Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 (hay nhất)

Tuyển chọn những bài văn hay Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3. Với những bài văn mẫu rực rỡ, cụ thể dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 1

      Quang Dũng là một trong những nghệ sĩ rất đa tài. Ông có thể vẽ tranh, làm thơ, ông còn biết sáng tác nhạc. Thơ ca của Quang Dũng nổi trội với một hồn thơ lãng mạn, hào hoa, thắm đượm tình nghĩa và ý thức dân tộc. Bài thơ Tây Tiến là một trong những bài thơ trình bày cái tình đó của Quang Dũng

     Lúc đầu bài thơ có tên “Nhớ Tây Tiến”. Sau bỏ “nhớ” giữ lại “Tây Tiến” vì Quang Dũng cho rằng bài thơ vốn đã tràn đầy nỗi nhớ, người đọc sẽ cảm thấy. Bài thơ được phát sinh trong những năm tháng ko thể nào quên, từ một môi trường sống và đấu tranh ko thể nào quên của cuộc đời người lính

     Bài thơ được viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh (Hà Tây), lúc ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ là đoàn quân Tây Tiến. Bài thơ trình bày nỗi nhớ của tác giả về kỉ niệm với tự nhiên Tây Bắc và đơn vị cũ của mình. Trong tác phẩm, hình tượng những người lính Tây Tiến được trình bày rất rõ trong đoạn thơ thứ 3 của bài thơ:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Sông Mã gầm lên khúc độc hành!

    Đoàn quân Tây Tiến nơi lưu giữ trong trái tim Quang Dũng những tư tưởng tốt đẹp nhất của thời thanh xuân là đơn vị được thành lập năm 1947, Quang Dũng là đại đội trưởng. Đoàn quân có nhiệm vụ phối hợp với quân nhân Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào. Các chiến sĩ trong đội quân chủ yếu là những học trò, sinh viên, dân lao động thành thị thuộc mọi ngành nghề không giống nhau hợp thành một đội quân rất kết đoàn. Cuộc sống nơi chiến địa gian truân, thiếu thốn vô cùng nhưng trong họ vẫn luôn ngời sáng phẩm chất anh quân nhân cụ Hồ với ý thức lãng mạn, sáng sủa, ko sợ gian truân. Hình tượng người lính Tây Tiến xuất hiện với một vẻ đẹp đậm chất bi tráng:


Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

     Hình ảnh “ko mọc tóc” gợi ra sự thực nghiệt ngã của hoàn cảnh sống và đấu tranh của các chiến sĩ Tây Tiến nhưng mang đậm chất khí chất ngang tàng. Hình ảnh “Quân xanh màu lá” với nghệ thuật đối lập “Ko mọc tóc”, “quân xanh” – “dữ oai hùm” gợi lên dáng vẻ xanh xao tiều tụy vì căn bệnh sốt rét. Tuy nhiên, hơn hết từ trong sâu thẳm con người họ vẫn toát lên dáng vẻ oai như những con hổ chốn rừng thiêng, làm nổi trội tính cách dũng cảm của người lính.

    Sự uy phong lẫm liệt còn được trình bày qua ánh mắt. “Mắt trừng” chính là ánh mắt dữ dội, rực cháy căm hờn, mang mộng ước làm thịt quân thù. Họ rất quả cảm, kiên cường, đứng trước mũi súng quân thù vẫn hiên ngang nhưng nét đẹp lãng mạn vẫn rất rõ nét, thâm thúy trong tâm tưởng họ: “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”, Quang Dũng đã ko tiếc lời, ông đã dành những từ ngữ vô cùng trang trọng lúc nói về vẻ đẹp các cô gái Hà Nội: bên trong cái dáng vẻ oai hùng, dữ dằn là trái tim, là tâm hồn khát khao với cuộc đời:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

     Là những câu thơ trình bày thâm thúy vẻ đẹp về sự hi sinh của người lính Tây Tiến. Các từ Hán Việt cổ truyền, trang trọng “biên giới, mồ viễn xứ” tạo ko khí trang trọng, âm hưởng bi tráng làm giảm đi hình ảnh của những nấm mồ chiến sĩ nơi rừng hoang biên giới lạnh lẽo, hoang vu. Vẻ đẹp bi tráng còn được trình bày qua khí phách người lính, lí tưởng người hùng lãng mạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, quyết tâm hiến dâng sự sống cho quốc gia:

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

      Từ ngữ ước lệ “áo bào” gợi lên vẻ đẹp bi tráng của sự hi sinh: nhìn cái chết của đồng chí giữa chiến trường thành sự hy sinh rất trang trọng của người người hùng chiến trường. Giải pháp nói giảm: “anh về đất” làm vơi đi sự bi thương lúc nói về cái chết của người lính Tây Tiến. Giải pháp thổi phồng: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành” để nói lên rằng tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc hùng tráng tiễn đưa người lính Tây Tiến. Người lính Tây Tiến ra đi trong khúc nhạc vĩnh hằng.

    Bằng những câu thơ mang âm hưởng bi tráng, đoạn thơ khắc họa chân dung người lính từ ngoại hình tới nội tâm, đặc thù là tính cách hào hoa lãng mạn bi nhưng mà ko lụy. Những con người đã làm nên vẻ đẹp hào khí của một thời. Họ mang phẩm chất chung của người lính cụ Hồ.

     Bài thơ là khúc ca bi tráng và ý thức lãng mạn về hình tượng người lính Tây Tiến trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuy gian truân, thiếu thốn nhưng mà vẫn gợi lên phẩm chất người hùng hào hoa, lãng mạn.

Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 2

     Có người từng nói “Thơ chỉ tràn ra lúc trong ta cuộc sống đã tràn đầy”. Thật đúng là tương tự! Chiến tranh đã đi qua, hòa bình lặp lại vậy nhưng mà ở vùng Tây Bắc đó lại khơi gợi cho Quang Dũng một nỗi nhớ da diết khôn nguôi, phải chăng nơi đây đã đọng lại trong tác giả nhiều kỷ niệm? Chính vì nỗi nhớ đó đã thổi hồn cho ông viết nên bài thơ Tây Tiến. Người lính Tây Tiến qua ngòi bút của Quang Dũng hiện lên thật nhiều khó khăn, gian nan, ta có thể thấy được qua khổ thơ cuối:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

     Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài vừa viết văn vừa làm thơ, vẽ tranh, soạn nhạc. Thơ ông phóng khoáng, lãng mạn-tài hoa. Bài thơ Tây Tiến được sáng tác ở Phù Lưu Chanh năm 1948 lúc ông chuyển sang hoạt động ở đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ. Tuy đã chuyển hoạt động sang ở nơi khác nhưng những hình ảnh về vùng đất, con người nơi cũ vẫn luôn túc trực trong sâu thẳm tâm trí ông. Tây Tiến lúc mới ra đời đã bị cấm lưu hành, qua thời kì nét lạ mắt, thông minh, cái hay trong thơ hiện rõ chính vì vậy nhưng mà nó được đưa vào sách giáo khoa ngày nay.

    Điều kiện thời tiết vùng Tây Bắc rất khắc nghiệt, nó tác động trực tiếp tới người lính hành quân nơi đây:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm

      “Ko mọc tóc” có thể hiểu là thời tiết tác động, bị sốt rét làm đớn đau thể xác người lính. Tác giả nói “ko mọc tóc” chứ ko phải “ko mọc được tóc” chứng tỏ nó được coi như các người lính cạo trọc đầu để dễ dàng cho việc đấu tranh, chứ ko phải do bệnh tật để giảm đi sự đau thương đối với người đọc. “Quân xanh màu lá”, nếu sự thực trần truồng là do bệnh sốt rét gây nên thì Quang Dũng lại cho rằng đó là màu xanh của lá cây hóa thân cho người lính để giặc khó trông thấy.Tuy khó khăn chồng chất, bệnh tật liên miên, nhưng qua lăng kính của tác giả, đoàn binh hiện lên với sự yêu đời, ko quản gian nan.

     Cho dù chịu nhiều khó khăn, gian truân nhưng nó ko làm cho người lính Tây Tiến người đi tình cảm lãng mạn của mình. Hai câu thơ tiếp theo mô tả nét đẹp cũng như sự mạnh mẽ của con người:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

     Dù ngày đêm đánh giặc nhưng tâm hồn của những người lính luôn trong trạng thái mộng mơ. Cái mộng họ gửi qua biên giới, nơi vẫn còn đầy bóng giặc thù, đó là cái mộng làm thịt giặc để lập công danh. “Mắt trừng” gợi sự mạnh mẽ, đầy nội lực, quyết tâm vì dân tộc, ở đâu đó trong họ vẫn luôn tồn tại một nỗi căm thù giặc thâm thúy. Đoàn binh Tây Tiến chủ yếu là học trò, sinh viên người Hà Nội- là thủ đô văn hiến, là cả trái tim của Tổ quốc chính vì thế họ lấy đó làm động lực đấu tranh. “Dáng kiều thơm” chính là nét đẹp thanh lịch, thướt tha của con gái Hà Nội, cũng là nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Nét đẹp của quê hương đã thúc giục người lính phải đấu tranh, đánh đuổi giặc ngoại xâm để bảo vệ từng nét đẹp nơi họ sống. Đó là động lực lớn để ý thức đấu tranh thêm mạnh mẽ. Hình ảnh dáng kiều thơm là vầng sáng lung linh trong kí ức nhưng cũng là thứ tạo điều kiện cho họ tìm được sự cần bằng, tìm được sự thư thái trong tâm hồn sau mỗi chặng đường hành quân vất vả.

     Ra biên giới là chấp nhận đương đầu với hi sinh, biết đi là sẽ chết, vậy nhưng mà các anh vẫn xung phong ra trận với hi vọng sẽ đem thắng lợi trở về:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

     Biết bao nhiêu người hùng đã ngã xuống ở nơi biên giới. Chiến tranh nó luôn tồn tại song song với chết chóc, tuy vậy ý thức xung phong ra trận vẫn luôn sôi nổi. Tuổi xuân là độ tuổi đẹp nhất, là thời kì đẹp nhất của cuộc đời mỗi người nhưng các anh cũng đành gác lại để đặt nhiệm vụ Tổ quốc lên trên hết “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Những tình cảm lứa đôi, những cái tôi vị kỉ đều gạt sang một bên, những người chiến sĩ vẫn tiếp nối nhau tầng từng lớp lớp lên đường, đi để bảo vệ từng đồng lúa, mùa ngô, bảo vệ nhịp đập con tim của toàn dân tộc.

    Tiếp nối âm hưởng bi tráng, hai câu thơ cuối đã tô đậm thêm sự mất mát hi sinh, trình bày cái chết cao đẹp, cái chết bất tử của người lính:

Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

     Quang Dũng dường như đã khóc lúc viết tới dòng thơ này. Đây chính là cái chết nhưng tác giả đã nói giảm nói tránh để cắt bớt sự đau thương mất mát cho người ở lại. Thời kì chiến tranh là khoảng thời kì thiếu thốn, nghèo khổ của toàn dân tộc ta. “Áo bào” thay “chiếu” vì người hi sinh quá nhiều, họ chỉ được quấn chiếc áo bào trên vai để về với đất mẹ. Anh về với đất, tức là anh đã thực hiện xong nghĩa vụ vinh quang của mình và giờ đây anh hóa thân cho dáng hình xứ sở. Câu thơ cuối mô tả tiếng gầm của sông Mã như loạt đại bác rền vang, vĩnh biệt những người con yêu của nòi giống.

     Bằng việc sử dụng những văn pháp nghệ thuật như nói giảm nói tránh, hoán dụ, ẩn dụ. Quang Dũng đã khắc họa lại một đoàn binh Tây Tiến với nhiều vẻ đẹp không giống nhau, họ đẹp về cả hình dáng, mạnh mẽ từ ánh mắt tới tính cách và cả sự hi sinh cao cả. Tất cả vì lòng yêu Tổ quốc, mong muốn được sống trong hòa bình và hạnh phúc, ko tồn tại những đau thương mất mát. Đoạn thơ này có nhạc, có họa, vừa bi tráng lại vừa tự hào. Những hình ảnh khắc họa đoàn quân Tây Tiến trở thành một hoài niệm khó quên của một thời kì lịch sử hào hùng.

Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 3

     Những bài thơ hay thường tạo nên nhiều kiểu rung cảm thẩm mỹ nơi người đọc, thậm chí còn gây nên nhiều tranh luận xung quanh các câu chữ, hình ảnh, xúc cảm… Tây Tiến của Quang Dũng là một trong những bài thơ như thế. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, Tây Tiến ko chỉ đứng vững nhưng mà còn có sức sống kì diệu. Trong tâm hồn thi nhân, Tây Tiến là một thời để thương, để nhớ, nhớ những kỉ niệm của người chiến binh trong những tháng ngày sống và đấu tranh cùng binh đoàn, nhớ cảnh rừng núi Tây Bắc vừa hiểm trở vừa hùng vĩ vừa ko kém phần thơ mộng, nhớ những tháng ngày hành quân gian truân, nhớ những kỉ niệm đẹp tươi, những thời khắc nghỉ lại bản làng đầm ấm, thắm thiết tình quân dân…

     Nếu như ở hai đoạn đầu của bài thơ, người đọc được tiếp cận với hình ảnh người lính một cách gián tiếp thì đoạn thơ thứ ba trực tiếp khắc họa chân dung người lính Tây Tiến:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
…………
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

      Lúc bấy giờ, ngoài Quang Dũng còn có những gương mặt thân thuộc như thầy thuốc Phạm Ngọc Khuê, đại đội trưởng – nhạc sĩ Như Trang, thi sĩ Trần Lê Văn. Họ đều là những chàng trai Hà Thành còn rất trẻ. Binh đoàn Tây Tiến phần đông là thanh niên trí thức Hà Nội (các trường: Sư phạm, Bưởi, Thăng Long, Văn Lang…). Họ mang vào chiến trường ko chỉ ý thức “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” nhưng mà còn cả những nét hào hoa, thanh lịch của người Tràng An. Cuộc sống đấu tranh gian truân thiếu thốn ko ngăn được lính Tây Tiến vui vẻ, sôi nổi, yêu đời và mộng mơ. Tố chất người Tràng An thấm tận máu, tận hồn, là một chàng trai đa tài (làm thơ, vẽ tranh, viết nhạc…), lại đã từng là đại đội trưởng một đại đội thuộc binh đoàn Tây Tiến, Quang Dũng đã rất thành công lúc khắc họa chân dung người lính Tây Tiến, mang lại cho người đọc những rung cảm thẩm mĩ về những chiến sĩ hào hùng nhưng mà rất đỗi hào hoa. Hình tượng người lính trong thơ Quang Dũng nhấp nhoáng dáng dấp của những chinh phu trong văn học cổ, hay người hùng nước Vệ dứt áo lên đường, ko hứa ngày trở lại..

    Thời chống Pháp, thơ viết về anh quân nhân thường viết về những người nông dân mặc áo lính với vẻ đẹp bình dị, mộc mạc.

   Rồi “Đồng chí” của Chính Hữu, “Cá nước của Tố Hữu, đều mô tả người lính “chân quê”:

Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Mồm cười buốt giá
Chân ko giày.

(Đồng chí, Chính Hữu)

    Người lính trong Tây Tiến của Quang Dũng vừa có những đặc điểm riêng lại vừa được khắc họa theo một văn pháp riêng. Bằng văn pháp lãng mạn và ý thức bi tráng triển khai trên nền ký ức (nỗi nhớ), Quang Dũng đã dựng lên tượng đài bằng thơ về người lính Tây Tiến.

Đó là bức chân dung lẫm liệt, oai hùng:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

     Một số ý kiến cho rằng đây là hình ảnh tột đỉnh của sự lạ mắt. Trái lại, một số cho rằng hình ảnh “đoàn binh ko tóc” và “dữ oai hùm” là ko chân thực, thậm chí còn làm cho hình ảnh anh quân nhân chống Pháp trở thành “quái dị”. Cảm nhận thơ tương tự là vừa chưa đúng với đặc trưng của văn pháp lãng mạn, vừa chưa thật hiểu đầy đủ thực tiễn của cuộc kháng chiến. Thực tiễn kháng chiến chống Pháp ko chỉ những anh quân nhân “lá ngụy trang reo với gió đèo” nhưng mà còn có cả những “anh vệ trọc” nổi tiếng một thời. Cho nên, hình ảnh “đoàn binh ko mọc tóc”, “quân xanh màu lá”, “dữ oai hùm” vừa là một thực tiễn, vừa là thành phầm của cảm hứng và văn pháp lãng mạn.

    “Đoàn binh ko mọc tóc” là hình ảnh đoàn quân bị rụng hết tóc, hậu quả của những cơn sốt rét rừng hoặc phải sống miền “rừng thiêng nước độc”; “quân xanh màu lá” tức là đoàn quân có nước da xanh như tàu lá – đây cũng là hậu quả của những cơn sốt rét rừng cả, do gian truân và thiếu thốn; thế nhưng đoàn binh vẫn toát lên vẻ “dữ oai hùm”, tức là vẫn dữ tợn như loài hổ báo của rừng xanh. Đây là cách ví người hùng theo lối cổ chứ ko phải “làm xấu đi hình ảnh anh quân nhân” như có người đã nghĩ.

     Âm hưởng đoạn thơ hào hùng do nhấn mạnh tính chất uy phong lẫm liệt của “đoàn binh”. Cách mô tả chân dung người lính Tây Tiến khiến ta nhớ tới câu thơ của Phạm Ngũ Lão thời Trần cũng mô tả người tráng sĩ với “hào khí Đông A”:

Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu
(Múa giáo non sông đã mấy thu
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu).

     Vẻ đẹp của câu thơ chính là ở ý thức bi tráng lẫm liệt của đoàn binh Tây Tiến một vẻ đẹp có sự cộng hưởng của âm vang truyền thống và ý thức thời đại, giữa những người chiến binh năm xưa với những người lính cụ Hồ hôm nay.

     Hai câu thơ tiếp theo đã khắc họa một cách sinh động đời sống tâm hồn của những chiến sĩ Tây Tiến:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

     “Hai câu thơ như nhốt cả hai toàn cầu” (Vũ Quần Phương), “thấy nổi lên lời độc tấu của chàng trai Hà Nội” (Đặng Anh Đào) vừa rất hào hùng lại rất hào hoa. Hình ảnh “mắt trừng” trình bày ý chí quyết tâm ngùn ngụt của ngọn lửa đấu tranh bảo vệ biên giới. Hình ảnh đó cũng bộc lộ hoài bão, khát vọng lập công và cháy bỏng căm thù của người lính Tây Tiến. Và ngay trong cuộc sống đấu tranh gian truân dữ dằn đó, những người lính vẫn để tâm hồn cho những hình ảnh thật dịu hiền, thân yêu: “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”.

     Chiến tranh thật tàn khốc nhưng chiến tranh ko thể cướp được chất hào hoa của những chàng trai Hà thành. Ko gì có thể ngăn được những phút giây mộng mơ trong tâm hồn người lính. Có một thời, người ta đã gán cho Tây Tiến những “mộng rớt“, “buồn rớt” chính là vì những câu thơ như thế này. Thực ra câu thơ đã diễn tả vẻ đẹp tâm hồn của người lính Tây Tiến. Nguyễn Đình Thi cũng đã diễn tả rất thành công vẻ đẹp này trong bài thơ Quốc gia:

Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng canh cánh nhớ mắt người yêu.

    Khác với nỗi nhớ của người lính trong thơ Nguyễn Đình Thi và các thi sĩ khác, Quang Dũng trình bày tình cảm của người lính qua giấc mơ, làm cho nỗi nhớ cũng lãng mạn như chính tâm hồn họ vậy. Giấc mơ đã nâng đỡ tâm hồn con người. Thật sang trọng và hào hoa!

    Nói tới chiến tranh, nói tới đời lính ko thể ko nói tới cái chết. Quang Dũng cũng ko tránh né và thi sĩ đã nói theo cách riêng của mình:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành. 

    Chất “tráng sĩ ca” được bộc lộ một cách hào hùng và cũng đầy bi tráng. Thi sĩ mượn một ý thơ cổ (Chinh phụ ngâm) nhưng ý tình thì rất mới. Ba chữ “mồ viễn xứ” gợi cảm giác buồn thầm lặng – sự hy sinh thầm lặng của những chiến sĩ vô danh. Ý nghĩa câu thơ mở ra thật lớn: “tản mạn” đây đó nơi “biên giới”, những nấm mồ “viễn xứ” ko một vòng hoa, ko một nén hương, thật lạnh lẽo, thê lương. Bức tranh chiến trường sẽ trở thành âm u nếu nhìn bi quan tương tự. Nhưng hồn thơ Quang Dũng mỗi lúc chạm vào cái bi thương lại được nâng đỡ bởi đôi cánh lí tưởng. Câu thơ sau như một lực nâng vô hình đã đưa câu thơ trước lên cao. “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Cái bi thương bỗng trở thành bi tráng. Với ý thức lao vào, tự nguyện, quãng đời thanh xuân tươi đẹp nhất họ đã hiến dâng cho một lý tưởng cao đẹp nhất. Họ ngã xuống thanh thản ko chút vướng bận, ko mảy may hối tiếc, cái chết được xem “nhẹ tựa lông hồng”.

     Viết về chiến tranh, nhiều thi sĩ đã tránh né cái chết. Còn Quang Dũng cảm nhận cái chết như là một hiện thực thế tất của chiến tranh. Cái chết của những người lính qua con mắt thơ Quang Dũng rất đỗi hùng tráng nhưng mà ko hề giả dối. Cái bi tráng của câu thơ đã khẳng định được phương châm sống của cả một thế hệ cha anh trong những năm tháng chống Pháp gian truân: “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Có hiểu được ý chí sắt đá của một dân tộc mới thấy hết được cái hay trong câu thơ Quang Dũng.

   Hai câu sau vẫn tiếp tục nói tới cái chết trong âm hưởng sử thi hào hùng đó:

Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

     Thi sĩ đã nói lên một sự thực bi thương là: Người lính hy sinh trên đường hành quân tới một manh chiếu liệm cũng thiếu. Con mắt thơ Quang Dũng đã bao bọc đồng chí mình trong những tấm áo bào sang trọng. “Áo bào” là sự liên kết hai từ: “áo vải” và “chiến bào” làm cho “áo bào” vừa bình dị vừa sang trọng. Đây là cách nói nhưng mà theo Quang Dũng là để “xoa dịu vong hồn những người lính”. Xuất phát điểm là tình yêu đồng chí. Chính tình mến thương đã khiến hồn thơ hào hoa Quang Dũng tìm được hình ảnh đẹp để “sang trọng hóa” cái chết của người lính. Người lính ngã xuống với chiến bào đỏ thắm trong vầng hào quang lồng lộng của các chiến binh xưa. “Áo bào thay chiếu anh về đất”. Câu thơ mang sức mạnh ngợi ca. Ko thể tìm được từ nào hay hơn để thay thế cho từ “về đất” trong câu thơ này. “Về đất” ko những diễn tả được sự hi sinh của người chiến sĩ nhưng mà còn trình bày được sự trân trọng, mến thương của những người đồng chí ở lại. “Về đất” cũng là hòa vào vong hồn quốc gia để bất tử cùng hồn thiêng núi sông và trường tồn cùng quốc gia. Dòng sông Mã đã tấu lên “khúc độc hành” dữ dội hùng tráng để tiễn đưa hương hồn người chiến sĩ với bao tiếc thương, cảm phục. Những mất mát đau thương như dồn nén, tích tụ trong tiếng gầm vang rung rinh cả núi rừng của dòng sông Mã. Các anh đã hi sinh cho mảnh đất nảy nở đầy thơ, đầy nhạc và cùng với tự nhiên, vong hồn các anh vẫn hát mãi khúc quân hành.

       Rực rỡ của đoạn thơ ko chỉ ở thủ pháp đối lập nhưng mà còn bộc lộ trong việc dùng từ, đặc thù là dùng các động từ. Thi sĩ Vũ Quần Phương nhận xét: “Nội lực trong cảm hứng thơ Quang Dũng thường dội xuống ở các động từ”. Động từ “gầm” trong câu thơ khiến âm hưởng cứ âm vang mãi như dội mãi vào núi rừng miền Tây và ngân lên trong tâm hồn độc giả. Cộng hưởng với các động từ là các từ Hán – Việt (biên giới, viễn xứ, chiến trường, áo bào, sông Mã, khúc độc hành). Thi sĩ đã đưa người đọc vào một ko gian cổ truyền, trang trọng. Tất cả những thủ pháp nghệ thuật đó đã bộc lộ được sự hài hòa giữa cái bi và cái hùng tạo nên chất bi tráng trong bức tượng đài cao cả về người lính Tây Tiến.

      Đây là đoạn thơ mang tính chất cao trào trong toàn thể khúc độc hành Tây Tiến. Chất bi tráng đã tạo nên một tượng đài lạ mắt về người lính Tây Tiến. Đoạn thơ khép lại nhưng cùng với khúc độc hành của dòng sông Mã, âm hưởng của Tây Tiến vẫn vang cả núi rừng và vọng qua năm tháng.


Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 4 

     Trên cái nền hùng vĩ, hiểm trở, dữ dội của núi rừng và duyên dáng thơ mộng, mỹ lệ của Tây Bắc, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng tập thể những người lính Tây tiến với một vẻ đẹp đầy tính chất bi tráng:

Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm

     Như ở trên đã thấy, cách tả cảnh của Quang Dũng đã lạ nhưng mà tới đây, cách tả người càng lạ hơn. Thơ ca thời kháng chiến lúc viết về người lính thường nói tới căn bệnh sốt rét hiểm nghèo. Chính Hữu trong bài thơ “Đồng chí” đã trực tiếp mô tả căn bệnh đó:

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi

    Còn ở đây, nhắc tới hình ảnh “Đoàn binh ko mọc tóc”,tác giả đã gợi lại hình ảnh anh “vệ trọc” một thời. Nhưng câu thơ còn có ý tả thực về một hiện thực trần truồng và khắc nghiệt: những con suối độc,những trận sốt rét rừng đã làm cho người lính xanh xao, rụng tóc. Hình ảnh lạ thường nhưng ko hề quái dị. Người lính dù có tiều tụy nhưng vẫn ngời lên một phẩm chất đẹp tươi, kiêu hùng: “ko mọc tóc” chứ ko phải là “tóc ko mọc”. “Ko mọc tóc” có vẻ như là ko thèm mọc tóc, ko cần mọc tóc… trình bày thái độ khinh thường nguy nan, vượt lên hoàn cảnh của người lính Tây tiến.

     Ba tiếng “Dữ oai hùm” đặt cuối câu giống như tiếng dằn rất mạnh, khẳng định ý chí ngút trời, ý thức đấu tranh sục sôi của người lính. Câu thơ giống như cái hất đầu đầy tự hào, ngạo nghễ người lính Tây Tiến thử thách gian truân, thắng lợi gian truân, trở thành người người hùng. Trong bài thơ có một cái tên thành thị, tráng lệ: Hà Nội, nhưng đó ko phải là một cái mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc của độ cao bởi giấc mơ kia chính là một đỉnh điểm. Câu thơ diễn tả tinh tế sống động tâm lý của những người lính ra đi từ thủ đô. Hình ảnh Hà Nội và dáng kiều thơm hiện về trong đêm mơ ko làm cho họ nản lòng, thối chí nhưng mà trái lại là nguồn động viên, động viên đối với các chiến sĩ. Một thoáng kỉ niệm êm đềm trong sáng đó đã tiếp sức cho họ trong trận chiến đấu gian nan. Nó là động lực ý thức giúp người lính băng qua những tháng ngày chiến tranh gian lao của đời mình.

     Bốn câu thơ tiếp theo, tác giả nhìn thẳng vào cái bi nhưng mang lại cho nó một vẻ hào hùng lẫm liệt và sang trọng:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

      Những từ Hán Việt cổ truyền trang trọng “biên giới”,”viễn xứ” đã làm cho những nấm mồ chiến sĩ được vùi lấp vội vã nơi rừng hoang biên giới cũng trở thành những nấm mồ chí tôn nghiêm. Cái bi của câu trên được câu dưới nâng lên thành bi tráng bởi tư cách của người đã chết “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Đời xanh tuổi xanh biết bao nhiêu là hoa mộng nhưng họ vui vẻ hiến dâng cho tổ quốc. Họ đi vào cái chết như đi vào một giấc ngủ nhẹ nhõm và thanh thản vô cùng. Nếu người tráng sĩ ngày xưa với hình ảnh “da ngựa bọc thây” đầy vinh quang thì người lính tây tiến với hình ảnh “áo bào thay chiếu” đấy sức mạnh ngợi ca. Thực tiễn, những người lính gục chết trên chiến trường nhiều lúc manh chiếu cũng ko có, huống chi là “áo bào”. Nhưng thái độ trân trọng, mến thương cùng cảm hứng lãng mạn đã tạo ra ở Quang Dũng một cái nhìn của chủ nghĩa người hùng cổ điển trước cái chết của người lính. Trong cách nhìn đó, cái chết của người lính Tây tiến ko chìm trong cái lạnh lẽo như trong thơ của Đặng Trần Côn:”Hồn tử sĩ gió ù ù thổi” nhưng mà được bao bọc trong một âm hưởng hùng tráng:”Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

      Câu thơ vẻ vang như một khúc nhạc kì vĩ. Âm hưởng bi tráng của khúc chiêu hồn tử sĩ dội lên từ chữ “gầm”. Tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc dữ dội, oai hùng của nó, vừa là để tiễn đưa hồn người chiến sĩ về nơi vĩnh hằng, vừa nâng cái chết lên tầm sử thi hoành tráng. Các anh ra đi và lại trở về với đất mẹ, về với những người người hùng dân tộc đã ngã xuống, là tiếp nối truyền thống ông cha. Và phải chăng tiếng gầm của dòng sông Mã cũng chính là tiếng lòng của người còn sống? Bởi cái chết của đồng chí ko làm họ chùn bước nhưng mà chỉ làm tăng thêm lòng quả cảm và chí căm thù.

—/—

Trên đây là các bài văn mẫu Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 do giainhat.vn sưu tầm và tổng hợp được, mong rằng với nội dung tham khảo này thì các em sẽ có thể hoàn thiện bài văn của mình tốt nhất!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3

(hay nhất)

Video về: Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3

(hay nhất)

Wiki về Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3

(hay nhất)

Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3

(hay nhất) -

Tuyển chọn những bài văn hay Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3. Với những bài văn mẫu rực rỡ, cụ thể dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 1

      Quang Dũng là một trong những nghệ sĩ rất đa tài. Ông có thể vẽ tranh, làm thơ, ông còn biết sáng tác nhạc. Thơ ca của Quang Dũng nổi trội với một hồn thơ lãng mạn, hào hoa, thắm đượm tình nghĩa và ý thức dân tộc. Bài thơ Tây Tiến là một trong những bài thơ trình bày cái tình đó của Quang Dũng

     Lúc đầu bài thơ có tên “Nhớ Tây Tiến”. Sau bỏ “nhớ” giữ lại “Tây Tiến” vì Quang Dũng cho rằng bài thơ vốn đã tràn đầy nỗi nhớ, người đọc sẽ cảm thấy. Bài thơ được phát sinh trong những năm tháng ko thể nào quên, từ một môi trường sống và đấu tranh ko thể nào quên của cuộc đời người lính

     Bài thơ được viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh (Hà Tây), lúc ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ là đoàn quân Tây Tiến. Bài thơ trình bày nỗi nhớ của tác giả về kỉ niệm với tự nhiên Tây Bắc và đơn vị cũ của mình. Trong tác phẩm, hình tượng những người lính Tây Tiến được trình bày rất rõ trong đoạn thơ thứ 3 của bài thơ:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Sông Mã gầm lên khúc độc hành!

    Đoàn quân Tây Tiến nơi lưu giữ trong trái tim Quang Dũng những tư tưởng tốt đẹp nhất của thời thanh xuân là đơn vị được thành lập năm 1947, Quang Dũng là đại đội trưởng. Đoàn quân có nhiệm vụ phối hợp với quân nhân Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào. Các chiến sĩ trong đội quân chủ yếu là những học trò, sinh viên, dân lao động thành thị thuộc mọi ngành nghề không giống nhau hợp thành một đội quân rất kết đoàn. Cuộc sống nơi chiến địa gian truân, thiếu thốn vô cùng nhưng trong họ vẫn luôn ngời sáng phẩm chất anh quân nhân cụ Hồ với ý thức lãng mạn, sáng sủa, ko sợ gian truân. Hình tượng người lính Tây Tiến xuất hiện với một vẻ đẹp đậm chất bi tráng:


Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

     Hình ảnh “ko mọc tóc” gợi ra sự thực nghiệt ngã của hoàn cảnh sống và đấu tranh của các chiến sĩ Tây Tiến nhưng mang đậm chất khí chất ngang tàng. Hình ảnh “Quân xanh màu lá” với nghệ thuật đối lập “Ko mọc tóc”, “quân xanh” – “dữ oai hùm” gợi lên dáng vẻ xanh xao tiều tụy vì căn bệnh sốt rét. Tuy nhiên, hơn hết từ trong sâu thẳm con người họ vẫn toát lên dáng vẻ oai như những con hổ chốn rừng thiêng, làm nổi trội tính cách dũng cảm của người lính.

    Sự uy phong lẫm liệt còn được trình bày qua ánh mắt. “Mắt trừng” chính là ánh mắt dữ dội, rực cháy căm hờn, mang mộng ước làm thịt quân thù. Họ rất quả cảm, kiên cường, đứng trước mũi súng quân thù vẫn hiên ngang nhưng nét đẹp lãng mạn vẫn rất rõ nét, thâm thúy trong tâm tưởng họ: “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”, Quang Dũng đã ko tiếc lời, ông đã dành những từ ngữ vô cùng trang trọng lúc nói về vẻ đẹp các cô gái Hà Nội: bên trong cái dáng vẻ oai hùng, dữ dằn là trái tim, là tâm hồn khát khao với cuộc đời:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

     Là những câu thơ trình bày thâm thúy vẻ đẹp về sự hi sinh của người lính Tây Tiến. Các từ Hán Việt cổ truyền, trang trọng “biên giới, mồ viễn xứ” tạo ko khí trang trọng, âm hưởng bi tráng làm giảm đi hình ảnh của những nấm mồ chiến sĩ nơi rừng hoang biên giới lạnh lẽo, hoang vu. Vẻ đẹp bi tráng còn được trình bày qua khí phách người lính, lí tưởng người hùng lãng mạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, quyết tâm hiến dâng sự sống cho quốc gia:

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

      Từ ngữ ước lệ “áo bào” gợi lên vẻ đẹp bi tráng của sự hi sinh: nhìn cái chết của đồng chí giữa chiến trường thành sự hy sinh rất trang trọng của người người hùng chiến trường. Giải pháp nói giảm: “anh về đất” làm vơi đi sự bi thương lúc nói về cái chết của người lính Tây Tiến. Giải pháp thổi phồng: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành” để nói lên rằng tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc hùng tráng tiễn đưa người lính Tây Tiến. Người lính Tây Tiến ra đi trong khúc nhạc vĩnh hằng.

    Bằng những câu thơ mang âm hưởng bi tráng, đoạn thơ khắc họa chân dung người lính từ ngoại hình tới nội tâm, đặc thù là tính cách hào hoa lãng mạn bi nhưng mà ko lụy. Những con người đã làm nên vẻ đẹp hào khí của một thời. Họ mang phẩm chất chung của người lính cụ Hồ.

     Bài thơ là khúc ca bi tráng và ý thức lãng mạn về hình tượng người lính Tây Tiến trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuy gian truân, thiếu thốn nhưng mà vẫn gợi lên phẩm chất người hùng hào hoa, lãng mạn.

Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 2

     Có người từng nói “Thơ chỉ tràn ra lúc trong ta cuộc sống đã tràn đầy”. Thật đúng là tương tự! Chiến tranh đã đi qua, hòa bình lặp lại vậy nhưng mà ở vùng Tây Bắc đó lại khơi gợi cho Quang Dũng một nỗi nhớ da diết khôn nguôi, phải chăng nơi đây đã đọng lại trong tác giả nhiều kỷ niệm? Chính vì nỗi nhớ đó đã thổi hồn cho ông viết nên bài thơ Tây Tiến. Người lính Tây Tiến qua ngòi bút của Quang Dũng hiện lên thật nhiều khó khăn, gian nan, ta có thể thấy được qua khổ thơ cuối:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

     Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài vừa viết văn vừa làm thơ, vẽ tranh, soạn nhạc. Thơ ông phóng khoáng, lãng mạn-tài hoa. Bài thơ Tây Tiến được sáng tác ở Phù Lưu Chanh năm 1948 lúc ông chuyển sang hoạt động ở đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ. Tuy đã chuyển hoạt động sang ở nơi khác nhưng những hình ảnh về vùng đất, con người nơi cũ vẫn luôn túc trực trong sâu thẳm tâm trí ông. Tây Tiến lúc mới ra đời đã bị cấm lưu hành, qua thời kì nét lạ mắt, thông minh, cái hay trong thơ hiện rõ chính vì vậy nhưng mà nó được đưa vào sách giáo khoa ngày nay.

    Điều kiện thời tiết vùng Tây Bắc rất khắc nghiệt, nó tác động trực tiếp tới người lính hành quân nơi đây:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm

      “Ko mọc tóc” có thể hiểu là thời tiết tác động, bị sốt rét làm đớn đau thể xác người lính. Tác giả nói “ko mọc tóc” chứ ko phải “ko mọc được tóc” chứng tỏ nó được coi như các người lính cạo trọc đầu để dễ dàng cho việc đấu tranh, chứ ko phải do bệnh tật để giảm đi sự đau thương đối với người đọc. “Quân xanh màu lá”, nếu sự thực trần truồng là do bệnh sốt rét gây nên thì Quang Dũng lại cho rằng đó là màu xanh của lá cây hóa thân cho người lính để giặc khó trông thấy.Tuy khó khăn chồng chất, bệnh tật liên miên, nhưng qua lăng kính của tác giả, đoàn binh hiện lên với sự yêu đời, ko quản gian nan.

     Cho dù chịu nhiều khó khăn, gian truân nhưng nó ko làm cho người lính Tây Tiến người đi tình cảm lãng mạn của mình. Hai câu thơ tiếp theo mô tả nét đẹp cũng như sự mạnh mẽ của con người:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

     Dù ngày đêm đánh giặc nhưng tâm hồn của những người lính luôn trong trạng thái mộng mơ. Cái mộng họ gửi qua biên giới, nơi vẫn còn đầy bóng giặc thù, đó là cái mộng làm thịt giặc để lập công danh. “Mắt trừng” gợi sự mạnh mẽ, đầy nội lực, quyết tâm vì dân tộc, ở đâu đó trong họ vẫn luôn tồn tại một nỗi căm thù giặc thâm thúy. Đoàn binh Tây Tiến chủ yếu là học trò, sinh viên người Hà Nội- là thủ đô văn hiến, là cả trái tim của Tổ quốc chính vì thế họ lấy đó làm động lực đấu tranh. “Dáng kiều thơm” chính là nét đẹp thanh lịch, thướt tha của con gái Hà Nội, cũng là nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Nét đẹp của quê hương đã thúc giục người lính phải đấu tranh, đánh đuổi giặc ngoại xâm để bảo vệ từng nét đẹp nơi họ sống. Đó là động lực lớn để ý thức đấu tranh thêm mạnh mẽ. Hình ảnh dáng kiều thơm là vầng sáng lung linh trong kí ức nhưng cũng là thứ tạo điều kiện cho họ tìm được sự cần bằng, tìm được sự thư thái trong tâm hồn sau mỗi chặng đường hành quân vất vả.

     Ra biên giới là chấp nhận đương đầu với hi sinh, biết đi là sẽ chết, vậy nhưng mà các anh vẫn xung phong ra trận với hi vọng sẽ đem thắng lợi trở về:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

     Biết bao nhiêu người hùng đã ngã xuống ở nơi biên giới. Chiến tranh nó luôn tồn tại song song với chết chóc, tuy vậy ý thức xung phong ra trận vẫn luôn sôi nổi. Tuổi xuân là độ tuổi đẹp nhất, là thời kì đẹp nhất của cuộc đời mỗi người nhưng các anh cũng đành gác lại để đặt nhiệm vụ Tổ quốc lên trên hết “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Những tình cảm lứa đôi, những cái tôi vị kỉ đều gạt sang một bên, những người chiến sĩ vẫn tiếp nối nhau tầng từng lớp lớp lên đường, đi để bảo vệ từng đồng lúa, mùa ngô, bảo vệ nhịp đập con tim của toàn dân tộc.

    Tiếp nối âm hưởng bi tráng, hai câu thơ cuối đã tô đậm thêm sự mất mát hi sinh, trình bày cái chết cao đẹp, cái chết bất tử của người lính:

Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

     Quang Dũng dường như đã khóc lúc viết tới dòng thơ này. Đây chính là cái chết nhưng tác giả đã nói giảm nói tránh để cắt bớt sự đau thương mất mát cho người ở lại. Thời kì chiến tranh là khoảng thời kì thiếu thốn, nghèo khổ của toàn dân tộc ta. “Áo bào” thay “chiếu” vì người hi sinh quá nhiều, họ chỉ được quấn chiếc áo bào trên vai để về với đất mẹ. Anh về với đất, tức là anh đã thực hiện xong nghĩa vụ vinh quang của mình và giờ đây anh hóa thân cho dáng hình xứ sở. Câu thơ cuối mô tả tiếng gầm của sông Mã như loạt đại bác rền vang, vĩnh biệt những người con yêu của nòi giống.

     Bằng việc sử dụng những văn pháp nghệ thuật như nói giảm nói tránh, hoán dụ, ẩn dụ. Quang Dũng đã khắc họa lại một đoàn binh Tây Tiến với nhiều vẻ đẹp không giống nhau, họ đẹp về cả hình dáng, mạnh mẽ từ ánh mắt tới tính cách và cả sự hi sinh cao cả. Tất cả vì lòng yêu Tổ quốc, mong muốn được sống trong hòa bình và hạnh phúc, ko tồn tại những đau thương mất mát. Đoạn thơ này có nhạc, có họa, vừa bi tráng lại vừa tự hào. Những hình ảnh khắc họa đoàn quân Tây Tiến trở thành một hoài niệm khó quên của một thời kì lịch sử hào hùng.

Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 3

     Những bài thơ hay thường tạo nên nhiều kiểu rung cảm thẩm mỹ nơi người đọc, thậm chí còn gây nên nhiều tranh luận xung quanh các câu chữ, hình ảnh, xúc cảm… Tây Tiến của Quang Dũng là một trong những bài thơ như thế. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, Tây Tiến ko chỉ đứng vững nhưng mà còn có sức sống kì diệu. Trong tâm hồn thi nhân, Tây Tiến là một thời để thương, để nhớ, nhớ những kỉ niệm của người chiến binh trong những tháng ngày sống và đấu tranh cùng binh đoàn, nhớ cảnh rừng núi Tây Bắc vừa hiểm trở vừa hùng vĩ vừa ko kém phần thơ mộng, nhớ những tháng ngày hành quân gian truân, nhớ những kỉ niệm đẹp tươi, những thời khắc nghỉ lại bản làng đầm ấm, thắm thiết tình quân dân…

     Nếu như ở hai đoạn đầu của bài thơ, người đọc được tiếp cận với hình ảnh người lính một cách gián tiếp thì đoạn thơ thứ ba trực tiếp khắc họa chân dung người lính Tây Tiến:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc
…………
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

      Lúc bấy giờ, ngoài Quang Dũng còn có những gương mặt thân thuộc như thầy thuốc Phạm Ngọc Khuê, đại đội trưởng – nhạc sĩ Như Trang, thi sĩ Trần Lê Văn. Họ đều là những chàng trai Hà Thành còn rất trẻ. Binh đoàn Tây Tiến phần đông là thanh niên trí thức Hà Nội (các trường: Sư phạm, Bưởi, Thăng Long, Văn Lang…). Họ mang vào chiến trường ko chỉ ý thức “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” nhưng mà còn cả những nét hào hoa, thanh lịch của người Tràng An. Cuộc sống đấu tranh gian truân thiếu thốn ko ngăn được lính Tây Tiến vui vẻ, sôi nổi, yêu đời và mộng mơ. Tố chất người Tràng An thấm tận máu, tận hồn, là một chàng trai đa tài (làm thơ, vẽ tranh, viết nhạc…), lại đã từng là đại đội trưởng một đại đội thuộc binh đoàn Tây Tiến, Quang Dũng đã rất thành công lúc khắc họa chân dung người lính Tây Tiến, mang lại cho người đọc những rung cảm thẩm mĩ về những chiến sĩ hào hùng nhưng mà rất đỗi hào hoa. Hình tượng người lính trong thơ Quang Dũng nhấp nhoáng dáng dấp của những chinh phu trong văn học cổ, hay người hùng nước Vệ dứt áo lên đường, ko hứa ngày trở lại..

    Thời chống Pháp, thơ viết về anh quân nhân thường viết về những người nông dân mặc áo lính với vẻ đẹp bình dị, mộc mạc.

   Rồi “Đồng chí” của Chính Hữu, “Cá nước của Tố Hữu, đều mô tả người lính “chân quê”:

Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Mồm cười buốt giá
Chân ko giày.

(Đồng chí, Chính Hữu)

    Người lính trong Tây Tiến của Quang Dũng vừa có những đặc điểm riêng lại vừa được khắc họa theo một văn pháp riêng. Bằng văn pháp lãng mạn và ý thức bi tráng triển khai trên nền ký ức (nỗi nhớ), Quang Dũng đã dựng lên tượng đài bằng thơ về người lính Tây Tiến.

Đó là bức chân dung lẫm liệt, oai hùng:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

     Một số ý kiến cho rằng đây là hình ảnh tột đỉnh của sự lạ mắt. Trái lại, một số cho rằng hình ảnh “đoàn binh ko tóc” và “dữ oai hùm” là ko chân thực, thậm chí còn làm cho hình ảnh anh quân nhân chống Pháp trở thành “quái dị”. Cảm nhận thơ tương tự là vừa chưa đúng với đặc trưng của văn pháp lãng mạn, vừa chưa thật hiểu đầy đủ thực tiễn của cuộc kháng chiến. Thực tiễn kháng chiến chống Pháp ko chỉ những anh quân nhân “lá ngụy trang reo với gió đèo” nhưng mà còn có cả những “anh vệ trọc” nổi tiếng một thời. Cho nên, hình ảnh “đoàn binh ko mọc tóc”, “quân xanh màu lá”, “dữ oai hùm” vừa là một thực tiễn, vừa là thành phầm của cảm hứng và văn pháp lãng mạn.

    “Đoàn binh ko mọc tóc” là hình ảnh đoàn quân bị rụng hết tóc, hậu quả của những cơn sốt rét rừng hoặc phải sống miền “rừng thiêng nước độc”; “quân xanh màu lá” tức là đoàn quân có nước da xanh như tàu lá – đây cũng là hậu quả của những cơn sốt rét rừng cả, do gian truân và thiếu thốn; thế nhưng đoàn binh vẫn toát lên vẻ “dữ oai hùm”, tức là vẫn dữ tợn như loài hổ báo của rừng xanh. Đây là cách ví người hùng theo lối cổ chứ ko phải “làm xấu đi hình ảnh anh quân nhân” như có người đã nghĩ.

     Âm hưởng đoạn thơ hào hùng do nhấn mạnh tính chất uy phong lẫm liệt của “đoàn binh”. Cách mô tả chân dung người lính Tây Tiến khiến ta nhớ tới câu thơ của Phạm Ngũ Lão thời Trần cũng mô tả người tráng sĩ với “hào khí Đông A”:

Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu
(Múa giáo non sông đã mấy thu
Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu).

     Vẻ đẹp của câu thơ chính là ở ý thức bi tráng lẫm liệt của đoàn binh Tây Tiến một vẻ đẹp có sự cộng hưởng của âm vang truyền thống và ý thức thời đại, giữa những người chiến binh năm xưa với những người lính cụ Hồ hôm nay.

     Hai câu thơ tiếp theo đã khắc họa một cách sinh động đời sống tâm hồn của những chiến sĩ Tây Tiến:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

     “Hai câu thơ như nhốt cả hai toàn cầu” (Vũ Quần Phương), “thấy nổi lên lời độc tấu của chàng trai Hà Nội” (Đặng Anh Đào) vừa rất hào hùng lại rất hào hoa. Hình ảnh “mắt trừng” trình bày ý chí quyết tâm ngùn ngụt của ngọn lửa đấu tranh bảo vệ biên giới. Hình ảnh đó cũng bộc lộ hoài bão, khát vọng lập công và cháy bỏng căm thù của người lính Tây Tiến. Và ngay trong cuộc sống đấu tranh gian truân dữ dằn đó, những người lính vẫn để tâm hồn cho những hình ảnh thật dịu hiền, thân yêu: “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”.

     Chiến tranh thật tàn khốc nhưng chiến tranh ko thể cướp được chất hào hoa của những chàng trai Hà thành. Ko gì có thể ngăn được những phút giây mộng mơ trong tâm hồn người lính. Có một thời, người ta đã gán cho Tây Tiến những “mộng rớt“, “buồn rớt” chính là vì những câu thơ như thế này. Thực ra câu thơ đã diễn tả vẻ đẹp tâm hồn của người lính Tây Tiến. Nguyễn Đình Thi cũng đã diễn tả rất thành công vẻ đẹp này trong bài thơ Quốc gia:

Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng canh cánh nhớ mắt người yêu.

    Khác với nỗi nhớ của người lính trong thơ Nguyễn Đình Thi và các thi sĩ khác, Quang Dũng trình bày tình cảm của người lính qua giấc mơ, làm cho nỗi nhớ cũng lãng mạn như chính tâm hồn họ vậy. Giấc mơ đã nâng đỡ tâm hồn con người. Thật sang trọng và hào hoa!

    Nói tới chiến tranh, nói tới đời lính ko thể ko nói tới cái chết. Quang Dũng cũng ko tránh né và thi sĩ đã nói theo cách riêng của mình:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành. 

    Chất “tráng sĩ ca” được bộc lộ một cách hào hùng và cũng đầy bi tráng. Thi sĩ mượn một ý thơ cổ (Chinh phụ ngâm) nhưng ý tình thì rất mới. Ba chữ “mồ viễn xứ” gợi cảm giác buồn thầm lặng – sự hy sinh thầm lặng của những chiến sĩ vô danh. Ý nghĩa câu thơ mở ra thật lớn: “tản mạn” đây đó nơi “biên giới”, những nấm mồ “viễn xứ” ko một vòng hoa, ko một nén hương, thật lạnh lẽo, thê lương. Bức tranh chiến trường sẽ trở thành âm u nếu nhìn bi quan tương tự. Nhưng hồn thơ Quang Dũng mỗi lúc chạm vào cái bi thương lại được nâng đỡ bởi đôi cánh lí tưởng. Câu thơ sau như một lực nâng vô hình đã đưa câu thơ trước lên cao. “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Cái bi thương bỗng trở thành bi tráng. Với ý thức lao vào, tự nguyện, quãng đời thanh xuân tươi đẹp nhất họ đã hiến dâng cho một lý tưởng cao đẹp nhất. Họ ngã xuống thanh thản ko chút vướng bận, ko mảy may hối tiếc, cái chết được xem “nhẹ tựa lông hồng”.

     Viết về chiến tranh, nhiều thi sĩ đã tránh né cái chết. Còn Quang Dũng cảm nhận cái chết như là một hiện thực thế tất của chiến tranh. Cái chết của những người lính qua con mắt thơ Quang Dũng rất đỗi hùng tráng nhưng mà ko hề giả dối. Cái bi tráng của câu thơ đã khẳng định được phương châm sống của cả một thế hệ cha anh trong những năm tháng chống Pháp gian truân: “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Có hiểu được ý chí sắt đá của một dân tộc mới thấy hết được cái hay trong câu thơ Quang Dũng.

   Hai câu sau vẫn tiếp tục nói tới cái chết trong âm hưởng sử thi hào hùng đó:

Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

     Thi sĩ đã nói lên một sự thực bi thương là: Người lính hy sinh trên đường hành quân tới một manh chiếu liệm cũng thiếu. Con mắt thơ Quang Dũng đã bao bọc đồng chí mình trong những tấm áo bào sang trọng. “Áo bào” là sự liên kết hai từ: “áo vải” và “chiến bào” làm cho “áo bào” vừa bình dị vừa sang trọng. Đây là cách nói nhưng mà theo Quang Dũng là để “xoa dịu vong hồn những người lính”. Xuất phát điểm là tình yêu đồng chí. Chính tình mến thương đã khiến hồn thơ hào hoa Quang Dũng tìm được hình ảnh đẹp để “sang trọng hóa” cái chết của người lính. Người lính ngã xuống với chiến bào đỏ thắm trong vầng hào quang lồng lộng của các chiến binh xưa. “Áo bào thay chiếu anh về đất”. Câu thơ mang sức mạnh ngợi ca. Ko thể tìm được từ nào hay hơn để thay thế cho từ “về đất” trong câu thơ này. “Về đất” ko những diễn tả được sự hi sinh của người chiến sĩ nhưng mà còn trình bày được sự trân trọng, mến thương của những người đồng chí ở lại. “Về đất” cũng là hòa vào vong hồn quốc gia để bất tử cùng hồn thiêng núi sông và trường tồn cùng quốc gia. Dòng sông Mã đã tấu lên “khúc độc hành” dữ dội hùng tráng để tiễn đưa hương hồn người chiến sĩ với bao tiếc thương, cảm phục. Những mất mát đau thương như dồn nén, tích tụ trong tiếng gầm vang rung rinh cả núi rừng của dòng sông Mã. Các anh đã hi sinh cho mảnh đất nảy nở đầy thơ, đầy nhạc và cùng với tự nhiên, vong hồn các anh vẫn hát mãi khúc quân hành.

       Rực rỡ của đoạn thơ ko chỉ ở thủ pháp đối lập nhưng mà còn bộc lộ trong việc dùng từ, đặc thù là dùng các động từ. Thi sĩ Vũ Quần Phương nhận xét: “Nội lực trong cảm hứng thơ Quang Dũng thường dội xuống ở các động từ”. Động từ “gầm” trong câu thơ khiến âm hưởng cứ âm vang mãi như dội mãi vào núi rừng miền Tây và ngân lên trong tâm hồn độc giả. Cộng hưởng với các động từ là các từ Hán – Việt (biên giới, viễn xứ, chiến trường, áo bào, sông Mã, khúc độc hành). Thi sĩ đã đưa người đọc vào một ko gian cổ truyền, trang trọng. Tất cả những thủ pháp nghệ thuật đó đã bộc lộ được sự hài hòa giữa cái bi và cái hùng tạo nên chất bi tráng trong bức tượng đài cao cả về người lính Tây Tiến.

      Đây là đoạn thơ mang tính chất cao trào trong toàn thể khúc độc hành Tây Tiến. Chất bi tráng đã tạo nên một tượng đài lạ mắt về người lính Tây Tiến. Đoạn thơ khép lại nhưng cùng với khúc độc hành của dòng sông Mã, âm hưởng của Tây Tiến vẫn vang cả núi rừng và vọng qua năm tháng.


Phân tính vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 – Bài mẫu 4 

     Trên cái nền hùng vĩ, hiểm trở, dữ dội của núi rừng và duyên dáng thơ mộng, mỹ lệ của Tây Bắc, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng tập thể những người lính Tây tiến với một vẻ đẹp đầy tính chất bi tráng:

Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm

     Như ở trên đã thấy, cách tả cảnh của Quang Dũng đã lạ nhưng mà tới đây, cách tả người càng lạ hơn. Thơ ca thời kháng chiến lúc viết về người lính thường nói tới căn bệnh sốt rét hiểm nghèo. Chính Hữu trong bài thơ “Đồng chí” đã trực tiếp mô tả căn bệnh đó:

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi

    Còn ở đây, nhắc tới hình ảnh “Đoàn binh ko mọc tóc”,tác giả đã gợi lại hình ảnh anh “vệ trọc” một thời. Nhưng câu thơ còn có ý tả thực về một hiện thực trần truồng và khắc nghiệt: những con suối độc,những trận sốt rét rừng đã làm cho người lính xanh xao, rụng tóc. Hình ảnh lạ thường nhưng ko hề quái dị. Người lính dù có tiều tụy nhưng vẫn ngời lên một phẩm chất đẹp tươi, kiêu hùng: “ko mọc tóc” chứ ko phải là “tóc ko mọc”. “Ko mọc tóc” có vẻ như là ko thèm mọc tóc, ko cần mọc tóc… trình bày thái độ khinh thường nguy nan, vượt lên hoàn cảnh của người lính Tây tiến.

     Ba tiếng “Dữ oai hùm” đặt cuối câu giống như tiếng dằn rất mạnh, khẳng định ý chí ngút trời, ý thức đấu tranh sục sôi của người lính. Câu thơ giống như cái hất đầu đầy tự hào, ngạo nghễ người lính Tây Tiến thử thách gian truân, thắng lợi gian truân, trở thành người người hùng. Trong bài thơ có một cái tên thành thị, tráng lệ: Hà Nội, nhưng đó ko phải là một cái mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc của độ cao bởi giấc mơ kia chính là một đỉnh điểm. Câu thơ diễn tả tinh tế sống động tâm lý của những người lính ra đi từ thủ đô. Hình ảnh Hà Nội và dáng kiều thơm hiện về trong đêm mơ ko làm cho họ nản lòng, thối chí nhưng mà trái lại là nguồn động viên, động viên đối với các chiến sĩ. Một thoáng kỉ niệm êm đềm trong sáng đó đã tiếp sức cho họ trong trận chiến đấu gian nan. Nó là động lực ý thức giúp người lính băng qua những tháng ngày chiến tranh gian lao của đời mình.

     Bốn câu thơ tiếp theo, tác giả nhìn thẳng vào cái bi nhưng mang lại cho nó một vẻ hào hùng lẫm liệt và sang trọng:

Tản mạn biên giới mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

      Những từ Hán Việt cổ truyền trang trọng “biên giới”,”viễn xứ” đã làm cho những nấm mồ chiến sĩ được vùi lấp vội vã nơi rừng hoang biên giới cũng trở thành những nấm mồ chí tôn nghiêm. Cái bi của câu trên được câu dưới nâng lên thành bi tráng bởi tư cách của người đã chết “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Đời xanh tuổi xanh biết bao nhiêu là hoa mộng nhưng họ vui vẻ hiến dâng cho tổ quốc. Họ đi vào cái chết như đi vào một giấc ngủ nhẹ nhõm và thanh thản vô cùng. Nếu người tráng sĩ ngày xưa với hình ảnh “da ngựa bọc thây” đầy vinh quang thì người lính tây tiến với hình ảnh “áo bào thay chiếu” đấy sức mạnh ngợi ca. Thực tiễn, những người lính gục chết trên chiến trường nhiều lúc manh chiếu cũng ko có, huống chi là “áo bào”. Nhưng thái độ trân trọng, mến thương cùng cảm hứng lãng mạn đã tạo ra ở Quang Dũng một cái nhìn của chủ nghĩa người hùng cổ điển trước cái chết của người lính. Trong cách nhìn đó, cái chết của người lính Tây tiến ko chìm trong cái lạnh lẽo như trong thơ của Đặng Trần Côn:”Hồn tử sĩ gió ù ù thổi” nhưng mà được bao bọc trong một âm hưởng hùng tráng:”Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

      Câu thơ vẻ vang như một khúc nhạc kì vĩ. Âm hưởng bi tráng của khúc chiêu hồn tử sĩ dội lên từ chữ “gầm”. Tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc dữ dội, oai hùng của nó, vừa là để tiễn đưa hồn người chiến sĩ về nơi vĩnh hằng, vừa nâng cái chết lên tầm sử thi hoành tráng. Các anh ra đi và lại trở về với đất mẹ, về với những người người hùng dân tộc đã ngã xuống, là tiếp nối truyền thống ông cha. Và phải chăng tiếng gầm của dòng sông Mã cũng chính là tiếng lòng của người còn sống? Bởi cái chết của đồng chí ko làm họ chùn bước nhưng mà chỉ làm tăng thêm lòng quả cảm và chí căm thù.

—/—

Trên đây là các bài văn mẫu Phân tích vẻ đẹp của người lính Tây Tiến trong đoạn 3 do giainhat.vn sưu tầm và tổng hợp được, mong rằng với nội dung tham khảo này thì các em sẽ có thể hoàn thiện bài văn của mình tốt nhất!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận