ thuật

– Ngôn từ mộc mạc, dễ hiểu.

– Cách triển khai ý và luận điểm trong văn bản rõ ràng, logic.

– Văn phong tự nhiên, dễ tiếp thu.

6. Tác phẩm Yêu và đồng cảm

Một đứa nhỏ vào phòng tôi, giúp tôi sắp xếp đồ đoàn. Thấy cái đồng hồ quả quýt úp mặt xuống bàn, nó lật lại hộ. Thấy chén trà đặt phía sau quai ấm trà, nó chuyển tới trước vòi đảo lại giúp. Thấy đây treo tranh trên tường buông thõng thò ra ngoài, nó bắc ghế trèo lên giấu vào trong hộ. Tôi cảm ơn:

“Cháu chăm quá, toàn quét dọn hộ chú thôi!”.

Nó trả lời: “Ko đâu, chẳng qua thấy chúng như thế, cháu cứ bứt rứt ko yên!”.

Đúng vậy, nó từng nói: “Đồng hồ quả quýt úp mặt xuống bàn, nó bực bội lắm đấy!”.

“Chén trà nấp sau lưng mẹ thì làm sao uống sữa được?”

“Giày chiếc xuôi chiếc ngược, làm sao chúng nói chuyện được với nhau?”

“Bím tóc của bức tranh thòng ra trước, trông như con ma vậy. 

Tôi phục sát đất tấm lòng đồng cảm phong phú của chú nhỏ này. Từ đó tôi quả thực cũng để tâm tới vị trí của đồ vật, tạo điều kiện để chúng được thoải mái. Vị trí đặt để chúng có. sự siêng năng hay vì điều đề chịu, ta nhìn mới thấy thư thái. Bấy giờ tôi mới sực nhìn thấy đề là tâm trạng” trước cái đẹp, là thủ pháp thường dùng trong văn mô tả, là vấn đề cấu trúc thường gặp trong hội hoạ. Những thứ đó đều được tăng trưởng ra từ sự đồng cảm. Người tầm thường chỉ có thể đồng cảm với đồng loại hoặc cùng lắm là với động vật nhưng mà thôi, cồn nghệ sĩ lại có lòng đồng cảm rộng lớn quảng đại như tấm lòng trời đất, trải khắp vạn vật có tình cũng như ko có tình.

Hôm sau tới trường cấp ba dạy nghệ thuật, tôi cũng giảng cho các em thế này: Mọi vật trên đời đều có nhiều  Góc Nghiêng về sự vật mặt, mỗi người chúng ta chỉ thấy được một mặt nhưng mà thôi. Ví được trình bày thế nào ở những người có nghệ như cùng một gốc cây, những nhà khoa học, bác làm vườn chú thợ mộc, anh hoạ sĩ lại nhìn nhận nó dưới những góc độ không giống nhau. Nhà khoa học thấy được tính chất và trạng thái của nó, bác làm vườn thấy sức sống của nó, chú thợ mộc thấy chất liệu của nó, anh hoạ sĩ thấy dáng vẻ của nó. Nhưng cái nhìn của anh hoạ sĩ lại khác hẳn ba người kia. Ba người kia đều có mục tiêu, đều nghĩ tới quan hệ nhân quả của cái cây, còn anh hoạ sĩ lại chỉ thưởng thức đáng vẻ của cái cây hiện nay, ko còn mục tiêu gì khác. Thế nên anh hoạ sĩ thường nhìn thấy khía cạnh hình thức, chứ ko phải khía cạnh thực tiễn. Nói cách khác là chỉ thấy toàn cầu của Mỹ chứ ko phải toàn cầu của Chân và Thiện. Tiêu chuẩn trị giá trong toàn cầu của Mỹ khác hẳn trong toàn cầu của Chân và Thiện, chúng ta chỉ thưởng thức đáng vẻ, màu sắc, hình dạng của sự vật, chứ ko quan tâm tới trị giá thực tiễn của nó.

Bởi vậy một gốc cây khô, một tảng đá lạ chẳng có trị giá sử đụng gì cả, nhưng trong mắt các họa sĩ [… | lại là một đề tài tuyệt vời. Bông hoa dại không tên, trong mắt nhà thơ cũng đẹp đẽ lạ thường. Bởi vậy thế giới mà nghệ sĩ thấy có thể coi là một thế giới đại đồng, bình đăng. Tấm lòng của nghệ sĩ đối với mọi sự vật trên đời đều đồng cảm và nhiệt thành.

[…] Hoạ sĩ đưa tấm lòng mình về trạng thái hồn nhiênnhư trẻ nhỏ để mô tả trẻ em, đồng thời cũng đặt lòng mình vào biểu cảm khổ cực của người hành khất để khắc hoạ cùng buồn cùng vui, cùng khóc cùng cười với nhân vật mô tả; nếu ko có tấm lòng đồng cảm rộng lớn như thế nhưng mà chăm chắm vào kỹ thuật vẽ thì vững chắc ko thể trở thành hoạ sĩ thực sự được. Dù có vẽ được thì tối đa cũng chỉ là thợ vẽ nhưng mà thôi.

Nhờ có tấm lòng đồng cảm rộng lớn như thế nên hoạ sĩ cũng đồng thời có được sức mạnh ý thức phong phú nhưng mà dư dật”). Nếu nó ko đủ khoáng đạt để đồng điệu với người hùng thi ko mô tả được người hùng, nếu nó ko đủ dịu dàng để hoà nhịp cùng thiếu nữ thì ko khắc hoạ được thiếu nữ. Do đó, nghệ sĩ lớn ắt là những người có tư cách lớn lao.

Lòng đồng cảm của nghệ sĩ ko chỉ dành cho đồng loại nhưng mà trải khắp sinh vật và phi sinh vật ở mọi  nơi; chó ngựa cỏ hoa, trên toàn cầu của Mỹ đều là vật đồng cảm được biểu lộ như sống có vong linh, biết cười biết khóc. Thi sĩ thường nghe thấy chim cuốc kêu ra máu, con để mùa thu, thấy hoa đào cười gió đông, bươm bướm đắt xuân về, nếu xét dưới góc nhìn thực tiễn thì những điều đó đều là lời lắm nhảm của thi sĩ. Thực ra nếu chúng ta bước được vào toàn cầu của Mỹ, mở rộng lòng ra để biết đồng cảm nhiều hơn với vạn vật thì sẽ cảm thu được rõ rệt những tình cảnh đấy. Hoạ sĩ và thi sĩ chẳng khác gì nhau, hoạ may là hoạ sĩ chú trọng tới hình dạng và tư thái,) nhưng mà thôi. Chưa đích thân trải nghiệm sức sống của rồng ngựa thì chẳng vẽ được rồng ngựa, ko chứng kiến vẻ đẹp rắn rỏi của tùng bách thì đâu hoạ nổi tùng bách. […] Hoạ sĩ chúng tôi vẽ một cái bình hoa là phải để tâm vào bình hoa, để mình trở thành bình hoa cảm nhận cái lực của bình hoa mới trình bày được cái thân của bình hoa. Tấm lòng chúng tôi phải chiếu sáng cùng với rạng đông thì mới mô tả được rạng đông, dập dờn theo sóng bể lăn tăn thì mới khắc hoạ được sóng bể. Đây là cảnh giới “ta và vật một thể”, vạn vật đều thu cả vào tâm trí của người nghệ sĩ.

Người tầm thường bẩm sinh ít nhiều cũng đã có sự đồng điệu đồng cảm với hình dạng tư thái của vạn vật rồi. Cách bày vẽ trang trí nhà cửa, hình dạng màu sắc đồ đoàn, sở dĩ yêu cầu mỹ quan, là để thích hợp với thiên bẩm”) đấy. Thấy toàn những hình dạng màu sắc xinh tươi, tâm hồn chúng ta cùng thư thái lây; trái lại nếu chỉ thấy rặt những hình dạng, màu mẽ xấu xí, chúng ta cũng đâm ra khó chịu. Có điều mức độ đồng cảm nông sâu cao thấp không giống nhau. Có nhẽ chẳng người nào trên đời hoàn toàn vô cảm với toàn cầu của hình dạng và màu sắc cả, cÓ chăng là kẻ tư chất nông cạn cùng cực hoặc là nô lệ của lí trí, đấy đúng thực là người “vô tình” vậy. Về mặt này chúng ta ko thể ko ca tụng các em nhỏ. Bởi trẻ em phần lớn rất giàu lòng đồng cảm. Hơn nữa, chúng ko chỉ đồng cảm với con người nhưng mà bằng một cách hết súc tự nhiên, còn đồng cảm với hết thảy sự vật như chó mèo, hoa cỏ,chim cá, bướm sâu,… Chúng hồn nhiên trò chuyện với chó mèo, hồn nhiên hôn lên hoa cỏ, hồn nhiên… Người thông minh nghệ thuật học chơi với búp bê, tấm lòng chúng thật tình nhưng mà tụ  nhiên hơn nghệ sĩ nhiều! Chúng thường quan tâm tới những việc nhưng mà người lớn ko để mắt tới, phát xuất hiện những điểm nhưng mà người lớn ko phát hiện được. Bởi vậy thực chất của trẻ thơ là nghệ thuật.

Nói cách khác, con người ta vốn là nghệ thuật, vốn giàu lòng đồng cảm. Chỉ vì lớn lên bị cách nghĩ của người đời thúc ép, nên tấm lòng đấy mới bị cản trở hoặc hao mòn. Chỉ có kẻ thông minh mới ko khuất phục, đù bên ngoài chịu đủ thứ áp bức thì bên trong vẫn giữ được lòng đồng cảm đáng quý ngọ. Những người đấy chính là nghệ sĩ.

Các nhà phê bình nghệ thuật phương Tây lúc bàn về tâm lý nghệ thuật, có cách nói gọi là “ đặt tình cảm vào”, chỉ việc chúng ta đặt tình cảm của mình vào tác phẩm nghệ thuật hoặc tự nhiên đẹp đề, đồng cảm với chúng, bấy giờ sẽ thể nghiệm được tư vị của cái đẹp. Chúng ta lại biết hành vi hoà mình này hay gặp nhất trong cuộc sống của trẻ nhỏ. Chúng thường dốc hết hứng thú vào chơi đùa mê mải, quên cả đói rét mỏi mệt.

[…] Tuổi thơ quả là thời hoàng kim trong đời người! Tuy thời hoàng kim của chúng ta đã trôi qua, nhưng nhờ bồi dưỡng về nghệ thuật, chúng ta vẫn có thể thấy lại toàn cầu hạnh phúc, nhân ái và hoà bình đấy.

(Phong Tử Khải, Sống vốn thuần tuý, Tố Hinh dịch,

NXB Hà Nội — Công ti Văn hoá & Truyền thông Nhã Nam, Hà Nội, 2020, tr. 268 – 273)

7. Sơ đồ tư duy


III. Câu hỏi vận dụng tri thức tác phẩm Yêu và đồng cảm

Câu 1: Tác giả mở đầu bài viết bằng một câu chuyện, điều đó gây được ấn tượng gì với bạn?

Lời giải:

Mở đầu bài viết bằng một câu chuyện là một cách dẫn dắt thú vị, tạo hứng thú, tò mò cho người đọc, tạo sự tự nhiên, tăng tính thực tiễn và lôi cuốn cho bài nghị luận.

Câu 2: Tác giả phục chú nhỏ vì sự siêng năng hay vì điều gì khác?

Lời giải:

Tác giả phục chú nhỏ ko chỉ vì sự siêng năng nhưng mà còn cảm phục tấm lòng đồng cảm của chú nhỏ. Chú nhỏ đấy siêng năng xếp đồ vì chú thấy đồng cảm với chúng, hòa mình vào suy nghĩ, xúc cảm của đồ vật và xếp chúng về đúng vị trí của mình.

Câu 3: Góc nhìn riêng về sự vật được trình bày thế nào ở những người có nghề nghiệp không giống nhau?

Lời giải:

Những nghề nghiệp không giống nhau nhìn nhận một sự vật dưới những góc độ không giống nhau, cụ thể với một gốc cây:

Nhà khoa học nhìn thấy tính chất và trạng thái của gốc cây.

Bác làm vườn lại nhìn về sức sống của cây.

Còn chú thợ mộc lại thấy được chất liệu tốt hoặc kém của gốc cây.

Anh họa sĩ nhìn về dáng vẻ của cây, chỉ thuần tuý thưởng thức dáng vẻ của cây, ko còn mục tiêu gì khác.

Câu 4: Phải chăng sự đồng cảm là một phẩm chất ko thể thiếu của người nghệ sĩ?

Lời giải:

Lòng đồng cảm là một phẩm chất ko thể thiếu của người nghệ sĩ, vì:

– Người nghệ sĩ cần đồng điệu, đồng cảm với nhân vật mới có thể tạo ra một tác phẩm xuất sắc.

– Người nghệ sĩ có lòng đồng cảm thì các tác phẩm được tạo ra sẽ có hồn hơn, dễ dàng tới gần hơn với người khác.

Lời giải: Thi sĩ Xuân Diệu từng viết: “Hãy nhìn đời bằng đôi mắt xanh non” (Đôi mắt xanh non, trong tập Riêng chung, NXB Văn học, Hà Nội, 1960). Dựa vào nội dung văn bản Yêu và đồng cảm, hãy thử nêu lí do khiến thi sĩ Xuân Diệu đề xuất tương tự.

Lời giải:

Lí do khiến thi sĩ Xuân Diệu đề xuất tương tự:

– Đôi mắt xanh non là chỉ đôi mắt của trẻ em, nhìn đời một cách thơ ngây, hồn nhiên nhất để cảm nhận toàn cầu trong một màu hồng tươi đẹp.

– Nhìn đời bằng đôi mắt của trẻ nhỏ sẽ giúp ta cảm nhận cuộc sống dưới một góc độ tươi đẹp hơn, ko có sự mỏi mệt và chỉ tràn đầy thú vui, hạnh phúc.

– Thi sĩ muốn quay trở lại tuổi thơ, trở lại hình hài của một đứa trẻ để cảm thu được tình yêu, niềm hạnh phúc lúc được vui chơi nhưng mà ko cần lo nghĩ việc đời. 

>>> Xem trọn bộ: Tác giả – Tác phẩm Văn 10 Kết nối tri thức

—————————–

Trên đây giainhat.vn đã cùng các bạn Nói chung về Tác giả – Tác phẩm: Yêu và đồng cảm trong bộ SGK Văn 10 Kết nối tri thức theo chương trình sách mới. Chúng tôi hi vọng các bạn đã có tri thức hữu ích lúc đọc bài viết này. giainhat.vn đã có đầy đủ các bài giới thiệu về tác giả tác phẩm các bộ sách mới Cánh Diều, Chân trời thông minh, Kết nối tri thức. Mời các bạn hãy click ngay vào trang chủ giainhat.vn để tham khảo và sẵn sàng bài cho năm học mới nhé. Chúc các bạn học tốt! 

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 10,Ngữ Văn 10

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận