Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước (hay nhất)

Tham khảo Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Qua các dàn ý sau đây sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính và cách triển khai các luận điểm nhằm hoàn thiện bài viết một cách hoàn chỉnh nhất. Mời các bạn cùng tham khảo!

Mục lục bài viết

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 1

Đề 1:

Cảm nhận của anh / chị về đọan thơ sau đây trong đọan trích “Non sông” của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

……………………………………


Đất Nước có từ ngày đó”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông” là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Chín câu thơ đầu của đọan thơ :

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

……………………………………

Đất Nước có từ ngày đó”.

     Là những cảm nhận thâm thúy của thi sĩ về sự sinh thành và tăng trưởng của Non sông qua những hình tượng cụ thể, sinh động,gợi cảm sôi nổi và thiết tha.

II. Thân bài:

* Tòan đọan thơ có chín câu, được viết theo thể thơ tự do, hình ảnh thơ giàu sức liên tưởng…, thi sĩ tạo điều kiện cho người đọc có những suy nghĩ, cảm nhận về cội nguồn và sự tạo nên của Non sông một cách thâm thúy.

* Trước hết,ở hai câu thơ đầu của đọan thơ, Tác giả đi tìm sự lý giải về sự sinh thành của tổ quốc.Non sông có từ bao giờ ? Để trả lời cho câu hỏi này, thi sĩ đã viết:

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi,

Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”.

     Tham vọng tính tuổi của Non sông của thi sĩ thật khó bởi chính cái “ngày xửa ngày xưa” ( thời kì nghệ thuật thường thấy trong truyện cổ tích) có tính phiếm chỉ, trừư tượng, ko xác định. Đó là thời kì huyền hồ, hư ảo, thời kì mang màu sắc huyền thoại. Song chính ở “cái ngày xửa ngày xưa” đó, thi sĩ đã tạo điều kiện cho chúng ta nhận thức được : Đất Nước đã có từ rất lâu, rất xa, từ bao giờ chẳng biết .Chỉ biết rằng : lúc ta cất tiếng khóc chào đời, thì Đất Nước đã hiện hữu.

     Ko ngừng lại ở khát vọng đo đếm tuổi của tổ quốc, thi sĩ còn nỗ lực tưởng tượng về khởi đầu và quá trình trưởng thành của tổ quốc :

“Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện giờ bà ăn,

Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc”

     Phải chăng, khởi thủy của tổ quốc là văn hóa được kết tinh từ tâm hồn và tính cách người hùng của con người Việt Nam. Ở đây,hình ảnh “miếng trầu” đã là một hình tượng nghệ thuật giàu tính thẩm mỹ từng xuất hiện trong các câu chuyện cổ tích,ca dao,tục ngữ.Bởi lẽ,“miếng trầu”là hiện thân của tình mến thương, lòng thủy chungcủa tâm hồn dân tộc.Từ truyền thuyết dân gian tới tác phẩm thơ văn hiện đại, cây tre đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh ý thức dân tộc quật cường đánh giặc cứu nước và giữ nước.

     Và còn nữa, trong quá trình trưởng thành, tổ quốc còn gắn liền với với đời sống văn hóa tâm linh, bằng phong tục tập quán lâu đời còn truyền lại và bằng chính cuộc sống lao động chịu khó vất vả của nhân dân:

“Tóc mẹ búi sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên,

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần ,sàng…”.

     Đọan thơ, bằng những ý thơ giàu sức liên tưởng , thi sĩ đã đưa người đọc trở về với những nét đẹp văn hóa một thời của người phụ nữ Việt Nam bình hình ảnh “tóc mẹ búi sau đầu”, gợi tả một nét đẹp thuần phong mỹ tục của người Việt; và những câu ca dao xưa ca tụng vẻ đẹp đậm tình nặng nghĩa trong cuộc sống vợ chồng “cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Ko những vậy, hình ảnh thơ còn trình bày sự cảm nhận về tổ quốc gắn với nền văn hóa nông nghiệp lúa nước, lấy hạt gạo làm gia tư…

     * Có thể nói,đọan thơ mở đầu trả lời cho câu hỏi về cội nguồn tổ quốc – một câu hỏi thân thuộc, giản dị bằng cách nói cũng rất giản dị, tự nhiên nhưng cũng rất mới lạ : thi sĩ ko tạo ra khỏang cách sử thi để chiêm ngưỡng và ca tụng tổ quốc hoặc dùng những hình ảnh mĩ lệ , mang tính biểu tượng để cảm nhận và lý giải , nhưng dùng cách nói rất đỗi giản dị,tự nhiên với những gì thân thiện , thân thiết , bình dị nhất.

     Giọng thơ trầm lặng, nghiêm trang; cấu trúc thơ theo lối tăng cấp : Non sông đã có; Đất Nước khởi đầu; Đất Nước lớn lên; Đất Nước có từ… tạo điều kiện cho người đọc tưởng tượng cả quá trình sinh ra, lớn lên, trưởng thành của tổ quốc trong thời kì trường kỳ của con người Việt Nam qua bao thế hệ. Đặc trưng là cách thi sĩ viết hoa hai từ Đất Nước ( vốn là một danh từ chung) cũng đã giúp ta cảm nhận tình yêu và sự trân trọng của thi sĩ lúc nói về tổ quốc , quê hương của mình.

III. Kết bài:

     Tóm lại, chín câu thơ mở đầu cho đọan trích “Đất Nước” đã thật sự để lại những ấn tượng và xúc cảm thâm thúy cho người đọc về sự sinh thành và trưởng thành của tổ quốc. Bởi lẽ, đọan thơ đã tạo điều kiện cho tất cả mọi người, đặc thù là thế hệ trẻ, những người nào nhưng còn có những nhận thức mơ hồ về tổ quốc mình thật sự phải suy gẫm.Bởi lẽ, đọan thơ còn cho chúng ta hiểu được tổ quốc thật thân yêu và thân thiện biết nhường nào .Từ đó đọan thơ bồi dưỡng thêm cho chúng ta về tình yêu tổ quốc, quê hương mình và biến tình yêu đó bằng thái độ, hành động dựng xây , bảo vệ tổ quốc.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 2

Đề 2:

Phân tích đọan thơ sau đây trong đọan trích “Đất Nước” ( Trích trường ca “ Mặt đường khát vọng”
của Nguyễn Khoa Điềm:

“ Đất là nơi anh tới trường

………………………………….

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài :

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Có thể nói, bằng giọng thơ sôi nổi thiết tha, hình ảnh thơ sinh động và gợi cảm…đọan thơ sau đây trong “Đất Nước” có thể xem như là những khái niệm về tổ quốc thật mới mẻ và lạ mắt của thi sĩ :

“ Đất là nơi anh tới trường

………………………………….

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”.

II. Thân bài:

* Nếu như chín câu thơ đầu của đọan thơ là sự trả lời của thi sĩ cho câu hỏi : Non sông có từ bao giờ? Thì ở 16 câu thơ này, thi sĩ tiếp tục bộc bạch sự cảm nhận của mình về tổ quốc để trả lời cho câu hỏi : Non sông là gì?

* Câu hỏi đã được thi sĩ trả lời bằng cách nêu ra những khái niệm về tổ quốc ở hai phương diện : ko gian địa lý và thời kì lịch sử .

    Trước hết, về ko gian địa lý, tổ quốc là nơi sinh sống của mỗi người:

“ Đất là nơi anh tới trường,

Nước là nơi em tắm”.

    Ko những vậy , tổ quốc còn là nơi tình yêu lứa đôi nảy nở say đắm, thiết tha .Đó là “ nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”. Non sông còn là núi sông, rừng bể,là“hòn núi bạc”,là “nước biển khơi”.Và còn nữa, tổ quốc còn ko gian sống sót của tập thể qua nhiều thế hệ với “những người nào đã khuất…những người nào hiện giờ…”

    Cùng với cách cảm nhận về tổ quốc ở phương diện ko gian địa lý, thi sĩ còn cảm nhận tổ quốc ở phương diện thời kì lịch sử .Ở phương diện này, tổ quốc có cả chiều sâu và bề dày được nhận thức từ huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, từ truyền thuyết Hùng Vương và ngày giỗ Tổ .

    Đọan thơ với cấu trúc tiếng nói “ Đất là…, Nước là…Đất Nước là…” , thi sĩ đã khái niệm bằng cách tư duy “chiết tự” để giảng giải, giải nghĩa hai tiếng Đất Nước thiêng liêng bằng ý thức luận lí chân xác.Nếu tách ra làm những thành tố tiếng nói độc lập thì Đất và Nước chỉ có ý tức là ko gian sống sót về mặt vật chất của con người cá thể.Nhưng nếu hợp thành một danh từ thì “Đất Nước” lại có ý nghĩa ý thức thiêng liêng, chỉ ko gian sinh sống của cả một tập thể người như anh em một nhà.

* Tóm lại, bằng cách sử dụng thông minh các yếu tố ca dao, truyền thuyết dân gian thi sĩ đã lý giải một cách sinh động , cụ thể cho câu hỏi : Non sông là gì? Từ đó , hình ảnh tổ quốc hiện lên qua đọan thơ vừa thân thiện – cụ thể, vừa thiêng liêng- nói chung trên cả bề rộng ko gian địa lý mênh mông và thời kì lịch sử đằng đẵng của dân tộc.

III. Kết bài:

    Có thể nói, đọan thơ là những khái niệm nhiều chủng loại, phong phú về tổ quốc từ chiều sâu văn hóa dân tộc, xuyên suốt chiều dài của thời kì lịch sử tới chiều rộng của ko gian tổ quốc.
Thi sĩ cũng vận dụng rộng rãi các chất liệu văn hóa dân gian để cảm nhận và khái niệm về đất.Từ đó , đọan thơ tạo điều kiện cho chúng ta hiểu và gắn bó hơn với tổ quốc, quê hương mình bằng một tình yêu và ý thức trách nhiệm thâm thúy .

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 3

Đề 3:

Phân tích đọan thơ sau đây trong đọan trích “Non sông” của Nguyễn Khoa Điềm:

“ Trong anh và em hôm nay,

………………………………

Làm nên Đất Nước muôn thuở”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là những lời nhắn nhủ tâm tình về sự gắn bó và trách nhiệm của mỗi người với tổ quốc:

“ Trong anh và em hôm nay,

Đều có một phần Đất Nước

………………………………

Làm nên Đất Nước muôn thuở”.

II. Thân bài:

    Thật vậy, sau những cảm nhận mới mẻ và thâm thúy của thi sĩ về tổ quốc qua những phương diện ko gian- địa lý,thời gian- lịch sử,phong tục- văn hóa …, Nguyễn Khoa Điềm đã đi tới khẳng định:

“ Trong anh và em hôm nay,

Đều có một phần Đất Nước”.

1.Đây là một sự thực nhưng mỗi người Việt Nam người nào cũng đều cảm thấy.Non sông đã hóa thân vào mỗi con người, bởi chúng ta đều là con Rồng, cháu Tiên, đều sinh ra và lớn lên trên tổ quốc này.Mỗi người Việt Nam đều đã và đang thừa hưởng những trị giá vật chất, ý thức của tổ quốc thành máu thịt, tâm hồn, nếp cảm,nếp nghĩ và cách sống của mình.

2.Từ việc khẳng định: tổ quốc hóa thân và kết tinh trong cuộc sống của mỗi người,thi sĩ tiếp tục nói về mối quan hệ gắn bó thâm thúy của mỗi người với tổ quốc bằng những dòng thơ giàu chất chính luận:

“Lúc hai đứa cầm tay

Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm

Lúc chúng ta cầm tay mọi người

Đất Nước vẹn tròn, to lớn”.

3.Với những cảm nhận tinh tế, mới mẻ về sự hòa quyện giữa cái riêng và cái chung, giữa tình yêu và niềm tin, đồng thời liên kết sử dụng các tính từ “hài hòa, nồng thắm”; “vẹn tròn, to lớn” đi liền nhau; đặc thù là kiểu câu cấu tạo theo hai cặp đối xứng về ngôn từ (“Lúc /Lúc; Đất Nước / Đất Nước),thi sĩ muốn gửi tới cho người đọc bức thông điệp: tổ quốc là sự thống nhất hài hòa giữa tình yêu lứa đôi với tình yêu Tổ quốc, giữa tư nhân với tập thể.

4.Ko chỉ khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa Non sông và nhân dân, giữa tình yêu tư nhân với tình yêu lớn của tổ quốc; thi sĩ còn trình bày niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng của tổ quốc:

“Mai này con ta lớn lên

Con sẽ mang Đất Nước đi xa

Tới những tháng ngày mộng mơ”.

    Có thể nói, ba dòng thơ đã mở ra một tầng ý nghĩa mới, đó là niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng của tổ quốc.Thế hệ sau “con ta lớn lên sẽ mang Đất Nước đi xa- Tới những tháng ngày mộng mơ”.Non sông sẽ đẹp hơn, những tháng ngày mộng mơ ở hiện nay sẽ trở thành hiện thực ở ngày mai.

    Lúc đã hiểu hết ý nghĩa thiêng liêng của tổ quốc, thi sĩ muốn nhắn gửi với mọi người:

“ Em ơi em Non sông là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn thuở…”

    Bằng giọng văn trữ tình liên kết với chính luận; bằng cách sử dụng câu cầu khiến, điệp ngữ “phải biết – phải biết” nhắc lại hai lần cùng các động từ mạnh “gắn bó, san sẻ, hóa thân” …thi sĩ như nhắn nhủ mình, nhưng cũng là nhắn nhủ với mọi người ( nhất là thế hệ trẻ) về trách nhiệm thiêng liêng của mình với tổ quốc. Cái hay là lời nhắn nhủ mang tính chính luận nhưng lại ko giáo huấn nhưng vẫn rất trữ tình, tha thiết như lời tự dặn mình – dặn người của thi sĩ.

III. Kết bài:

    Tóm lại, đây là một trong những đọan thơ hay và thâm thúy trong “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm .Bởi lẽ, qua đọan thơ, thi sĩ đã tạo điều kiện cho chúng ta hiểu hơn về sự gắn bó giữa mỗi người với tổ quốc.Từ đó, ý thức hơn về trách nhiệm của mỗi người với tổ quốc quê hương.Đồng thời, đọan thơ cũng giúp ta thấy được vẻ đẹp trong phong cách thơ trữ tình- chính luận của thi sĩ.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 4


Đề 4:

Phân tích đọan thơ sau đây trong đọan trích “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm:

“ Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi vọng phu,

…………………………………………………………………………

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là sự khẳng định của thi sĩ về vai trò của nhân dân trong việc làm nên ko gian địa lý – bức tranh văn hóa tổ quốc muôn màu muôn vẻ :

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi vọng phu,

…………………………………………………………………………

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta”.

II. Thân bài:

    Thật vậy, đây là 12 câu thơ mở đầu phần hai của đọan thơ “Đất Nước” với nội dung ngợi ca, khẳng định tư tưởng tổ quốc của nhân dân.

1.Trước hết, tác giả nêu ra một cách nhìn mới mẻ,có chiều sâu địa lý về những danh lam thắng cảnh trên khắp các miền tổ quốc. Thi sĩ đã kể, liêt kêmột loạt kì quan tự nhiên trải dài trên lãnh thổ từ Bắc vào Nam như muốn phác thảo tấm bản đồ văn hóa tổ quốc.Đây là những danh lam thắng cảnh do bàn tay tự nhiên kiến tạo nhưng từ bao đời nay, ông cha ta đã phủ cho nó tính cách, tâm hồn, lẽ sống của dân tộc.Những ngọn núi, những dòng sông kia chỉ trở thành thắng cảnh lúc nó gắn liền với con người, được cảm thụ qua tâm hồn, qua lịch sử dân tộc.

    Trong thực tiễn, bao thế hệ người Việt đã tạc vào núi sông vẻ đẹp tâm hồn mến thương thủy chung để ta có những “núi Vọng Phu”, những “hòn Trống mái” như những biểu tượng văn hóa .Hay vẻ đẹp lẽ sống người hùng của dân tộc trong buổi đầu giữ nước để ta có những “ao đầm”…như những di tích lịch sử về quá trình dựng nước và giữ nước hào hùng…

“ Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiên

Con cóc, con gà quê hương cũng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh”

    Thật sự, nếu ko có những người vợ mòn mỏi chờ chồng cả thời chinh chiến thì ko có sự cảm nhận về núi Vọng Phu.Cũng như nếu ko có truyền thuyết Hùng Vương dựng nước thì ko thể có sự cảm nhận nét hùng vĩ của núi đồi quanh đền Hùng.Nói cách khác, những núi Vọng Phu, những hòn Trống Mái, những núi Bút, non Nghiên ko còn là những cảnh tự nhiên thuần túy nữa, nhưng được cảm nhận thông qua những hoàn cảnh, số phận của nhân dân, được nhìn nhận như là những đóng góp của nhân dân, sự hóa thân của những con người ko tên, ko tuổi.

2.Tự nhiên tổ quốc, qua cái nhìn của Nguyễn Khoa Điềm, hiện lên như một phần tâm hồn, máu thịt của nhân dân .Chính nhân dân đã tạo dựng nên tổ quốc này,đã đặt tên, ghi dấu vết cuộc đời mình lên mỗi ngọn núi, dòng sông, tấc đất này.Từ những hình ảnh, những cảnh vật, hiện tượng cụ thể, thi sĩ đã “quy nạp” thành một nói chung thâm thúy:

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…”.

    Với cấu trúc quy nạp ( đi từ liệt kê các hình ảnh, địa danh…tới nói chung mang tính triết lý) , dường như thi sĩ ko thể kể ra hết những danh lam thắng cảnh và những nét đẹp văn hóa dân tộc vô cùng phong phú, nhiều chủng loại trên khắp tổ quốc.Nên cuối cùng, thi sĩ đã khẳng định : trên ko gian địa lý tổ quốc, mỗi địa danh đều là một địac chỉ văn hóa được làm nên bằng sự hóa thân của bao cuộc đời, bao tâm hồn người Việt.

III. Kết bài:

    Đoạn thơ trình bày được đặc điểm tiêu biểu của trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm : chất chính luận hài hòa chất trữ tình, giọng thơ tự sự ; ngôn từ, hình ảnh đẹp, giàu sức liên tưởng.

    Viết về đề tài tổ quốc – một đề tài thân thuộc, nhưng thơ Nguyễn Khoa Điềm vẫn mang những nét riêng, mới mẻ, thâm thúy . Những nhận thức mới mẻ về vai trò của nhân dân trong việc làm nên vẻ đẹp của tổ quốc ở góc độ địa lý-văn hóa càng gợi lên lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm với tổ quốc cho mỗi người.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 5

Đề 5:

Cảm nhận của anh/ chị về đọan thơ sau đây trong đọan trích “Đất Nước” của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm:

“ Em ơi em

Hãy nhìn rất xa

……………………

Có nội thù thì vùng lên đánh bại”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là sự khẳng định của thi sĩ về vai trò của nhân dân trong việc làm nên lịch sử và truyền thống dựng nước và giữ nước :

“ Em ơi em

Hãy nhìn rất xa

……………………

Có nội thù thì vùng lên đánh bại”.

II. Thân bài:

    Thật vậy, sau lúc đã khẳng định vai trò của nhân dân làm nên bức tranh địa lý- văn hóa muôn màu muôn vẻ, thi sĩ tiếp tục baỳ tỏ những suy tư, nhận thức của mình về vai trò của nhân dân trong việc làm ra lịch sử và truyền thống của tổ quốc.

    Trước hết, nghĩ về bốn nghìn năm của tổ quốc, thi sĩ đã nhận thức được một sự thực đó là : người làm nên lịch sử ko chỉ là những người hùng nổi tiếng nhưng còn là những con người vô danh bình dị.Thật sự trong bề dày bốn nghìn năm dựng nước, giữ nước, có biết bao thế hệ cha quả cảm cảm, tranh đấu, hy sinh và trở thành người hùng nhưng tên tuổi của họ “cả anh và em đều nhớ”:

“ Nhiều người đã trở thành người hùng

Nhiều người hùng cả anh và em đều nhớ”

    Nhưng cũng có hàng triệu , hàng triệu người cũng trong quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc đã ngã xuống , họ đã “sống và chết, ko người nào nhớ mặt đặt tên”, nhưng tất cả, họ đều có công “ làm ra Đất Nước”. Có thể nói, đây là một quan niệm mới mẻ về tổ quốc của thi sĩ.Và từ quan niệm này, Nguyễn Khoa Điềm đã hết lời ca tụng và tôn vinh lòng yêu nước của nhân dân :

Lúc có giặc người đàn ông ra trận

Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Ngày giặc tới nhà thì nữ giới cũng đánh…’

    Với tư tưởng “Đất Nước của nhân dân”, tác giả đã khẳng định tất cả những gì do nhân dân làm ra, những gì thuộc về nhân dân như “hạt lúa, ngọn lửa, giọng nói, tên xã tên làng”…cũng như chính những con người vô danh bình dị đó đã góp phần giữ và truyền lại cho thế hệ sau mọi trị giá văn hóa, văn minh ý thức và vật chất của tổ quốc. Chính họ đã tạo dựng nền tảng sự sống cho tổ quốc, cho nhân dân.Ko những vậy, họ còn luôn sẵn sàng vùng lên chống ngoại xâm, đánh nội thù để giữ gìn sự sống đó và bảo vệ tổ quốc thân yêu của mình.

Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại”.

    Ở đây, nhận thức về tổ quốc và lòng yêu nước của thi sĩ đã gắn liền với lòng hàm ân nhân dân, bởi nhân dân mới là những chủ thể thực sự làm ra tổ quốc và bảo vệ tổ quốc.

    Tóm lại, với hình ảnh thơ giản dị, mộc mạc, giọng thơ vừa tự sự vừa trữ tình…đọan thơ vừa là lời tâm tình,vừa là lời nhắn nhủ của thi sĩ với tất cả mọi người phải nhận thức đúng vai trò to lớn của nhân dân trong việc làm nên truyền thống lịch sử, văn hóa của tổ quốc bằng chính lòng hàm ân của mình.

III. Kết bài:

    Chủ đề về tổ quốc, quê hương ko phải là một chủ đề mới lạ trong văn học Việt Nam.Bởi lẽ, trước Nguyễn Khoa Điềm đã có nhiều bài thơ về tổ quốc của nhiều thi sĩ có tên tuổi…Nhưng,có thể nói “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm đã khẳng định được vai trò to lớn của nhân dân với tổ quốc một cách dễ hiểu, dễ cảm, dễ nhớ và thâm thúy.Đọan thơ đã thức tỉnh được nhận thức của tuổi xanh Miền Nam thời chống Mỹ và tuổi xanh hôm nay lúc họ đang lún sâu vào lối sống ngoại lai .Từ đó, đọan thơ đã làm sống lại truyền thống yêu nước hào hùng trong mỗi chúng ta.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 6

Đề 6:

Cảm nhận đọan thơ sau đây trong đọan trích “ Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm

“ Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

…………………………………………

Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi”.

Hướng dẫn làm bài.

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là sự trình bày thâm thúy những suy tư, nhận thức về tổ quốc của thi sĩ trên cơ sở tư tưởng Non sông của Nhân dân:

“ Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

…………………………………………

Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi”.

II. Thân bài:

    Có thể nói, “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm là một khúc ca – sự nhận thức về xuất xứ sâu xa của thi sĩ về tổ quốc về trí tuệ, tâm hồn và ý chí của nhân dân.Để từ đó, thi sĩ khẳng định : Nhân dân chính là người – là chủ thể làm nên tổ quốc.

    Trước hết, câu thơ mở đầu đọan thơ “ Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân” chính là sự trình bày cảm hứng chủ đạo bao trùm lên tòan đọan trích và cả Chương V của bản trường ca “Mặt đường khát vọng”. Đây chính là lời kết, là sự nói chung từ những gì đã được thi sĩ triển khai trên cả chiều dài của trang thơ và trong cả chiều sâu của dòng cảm hứng trữ tình- chính luận.

    Nhân dân thông minh ra mọi trị giá văn hóa như ca dao, thần thoại.Tương tự cũng chính là đã thông minh ra tổ quốc. Để khẳng định điều này, Nguyễn Khoa Điềm đã lấy ý từ ba câu ca dao có nội dung thâm thúy để nói về ba phương diện quan trọng nhất của truyền thống nhân dân:

“Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi”

Biết quý công cầnm vàng những ngày lặn lội

Biết trồng tre đợi ngày thành gậy

Đi trả thù nhưng ko sợ lâu dài”.

    Đó là vẻ đẹp giàu lòng mến thương ân tình của người Việt đã bắt nguồn từ thời xa xưa với những lời dân ca ngọt ngào

“Yêu em từ thuở trong nôi,

Em nằm em khóc, anh ngồi anh ru”

    Và đó là vẻ đẹp của lối sống đậm nghĩa, vẹn tình, quý trọng tình nghĩa hơn cả vật chất nghìn vàng.Ở đây, ý thơ của thi sĩ được gợi lên từ chính những câu ca dao một thời đi vào đời sống tâm hồn của dân tộc :

“ Cầm vàng nhưng lội qua sông

Vàng rơi ko tiếc, tiếc công cầm vàng”

    Và đó còn là sự trình bày của truyền thống kiên cường, quật cường của trong quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta.Vẻ đẹp của truyền thống người hùng đó cũng được làm nên từ những câu ca dao từng ca tụng ý thức quật khởi của dân tộc :

Thù này ắt hẳn còn lâu

Trồng tre nên gậy , gặp đâu đánh què”

    Từ đó có thể khẳng định: nhân dân đã làm ra văn hóa, làm ra tổ quốc bằng chính tinh cách, lẽ sống tâm hồn mình.
Có thể nói, tuổi xanh thế hệ Nguyễn Khoa Điềm đã nhận thức được một cách thâm thúy Nhân dân là người làm nên lịch sử, làm ra văn hóa tổ quốc bằng tất cả tình cảm trân trọng và mến thương . Suy tư và nhận thức này của thi sĩ là tư tưởng nghệ thuật đã trở thành truyền thống trong văn học Việt Nam.Từ Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Bội Châu …đã từng nói lên nhận thức về vai trò của nhân dân trong lịch sử.Tới các thi sĩ, nhà văn trong thời kì kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ , nhận thức đó đã được nâng lên thành một tư tưởng có tầm cao mới.

III. Kết bài:

    Bằng giọng thơ nhẹ nhõm, tha thiết, trang trọng; ý thơ giàu chất chính luận, tiếng nói thơ mộc mạc, cách sử dụng thông minh chất liệu văn hóa, văn học dân gian…từ những suy tư xúc cảm của thi sĩ, đọan thơ đã khắc sâu cho chúng ta những nhận thức thâm thúy và mới mẻ về tổ quốc nhân dân.Từ đó, đọan thơ bồi dưỡng thêm tình yêu Tổ quốc và niềm tự hào về con người Việt Nam cho mỗi người, đặc thù là thế hệ trẻ trong thời đaị hôm nay.

Trên đây là Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước do giainhat.vn  sưu tầm được, mong rằng với nội dung tham khảo này các em có thể triển khai bài văn của mình tốt nhất, chúc các em học tốt môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước

(hay nhất)

Video về: Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước

(hay nhất)

Wiki về Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước

(hay nhất)

Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước

(hay nhất) -

Tham khảo Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Qua các dàn ý sau đây sẽ giúp các bạn nắm được những ý chính và cách triển khai các luận điểm nhằm hoàn thiện bài viết một cách hoàn chỉnh nhất. Mời các bạn cùng tham khảo!

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 1

Đề 1:

Cảm nhận của anh / chị về đọan thơ sau đây trong đọan trích “Non sông” của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

……………………………………


Đất Nước có từ ngày đó”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông” là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Chín câu thơ đầu của đọan thơ :

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

……………………………………

Đất Nước có từ ngày đó”.

     Là những cảm nhận thâm thúy của thi sĩ về sự sinh thành và tăng trưởng của Non sông qua những hình tượng cụ thể, sinh động,gợi cảm sôi nổi và thiết tha.

II. Thân bài:

* Tòan đọan thơ có chín câu, được viết theo thể thơ tự do, hình ảnh thơ giàu sức liên tưởng…, thi sĩ tạo điều kiện cho người đọc có những suy nghĩ, cảm nhận về cội nguồn và sự tạo nên của Non sông một cách thâm thúy.

* Trước hết,ở hai câu thơ đầu của đọan thơ, Tác giả đi tìm sự lý giải về sự sinh thành của tổ quốc.Non sông có từ bao giờ ? Để trả lời cho câu hỏi này, thi sĩ đã viết:

“Lúc ta lớn lên Đất Nước đã có rồi,

Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”.

     Tham vọng tính tuổi của Non sông của thi sĩ thật khó bởi chính cái “ngày xửa ngày xưa” ( thời kì nghệ thuật thường thấy trong truyện cổ tích) có tính phiếm chỉ, trừư tượng, ko xác định. Đó là thời kì huyền hồ, hư ảo, thời kì mang màu sắc huyền thoại. Song chính ở “cái ngày xửa ngày xưa” đó, thi sĩ đã tạo điều kiện cho chúng ta nhận thức được : Đất Nước đã có từ rất lâu, rất xa, từ bao giờ chẳng biết .Chỉ biết rằng : lúc ta cất tiếng khóc chào đời, thì Đất Nước đã hiện hữu.

     Ko ngừng lại ở khát vọng đo đếm tuổi của tổ quốc, thi sĩ còn nỗ lực tưởng tượng về khởi đầu và quá trình trưởng thành của tổ quốc :

“Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện giờ bà ăn,

Đất Nước lớn lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc”

     Phải chăng, khởi thủy của tổ quốc là văn hóa được kết tinh từ tâm hồn và tính cách người hùng của con người Việt Nam. Ở đây,hình ảnh “miếng trầu” đã là một hình tượng nghệ thuật giàu tính thẩm mỹ từng xuất hiện trong các câu chuyện cổ tích,ca dao,tục ngữ.Bởi lẽ,“miếng trầu”là hiện thân của tình mến thương, lòng thủy chungcủa tâm hồn dân tộc.Từ truyền thuyết dân gian tới tác phẩm thơ văn hiện đại, cây tre đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh ý thức dân tộc quật cường đánh giặc cứu nước và giữ nước.

     Và còn nữa, trong quá trình trưởng thành, tổ quốc còn gắn liền với với đời sống văn hóa tâm linh, bằng phong tục tập quán lâu đời còn truyền lại và bằng chính cuộc sống lao động chịu khó vất vả của nhân dân:

“Tóc mẹ búi sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên,

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần ,sàng…”.

     Đọan thơ, bằng những ý thơ giàu sức liên tưởng , thi sĩ đã đưa người đọc trở về với những nét đẹp văn hóa một thời của người phụ nữ Việt Nam bình hình ảnh “tóc mẹ búi sau đầu”, gợi tả một nét đẹp thuần phong mỹ tục của người Việt; và những câu ca dao xưa ca tụng vẻ đẹp đậm tình nặng nghĩa trong cuộc sống vợ chồng “cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Ko những vậy, hình ảnh thơ còn trình bày sự cảm nhận về tổ quốc gắn với nền văn hóa nông nghiệp lúa nước, lấy hạt gạo làm gia tư…

     * Có thể nói,đọan thơ mở đầu trả lời cho câu hỏi về cội nguồn tổ quốc – một câu hỏi thân thuộc, giản dị bằng cách nói cũng rất giản dị, tự nhiên nhưng cũng rất mới lạ : thi sĩ ko tạo ra khỏang cách sử thi để chiêm ngưỡng và ca tụng tổ quốc hoặc dùng những hình ảnh mĩ lệ , mang tính biểu tượng để cảm nhận và lý giải , nhưng dùng cách nói rất đỗi giản dị,tự nhiên với những gì thân thiện , thân thiết , bình dị nhất.

     Giọng thơ trầm lặng, nghiêm trang; cấu trúc thơ theo lối tăng cấp : Non sông đã có; Đất Nước khởi đầu; Đất Nước lớn lên; Đất Nước có từ… tạo điều kiện cho người đọc tưởng tượng cả quá trình sinh ra, lớn lên, trưởng thành của tổ quốc trong thời kì trường kỳ của con người Việt Nam qua bao thế hệ. Đặc trưng là cách thi sĩ viết hoa hai từ Đất Nước ( vốn là một danh từ chung) cũng đã giúp ta cảm nhận tình yêu và sự trân trọng của thi sĩ lúc nói về tổ quốc , quê hương của mình.

III. Kết bài:

     Tóm lại, chín câu thơ mở đầu cho đọan trích “Đất Nước” đã thật sự để lại những ấn tượng và xúc cảm thâm thúy cho người đọc về sự sinh thành và trưởng thành của tổ quốc. Bởi lẽ, đọan thơ đã tạo điều kiện cho tất cả mọi người, đặc thù là thế hệ trẻ, những người nào nhưng còn có những nhận thức mơ hồ về tổ quốc mình thật sự phải suy gẫm.Bởi lẽ, đọan thơ còn cho chúng ta hiểu được tổ quốc thật thân yêu và thân thiện biết nhường nào .Từ đó đọan thơ bồi dưỡng thêm cho chúng ta về tình yêu tổ quốc, quê hương mình và biến tình yêu đó bằng thái độ, hành động dựng xây , bảo vệ tổ quốc.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 2

Đề 2:

Phân tích đọan thơ sau đây trong đọan trích “Đất Nước” ( Trích trường ca “ Mặt đường khát vọng”
của Nguyễn Khoa Điềm:

“ Đất là nơi anh tới trường

………………………………….

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài :

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Có thể nói, bằng giọng thơ sôi nổi thiết tha, hình ảnh thơ sinh động và gợi cảm…đọan thơ sau đây trong “Đất Nước” có thể xem như là những khái niệm về tổ quốc thật mới mẻ và lạ mắt của thi sĩ :

“ Đất là nơi anh tới trường

………………………………….

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”.

II. Thân bài:

* Nếu như chín câu thơ đầu của đọan thơ là sự trả lời của thi sĩ cho câu hỏi : Non sông có từ bao giờ? Thì ở 16 câu thơ này, thi sĩ tiếp tục bộc bạch sự cảm nhận của mình về tổ quốc để trả lời cho câu hỏi : Non sông là gì?

* Câu hỏi đã được thi sĩ trả lời bằng cách nêu ra những khái niệm về tổ quốc ở hai phương diện : ko gian địa lý và thời kì lịch sử .

    Trước hết, về ko gian địa lý, tổ quốc là nơi sinh sống của mỗi người:

“ Đất là nơi anh tới trường,

Nước là nơi em tắm”.

    Ko những vậy , tổ quốc còn là nơi tình yêu lứa đôi nảy nở say đắm, thiết tha .Đó là “ nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”. Non sông còn là núi sông, rừng bể,là“hòn núi bạc”,là “nước biển khơi”.Và còn nữa, tổ quốc còn ko gian sống sót của tập thể qua nhiều thế hệ với “những người nào đã khuất…những người nào hiện giờ…”

    Cùng với cách cảm nhận về tổ quốc ở phương diện ko gian địa lý, thi sĩ còn cảm nhận tổ quốc ở phương diện thời kì lịch sử .Ở phương diện này, tổ quốc có cả chiều sâu và bề dày được nhận thức từ huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, từ truyền thuyết Hùng Vương và ngày giỗ Tổ .

    Đọan thơ với cấu trúc tiếng nói “ Đất là…, Nước là…Đất Nước là…” , thi sĩ đã khái niệm bằng cách tư duy “chiết tự” để giảng giải, giải nghĩa hai tiếng Đất Nước thiêng liêng bằng ý thức luận lí chân xác.Nếu tách ra làm những thành tố tiếng nói độc lập thì Đất và Nước chỉ có ý tức là ko gian sống sót về mặt vật chất của con người cá thể.Nhưng nếu hợp thành một danh từ thì “Đất Nước” lại có ý nghĩa ý thức thiêng liêng, chỉ ko gian sinh sống của cả một tập thể người như anh em một nhà.

* Tóm lại, bằng cách sử dụng thông minh các yếu tố ca dao, truyền thuyết dân gian thi sĩ đã lý giải một cách sinh động , cụ thể cho câu hỏi : Non sông là gì? Từ đó , hình ảnh tổ quốc hiện lên qua đọan thơ vừa thân thiện – cụ thể, vừa thiêng liêng- nói chung trên cả bề rộng ko gian địa lý mênh mông và thời kì lịch sử đằng đẵng của dân tộc.

III. Kết bài:

    Có thể nói, đọan thơ là những khái niệm nhiều chủng loại, phong phú về tổ quốc từ chiều sâu văn hóa dân tộc, xuyên suốt chiều dài của thời kì lịch sử tới chiều rộng của ko gian tổ quốc.
Thi sĩ cũng vận dụng rộng rãi các chất liệu văn hóa dân gian để cảm nhận và khái niệm về đất.Từ đó , đọan thơ tạo điều kiện cho chúng ta hiểu và gắn bó hơn với tổ quốc, quê hương mình bằng một tình yêu và ý thức trách nhiệm thâm thúy .

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 3

Đề 3:

Phân tích đọan thơ sau đây trong đọan trích “Non sông” của Nguyễn Khoa Điềm:

“ Trong anh và em hôm nay,

………………………………

Làm nên Đất Nước muôn thuở”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là những lời nhắn nhủ tâm tình về sự gắn bó và trách nhiệm của mỗi người với tổ quốc:

“ Trong anh và em hôm nay,

Đều có một phần Đất Nước

………………………………

Làm nên Đất Nước muôn thuở”.

II. Thân bài:

    Thật vậy, sau những cảm nhận mới mẻ và thâm thúy của thi sĩ về tổ quốc qua những phương diện ko gian- địa lý,thời gian- lịch sử,phong tục- văn hóa …, Nguyễn Khoa Điềm đã đi tới khẳng định:

“ Trong anh và em hôm nay,

Đều có một phần Đất Nước”.

1.Đây là một sự thực nhưng mỗi người Việt Nam người nào cũng đều cảm thấy.Non sông đã hóa thân vào mỗi con người, bởi chúng ta đều là con Rồng, cháu Tiên, đều sinh ra và lớn lên trên tổ quốc này.Mỗi người Việt Nam đều đã và đang thừa hưởng những trị giá vật chất, ý thức của tổ quốc thành máu thịt, tâm hồn, nếp cảm,nếp nghĩ và cách sống của mình.

2.Từ việc khẳng định: tổ quốc hóa thân và kết tinh trong cuộc sống của mỗi người,thi sĩ tiếp tục nói về mối quan hệ gắn bó thâm thúy của mỗi người với tổ quốc bằng những dòng thơ giàu chất chính luận:

“Lúc hai đứa cầm tay

Đất Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm

Lúc chúng ta cầm tay mọi người

Đất Nước vẹn tròn, to lớn”.

3.Với những cảm nhận tinh tế, mới mẻ về sự hòa quyện giữa cái riêng và cái chung, giữa tình yêu và niềm tin, đồng thời liên kết sử dụng các tính từ “hài hòa, nồng thắm”; “vẹn tròn, to lớn” đi liền nhau; đặc thù là kiểu câu cấu tạo theo hai cặp đối xứng về ngôn từ (“Lúc /Lúc; Đất Nước / Đất Nước),thi sĩ muốn gửi tới cho người đọc bức thông điệp: tổ quốc là sự thống nhất hài hòa giữa tình yêu lứa đôi với tình yêu Tổ quốc, giữa tư nhân với tập thể.

4.Ko chỉ khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa Non sông và nhân dân, giữa tình yêu tư nhân với tình yêu lớn của tổ quốc; thi sĩ còn trình bày niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng của tổ quốc:

“Mai này con ta lớn lên

Con sẽ mang Đất Nước đi xa

Tới những tháng ngày mộng mơ”.

    Có thể nói, ba dòng thơ đã mở ra một tầng ý nghĩa mới, đó là niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng của tổ quốc.Thế hệ sau “con ta lớn lên sẽ mang Đất Nước đi xa- Tới những tháng ngày mộng mơ”.Non sông sẽ đẹp hơn, những tháng ngày mộng mơ ở hiện nay sẽ trở thành hiện thực ở ngày mai.

    Lúc đã hiểu hết ý nghĩa thiêng liêng của tổ quốc, thi sĩ muốn nhắn gửi với mọi người:

“ Em ơi em Non sông là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn thuở…”

    Bằng giọng văn trữ tình liên kết với chính luận; bằng cách sử dụng câu cầu khiến, điệp ngữ “phải biết – phải biết” nhắc lại hai lần cùng các động từ mạnh “gắn bó, san sẻ, hóa thân” …thi sĩ như nhắn nhủ mình, nhưng cũng là nhắn nhủ với mọi người ( nhất là thế hệ trẻ) về trách nhiệm thiêng liêng của mình với tổ quốc. Cái hay là lời nhắn nhủ mang tính chính luận nhưng lại ko giáo huấn nhưng vẫn rất trữ tình, tha thiết như lời tự dặn mình – dặn người của thi sĩ.

III. Kết bài:

    Tóm lại, đây là một trong những đọan thơ hay và thâm thúy trong “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm .Bởi lẽ, qua đọan thơ, thi sĩ đã tạo điều kiện cho chúng ta hiểu hơn về sự gắn bó giữa mỗi người với tổ quốc.Từ đó, ý thức hơn về trách nhiệm của mỗi người với tổ quốc quê hương.Đồng thời, đọan thơ cũng giúp ta thấy được vẻ đẹp trong phong cách thơ trữ tình- chính luận của thi sĩ.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 4


Đề 4:

Phân tích đọan thơ sau đây trong đọan trích “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm:

“ Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi vọng phu,

…………………………………………………………………………

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là sự khẳng định của thi sĩ về vai trò của nhân dân trong việc làm nên ko gian địa lý – bức tranh văn hóa tổ quốc muôn màu muôn vẻ :

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi vọng phu,

…………………………………………………………………………

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta”.

II. Thân bài:

    Thật vậy, đây là 12 câu thơ mở đầu phần hai của đọan thơ “Đất Nước” với nội dung ngợi ca, khẳng định tư tưởng tổ quốc của nhân dân.

1.Trước hết, tác giả nêu ra một cách nhìn mới mẻ,có chiều sâu địa lý về những danh lam thắng cảnh trên khắp các miền tổ quốc. Thi sĩ đã kể, liêt kêmột loạt kì quan tự nhiên trải dài trên lãnh thổ từ Bắc vào Nam như muốn phác thảo tấm bản đồ văn hóa tổ quốc.Đây là những danh lam thắng cảnh do bàn tay tự nhiên kiến tạo nhưng từ bao đời nay, ông cha ta đã phủ cho nó tính cách, tâm hồn, lẽ sống của dân tộc.Những ngọn núi, những dòng sông kia chỉ trở thành thắng cảnh lúc nó gắn liền với con người, được cảm thụ qua tâm hồn, qua lịch sử dân tộc.

    Trong thực tiễn, bao thế hệ người Việt đã tạc vào núi sông vẻ đẹp tâm hồn mến thương thủy chung để ta có những “núi Vọng Phu”, những “hòn Trống mái” như những biểu tượng văn hóa .Hay vẻ đẹp lẽ sống người hùng của dân tộc trong buổi đầu giữ nước để ta có những “ao đầm”…như những di tích lịch sử về quá trình dựng nước và giữ nước hào hùng…

“ Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiên

Con cóc, con gà quê hương cũng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh”

    Thật sự, nếu ko có những người vợ mòn mỏi chờ chồng cả thời chinh chiến thì ko có sự cảm nhận về núi Vọng Phu.Cũng như nếu ko có truyền thuyết Hùng Vương dựng nước thì ko thể có sự cảm nhận nét hùng vĩ của núi đồi quanh đền Hùng.Nói cách khác, những núi Vọng Phu, những hòn Trống Mái, những núi Bút, non Nghiên ko còn là những cảnh tự nhiên thuần túy nữa, nhưng được cảm nhận thông qua những hoàn cảnh, số phận của nhân dân, được nhìn nhận như là những đóng góp của nhân dân, sự hóa thân của những con người ko tên, ko tuổi.

2.Tự nhiên tổ quốc, qua cái nhìn của Nguyễn Khoa Điềm, hiện lên như một phần tâm hồn, máu thịt của nhân dân .Chính nhân dân đã tạo dựng nên tổ quốc này,đã đặt tên, ghi dấu vết cuộc đời mình lên mỗi ngọn núi, dòng sông, tấc đất này.Từ những hình ảnh, những cảnh vật, hiện tượng cụ thể, thi sĩ đã “quy nạp” thành một nói chung thâm thúy:

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…”.

    Với cấu trúc quy nạp ( đi từ liệt kê các hình ảnh, địa danh…tới nói chung mang tính triết lý) , dường như thi sĩ ko thể kể ra hết những danh lam thắng cảnh và những nét đẹp văn hóa dân tộc vô cùng phong phú, nhiều chủng loại trên khắp tổ quốc.Nên cuối cùng, thi sĩ đã khẳng định : trên ko gian địa lý tổ quốc, mỗi địa danh đều là một địac chỉ văn hóa được làm nên bằng sự hóa thân của bao cuộc đời, bao tâm hồn người Việt.

III. Kết bài:

    Đoạn thơ trình bày được đặc điểm tiêu biểu của trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm : chất chính luận hài hòa chất trữ tình, giọng thơ tự sự ; ngôn từ, hình ảnh đẹp, giàu sức liên tưởng.

    Viết về đề tài tổ quốc – một đề tài thân thuộc, nhưng thơ Nguyễn Khoa Điềm vẫn mang những nét riêng, mới mẻ, thâm thúy . Những nhận thức mới mẻ về vai trò của nhân dân trong việc làm nên vẻ đẹp của tổ quốc ở góc độ địa lý-văn hóa càng gợi lên lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm với tổ quốc cho mỗi người.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 5

Đề 5:

Cảm nhận của anh/ chị về đọan thơ sau đây trong đọan trích “Đất Nước” của thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm:

“ Em ơi em

Hãy nhìn rất xa

……………………

Có nội thù thì vùng lên đánh bại”.

Hướng dẫn làm bài

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là sự khẳng định của thi sĩ về vai trò của nhân dân trong việc làm nên lịch sử và truyền thống dựng nước và giữ nước :

“ Em ơi em

Hãy nhìn rất xa

……………………

Có nội thù thì vùng lên đánh bại”.

II. Thân bài:

    Thật vậy, sau lúc đã khẳng định vai trò của nhân dân làm nên bức tranh địa lý- văn hóa muôn màu muôn vẻ, thi sĩ tiếp tục baỳ tỏ những suy tư, nhận thức của mình về vai trò của nhân dân trong việc làm ra lịch sử và truyền thống của tổ quốc.

    Trước hết, nghĩ về bốn nghìn năm của tổ quốc, thi sĩ đã nhận thức được một sự thực đó là : người làm nên lịch sử ko chỉ là những người hùng nổi tiếng nhưng còn là những con người vô danh bình dị.Thật sự trong bề dày bốn nghìn năm dựng nước, giữ nước, có biết bao thế hệ cha quả cảm cảm, tranh đấu, hy sinh và trở thành người hùng nhưng tên tuổi của họ “cả anh và em đều nhớ”:

“ Nhiều người đã trở thành người hùng

Nhiều người hùng cả anh và em đều nhớ”

    Nhưng cũng có hàng triệu , hàng triệu người cũng trong quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc đã ngã xuống , họ đã “sống và chết, ko người nào nhớ mặt đặt tên”, nhưng tất cả, họ đều có công “ làm ra Đất Nước”. Có thể nói, đây là một quan niệm mới mẻ về tổ quốc của thi sĩ.Và từ quan niệm này, Nguyễn Khoa Điềm đã hết lời ca tụng và tôn vinh lòng yêu nước của nhân dân :

Lúc có giặc người đàn ông ra trận

Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Ngày giặc tới nhà thì nữ giới cũng đánh…’

    Với tư tưởng “Đất Nước của nhân dân”, tác giả đã khẳng định tất cả những gì do nhân dân làm ra, những gì thuộc về nhân dân như “hạt lúa, ngọn lửa, giọng nói, tên xã tên làng”…cũng như chính những con người vô danh bình dị đó đã góp phần giữ và truyền lại cho thế hệ sau mọi trị giá văn hóa, văn minh ý thức và vật chất của tổ quốc. Chính họ đã tạo dựng nền tảng sự sống cho tổ quốc, cho nhân dân.Ko những vậy, họ còn luôn sẵn sàng vùng lên chống ngoại xâm, đánh nội thù để giữ gìn sự sống đó và bảo vệ tổ quốc thân yêu của mình.

Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại”.

    Ở đây, nhận thức về tổ quốc và lòng yêu nước của thi sĩ đã gắn liền với lòng hàm ân nhân dân, bởi nhân dân mới là những chủ thể thực sự làm ra tổ quốc và bảo vệ tổ quốc.

    Tóm lại, với hình ảnh thơ giản dị, mộc mạc, giọng thơ vừa tự sự vừa trữ tình…đọan thơ vừa là lời tâm tình,vừa là lời nhắn nhủ của thi sĩ với tất cả mọi người phải nhận thức đúng vai trò to lớn của nhân dân trong việc làm nên truyền thống lịch sử, văn hóa của tổ quốc bằng chính lòng hàm ân của mình.

III. Kết bài:

    Chủ đề về tổ quốc, quê hương ko phải là một chủ đề mới lạ trong văn học Việt Nam.Bởi lẽ, trước Nguyễn Khoa Điềm đã có nhiều bài thơ về tổ quốc của nhiều thi sĩ có tên tuổi…Nhưng,có thể nói “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm đã khẳng định được vai trò to lớn của nhân dân với tổ quốc một cách dễ hiểu, dễ cảm, dễ nhớ và thâm thúy.Đọan thơ đã thức tỉnh được nhận thức của tuổi xanh Miền Nam thời chống Mỹ và tuổi xanh hôm nay lúc họ đang lún sâu vào lối sống ngoại lai .Từ đó, đọan thơ đã làm sống lại truyền thống yêu nước hào hùng trong mỗi chúng ta.

Tổng hợp dàn ý loạt đề Phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước – Bài mẫu 6

Đề 6:

Cảm nhận đọan thơ sau đây trong đọan trích “ Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm

“ Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

…………………………………………

Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi”.

Hướng dẫn làm bài.

I. Mở bài:

– Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ thi sĩ chống Mỹ cứu nước.Non sông, nhân dân, cách mệnh luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông.

– “Non sông”là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên.

– Đọan thơ sau đây là sự trình bày thâm thúy những suy tư, nhận thức về tổ quốc của thi sĩ trên cơ sở tư tưởng Non sông của Nhân dân:

“ Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

…………………………………………

Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi”.

II. Thân bài:

    Có thể nói, “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm là một khúc ca – sự nhận thức về xuất xứ sâu xa của thi sĩ về tổ quốc về trí tuệ, tâm hồn và ý chí của nhân dân.Để từ đó, thi sĩ khẳng định : Nhân dân chính là người – là chủ thể làm nên tổ quốc.

    Trước hết, câu thơ mở đầu đọan thơ “ Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân” chính là sự trình bày cảm hứng chủ đạo bao trùm lên tòan đọan trích và cả Chương V của bản trường ca “Mặt đường khát vọng”. Đây chính là lời kết, là sự nói chung từ những gì đã được thi sĩ triển khai trên cả chiều dài của trang thơ và trong cả chiều sâu của dòng cảm hứng trữ tình- chính luận.

    Nhân dân thông minh ra mọi trị giá văn hóa như ca dao, thần thoại.Tương tự cũng chính là đã thông minh ra tổ quốc. Để khẳng định điều này, Nguyễn Khoa Điềm đã lấy ý từ ba câu ca dao có nội dung thâm thúy để nói về ba phương diện quan trọng nhất của truyền thống nhân dân:

“Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi”

Biết quý công cầnm vàng những ngày lặn lội

Biết trồng tre đợi ngày thành gậy

Đi trả thù nhưng ko sợ lâu dài”.

    Đó là vẻ đẹp giàu lòng mến thương ân tình của người Việt đã bắt nguồn từ thời xa xưa với những lời dân ca ngọt ngào

“Yêu em từ thuở trong nôi,

Em nằm em khóc, anh ngồi anh ru”

    Và đó là vẻ đẹp của lối sống đậm nghĩa, vẹn tình, quý trọng tình nghĩa hơn cả vật chất nghìn vàng.Ở đây, ý thơ của thi sĩ được gợi lên từ chính những câu ca dao một thời đi vào đời sống tâm hồn của dân tộc :

“ Cầm vàng nhưng lội qua sông

Vàng rơi ko tiếc, tiếc công cầm vàng”

    Và đó còn là sự trình bày của truyền thống kiên cường, quật cường của trong quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta.Vẻ đẹp của truyền thống người hùng đó cũng được làm nên từ những câu ca dao từng ca tụng ý thức quật khởi của dân tộc :

Thù này ắt hẳn còn lâu

Trồng tre nên gậy , gặp đâu đánh què”

    Từ đó có thể khẳng định: nhân dân đã làm ra văn hóa, làm ra tổ quốc bằng chính tinh cách, lẽ sống tâm hồn mình.
Có thể nói, tuổi xanh thế hệ Nguyễn Khoa Điềm đã nhận thức được một cách thâm thúy Nhân dân là người làm nên lịch sử, làm ra văn hóa tổ quốc bằng tất cả tình cảm trân trọng và mến thương . Suy tư và nhận thức này của thi sĩ là tư tưởng nghệ thuật đã trở thành truyền thống trong văn học Việt Nam.Từ Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Bội Châu …đã từng nói lên nhận thức về vai trò của nhân dân trong lịch sử.Tới các thi sĩ, nhà văn trong thời kì kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ , nhận thức đó đã được nâng lên thành một tư tưởng có tầm cao mới.

III. Kết bài:

    Bằng giọng thơ nhẹ nhõm, tha thiết, trang trọng; ý thơ giàu chất chính luận, tiếng nói thơ mộc mạc, cách sử dụng thông minh chất liệu văn hóa, văn học dân gian…từ những suy tư xúc cảm của thi sĩ, đọan thơ đã khắc sâu cho chúng ta những nhận thức thâm thúy và mới mẻ về tổ quốc nhân dân.Từ đó, đọan thơ bồi dưỡng thêm tình yêu Tổ quốc và niềm tự hào về con người Việt Nam cho mỗi người, đặc thù là thế hệ trẻ trong thời đaị hôm nay.

Trên đây là Tổng hợp dàn ý loạt đề phân tích, cảm nhận bài thơ Đất Nước do giainhat.vn  sưu tầm được, mong rằng với nội dung tham khảo này các em có thể triển khai bài văn của mình tốt nhất, chúc các em học tốt môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận