Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến (hay nhất)

Hướng dẫn lập dàn ý và tuyển tập những bài văn hay Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến của Quang Dũng. Với những bài văn mẫu hay nhất dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến

1. Mở bài:

– Hình ảnh anh quân nhân cụ Hồ là một trong những tượng đài đẹp nhất, đáng tự hào nhất của thơ ca kháng chiến chống Pháp.

– “Tây Tiến” (1848) của Quang Dũng là một bài thơ tiêu biểu viết về người lính Tây Tiến. Họ là những con người mang vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng, bi tráng, sẵn sàng lấy máu mình tô thắm cho lá cờ Tổ Quốc, đồng thời họ còn là những con người mang tâm hồn lãng mạn, hào hoa.

2. Thân bài:


a. Nói chung chung:

   Viết về những người lính tranh đấu nơi biên thuỳ miền Tây Tổ quốc, “Tây Tiến” được viết bằng văn pháp lãng mạn: là văn pháp sử dụng thủ pháp tương phản đối lập, tô đậm những cái phi thường, khác thường nhằm tác động mạnh vào xúc cảm người đọc.

b. Vẻ đẹp người lính Tây Tiến:

– Trước hết người lính Tây Tiến hiện lên là những con người hào hùng, bi tráng:

+ Hoàn cảnh xuất hiện của họ được xây dựng từ đời sống, môi trường tranh đấu rất phi thường: đó là bối cảnh tự nhiên hoang vu, kì vĩ, dữ dội, hiểm trở với đủ núi cao, vực thẳm, sông dài, mưa nguồn, thú dữ…:

“Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

=> Giữa bối cảnh phi thường, dữ dội tương tự khiến người lính cũng trở thành thật phi thường.

+ Và rồi họ xuất hiện, trên cái nền tự nhiên hoang vu hiểm trở, hùng vĩ đó, người lính Tây Tiến thật uy phong, lẫm liệt và phi thường:

=> Phi thường trước hết ở sự gian truân, cùng cực: ăn đói, mặc rách, bệnh tật, sốt rét rừng tới da xanh trọc đầu:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

    Sốt rét đã làm cho thân thể họ tiều tụy, tuy nhiên họ vẫn giữ được vẻ hào hùng “dữ oai hùm”. Với văn pháp lãng mạn, tác giả nhấn mạnh sự tương phản giữa ngoại hình và nội tâm, giữa hình thức có phần xanh xao, tiều tụy với sức mạnh ý thức mãnh liệt bên trong.

=> Người lính Tây Tiến còn phi thường và tràn đầy khí phách ở chỗ, không những dám đương đầu với mọi thử thách, gian truân như đói rét, bệnh tật, rừng thiêng, nước độc, thú dữ…nhưng mà còn có thái độ, tư thế hiên ngang trước cái chết:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

    Nếu câu thơ thứ nhất gợi lên cái gì đó hơi bi thương về những nấm mồ của những người phải chết giẫm lại trên đường hành quân đầy hiểm trở thì câu thơ thứ hai đã nâng ý thơ thành bi tráng bởi cái phương châm, triết lí, lẽ sống của tuổi xanh thời bấy giờ là “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

=>Thực tiễn tranh đấu gian truân cùng cực, chết bệnh nhiều hơn chết trận, thậm chí lúc chôn cất một manh chiếu che thân cũng ko có, nhưng chủ nghĩa lãng mạn lúc nói về nỗi buồn, cái chết với ý nghĩa biểu lộ cái đẹp, chất bi tráng nên hình ảnh người lính trong thơ vẫn phải đẹp, phải sang, phải hào hùng. Họ ngã xuống trong tiếng nhạc bi tráng của núi sông:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

   Chính điều đó đã làm cho cái chết của người lính có bi nhưng mà ko lụy, vẫn đẹp và hào hùng.

– Ngoài ra những chiến sĩ Tây Tiến còn là những con người lãng mạn, hào hoa: Điều này trình bày ở chất hào hoa, lãng mạn, thanh lịch của những chàng trai, cô gái đất Hà Thành:

+ Dù tranh đấu trong môi trường khắc nghiệt nhưng họ vẫn nhạy cảm trước những hình ảnh đẹp nên thơ, tinh tế của cảnh và người: một làn sương mờ ảo; một dáng hoa lau phơ phất; những đêm hội hoa chúc với những xiêm áo rực rỡ, điệu bộ e ấp của những cô gái vùng cao:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

(…)

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đung đưa”

=> Điều đó làm cho hình ảnh người lính trở thành đẹp cả về tâm hồn, sức mạnh, như trong bài “Lên Tây Bắc”, Tố Hữu cũng đã nhấn mạnh vẻ đẹp lãng mạn của người lính:

“Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

Núi ko đè nổi vai vươn tới

Lá ngụy trang reo với gió đèo”

+ Cuộc sống và chiến đầu của họ gian truân, thường xuyên phải đương đầu với tử thần nhưng người lính vẫn sáng sủa, yêu đời, gửi niềm tin vào cuộc sống, vào thắng lợi, vẫn mơ về những nét đẹp, thanh lịch, dịu dàng của những cô gái đất Hà thành:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

=> Người lính ra trận luôn phải đương đầu giữa cái sống và cái chết, nhưng họ ko nghĩ tới cái chết, trái tim vẫn mơ về thiên thu, về tình yêu, “Vẫn phấp phỏng nhớ mắt người yêu”. Tình yêu riêng tư hòa quyện với tình yêu non sông đã nâng đỡ tâm hồn, ý thức người lính vượt qua mọi gian truân, hi sinh để thắng lợi quân thù. (Anh yêu em như yêu non sông/ Vất vả đau thương, tươi thắm vô ngần).

c. Nghệ thuật:

– Bằng văn pháp lãng mạn, sử dung từ ngữ giàu sức gợi hình, âm điệu hùng tráng mạnh mẽ, bài thơ đã khắc họa thành công bức chân dung người lính Tây Tiến với vể đẹp lạ mắt, rất đáng tự hào.

3. Kết bài:

– Quang Dũng đã khắc họa một cách đầy đủ, chân thực về chân dung tập thể của người lính Tây Tiến từ dung mạo tới tâm hồn, khí phách người hùng, thái độ trước cái chết cũng như vẻ hào hoa rất Hà Nội của họ.

– Bài thơ xứng đáng là một tượng đài bằng tiếng nói đã bất tử hóa phẩm chất người hùng của anh quân nhân cụ Hồ trong cuộc kháng chiến chống Pháp rất đỗi gian truân nhưng mà vui tươi hào hùng:

“Tây Tiến biên thuỳ mờ lửa khói

Quân đi lớp lớp động cây rừng

Và con người đấy, bài thơ đấy

Vẫn sống muôn thuở cùng núi sông”

(Giang Nam)

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến – Bài mẫu 1 


         Mọi trận đánh tranh rồi sẽ qua đi, bụi thời kì có thể phủ dày lên hình ảnh của những người hùng vô danh nhưng văn học với sứ mệnh thiêng liêng của nó đã khắc tạc một cách vĩnh viễn vào tâm hồn người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông đã ngã xuống vì nền độc lập của Tổ quốc trong suốt trường kỳ lịch sử.

         Ở trong thơ Quang Dũng cũng đã dựng lên một bức tượng đài bất tử tương tự về người lính cách mệnh trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược nước ta. Đó là bức tượng đài đã làm cho những người chiến sĩ yêu nước từng ngã xuống trong những tháng năm gian truân đấy bất tử cùng thời kì:

“Tây Tiến đoàn quân ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hnội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

        “Tây Tiến” của Quang Dũng là dòng hồi ức vô cùng thương nhớ về những đồng chí của thi sĩ, những người đã từng sống, từng tranh đấu nhưng cũng có người đã hy sinh, những người đã trở về với đất mẹ mến thương, nhưng dẫu sao đó cũng là những người mãi mãi nằm lại nơi biên thuỳ hay miền viễn xứ. Chính vì thế Quang Dũng ko chỉ dựng lại cả một hình ảnh của đoàn binh Tây Tiến trên những chặng đường hành quân gian truân hy sinh nhưng mà “đời vẫn cứ tươi” như ở 14 dòng thơ trước tiên. Và Quang Dũng cũng ko chỉ khắc tạc hình ảnh của những người lính với một đời sống tình cảm hết sức phong phú, những tình cảm lớn lao là tình quân dân. Quang Dũng đã đặc trưng quan tâm tới ý tưởng dựng tượng đài người lính Tây Tiến trong tác phẩm của mình. Thi sĩ đã sử dụng hệ thống tiếng nói giàu hình ảnh, hàng loạt những thủ pháp như tương phản, nhân hoá, tăng cấp ý nghĩa để tạo ấn tượng mạnh để khắc tạc một cách thâm thúy vào tâm trí người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông, của dtộc. Đó là bức tượng đài sừng sững giữa núi cao sông sâu, giữa một ko gian hùng vĩ như chúng ta đã thấy trong các câu thơ

“Tây Tiến đoàn quân… khúc độc hành”

         Bức tượng đài người lính Tây Tiến trước hết được khắc hoạ lên từ những đường nét nhằm tô đậm cuộc sống gian truân của họ. Nếu như ở những đoạn thơ trước đó người lính mới chỉ xuất hiện trong đoàn quân mỏi trong câu:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi “

hay trong quang cảnh hết sức lãng mạn trong đêm liên hoan, đêm lửa trại thắm tình cá nước thì ở đây là hình ảnh đoàn binh ko mọc tóc da xanh như lá rừng. Cảm hứng chân thực của Quang Dũng đã ko tránh né việc mô tả cuộc sống gian truân nhưng mà người lính phải chịu đựng. Những cơn sốt rét rừng làm tóc họ ko thể mọc được (chứ ko phải họ cố tình cạo trọc để đánh giáp lá cà cho dễ như nhiều người từng nói). Cũng vì sốt rét rừng nhưng mà da họ xanh như lá cây (chứ ko phải họ xanh màu lá nguỵ trang), vẻ ngoài dường như rất tiều tụy. Nhưng toàn cầu ý thức của người lính lại cho thấy họ chính là những người chiến binh người hùng, họ còn chứa đựng cả một sức mạnh áp đảo quân thù, họ hùng dũng như hổ báo, hùm beo. Cái giỏi của Quang Dũng là mô tả người lính với những nét khắc khổ tiều tụy nhưng vẫn gợi ra âm hưởng rất hào hùng của cuộc sống. Bởi vì câu thơ “Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc” với những thanh trắc rơi vào trọng âm đầu của câu thơ như “tiến”, “mọc tóc”. Nhờ những thanh trắc đấy nhưng mà âm hưởng của câu thơ vút lên. Không những thế, họ còn là cả một đoàn binh. 2 chữ “đoàn binh” âm Hán Việt đã gợi ra một khí thế hết sức nghiêm trang, kiêu hùng. Và đặc trưng hai chữ “Tây Tiến” mở đầu câu thơ ko chỉ còn là tên gọi của đoàn binh nữa, nó gợi ra hình ảnh một đoàn binh dù đầu ko mọc tóc vẫn đang quả cảm tiến bước về phía Tây. Thủ pháp tương phản nhưng mà Quang Dũng sử dụng ở câu thơ “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ko chỉ làm nổi trội lên sức mạnh ý thức của người lính nhưng mà còn thấm sâu màu sắc văn hoá của dân tộc. ở đây, thi sĩ ko chỉ muốn nói rằng những người lính Tây Tiến như chúa sơn lâm, ko phải muốn “động vật hoá” người lính Tây Tiến nhưng mà muốn nói tới sức mạnh bách chiến bách thắng bằng một hình ảnh thân thuộc trong thơ văn xưa. Phạm Ngũ Lão cũng ca tụng người người hùng vệ quốc trong câu thơ

“Hoành sóc sơn hà cáp kỷ thu

Tam quan kỳ hổ khí thôn ngưu”

Và ngay cả Hồ Chí Minh trong “Đăng sơn” cũng viết:

“Nghĩa quân tráng khí thôn ngưu đẩu

Thể diện sài long xâm lược quân”

         Có thể nói Quang Dũng đã sử dụng một mô típ mang đậm màu sắc phương Đông để câu thơ mang âm vang của lsử, hình tượng người lính cách mệnh gắn liền với sức mạnh truyền thống của dtộc. Đọc câu thơ: “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ta như nghe thấy âm hưởng của một hào khí ngút trời Đông á.

         Hình tượng người lính Tây Tiến đột nhiên trở thành rất đẹp lúc Quang Dũng bổ sung vào bức tượng đài này chất hào hoa, lãng mạn trong tâm hồn họ:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

          Trước hết đó là một vẻ đẹp tấm lòng luôn hướng về Tquốc, hướng về Thủ đô. Người lính dẫu ở nơi biên thuỳ hay viễn xứ xa xôi nhưng mà lòng lúc nào cũng hướng về Hà Nội. Ta bỗng nhớ tới câu thơ của Huỳnh Văn Nghệ:

“Từ thuở mang gươm đi mở nước

Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”

          Người lính Tây Tiến dẫu “mắt trừng gửi mộng qua biên giới” nhưng mà niềm thương nỗi nhớ vẫn hướng về một “dáng kiều thơm”. Đã một thời, với cái nhìn ấu trĩ, người ta phê phán thói tiểu tư sản, thực ra nhờ vẻ đẹp đấy của tâm hồn nhưng mà người lính có sức mạnh vượt qua mọi gian truân, người lính trở thành một biểu tượng cho vẻ đẹp của con người Việt Nam. Quang Dũng đã tạo nên một tương phản hết sức rực rỡ – những con người tranh đấu kiên cường với ý chí sắt thép cũng chính là con người có một đời sống tâm hồn phong phú. Người lính Tây Tiến ko chỉ biết cầm súng cầm gươm theo tiếng gọi của non sông nhưng mà còn rất hào hoa, giữa bao nhiêu gian truân, thiếu thốn trái tim họ vẫn rung động trong một nỗi nhớ về một dáng kiều thơm, nhớ về vẻ đẹp của Hà Nội – Thăng Long xưa.

          Bức tượng đài người lính Tây Tiến đã được khắc tạc bằng những nguồn ánh sáng tương phản lẫn nhau, vừa hiện thực vừa lãng mạn. Từng đường nét đều như nổi trội và tạo được những ấn tượng mạnh mẽ. Đây cũng là đặc trưng của thơ Quang Dũng.

          Nếu như ở 4 câu thơ trên, người lính Tây Tiến xuất hiện trong hình ảnh một đoàn binh với những bước chân Tây Tiến vẻ vang khí thế hào hùng và một toàn cầu tâm hồn hết sức lãng mạn thì ở đây bức tượng đài người lính Tây Tiến được khắc tạc bằng những đường nét nổi trội về sự hy sinh của họ. Nếu chỉ đọc từng câu thơ, chỉ phân tích từng hình ảnh riêng rẽ độc lập, người ta dễ cảm nhận một cách bi luỵ về cái chết của người lính nhưng mà thơ ca kháng chiến thuở đấy rất ít lúc nói tới. Bởi thơ ca kháng chiến phần lớn chỉ quan tâm tới cái hùng nhưng mà ko quan tâm tới cái bi. Nhưng nếu đặt các hình ảnh, các câu thơ vào trong chỉnh thể của nó, ta sẽ hiểu Quang Dũng đã mô tả một cách chân thực sự hy sinh của người lính bằng cảm hứng lãng mạn, hình tượng vì thế không những ko rơi vào bi quan nhưng mà còn có sức bay bổng.

         Có thể thấy câu thơ: “Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” nếu tách riêng ra rất dễ gây cảm giác nặng nề bởi đó là câu thơ nói về cái chết, về nấm mồ của người lính Tây Tiến ở nơi “viễn xứ”. Từng chữ từng chữ dường như mỗi lúc một nhấn thêm nốt nhạc buồn của khúc hát hồn tử sĩ. Chẳng phải thế sao? Nói về những nấm mồ, lại là những nấm mồ “tản mạn” dễ gợi sự hoang lạnh, lại là “tản mạn” nơi “viễn xứ”, những nấm mồ đấy càng gợi sự lẻ loi cui cút. Quang Dũng muốn nói tới nơi yên nghỉ của những người đồng chí

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

Trong Chinh phụ ngâm:

“Hồn tử sĩ gió về ù ù thổi

Mặt chinh phu trăng rõi rõi soi

Chinh phu tử sĩ mấy người

Nào người nào mạc mặt nào người nào gọi hồn”

          Tuy nhiên với câu thơ thứ hai, ta lại thấy hình ảnh những nấm mồ tản mạn nơi biên thuỳ đã trở về với sự đầm ấm của niềm hàm ơn của nhân dân, của non sông. Bởi đó chính là nấm mồ của những người con quả cảm.

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

Đồng thời cũng chính câu thơ thứ 2 đã làm cho những nấm mồ tản mạn kia được nâng lên những tầng cao của đài tưởng vọng, của Tổ quốc đối với người lính đã vì tiếng gọi của chiến trường nhưng mà hiến dâng tuổi xanh của mình. Trong thơ Quang Dũng luôn là một sự nâng đỡ nhau của nhiều hình ảnh tương tự.

          Sự hy sinh của người lính còn được tráng lệ hoá trong câu thơ:

“Áo bào thay chiếu anh về đất”

         Bao nhiêu thương yêu của Quang Dũng trong một câu thơ tương tự về một đồng chí của mình. Người nào bảo Quang Dũng ko xót thương những người đồng chí của mình ra đi trong cách tiễn đưa đấy, cảnh tiễn đưa với bao thiếu thốn, khó khăn, cái thuở những người lính Tây Tiến chết vì sốt rét nhiều hơn chết vì chiến trường. Lại trong cảnh kháng chiến còn rất khó khăn nên tiễn đưa người chết ko có cả một chiếc quan tài. Hoàng Lộc trong “Viếng bạn” cũng đã viết về cảnh tiễn đưa như thế

” Ở đây ko manh ván

Chôn anh bằng tấm chăn

Của đồng bào Cứa Nghìn

Tặng tôi ngày sơ tán”

         Chỉ có điều câu thơ của Quang Dũng ko ngừng lại ở mức tả thực nhưng mà đẩy lên thành cảm hứng tráng lệ, coi chiếu là áo bào để cuộc tiễn đưa trở thành nghiêm trang, cổ truyền. Cũng có người hiểu tới chiếc chiếu cũng ko có, chỉ có chính tấm áo của người lính. Dù hiểu theo cách nào thì cũng phải thấy Quang Dũng đã tráng lệ hoá cuộc tiễn đưa bi thương bằng hình ảnh chiếc áo bào và sự hy sinh của người lính đã được coi là sự trở về với non sông, với núi sông. Cụm từ “anh về đất” nói về cái chết nhưng lại bất tử hoá người lính, nói về cái bi thương nhưng lại bằng hình ảnh tráng lệ. Mạch xúc cảm đấy đã dẫn tới câu thơ đầy tính chất tráng ca “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

          Từ sự liên kết một cách hài hoà giữa cái nhìn hiện thực với cảm hứng lãng mạn, Quang Dũng đã dựng lên bức chân dung, một bức tượng đài người lính cách mệnh vừa chân thực vừa có sức nói chung, tiêu biểu cho vẻ đẹp sức mạnh dân tộc ta trong thời đại mới, thời đại cả dân tộc đứng lên làm cuộc kháng chiến vệ quốc thần kỳ chống thực dân Pháp. Đó là bức tượng đài được kết tinh từ âm hưởng bi tráng của cuộc kháng chiến đấy. Đó là bức tượng đài được khắc tạc bằng cả tình yêu của Quang Dũng đối với những người đồng chí, đối với non sông của mình. Vì thế từ bức tượng đài đã vút lên khúc hát ngợi ca của thi sĩ cũng như của cả non sông về những người con người hùng đấy.

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến – Bài mẫu 2

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến | 900 bài Văn mẫu 12 hay nhất (ảnh 3)

       Tây Tiến là một bài thơ tiêu biểu của Quang Dũng, là thành tựu của thơ ca kháng chiến chống Pháp, là một trong những bài thơ hay nhất viết về người lính. Trần Lê Văn đã từng có những nhân xét như: “Trước Tây Tiến Quang Dũng đã có những khúc dạo đàn khá hay nhưng thật sự chỉ tới Tây Tiến Quang Dũng mới thực sự trình làng một phong cách thơ, một dung mạo thơ”. Đó là một phong cách hồn hậu, hào hoa. Ko những thế qua bài thơ Tây Tiến ta thấy được vẻ đẹp bi tráng của những người hùng Tây Tiến.

      Trước hết là khổ thơ đầu của bài, Quang Dũng trình bày sự trình bày nỗi nhớ của mình về đoàn quân Tây Tiến thông qua nỗi nhớ đấy ta thấy được những hình ảnh bi tráng trình bày vẻ đẹp của những người hùng Tây Tiến:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

      Nỗi nhớ đấy khởi đầu bằng tiếng gọi Tây Tiến ơi. Tiếng gọi đó sao nhưng mà nghe tha thiết như thế, nó như vọng vào ko gian của con sông Mã, quay trái lại với những kỉ niệm thời xưa. Một thời đạn bom nhưng cũng rất vui tươi hào hùng. Nỗi nhớ đấy là nỗi nhớ chơi vơi. Hiệp vần “ơi” cho ta thấy một cảm giác vang xa nỗi nhớ đấy như vọng vào mấy năm trước để trở về những kỉ niệm vui tươi đấy. Hai địa danh Sài Khao và Mường Lát hiện lên khắc sâu vào nỗi nhớ của tác giả. Hai địa danh đấy gắn với những cuộc hành quân của đoàn quân tây tiến. Thật khá khen cho cái “đêm hơi”. Đó là sự vận chuyển nhẹ nhõm của những chiến sĩ đoàn quân tây tiến hay chính là những hơi sương trong đêm hành quân đấy trình bày những trở ngại vất vả của đoàn quân. 

      Cuộc hành quân đấy còn nhiều gian nan và chính những gian nan đấy đã làm nên vẻ đẹp bi tráng của những người hùng tây tiến:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm 

Hẻo lánh cồn mây, súng ngửi trời 

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống 

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

       Những câu thơ đấy đã mang tới những hình ảnh của cuộc hành quân gian truân của Tây Tiến. những câu thơ với mật độ thanh trắc dày đặc đã cho thây được sự trúc trắc trong chính đường đi của đoàn quân. Nó như lột tả hết những độ cao sâu thăm thẳm nhưng mà những đoàn quân tây tiến kia phải vượt qua. Dẫu có xuống nơi vực sâu thăm thẳm hay tới những núi cao tưởng như ngọn súng chạm tới tầng mây kia thể hiển một vẻ đẹp  hiên ngang của người lính tây tiến. Những đọ cao độ sâu đấy được tính bằng nghìn thước. mục tiêu của nó nhâm nhấn mạnh vào những gian truân nhưng mà đoàn quân phải vượt qua. Tới câu thơ cuối thì một dòng toàn thanh bằng lại được xuất hiện như bù lại cho những câu thơ mang nhiều thanh trắc. Sự bằng đấy mang tới cho chúng ta một cảm giác thật sự yên bình.

       Những gian nan khó khăn đấy mở nguồn cho hình ảnh đẹp vi tráng của những người lính đấy:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa 

Gục lên súng mũ quên mất đời! 

Chiều chiều oai linh thác gầm thét 

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói 

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

       Hình ảnh người lính gục lên súng mũ dãi dầu ko bước nữa là một hình ảnh đẹp. Câu nói đấy trình bày sự nói giảm đi cái chết, cái hi sinh của những người chiến sĩ đấy. Đó là một vẻ đẹp bi tráng, cái hi sinh kia là bi nhưng trong cái bi đấy ta lại thấy một cái tráng lệ vô cùng. Mất đi nhưng người lính đấy chết trong tư thế nhẹ nhõm ko đớn đau chỉ là quên mất đời thôi. Tác giả lại nhớ tới những kỉ niệm với những buổi chiều và đêm tối với những con thú dữ gầm rú lên. Quang Dũng nhớ những đem mùa nếp xôi ở Mai Châu.

       Tới đoạn thơ tiếp theo hình ảnh những người lính Tây tiến hiện lên với những đêm liên hoan văn nghệ trên mảnh đất Lào với những cô gái Viên Chăn xinh đẹp kiều diễm với tình dân quân thân thiết đẹp sao. Và từ những đêm liên hoan đấy những người con của tổ quốc lại ra đi trong buổi chiều với sự quyến luyến của bao người. Và từ đó hình ảnh của những chàng trai Tây Tiến cũng hiện lên thật khổ cực nhưng mà lại thật oai hùng:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc 

Kìa em xiêm áo tự bao giờ 

Khèn lên man điệu nàng e ấp 

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ 

Người đi Châu Mộc chiều sương đấy 

Có thấy hồn lau nẻo bờ bến 

Có nhớ dáng người trên độc mộc 

Trôi dòng nước lũ hoa đung đưa”

      Những cô gái Viên Chăn trong đêm liên hoan đấy e ấp trong những điệu kèn tiếng trống. Sau đêm liên hoan đấy những chàng trai tây tiến lại lên đường ra đi để bảo vệ biên giới. Hình ảnh những người chiến sĩ tây tiến hiện lên với những ngoại hình cụ thể:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc 

Quân xanh màu lá dữ oai hùm 

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới 

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

       Đây là những câu thơ tả về những người chiến sĩ tây tiến. Những người lính đấy xuất hiện với hình ảnh một đoàn binh ko mọc tóc. Những câu thơ có thể hiểu theo hai cách. Đó là đoàn quân đấy cắt tóc đi để thích hợp với điều kiện tranh đấu gian truân. Hay cũng có thể hiểu rằng sinh hoạt trong chốn rừng thiêng nước độc rửa chân rụng lông, gội đầu rụng tóc. Hay nó chính là kết quả của những trận sốt rét rừng. Dù hiểu cách thì đoàn quân Tây Tiến vẫn hiện lên thật đẹp. Hình ảnh quân xanh màu lá là những hình ảnh gầy gò ốm nhưng ko hề yếu nhưng mà vẫn dữ oai hùm. Mắt trừng gợi cho ta liên tưởng tới sự căm thù giặc của những người hùng tây tiến. Hay đó chính là sự thức trắng ko ngủ được vì lo cho biên giời hoặc mở mắt để nhớ những bóng kiều thơm kia. những câu tho này được coi là mộng rớt buồn rơi.

        Những đoạn thơ cuối bài là đoạn thơ trình bày rõ nhất vẻ đẹp bi tráng của những người hùng Tây Tiến:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ 

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh 

Áo bào thay chiếu, anh về đất 

Sông Mã gầm lên khúc độc hành 

Tây Tiến người đi ko hứa ước 

Đường lên thăm thẳm một chia phôi 

Người nào lên Tây Tiến mùa xuân đấy 

Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.”

       Đó là sự hi sinh của những người chiến sĩ đấy, họ phần lớn là những trí thức Hà Thành ngày đêm nghĩ tới quê nhà với những bóng hồng trong tim mong một ngày nào đó sẽ được gặp lại nhưng mà giờ đây có những người mồ tản mạn khắp biên thuỳ. Đó chính là cái bi của vẻ đẹp người lính. Nhưng nó lại rất tráng vì người ta chết đi vì lí tưởng cao cả của mình thì đó chính là cái chết đẹp. Những áo bào thì thay bằng chiếu trình bày sự giản dị của những người lính. Chiến trường khắc nghiệt làm cho anh phải ra đi chỉ có mảnh chiếu che thân. Và con sông Mã một mình vang lên khúc nhạc như tống biệt vong hồn các anh về nơi an nghỉ cuối cùng.

       Qua đây ta thấy được những vẻ đẹp bi tráng của những chiến binh tây tiến, cảm thu được như thế chúng ta càng thêm yêu hơn những con người vì quê hương nhưng mà quyết tâm giữ gìn thà hi sinh tất cả cũng ko chịu rời bước để rồi trở thành một bức tượng đài bằng thơ vĩnh cửu với thời kì.

Bài số 2:

         Trong thời kì đấu tranh chống giặc cứu nước, người lính trở thành một hình tượng trung tâm được nhiều nghệ sĩ đi vào khai thác, trình bày. “Tây Tiến” của Quang Dũng cũng là một trong số những sáng tác như thế. Tác phẩm đã thực sự thành công lúc đi vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến trong thời kì kháng chiến chống Pháp trong đó có vẻ đẹp bi tráng là vẻ đẹp nổi trội để lại trong người đọc nhiều xúc cảm.

      “Tây Tiến” là bài thơ viết về binh đoàn Tây Tiến nơi thi sĩ đã từng sống và tranh đấu. Những người lính trong binh đoàn phần đông là thanh niên Hà Nội, tranh đấu trong hoàn cảnh gian truân, vô cùng thiếu thốn về mọi mặt nhưng vẫn phơi phới ý thức lãng mạn người hùng. Ở họ có vẻ đẹp tinh nghịch hào hoa của chàng trai đất Hà thành nhưng cũng thật kiêu hùng, dũng cảm trong trận đánh đấu. Mô tả về họ, Quang Dũng sử dụng văn pháp lãng mạn và cảm hứng ngợi ca làm cho dù trải qua đau thương, gian truân thì người lính vẫn hiện lên mang vẻ đẹp thật đặc trưng: bi tráng nhưng mà ko hề bi quan.

       Chất bi tráng ở đây trước hết có được là do được đặt trên nền của bức tranh tự nhiên hùng vĩ nhưng mà diễm lệ, thơ mộng nhưng mà đầy hoang vu, kín đáo. Mảnh đất Tây Bắc vừa là môi trường sống và tranh đấu của người lính nhưng cũng vừa mang trong mình vẻ đẹp riêng. Con người đặt trong đó vừa chan hòa, giao cảm với tự nhiên lại vừa đối lập và bị tự nhiên thử thách. Trước cái hẻo lánh của cồn mây, cái mấp mô của “dốc thăm thẳm”, của “nghìn thước lên cao nghìn thước xuống”, người lính vẫn vượt lên trên, giành về mình thế chủ động. Đoạt được đỉnh cao để nhìn lên và phát xuất hiện một hình ảnh đầy dí dỏm: “súng ngửi trời”. Vượt qua núi đá mấp mô để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp mờ ảo đầy màu sắc của “nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Vượt qua cái mỏi mệt của chặng đường hành quân, mở rộng lòng mình ra đón nhận vẻ đẹp bất thần của tự nhiên, của một cánh hoa về trong đêm hơi… Bằng cách đặt nhân vật vào bức tranh tự nhiên tương tự, Quang Dũng đã khẳng định vẻ đẹp dũng cảm kiên cường nhưng cũng rất tinh nghịch, lãng mạn của người lính Tây Tiến.

       Cũng trong tự nhiên đó, người lính Tây Tiến xuất hiện với tầm vóc bi tráng, khác thường:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Gian truân của chiến tranh đã làm cho hình hài người lính trở thành tiều tụy thế nhưng dưới con mắt sáng sủa, đầy sức mạnh và thú vui sống nó lại trở thành nét rất riêng, thành cái “uy” của họ. Cụm từ mô tả “dữ oai hùm” vừa trình bày sức mạnh uy phong lẫm liệt của những người đang cầm súng bảo vệ quê hương, lại vừa ẩn chứa sau đó nét sáng sủa, vui nhộn của họ. Bài thơ xuất hiện một hình ảnh đối lập lạ mắt:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”

       Người lính được khắc họa trong sự hài hòa giữa một chàng trai Hà thành tâm hồn lãng mạn và một người lính dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Chúng ko hề đối lập nhưng mà bổ sung cho nhau, tôn vẻ đẹp của nhau lên.

      Những trở ngại nhưng mà người lính phải đương đầu là vô cùng, nhiều lúc là cả cái chết. Đấy vậy nhưng mà lúc nói về cái chết, Quang Dũng đã nói tới họ trong những hình ảnh thật đặc trưng:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

       Tư thế “gục lên súng mũ quên mất đời” bi tráng, thanh thản, dung dị nhưng mà đầy tính truyền cảm. Nó phảng phất chất nghệ sĩ, tài tử, kiêu hùng lúc từ giã cuộc sống của người chiến sĩ. Đã ngã xuống nhưng mà vẫn như tư thế cùng đồng chí tiếp bước hành quân. Tới mảng hồi ức này, ta cảm thấy trong lời thơ của Quang Dũng có sự trầm lắng, xót xa nhưng tuyệt đối ko hề bi quan. Nó làm ta nhớ tới tư thế của anh giải phóng quân thời chống Mĩ hi sinh trên đường bay Tân Sơn Nhất.

“Anh giải phóng quân Trên đường bay Tân Sơn Nhất

Tì súng trên xác trực thăng

Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”

       Ngợi ca người lính Tây Tiến, Quang Dũng ko hề ngần ngại lúc nói tới cái chết của họ. Bởi chính trong cái chết, người chiến sĩ hiện lên càng đẹp tươi:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

       Cõi chết trong cách nhìn của Quang Dũng tức cũng là cái nhìn của tất cả những người lính Tây Tiến cũng khác thường và tạo hình dữ dội. Nó nói lên cái tột cùng khốn cùng lẫn cái lẫm liệt kiêu hùng. Trong trận đánh đấu một mất một còn, “tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” là điều người lính luôn thấu hiểu. Nhưng ko vì thế nhưng mà nó làm nhụt đi ý chí tranh đấu và thắng lợi quân thù. Mỗi người lính Tây Tiến đều tâm niệm: “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, tức là họ tự nguyện góp sức tuổi thanh xuân của mình cho non sông, góp sức thanh thản và trọn vẹn nhưng mà ko yêu cầu nhận lại một điều gì cả.

        Cái chết thiếu thốn ko vì thế nhưng mà làm giảm đi vẻ đẹp của người lính. Người chiến sĩ ra đi như một vị người hùng thần thoại:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

       Tấm áo trước nay người lính vẫn thường hay mặc trở thành “áo bào” đưa anh về với đất mẹ. Và sự ra đi có chứng kiến, tiễn đưa của núi sông, trời đất. Khúc gầm dữ dội của dòng sông làm cho cái chết trở thành hào hùng. Nó là khúc bi ca tiễn đưa những con người thân thiện nhưng cũng thật lớn lao.

        Người lính hiện lên mang vẻ đẹp bi tráng nhưng mà ko hề bi quan. Cái bi tráng trình bày trong những gian truân mất mát, đau thương to lớn, nhưng ý thức lại hiên ngang, quật cường, khinh thường gian truân, khinh thường cái chết; trình bày trong cái khổ nhưng mà vẫn đẹp, chết nhưng mà vẫn hùng của người chiến sĩ.

       Làm nên vẻ đẹp bi tráng này, điều trước tiên phải kể tới là cảm hứng và văn pháp lãng mạn của Quang Dũng lúc xây dựng hình tượng nhân vật. Cảm hứng lãng mạn hướng tới những cái cao cả, sẵn sàng xả thân, hi sinh tất cả cho lí tưởng của số đông, của dân tộc. Chính nó đã tạo ra ở thi sĩ cái nhìn có tính người hùng cổ điển trong hình ảnh người lính, đặc trưng trước cái chết của họ. Văn pháp lãng mạn khắc họa người lính Tây Tiến ở những nét phi thường, liên kết với sắc thái bi tráng trong hình tượng tạo nên tính sử thi đặc trưng của bài thơ, đúc kết lại trong lòng người đọc những tình cảm tốt đẹp.

       Góp phần tạo nên vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến còn ở giọng điệu thơ hào sảng với hình ảnh cụ thể có ấn tượng mạnh mẽ. Tự nhiên và con người vừa đối lập lại vừa đồng điệu. Sự đối lập trong hệ thống hình ảnh, giữa thực tiễn tranh đấu và đời sống ý thức phong phú, tinh tế, nhạy cảm; giữa những trở ngại gian truân với niềm sáng sủa tin tưởng vào cuộc sống. Tất cả làm nên hình tượng về người lính Tây Tiến còn lại mãi với thời kì.

      “Tây Tiến” là bài thơ ngợi ca hình tượng người lính trong thời kì kháng chiến chống giặc ngoại xâm, lúc “những ngày vui sao cả nước lên đường” đi tranh đấu: “Lớp cha trước lớp con sau / Đã thành chiến sĩ chung câu quân hành”. Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến đã trở thành một biểu tượng đẹp cho ý thức yêu nước và tranh đấu kiên cường của dân tộc Việt Nam, thêm một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ…”

…/…

Tương tự là giainhat.vn đã vừa cung ứng những gợi ý cơ bản cũng như một số bài văn mẫu Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến để các em tham khảo và có thể tự viết được một bài văn mẫu hoàn chỉnh. Chúc các em học tốt môn Ngữ Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến

(hay nhất)

Video về: Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến

(hay nhất)

Wiki về Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến

(hay nhất)

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến

(hay nhất) -

Hướng dẫn lập dàn ý và tuyển tập những bài văn hay Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến của Quang Dũng. Với những bài văn mẫu hay nhất dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến

1. Mở bài:

– Hình ảnh anh quân nhân cụ Hồ là một trong những tượng đài đẹp nhất, đáng tự hào nhất của thơ ca kháng chiến chống Pháp.

– “Tây Tiến” (1848) của Quang Dũng là một bài thơ tiêu biểu viết về người lính Tây Tiến. Họ là những con người mang vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng, bi tráng, sẵn sàng lấy máu mình tô thắm cho lá cờ Tổ Quốc, đồng thời họ còn là những con người mang tâm hồn lãng mạn, hào hoa.

2. Thân bài:


a. Nói chung chung:

   Viết về những người lính tranh đấu nơi biên thuỳ miền Tây Tổ quốc, “Tây Tiến” được viết bằng văn pháp lãng mạn: là văn pháp sử dụng thủ pháp tương phản đối lập, tô đậm những cái phi thường, khác thường nhằm tác động mạnh vào xúc cảm người đọc.

b. Vẻ đẹp người lính Tây Tiến:

– Trước hết người lính Tây Tiến hiện lên là những con người hào hùng, bi tráng:

+ Hoàn cảnh xuất hiện của họ được xây dựng từ đời sống, môi trường tranh đấu rất phi thường: đó là bối cảnh tự nhiên hoang vu, kì vĩ, dữ dội, hiểm trở với đủ núi cao, vực thẳm, sông dài, mưa nguồn, thú dữ…:

“Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

=> Giữa bối cảnh phi thường, dữ dội tương tự khiến người lính cũng trở thành thật phi thường.

+ Và rồi họ xuất hiện, trên cái nền tự nhiên hoang vu hiểm trở, hùng vĩ đó, người lính Tây Tiến thật uy phong, lẫm liệt và phi thường:

=> Phi thường trước hết ở sự gian truân, cùng cực: ăn đói, mặc rách, bệnh tật, sốt rét rừng tới da xanh trọc đầu:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

    Sốt rét đã làm cho thân thể họ tiều tụy, tuy nhiên họ vẫn giữ được vẻ hào hùng “dữ oai hùm”. Với văn pháp lãng mạn, tác giả nhấn mạnh sự tương phản giữa ngoại hình và nội tâm, giữa hình thức có phần xanh xao, tiều tụy với sức mạnh ý thức mãnh liệt bên trong.

=> Người lính Tây Tiến còn phi thường và tràn đầy khí phách ở chỗ, không những dám đương đầu với mọi thử thách, gian truân như đói rét, bệnh tật, rừng thiêng, nước độc, thú dữ…nhưng mà còn có thái độ, tư thế hiên ngang trước cái chết:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

    Nếu câu thơ thứ nhất gợi lên cái gì đó hơi bi thương về những nấm mồ của những người phải chết giẫm lại trên đường hành quân đầy hiểm trở thì câu thơ thứ hai đã nâng ý thơ thành bi tráng bởi cái phương châm, triết lí, lẽ sống của tuổi xanh thời bấy giờ là “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

=>Thực tiễn tranh đấu gian truân cùng cực, chết bệnh nhiều hơn chết trận, thậm chí lúc chôn cất một manh chiếu che thân cũng ko có, nhưng chủ nghĩa lãng mạn lúc nói về nỗi buồn, cái chết với ý nghĩa biểu lộ cái đẹp, chất bi tráng nên hình ảnh người lính trong thơ vẫn phải đẹp, phải sang, phải hào hùng. Họ ngã xuống trong tiếng nhạc bi tráng của núi sông:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

   Chính điều đó đã làm cho cái chết của người lính có bi nhưng mà ko lụy, vẫn đẹp và hào hùng.

– Ngoài ra những chiến sĩ Tây Tiến còn là những con người lãng mạn, hào hoa: Điều này trình bày ở chất hào hoa, lãng mạn, thanh lịch của những chàng trai, cô gái đất Hà Thành:

+ Dù tranh đấu trong môi trường khắc nghiệt nhưng họ vẫn nhạy cảm trước những hình ảnh đẹp nên thơ, tinh tế của cảnh và người: một làn sương mờ ảo; một dáng hoa lau phơ phất; những đêm hội hoa chúc với những xiêm áo rực rỡ, điệu bộ e ấp của những cô gái vùng cao:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

(…)

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đung đưa”

=> Điều đó làm cho hình ảnh người lính trở thành đẹp cả về tâm hồn, sức mạnh, như trong bài “Lên Tây Bắc”, Tố Hữu cũng đã nhấn mạnh vẻ đẹp lãng mạn của người lính:

“Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

Núi ko đè nổi vai vươn tới

Lá ngụy trang reo với gió đèo”

+ Cuộc sống và chiến đầu của họ gian truân, thường xuyên phải đương đầu với tử thần nhưng người lính vẫn sáng sủa, yêu đời, gửi niềm tin vào cuộc sống, vào thắng lợi, vẫn mơ về những nét đẹp, thanh lịch, dịu dàng của những cô gái đất Hà thành:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

=> Người lính ra trận luôn phải đương đầu giữa cái sống và cái chết, nhưng họ ko nghĩ tới cái chết, trái tim vẫn mơ về thiên thu, về tình yêu, “Vẫn phấp phỏng nhớ mắt người yêu”. Tình yêu riêng tư hòa quyện với tình yêu non sông đã nâng đỡ tâm hồn, ý thức người lính vượt qua mọi gian truân, hi sinh để thắng lợi quân thù. (Anh yêu em như yêu non sông/ Vất vả đau thương, tươi thắm vô ngần).

c. Nghệ thuật:

– Bằng văn pháp lãng mạn, sử dung từ ngữ giàu sức gợi hình, âm điệu hùng tráng mạnh mẽ, bài thơ đã khắc họa thành công bức chân dung người lính Tây Tiến với vể đẹp lạ mắt, rất đáng tự hào.

3. Kết bài:

– Quang Dũng đã khắc họa một cách đầy đủ, chân thực về chân dung tập thể của người lính Tây Tiến từ dung mạo tới tâm hồn, khí phách người hùng, thái độ trước cái chết cũng như vẻ hào hoa rất Hà Nội của họ.

– Bài thơ xứng đáng là một tượng đài bằng tiếng nói đã bất tử hóa phẩm chất người hùng của anh quân nhân cụ Hồ trong cuộc kháng chiến chống Pháp rất đỗi gian truân nhưng mà vui tươi hào hùng:

“Tây Tiến biên thuỳ mờ lửa khói

Quân đi lớp lớp động cây rừng

Và con người đấy, bài thơ đấy

Vẫn sống muôn thuở cùng núi sông”

(Giang Nam)

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến – Bài mẫu 1 


         Mọi trận đánh tranh rồi sẽ qua đi, bụi thời kì có thể phủ dày lên hình ảnh của những người hùng vô danh nhưng văn học với sứ mệnh thiêng liêng của nó đã khắc tạc một cách vĩnh viễn vào tâm hồn người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông đã ngã xuống vì nền độc lập của Tổ quốc trong suốt trường kỳ lịch sử.

         Ở trong thơ Quang Dũng cũng đã dựng lên một bức tượng đài bất tử tương tự về người lính cách mệnh trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược nước ta. Đó là bức tượng đài đã làm cho những người chiến sĩ yêu nước từng ngã xuống trong những tháng năm gian truân đấy bất tử cùng thời kì:

“Tây Tiến đoàn quân ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hnội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

        “Tây Tiến” của Quang Dũng là dòng hồi ức vô cùng thương nhớ về những đồng chí của thi sĩ, những người đã từng sống, từng tranh đấu nhưng cũng có người đã hy sinh, những người đã trở về với đất mẹ mến thương, nhưng dẫu sao đó cũng là những người mãi mãi nằm lại nơi biên thuỳ hay miền viễn xứ. Chính vì thế Quang Dũng ko chỉ dựng lại cả một hình ảnh của đoàn binh Tây Tiến trên những chặng đường hành quân gian truân hy sinh nhưng mà “đời vẫn cứ tươi” như ở 14 dòng thơ trước tiên. Và Quang Dũng cũng ko chỉ khắc tạc hình ảnh của những người lính với một đời sống tình cảm hết sức phong phú, những tình cảm lớn lao là tình quân dân. Quang Dũng đã đặc trưng quan tâm tới ý tưởng dựng tượng đài người lính Tây Tiến trong tác phẩm của mình. Thi sĩ đã sử dụng hệ thống tiếng nói giàu hình ảnh, hàng loạt những thủ pháp như tương phản, nhân hoá, tăng cấp ý nghĩa để tạo ấn tượng mạnh để khắc tạc một cách thâm thúy vào tâm trí người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông, của dtộc. Đó là bức tượng đài sừng sững giữa núi cao sông sâu, giữa một ko gian hùng vĩ như chúng ta đã thấy trong các câu thơ

“Tây Tiến đoàn quân… khúc độc hành”

         Bức tượng đài người lính Tây Tiến trước hết được khắc hoạ lên từ những đường nét nhằm tô đậm cuộc sống gian truân của họ. Nếu như ở những đoạn thơ trước đó người lính mới chỉ xuất hiện trong đoàn quân mỏi trong câu:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi “

hay trong quang cảnh hết sức lãng mạn trong đêm liên hoan, đêm lửa trại thắm tình cá nước thì ở đây là hình ảnh đoàn binh ko mọc tóc da xanh như lá rừng. Cảm hứng chân thực của Quang Dũng đã ko tránh né việc mô tả cuộc sống gian truân nhưng mà người lính phải chịu đựng. Những cơn sốt rét rừng làm tóc họ ko thể mọc được (chứ ko phải họ cố tình cạo trọc để đánh giáp lá cà cho dễ như nhiều người từng nói). Cũng vì sốt rét rừng nhưng mà da họ xanh như lá cây (chứ ko phải họ xanh màu lá nguỵ trang), vẻ ngoài dường như rất tiều tụy. Nhưng toàn cầu ý thức của người lính lại cho thấy họ chính là những người chiến binh người hùng, họ còn chứa đựng cả một sức mạnh áp đảo quân thù, họ hùng dũng như hổ báo, hùm beo. Cái giỏi của Quang Dũng là mô tả người lính với những nét khắc khổ tiều tụy nhưng vẫn gợi ra âm hưởng rất hào hùng của cuộc sống. Bởi vì câu thơ “Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc” với những thanh trắc rơi vào trọng âm đầu của câu thơ như “tiến”, “mọc tóc”. Nhờ những thanh trắc đấy nhưng mà âm hưởng của câu thơ vút lên. Không những thế, họ còn là cả một đoàn binh. 2 chữ “đoàn binh” âm Hán Việt đã gợi ra một khí thế hết sức nghiêm trang, kiêu hùng. Và đặc trưng hai chữ “Tây Tiến” mở đầu câu thơ ko chỉ còn là tên gọi của đoàn binh nữa, nó gợi ra hình ảnh một đoàn binh dù đầu ko mọc tóc vẫn đang quả cảm tiến bước về phía Tây. Thủ pháp tương phản nhưng mà Quang Dũng sử dụng ở câu thơ “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ko chỉ làm nổi trội lên sức mạnh ý thức của người lính nhưng mà còn thấm sâu màu sắc văn hoá của dân tộc. ở đây, thi sĩ ko chỉ muốn nói rằng những người lính Tây Tiến như chúa sơn lâm, ko phải muốn “động vật hoá” người lính Tây Tiến nhưng mà muốn nói tới sức mạnh bách chiến bách thắng bằng một hình ảnh thân thuộc trong thơ văn xưa. Phạm Ngũ Lão cũng ca tụng người người hùng vệ quốc trong câu thơ

“Hoành sóc sơn hà cáp kỷ thu

Tam quan kỳ hổ khí thôn ngưu”

Và ngay cả Hồ Chí Minh trong “Đăng sơn” cũng viết:

“Nghĩa quân tráng khí thôn ngưu đẩu

Thể diện sài long xâm lược quân”

         Có thể nói Quang Dũng đã sử dụng một mô típ mang đậm màu sắc phương Đông để câu thơ mang âm vang của lsử, hình tượng người lính cách mệnh gắn liền với sức mạnh truyền thống của dtộc. Đọc câu thơ: “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ta như nghe thấy âm hưởng của một hào khí ngút trời Đông á.

         Hình tượng người lính Tây Tiến đột nhiên trở thành rất đẹp lúc Quang Dũng bổ sung vào bức tượng đài này chất hào hoa, lãng mạn trong tâm hồn họ:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

          Trước hết đó là một vẻ đẹp tấm lòng luôn hướng về Tquốc, hướng về Thủ đô. Người lính dẫu ở nơi biên thuỳ hay viễn xứ xa xôi nhưng mà lòng lúc nào cũng hướng về Hà Nội. Ta bỗng nhớ tới câu thơ của Huỳnh Văn Nghệ:

“Từ thuở mang gươm đi mở nước

Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”

          Người lính Tây Tiến dẫu “mắt trừng gửi mộng qua biên giới” nhưng mà niềm thương nỗi nhớ vẫn hướng về một “dáng kiều thơm”. Đã một thời, với cái nhìn ấu trĩ, người ta phê phán thói tiểu tư sản, thực ra nhờ vẻ đẹp đấy của tâm hồn nhưng mà người lính có sức mạnh vượt qua mọi gian truân, người lính trở thành một biểu tượng cho vẻ đẹp của con người Việt Nam. Quang Dũng đã tạo nên một tương phản hết sức rực rỡ – những con người tranh đấu kiên cường với ý chí sắt thép cũng chính là con người có một đời sống tâm hồn phong phú. Người lính Tây Tiến ko chỉ biết cầm súng cầm gươm theo tiếng gọi của non sông nhưng mà còn rất hào hoa, giữa bao nhiêu gian truân, thiếu thốn trái tim họ vẫn rung động trong một nỗi nhớ về một dáng kiều thơm, nhớ về vẻ đẹp của Hà Nội – Thăng Long xưa.

          Bức tượng đài người lính Tây Tiến đã được khắc tạc bằng những nguồn ánh sáng tương phản lẫn nhau, vừa hiện thực vừa lãng mạn. Từng đường nét đều như nổi trội và tạo được những ấn tượng mạnh mẽ. Đây cũng là đặc trưng của thơ Quang Dũng.

          Nếu như ở 4 câu thơ trên, người lính Tây Tiến xuất hiện trong hình ảnh một đoàn binh với những bước chân Tây Tiến vẻ vang khí thế hào hùng và một toàn cầu tâm hồn hết sức lãng mạn thì ở đây bức tượng đài người lính Tây Tiến được khắc tạc bằng những đường nét nổi trội về sự hy sinh của họ. Nếu chỉ đọc từng câu thơ, chỉ phân tích từng hình ảnh riêng rẽ độc lập, người ta dễ cảm nhận một cách bi luỵ về cái chết của người lính nhưng mà thơ ca kháng chiến thuở đấy rất ít lúc nói tới. Bởi thơ ca kháng chiến phần lớn chỉ quan tâm tới cái hùng nhưng mà ko quan tâm tới cái bi. Nhưng nếu đặt các hình ảnh, các câu thơ vào trong chỉnh thể của nó, ta sẽ hiểu Quang Dũng đã mô tả một cách chân thực sự hy sinh của người lính bằng cảm hứng lãng mạn, hình tượng vì thế không những ko rơi vào bi quan nhưng mà còn có sức bay bổng.

         Có thể thấy câu thơ: “Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” nếu tách riêng ra rất dễ gây cảm giác nặng nề bởi đó là câu thơ nói về cái chết, về nấm mồ của người lính Tây Tiến ở nơi “viễn xứ”. Từng chữ từng chữ dường như mỗi lúc một nhấn thêm nốt nhạc buồn của khúc hát hồn tử sĩ. Chẳng phải thế sao? Nói về những nấm mồ, lại là những nấm mồ “tản mạn” dễ gợi sự hoang lạnh, lại là “tản mạn” nơi “viễn xứ”, những nấm mồ đấy càng gợi sự lẻ loi cui cút. Quang Dũng muốn nói tới nơi yên nghỉ của những người đồng chí

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

Trong Chinh phụ ngâm:

“Hồn tử sĩ gió về ù ù thổi

Mặt chinh phu trăng rõi rõi soi

Chinh phu tử sĩ mấy người

Nào người nào mạc mặt nào người nào gọi hồn”

          Tuy nhiên với câu thơ thứ hai, ta lại thấy hình ảnh những nấm mồ tản mạn nơi biên thuỳ đã trở về với sự đầm ấm của niềm hàm ơn của nhân dân, của non sông. Bởi đó chính là nấm mồ của những người con quả cảm.

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

Đồng thời cũng chính câu thơ thứ 2 đã làm cho những nấm mồ tản mạn kia được nâng lên những tầng cao của đài tưởng vọng, của Tổ quốc đối với người lính đã vì tiếng gọi của chiến trường nhưng mà hiến dâng tuổi xanh của mình. Trong thơ Quang Dũng luôn là một sự nâng đỡ nhau của nhiều hình ảnh tương tự.

          Sự hy sinh của người lính còn được tráng lệ hoá trong câu thơ:

“Áo bào thay chiếu anh về đất”

         Bao nhiêu thương yêu của Quang Dũng trong một câu thơ tương tự về một đồng chí của mình. Người nào bảo Quang Dũng ko xót thương những người đồng chí của mình ra đi trong cách tiễn đưa đấy, cảnh tiễn đưa với bao thiếu thốn, khó khăn, cái thuở những người lính Tây Tiến chết vì sốt rét nhiều hơn chết vì chiến trường. Lại trong cảnh kháng chiến còn rất khó khăn nên tiễn đưa người chết ko có cả một chiếc quan tài. Hoàng Lộc trong “Viếng bạn” cũng đã viết về cảnh tiễn đưa như thế

” Ở đây ko manh ván

Chôn anh bằng tấm chăn

Của đồng bào Cứa Nghìn

Tặng tôi ngày sơ tán”

         Chỉ có điều câu thơ của Quang Dũng ko ngừng lại ở mức tả thực nhưng mà đẩy lên thành cảm hứng tráng lệ, coi chiếu là áo bào để cuộc tiễn đưa trở thành nghiêm trang, cổ truyền. Cũng có người hiểu tới chiếc chiếu cũng ko có, chỉ có chính tấm áo của người lính. Dù hiểu theo cách nào thì cũng phải thấy Quang Dũng đã tráng lệ hoá cuộc tiễn đưa bi thương bằng hình ảnh chiếc áo bào và sự hy sinh của người lính đã được coi là sự trở về với non sông, với núi sông. Cụm từ “anh về đất” nói về cái chết nhưng lại bất tử hoá người lính, nói về cái bi thương nhưng lại bằng hình ảnh tráng lệ. Mạch xúc cảm đấy đã dẫn tới câu thơ đầy tính chất tráng ca “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

          Từ sự liên kết một cách hài hoà giữa cái nhìn hiện thực với cảm hứng lãng mạn, Quang Dũng đã dựng lên bức chân dung, một bức tượng đài người lính cách mệnh vừa chân thực vừa có sức nói chung, tiêu biểu cho vẻ đẹp sức mạnh dân tộc ta trong thời đại mới, thời đại cả dân tộc đứng lên làm cuộc kháng chiến vệ quốc thần kỳ chống thực dân Pháp. Đó là bức tượng đài được kết tinh từ âm hưởng bi tráng của cuộc kháng chiến đấy. Đó là bức tượng đài được khắc tạc bằng cả tình yêu của Quang Dũng đối với những người đồng chí, đối với non sông của mình. Vì thế từ bức tượng đài đã vút lên khúc hát ngợi ca của thi sĩ cũng như của cả non sông về những người con người hùng đấy.

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến – Bài mẫu 2

Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến | 900 bài Văn mẫu 12 hay nhất (ảnh 3)

       Tây Tiến là một bài thơ tiêu biểu của Quang Dũng, là thành tựu của thơ ca kháng chiến chống Pháp, là một trong những bài thơ hay nhất viết về người lính. Trần Lê Văn đã từng có những nhân xét như: “Trước Tây Tiến Quang Dũng đã có những khúc dạo đàn khá hay nhưng thật sự chỉ tới Tây Tiến Quang Dũng mới thực sự trình làng một phong cách thơ, một dung mạo thơ”. Đó là một phong cách hồn hậu, hào hoa. Ko những thế qua bài thơ Tây Tiến ta thấy được vẻ đẹp bi tráng của những người hùng Tây Tiến.

      Trước hết là khổ thơ đầu của bài, Quang Dũng trình bày sự trình bày nỗi nhớ của mình về đoàn quân Tây Tiến thông qua nỗi nhớ đấy ta thấy được những hình ảnh bi tráng trình bày vẻ đẹp của những người hùng Tây Tiến:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

      Nỗi nhớ đấy khởi đầu bằng tiếng gọi Tây Tiến ơi. Tiếng gọi đó sao nhưng mà nghe tha thiết như thế, nó như vọng vào ko gian của con sông Mã, quay trái lại với những kỉ niệm thời xưa. Một thời đạn bom nhưng cũng rất vui tươi hào hùng. Nỗi nhớ đấy là nỗi nhớ chơi vơi. Hiệp vần “ơi” cho ta thấy một cảm giác vang xa nỗi nhớ đấy như vọng vào mấy năm trước để trở về những kỉ niệm vui tươi đấy. Hai địa danh Sài Khao và Mường Lát hiện lên khắc sâu vào nỗi nhớ của tác giả. Hai địa danh đấy gắn với những cuộc hành quân của đoàn quân tây tiến. Thật khá khen cho cái “đêm hơi”. Đó là sự vận chuyển nhẹ nhõm của những chiến sĩ đoàn quân tây tiến hay chính là những hơi sương trong đêm hành quân đấy trình bày những trở ngại vất vả của đoàn quân. 

      Cuộc hành quân đấy còn nhiều gian nan và chính những gian nan đấy đã làm nên vẻ đẹp bi tráng của những người hùng tây tiến:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm 

Hẻo lánh cồn mây, súng ngửi trời 

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống 

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

       Những câu thơ đấy đã mang tới những hình ảnh của cuộc hành quân gian truân của Tây Tiến. những câu thơ với mật độ thanh trắc dày đặc đã cho thây được sự trúc trắc trong chính đường đi của đoàn quân. Nó như lột tả hết những độ cao sâu thăm thẳm nhưng mà những đoàn quân tây tiến kia phải vượt qua. Dẫu có xuống nơi vực sâu thăm thẳm hay tới những núi cao tưởng như ngọn súng chạm tới tầng mây kia thể hiển một vẻ đẹp  hiên ngang của người lính tây tiến. Những đọ cao độ sâu đấy được tính bằng nghìn thước. mục tiêu của nó nhâm nhấn mạnh vào những gian truân nhưng mà đoàn quân phải vượt qua. Tới câu thơ cuối thì một dòng toàn thanh bằng lại được xuất hiện như bù lại cho những câu thơ mang nhiều thanh trắc. Sự bằng đấy mang tới cho chúng ta một cảm giác thật sự yên bình.

       Những gian nan khó khăn đấy mở nguồn cho hình ảnh đẹp vi tráng của những người lính đấy:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa 

Gục lên súng mũ quên mất đời! 

Chiều chiều oai linh thác gầm thét 

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói 

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

       Hình ảnh người lính gục lên súng mũ dãi dầu ko bước nữa là một hình ảnh đẹp. Câu nói đấy trình bày sự nói giảm đi cái chết, cái hi sinh của những người chiến sĩ đấy. Đó là một vẻ đẹp bi tráng, cái hi sinh kia là bi nhưng trong cái bi đấy ta lại thấy một cái tráng lệ vô cùng. Mất đi nhưng người lính đấy chết trong tư thế nhẹ nhõm ko đớn đau chỉ là quên mất đời thôi. Tác giả lại nhớ tới những kỉ niệm với những buổi chiều và đêm tối với những con thú dữ gầm rú lên. Quang Dũng nhớ những đem mùa nếp xôi ở Mai Châu.

       Tới đoạn thơ tiếp theo hình ảnh những người lính Tây tiến hiện lên với những đêm liên hoan văn nghệ trên mảnh đất Lào với những cô gái Viên Chăn xinh đẹp kiều diễm với tình dân quân thân thiết đẹp sao. Và từ những đêm liên hoan đấy những người con của tổ quốc lại ra đi trong buổi chiều với sự quyến luyến của bao người. Và từ đó hình ảnh của những chàng trai Tây Tiến cũng hiện lên thật khổ cực nhưng mà lại thật oai hùng:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc 

Kìa em xiêm áo tự bao giờ 

Khèn lên man điệu nàng e ấp 

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ 

Người đi Châu Mộc chiều sương đấy 

Có thấy hồn lau nẻo bờ bến 

Có nhớ dáng người trên độc mộc 

Trôi dòng nước lũ hoa đung đưa”

      Những cô gái Viên Chăn trong đêm liên hoan đấy e ấp trong những điệu kèn tiếng trống. Sau đêm liên hoan đấy những chàng trai tây tiến lại lên đường ra đi để bảo vệ biên giới. Hình ảnh những người chiến sĩ tây tiến hiện lên với những ngoại hình cụ thể:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc 

Quân xanh màu lá dữ oai hùm 

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới 

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

       Đây là những câu thơ tả về những người chiến sĩ tây tiến. Những người lính đấy xuất hiện với hình ảnh một đoàn binh ko mọc tóc. Những câu thơ có thể hiểu theo hai cách. Đó là đoàn quân đấy cắt tóc đi để thích hợp với điều kiện tranh đấu gian truân. Hay cũng có thể hiểu rằng sinh hoạt trong chốn rừng thiêng nước độc rửa chân rụng lông, gội đầu rụng tóc. Hay nó chính là kết quả của những trận sốt rét rừng. Dù hiểu cách thì đoàn quân Tây Tiến vẫn hiện lên thật đẹp. Hình ảnh quân xanh màu lá là những hình ảnh gầy gò ốm nhưng ko hề yếu nhưng mà vẫn dữ oai hùm. Mắt trừng gợi cho ta liên tưởng tới sự căm thù giặc của những người hùng tây tiến. Hay đó chính là sự thức trắng ko ngủ được vì lo cho biên giời hoặc mở mắt để nhớ những bóng kiều thơm kia. những câu tho này được coi là mộng rớt buồn rơi.

        Những đoạn thơ cuối bài là đoạn thơ trình bày rõ nhất vẻ đẹp bi tráng của những người hùng Tây Tiến:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ 

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh 

Áo bào thay chiếu, anh về đất 

Sông Mã gầm lên khúc độc hành 

Tây Tiến người đi ko hứa ước 

Đường lên thăm thẳm một chia phôi 

Người nào lên Tây Tiến mùa xuân đấy 

Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.”

       Đó là sự hi sinh của những người chiến sĩ đấy, họ phần lớn là những trí thức Hà Thành ngày đêm nghĩ tới quê nhà với những bóng hồng trong tim mong một ngày nào đó sẽ được gặp lại nhưng mà giờ đây có những người mồ tản mạn khắp biên thuỳ. Đó chính là cái bi của vẻ đẹp người lính. Nhưng nó lại rất tráng vì người ta chết đi vì lí tưởng cao cả của mình thì đó chính là cái chết đẹp. Những áo bào thì thay bằng chiếu trình bày sự giản dị của những người lính. Chiến trường khắc nghiệt làm cho anh phải ra đi chỉ có mảnh chiếu che thân. Và con sông Mã một mình vang lên khúc nhạc như tống biệt vong hồn các anh về nơi an nghỉ cuối cùng.

       Qua đây ta thấy được những vẻ đẹp bi tráng của những chiến binh tây tiến, cảm thu được như thế chúng ta càng thêm yêu hơn những con người vì quê hương nhưng mà quyết tâm giữ gìn thà hi sinh tất cả cũng ko chịu rời bước để rồi trở thành một bức tượng đài bằng thơ vĩnh cửu với thời kì.

Bài số 2:

         Trong thời kì đấu tranh chống giặc cứu nước, người lính trở thành một hình tượng trung tâm được nhiều nghệ sĩ đi vào khai thác, trình bày. “Tây Tiến” của Quang Dũng cũng là một trong số những sáng tác như thế. Tác phẩm đã thực sự thành công lúc đi vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến trong thời kì kháng chiến chống Pháp trong đó có vẻ đẹp bi tráng là vẻ đẹp nổi trội để lại trong người đọc nhiều xúc cảm.

      “Tây Tiến” là bài thơ viết về binh đoàn Tây Tiến nơi thi sĩ đã từng sống và tranh đấu. Những người lính trong binh đoàn phần đông là thanh niên Hà Nội, tranh đấu trong hoàn cảnh gian truân, vô cùng thiếu thốn về mọi mặt nhưng vẫn phơi phới ý thức lãng mạn người hùng. Ở họ có vẻ đẹp tinh nghịch hào hoa của chàng trai đất Hà thành nhưng cũng thật kiêu hùng, dũng cảm trong trận đánh đấu. Mô tả về họ, Quang Dũng sử dụng văn pháp lãng mạn và cảm hứng ngợi ca làm cho dù trải qua đau thương, gian truân thì người lính vẫn hiện lên mang vẻ đẹp thật đặc trưng: bi tráng nhưng mà ko hề bi quan.

       Chất bi tráng ở đây trước hết có được là do được đặt trên nền của bức tranh tự nhiên hùng vĩ nhưng mà diễm lệ, thơ mộng nhưng mà đầy hoang vu, kín đáo. Mảnh đất Tây Bắc vừa là môi trường sống và tranh đấu của người lính nhưng cũng vừa mang trong mình vẻ đẹp riêng. Con người đặt trong đó vừa chan hòa, giao cảm với tự nhiên lại vừa đối lập và bị tự nhiên thử thách. Trước cái hẻo lánh của cồn mây, cái mấp mô của “dốc thăm thẳm”, của “nghìn thước lên cao nghìn thước xuống”, người lính vẫn vượt lên trên, giành về mình thế chủ động. Đoạt được đỉnh cao để nhìn lên và phát xuất hiện một hình ảnh đầy dí dỏm: “súng ngửi trời”. Vượt qua núi đá mấp mô để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp mờ ảo đầy màu sắc của “nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Vượt qua cái mỏi mệt của chặng đường hành quân, mở rộng lòng mình ra đón nhận vẻ đẹp bất thần của tự nhiên, của một cánh hoa về trong đêm hơi… Bằng cách đặt nhân vật vào bức tranh tự nhiên tương tự, Quang Dũng đã khẳng định vẻ đẹp dũng cảm kiên cường nhưng cũng rất tinh nghịch, lãng mạn của người lính Tây Tiến.

       Cũng trong tự nhiên đó, người lính Tây Tiến xuất hiện với tầm vóc bi tráng, khác thường:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Gian truân của chiến tranh đã làm cho hình hài người lính trở thành tiều tụy thế nhưng dưới con mắt sáng sủa, đầy sức mạnh và thú vui sống nó lại trở thành nét rất riêng, thành cái “uy” của họ. Cụm từ mô tả “dữ oai hùm” vừa trình bày sức mạnh uy phong lẫm liệt của những người đang cầm súng bảo vệ quê hương, lại vừa ẩn chứa sau đó nét sáng sủa, vui nhộn của họ. Bài thơ xuất hiện một hình ảnh đối lập lạ mắt:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”

       Người lính được khắc họa trong sự hài hòa giữa một chàng trai Hà thành tâm hồn lãng mạn và một người lính dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Chúng ko hề đối lập nhưng mà bổ sung cho nhau, tôn vẻ đẹp của nhau lên.

      Những trở ngại nhưng mà người lính phải đương đầu là vô cùng, nhiều lúc là cả cái chết. Đấy vậy nhưng mà lúc nói về cái chết, Quang Dũng đã nói tới họ trong những hình ảnh thật đặc trưng:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

       Tư thế “gục lên súng mũ quên mất đời” bi tráng, thanh thản, dung dị nhưng mà đầy tính truyền cảm. Nó phảng phất chất nghệ sĩ, tài tử, kiêu hùng lúc từ giã cuộc sống của người chiến sĩ. Đã ngã xuống nhưng mà vẫn như tư thế cùng đồng chí tiếp bước hành quân. Tới mảng hồi ức này, ta cảm thấy trong lời thơ của Quang Dũng có sự trầm lắng, xót xa nhưng tuyệt đối ko hề bi quan. Nó làm ta nhớ tới tư thế của anh giải phóng quân thời chống Mĩ hi sinh trên đường bay Tân Sơn Nhất.

“Anh giải phóng quân Trên đường bay Tân Sơn Nhất

Tì súng trên xác trực thăng

Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”

       Ngợi ca người lính Tây Tiến, Quang Dũng ko hề ngần ngại lúc nói tới cái chết của họ. Bởi chính trong cái chết, người chiến sĩ hiện lên càng đẹp tươi:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

       Cõi chết trong cách nhìn của Quang Dũng tức cũng là cái nhìn của tất cả những người lính Tây Tiến cũng khác thường và tạo hình dữ dội. Nó nói lên cái tột cùng khốn cùng lẫn cái lẫm liệt kiêu hùng. Trong trận đánh đấu một mất một còn, “tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” là điều người lính luôn thấu hiểu. Nhưng ko vì thế nhưng mà nó làm nhụt đi ý chí tranh đấu và thắng lợi quân thù. Mỗi người lính Tây Tiến đều tâm niệm: “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, tức là họ tự nguyện góp sức tuổi thanh xuân của mình cho non sông, góp sức thanh thản và trọn vẹn nhưng mà ko yêu cầu nhận lại một điều gì cả.

        Cái chết thiếu thốn ko vì thế nhưng mà làm giảm đi vẻ đẹp của người lính. Người chiến sĩ ra đi như một vị người hùng thần thoại:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

       Tấm áo trước nay người lính vẫn thường hay mặc trở thành “áo bào” đưa anh về với đất mẹ. Và sự ra đi có chứng kiến, tiễn đưa của núi sông, trời đất. Khúc gầm dữ dội của dòng sông làm cho cái chết trở thành hào hùng. Nó là khúc bi ca tiễn đưa những con người thân thiện nhưng cũng thật lớn lao.

        Người lính hiện lên mang vẻ đẹp bi tráng nhưng mà ko hề bi quan. Cái bi tráng trình bày trong những gian truân mất mát, đau thương to lớn, nhưng ý thức lại hiên ngang, quật cường, khinh thường gian truân, khinh thường cái chết; trình bày trong cái khổ nhưng mà vẫn đẹp, chết nhưng mà vẫn hùng của người chiến sĩ.

       Làm nên vẻ đẹp bi tráng này, điều trước tiên phải kể tới là cảm hứng và văn pháp lãng mạn của Quang Dũng lúc xây dựng hình tượng nhân vật. Cảm hứng lãng mạn hướng tới những cái cao cả, sẵn sàng xả thân, hi sinh tất cả cho lí tưởng của số đông, của dân tộc. Chính nó đã tạo ra ở thi sĩ cái nhìn có tính người hùng cổ điển trong hình ảnh người lính, đặc trưng trước cái chết của họ. Văn pháp lãng mạn khắc họa người lính Tây Tiến ở những nét phi thường, liên kết với sắc thái bi tráng trong hình tượng tạo nên tính sử thi đặc trưng của bài thơ, đúc kết lại trong lòng người đọc những tình cảm tốt đẹp.

       Góp phần tạo nên vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến còn ở giọng điệu thơ hào sảng với hình ảnh cụ thể có ấn tượng mạnh mẽ. Tự nhiên và con người vừa đối lập lại vừa đồng điệu. Sự đối lập trong hệ thống hình ảnh, giữa thực tiễn tranh đấu và đời sống ý thức phong phú, tinh tế, nhạy cảm; giữa những trở ngại gian truân với niềm sáng sủa tin tưởng vào cuộc sống. Tất cả làm nên hình tượng về người lính Tây Tiến còn lại mãi với thời kì.

      “Tây Tiến” là bài thơ ngợi ca hình tượng người lính trong thời kì kháng chiến chống giặc ngoại xâm, lúc “những ngày vui sao cả nước lên đường” đi tranh đấu: “Lớp cha trước lớp con sau / Đã thành chiến sĩ chung câu quân hành”. Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến đã trở thành một biểu tượng đẹp cho ý thức yêu nước và tranh đấu kiên cường của dân tộc Việt Nam, thêm một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ…”

…/…

Tương tự là giainhat.vn đã vừa cung ứng những gợi ý cơ bản cũng như một số bài văn mẫu Phân tích vẻ đẹp bí tráng của người lính Tây Tiến để các em tham khảo và có thể tự viết được một bài văn mẫu hoàn chỉnh. Chúc các em học tốt môn Ngữ Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận