Phân tích tinh thần bi tráng trong bài thơ Tây Tiến (hay nhất)

Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến. Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng hợp ngắn gọn, cụ thể, đầy đủ từ các bài viết hay, xuất sắc nhất của các bạn học trò trên cả nước. Mời các em cùng tham khảo nhé!

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 1

    Người nào đã từng là người lính, từng trải qua những năm tháng ko thể nào quên của lịch sử dân tộc thì cứng cáp sẽ luôn lưu giữ trong mình những kí ức thân yêu đấy bên những người đồng chí, đồng chí tình nghĩa. Quang Dũng cũng vậy. Những tháng năm gắn bó với đoàn quân Tây Tiến đã trở thành miền kí ức khó phai, là tư liệu để ông viết bài thơ ” Tây Tiến “. Nét bi tráng được toát lên trong từng câu thơ của toàn bài thơ.

    Tây Tiến là tên một đơn vị quân đội được thành lập năm 1947, phối hợp với quân nhân Lào để bảo vệ biên giới Lào- Việt và mất dần lực lượng Pháp ở miền Tây Bắc Bộ. Năm 1948, Quang Dũng chuyển sang đơn vị khác. ” Tây Tiến ” phác họa một cuộc hành trình dài ngày giữa núi rừng hiểm trở. Mở đầu bài thơ là hình ảnh” sương lấp đoàn quân mỏi”:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi


Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây, súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu ngươi”.

    Chặng hành trình của người lính ko hề dễ dàng nhưng mà nó luôn chứa đầy những gian nan, thử thách, làm chùn bước chân người lính bất kỳ lúc nào. Đó là cái hiểm trở của chặng đường hành quân với những con dốc thăm thẳm, là sự oai linh của rừng thiêng, nước độc, là những con mãnh thú rình rập. Tất cả đều là những trở ngại nhưng mà người lính phải trải qua. Họ cũng phải chịu những trở ngại về mặt sức khỏe do lam sơn chướng khí:

” Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc”

    ” Ko mọc tóc” chứ ko phải tóc ko mọc, đây là một lối nói hóm hỉnh của người lính pha sự tếu táo, tinh nghịch. Thật ra tóc ko mọc là do những trận sốt rét rừng. Đấy chính là sự bi tráng ngay cả lúc khó khăn, vất vả của người lính. Đó là sự đánh đổi quãng đời thanh xuân của những người lính:

” Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”.

    Nét bi tráng là khí vị chung của toàn bài thơ, đó ko phải là sự bi quan nhưng mà bi tráng, một khí vị hào hùng, quả cảm. Người đọc thấy rất xúc động trước hình ảnh đoàn quân mỏi mệt ko bước nữa vì rừng núi cheo leo, dốc đèo hiểm trở, vì bụi bặm đường xa:

” Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

Trên cái nền tự nhiên hoang vu, kì vĩ và dữ dội với nhiều đường nét, màu sắc chuyển đổi bất thần có vẻ đối lập với tự nhiên. Nhưng chính sự đối lập đấy đã làm tăng thêm khí phách và đường nét hiên ngang, quật cường của đoàn quân Tây Tiến:

” Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống “

    Nét hào hùng còn được trình bày rõ ở khí thế đấu tranh của họ. Biết bao thanh niên đã lao vào, đúng như hai chữ Tây Tiến, người chiến sĩ đã tích cực nhưng mà tiến lên miền Tây để đấu tranh bảo vệ quê hương, non sông. Dù có trông thấy những nấm mồ nơi biên thuỳ và họ cũng biết rằng phút giây này mình còn tồn tại nhưng biết đâu một lúc nào đấy mình lại trở thành hư vô. Nhưng vượt lên tất cả:

” Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Cái tiếng gầm rung rinh của dòng sông Mã tỏa ra một sự hùng tráng nhưng mà thiêng liêng. Khí phách người hùng của những chàng trai Tây Tiến gây ấn tượng thật thâm thúy cho người đọc. Lúc anh hi sinh, những ” tấm áo bào” thay những chiếc chiếu đưa anh về đất mẹ với tất cả niềm trân trọng, hàm ân vô hạn với sự hi sinh mất mát ko gì kể xiết của người lính. Nếu ko có lòng yêu nước tha thiết thì họ đã có lúc chùn chân và ngừng lại. Trái tim ấm nóng của người lính đã giúp họ vượt qua tất cả để tới với lí tưởng Cách Mạng.Tóm lại, hai nét bi và tráng hòa lẫn vào nhau, tạo nên sức lôi cuốn của bài thơ.

    Với ” Tây Tiến” Quang Dũng đã đưa người đọc ngược lên một miền Tây thăm thẳm, nơi núi rừng, tự nhiên mang nét đẹp hoang dại, hiểm trở. Và nổi trội trên nền núi rừng tự nhiên Tây Bắc đấy là ý thức bi tráng của người lính Tây Tiến vượt lên trên mọi khổ cửa ải, gian lao, tỏa sáng ý chí, khí phách người hùng. Ba mươi bốn câu thơ ” Tây Tiến ” đầy hình ảnh thông minh trình bày nỗi nhớ thiết tha của hồn thơ tinh tế, tài thơ tuyệt diệu của Quang Dũng. Đặc thù nghệ thuật thơ phản ánh những nét bi tráng của người lính Tây Tiến, từ đó cũng đã trình bày tình yêu nước của thi sĩ. Đó cũng chính là lí do nhưng mà sức sống của bài thơ vẫn còn rung động hàng triệu trái tim độc giả tới tận ngày hôm nay. Ý thức bi tráng đã được khắc họa cách chân thực để lại nhiều suy tư trong lòng độc giả.

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 2

    Tiến sĩ Lê Huy Bắc từng khẳng định: “Nghệ thuật chỉ đạt tới đỉnh cao của nó lúc được sàng lọc từ những nỗi đau thực thụ của cuộc đời”. Nghê thuật là tấm gương phản ánh cuộc sống, nhưng mà ở đó đâu chỉ có những thú vui và hạnh phúc. Những khổ đau và xấu số cũng cần và phải được nói tới, nhưng phải nói một cách nhân văn và xinh tươi hay hào hùng. Viết về cái bi nhưng vẫn hùng, đó chính là ý thức bi tráng được Quang Dũng sử dụng để viết “Tây Tiến”.

    Cùng với cảm hứng sử thi hào hùng, “ý thức bi tráng” cũng là một trong những yếu tố cơ bản thường xuất hiện và là mạch chủ đạo trong những tác phẩm thời chiến, từ cổ chí kim. Nếu cảm hứng sử thi khẳng định, ngợi ca và tôn vinh vẻ đẹp, sức mạnh con người thời đại với giọng điệu hào sảng, hình ảnh lớn lao, kì vĩ; thì ý thức bi tráng lại hướng cách nhìn vào cái “bi” nhiều hơn, nói tới những gian truân, khó khăn, thậm chí là hi sinh, mất mát. Nhưng “bi” nhưng mà ko lụy, “ý thức bi tráng” dùng cái hùng để viết về cái bi, từ khó khăn gian truân nhưng mà càng thêm trân trọng, nhưng mà con người lại càng trở thành đẹp hơn. Vì thế, nghệ thuật vừa chân thực tới từng cụ thể nhưng vẫn làm tròn sứ mệnh phục vụ đời sống, phục vụ cách mệnh và tính thẩm mĩ, hướng thiện của nó.

    Quang Dũng thật hay viết và cũng viết thật hay về nỗi nhớ – nỗi nhớ dấy lên từ những nẻo đường tha phương, nẻo đường cách mệnh và kháng chiến, hướng về “cố quận”, về “Xứ Đoài mây trắng lắm”, về một “ngọn Ba Vì mờ xa” và cả cái tên thân yêu “Tây Tiến”. Bài thơ được viết năm 1948, tại Phù Lưu Chanh, trong nỗi nhớ nồng nàn với Tây Tiến – đơn vị chiến đầu cũ – cũng là nỗi nhớ núi rừng rải về miền Tây Tổ quốc có vẻ tuyệt kì nhưng mà Quang Dũng một thời gắn bó. Ko khí lãng mạn rất riêng của những ngày đầu kháng chiến, tư thế lao vào đầy kiêu hùng, quả cảm của người con Hà Nội hào hoa, đa tình đã được trình bày đậm nét ở từng câu thơ chưa đầy chất nhạc, chất họa, vừa trang trọng, cổ xưa, vừa tươi tỉnh, trẻ trung.

    Mạch thơ chủ yếu là sự đan dệt của kỉ niệm, của những sực nhớ triền miên, của những vụt hiện bất thần nhưng mà ở đó các địa danh có lúc chỉ thoáng một dòng tên, có lúc chỉ là một điểm nhấn nào đó của kỉ niệm. Còn kỉ niệm bao giờ cũng chan hòa cảnh với người, cùng song hành và đan dệt cả hai mạch: vừa gian truân vừa thơ mộng:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

    Văn pháp hiện thực đã mô tả chân thực hình ảnh đoàn quân dãi dầu mỏi mệt, nhấp nhoáng ẩn hiện trong sương. Và đêm sương đấy trở thành “đêm hơi” bồng bềnh qua cái nhìn lãng mạn của Quang Dũng. Những ngọn đuốc soi đường như những đóa hoa chập chờn, lung linh, huyền hoặc. Sự khắc nghiệt của tự nhiên được cảm nhận một cách thật thú vị bởi hình ảnh lãng mạn, hào hoa.

    Gian nan bao giờ cũng được xem là ngọn lửa thử vàng. Chẳng thế nhưng mà có câu “Lao xao sóng vỗ gợn trùng/ Gian nan là nợ người hùng phải vay”. Gian nan, thử thách chính là nền để làm nổi trội lên vẻ đẹp và chí khí của con người. Họ đâu có nản lòng trước thiên nan vạn nan, họ đương đầu với những dãi dầu thể xác trong dằng dặc thời kì:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Hai câu thơ tựa như bức họa đầy ấn tượng về người lính. Đây có thể là những phút giây hiếm hoi người lính buông mình vào giấc ngủ; nhưng cũng có thể là một thực tiễn đau xót là người lính đã ngã xuống và ko thể bước cùng đồng chí. Sự hi sinh là có đấy bởi Quang Dũng ko bao giờ tránh né hiện thực. Nhưng hiện thực trong mắt ông ko bao giờ chỉ giản đơn và tẻ nhạt. Một loạt các từ mang tính chủ động: “ko bước nữa”, “quên mất đời”. Biến sự mất mát thành sự chủ động đón nhận, chấp nhận một cách tự tin và nhẹ thênh, mang cái ngang tàng, kiêu bại của những người lính trẻ trung, giàu tâm huyết.

    Những con người đang tuổi thanh xuân, cái tuổi nhưng mà Thanh Thảo nói: “Mười tám hai mươi sắc như cỏ/ Dày như cỏ/ Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ” (Trường ca “Những người đi tới biển”) bỗng thoáng chốc, chỉ còn lại:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Câu thơ là một trong những bức tượng đài bi tráng nhất của người lính Việt Nam. Nơi viễn xứ, những con người đấy chỉ còn là áo vải mỏng manh. Cái chết, nỗi đau, sự mất mát trong chiến tranh là không thể nào chối bỏ. Nhưng “bi” nhưng mà ko hề “lụy”. Câu thơ sử dụng hệ thống những từ Hán Việt: “biên thuỳ” “viễn xứ”, “chiến trường”, “áo bào”, “độc hành” làm cho ko khí trở thành trang giọng, lời thơ trầm lắng, giọng thơ trầm hùng, bi tráng. Lại một cách nói chủ động: “chẳng tiếc đời xanh” khẳng định khí thế ngang tàng của những bậc nam nhi coi cái chết “nhẹ tựa lông hồng”. Hình ảnh “áo bào” gợi về bóng vía những Kinh Kha bên bờ sông Dịch: “Tráng sĩ nhất khứ hề bất phục hoàn” cùng giải pháp nói giảm nói tránh càng làm cho người lính hiện lên cao đẹp. Cái chết đối với họ, đơn giản chỉ là sự trở về lúc mình đã sống và đấu tranh hết mình trong một tâm thế ung dung, nhẹ nhõm.

    Trước đây, lúc nhắc tới những câu thơ này của Quang Dũng, người ta thường thấy ở đó những bộc lộ tiêu cực của “mộng rớt”, “buồn rớt” hay “yêng hùng tư sản”. Cái khẩu khí của thi sĩ, của những anh quân nhân Tây Tiến đấy, thực ra, vô cùng đáng trọng. Nó là bộc lộ quyết tâm của những con người yêu nòi giống, sẵn sàng đổ máu hi sinh vì những lẽ sống lớn lao. Họ ko phải nạn nhân, những con tốt đen vô danh vô nghĩa trên bàn cờ trận mạc nhưng mà là những “chủ thể đầy ý thức của lịch sử”, biết sống đẹp từng phút giây, biết ước mơ, hi vọng và lúc cần thì sẵn sàng hiến dâng. Những câu thơ của Quang Dũng thực sự ngang tầm vóc với các chiến sĩ đã bỏ mình vì nghĩa lớn. Sự ra đi của họ lại được cất lên thành khúc “độc hành” của sông Mã đầy uy nghiêm và trang trọng. Tầm vóc con người đã sánh ngang tầm vũ trụ. Tôi lại nhớ tới câu thơ của Thanh Thảo, như lời của những người chàng trai đương trẻ tuổi xanh lòng nhưng biết sống cho xứng đáng với tuổi xanh, với non sông:

“Chúng tôi đã đi ko tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao ko tiếc)

Nhưng người nào cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?”

(Trường ca “Những người đi tới biển”)

    Ý thức bi tráng được trình bày qua hình thức cũng mang tính “bi tráng”. Thể “Cổ phong trường thiên” (một thể loại hành cổ”) được sử dụng để những tình cảm, xúc cảm ko bị bó buộc nhưng mà có thể trải dài theo đầu ngọn bút, trong những con chữ. Hình ảnh thơ giản dị, thân thuộc nhưng lúc được ứng hiện vào nhau trong sự sắp xếp của Quang Dũng lại mang đến hiệu quả ko ngờ. Văn pháp hiện thực đi liền với lãng mạn đã làm nên vẻ đẹp hào hùng, bi tráng cho những câu thơ. Đó chính là phong vị rất riêng của thơ Quang Dũng: vừa dung dị, vừa bay bổng, ko mài giũa cầu kì nhưng mà mới lạ tới đáng ngạc nhiên! Hát mãi rồi cũng thành “nhàm chán”, những câu hát ngợi ca con người, ngợi ca hiện thực nhiều quá lại khiến con người ta sinh mộng. Văn học cần và trước hết phải là cuộc đời, là những mất mát, là những thương đau nhưng biết đứng lên và tỏa sáng. Đó mới là những áng thơ văn chân chính của mọi thời, mọi người. Những câu thơ của “Tây Tiến”, “Núi đôi”,… một thời đã ko được coi trọng bởi những thứ được coi là “buồn rớt tiểu tư sản”. Nhưng qua sự khắc nghiệt của thời kì, những tác phẩm thực thụ đấy đã chứng minh được chính mình.

    Nghệ thuật là tấm gương phản chiếu đường đời. Nhưng mà đường đời thì có nơi khô ráo, có chỗ lầy lội. Tấm gương nghệ thuật sẽ phản chiếu “những nơi nước đọng bùn lầy” để vẫn thấy được bầu trời xanh trong để kia.

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 3


     Trong thời kì đấu tranh chống giặc cứu nước, người lính trở thành một hình tượng trung tâm được nhiều người nghệ sĩ đi vào khai thác, trình bày. “Tây Tiến” của Quang Dũng cũng là một trong số những sáng tác như thế. Tác phẩm đã thực sự thành công lúc đi vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến trong thời kì kháng chiến chống Pháp trong đó vẻ đẹp bi tráng là vẻ đẹp nổi trội để lại trong người đọc nhiều xúc cảm.

     “Tây Tiến” là bài thơ viết về binh đoàn Tây Tiến nơi thi sĩ đã từng sống và đấu tranh. Những người lính trong binh đoàn phần đông là thanh niên Hà Nội, đấu tranh trong hoàn cảnh gian truân, vô cùng thiếu thốn về mọi mặt nhưng vẫn phơi phới ý thức lãng mạn người hùng. Ở họ có vẻ đẹp tinh nghịch hào hoa của chàng trai đất Hà thành nhưng cũng thật kiêu hùng, dũng cảm trong trận đấu đấu. Mô tả về họ, Quang Dũng sử dụng văn pháp lãng mạn và cảm hứng ngợi ca làm cho dù trải qua đau thương, gian truân thì người lính vẫn hiện lên mang vẻ đẹp thật đặc thù: bi tráng nhưng mà ko hề bi quan.

     Chất bi tráng ở đây trước hết có được là do được đặt trên nền của bức tranh tự nhiên hùng vĩ nhưng mà diễm lệ, thơ mộng nhưng mà đầy hoang vu, bí hiểm. Mảnh đất Tây Bắc vừa là môi trường sống và đấu tranh của người lính nhưng cũng vừa mang trong mình vẻ đẹp riêng. Con người đặt trong đó vừa chan hòa, giao cảm với tự nhiên lại vừa đối lập và bị tự nhiên thử thách. Trước cái hẻo lánh của cồn mây, cái khấp khểnh của “dốc thăm thẳm”, của “nghìn thước lên cao nghìn thước xuống”, người lính vẫn vượt lên trên, giành về mình thế chủ động. Đoạt được đỉnh cao để nhìn lên và phát xuất hiện một hình ảnh đầy dí dỏm: “súng ngửi trời”. Vượt qua núi đá khấp khểnh để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp mờ ảo đầy màu sắc của “nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Vượt qua ái mỏi mệt của chặng đường hành quân, mở rộng lòng mình ra đón nhận vẻ đẹp bất thần của tự nhiên, của một cánh hoa về trong đêm hơi… Bằng cách đặt nhân vật vào bức tranh tự nhiên tương tự, Quang Dũng đã khẳng định vẻ đẹp dũng cảm kiên cường nhưng cũng đầu tinh nghịch, lãng mạn của người lính Tây Tiến.

     Cũng trong tự nhiên đó, người lính Tây Tiến xuất hiện với tầm vóc bi tráng, khác thường:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

     Gian truân của chiến tranh đã làm cho hình hài người lính trở thành tiều tụy thế nhưng dưới con mắt sáng sủa, đầy sức mạnh và thú vui sống nó lại trở thành nét rất riêng, thành cái “uy” của họ. Cụm từ mô tả “dữ oai hùm” vừa trình bày sức mạnh uy phong lẫm liệt của những người đang cầm súng bảo vệ quê hương, lại vừa ẩn chứa sau đó nét sáng sủa, hí hước của họ. Bài thơ xuất hiện một hình ảnh đối lập lạ mắt:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”

      Người lính được khắc họa trong sự hài hòa giữa một chàng trai Hà thành tâm hồn lãng mạn và một người lính dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Chúng ko hề đối lập nhưng mà bổ sung cho nhau, tôn vẻ đẹp của nhau lên.

     Những trắc trở nhưng mà người lính phải đương đầu là vô cùng, nhiều lúc là cả cái chết. Đấy vậy nhưng mà lúc nói về cái chết, Quang Dũng đã nói tới họ trong những hình ảnh thật đặc thù:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

     Tư thế “gục lên súng mũ quên mất đời” bi tráng, thanh thản, dung dị nhưng mà đầy tính truyền cảm. Nó phảng phất chất nghệ sĩ, tài tử, kiêu hùng lúc từ giã cuộc sống của người chiến sĩ. Đã ngã xuống nhưng mà vãn như tư thế cùng đồng chí tiếp bước hành quân. Tới mảng hồi ức này, ta cảm thấy trong lời thơ của Quang Dũng có sự trầm lắng, xót xa nhưng tuyệt đối ko hề bi quan. Nó làm ta nhớ tới tư thế của anh giải phóng quân thời chống Mĩ hi sinh trên đường bay Tân Sơn Nhất.

“Anh giải phóng quân Trên đường bay Tân Sơn Nhất

Tì súng trên xác trực thăng Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”

     Ngợi ca người lính Tây Tiến, Quang Dũng ko hề ngần ngại lúc nói tới cái chết của họ. Bởi chính trong cái chết, người chiến sĩ hiện lên càng xinh tươi:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

     Cõi chết trong cách nhìn của Quang Dũng tức cũng là cái nhìn của tất cả những người lính Tây Tiến cũng khác thường và tạo hình dữ dội. Nó nói lên cái tột cùng cùng cực lẫn cái lẫm liệt kiêu hùng. Trong trận đấu đấu một mất một còn, “tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” là điều người lính luôn thấu hiểu. Nhưng ko vì thế nhưng mà nó làm nhụt đi ý chí đấu tranh và thắng lợi quân địch. Mỗi người lính Tây Tiến đều tâm niệm: “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, tức là họ tự nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân của mình cho non sông, hiến dâng thanh thản và trọn vẹn nhưng mà ko yêu cầu nhận lại một điều gì cả.

     Cái chết thiếu thốn ko vì thế nhưng mà làm giảm đi vẻ đẹp của người lính. Người chiến sĩ ra đi như một vị người hùng thần thoại:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Tấm áo trước nay người lính vẫn thường hay mặc trở thành “áo bào” đưa anh về với đất mẹ. Và sự ra đi có chứng kiến, tiễn đưa của núi sông, trời đất. Khúc gầm dữ dội của dòng sông làm cho cái chết trở thành hào hùng. Nó là khúc bi ca tiễn đưa những con người thân thiện nhưng cũng thật lớn lao.

     Người lính hiện lên mang vẻ đẹp bi tráng nhưng mà ko hề bi quan. Cái bi tráng trình bày trong những gian truân mất mát, đau thương to lớn, nhưng ý thức lại hiên ngang, quật cường, khinh thường gian truân, khinh thường cái chết; trình bày trong cái khổ nhưng mà vẫn đẹp, chết nhưng mà vẫn hùng của người chiến sĩ.

     Làm nên vẻ đẹp bi tráng này, điều trước nhất phải kể tới là cảm hứng và văn pháp lãng mạn của Quang Dũng lúc xây dựng hình tượng nhân vật. Cảm hứng lãng mạn hướng tới những cái cao cả, sẵn sàng xả thân, hi sinh tất cả cho lí tưởng của tập thể, của dân tộc. Chính nó đã tạo ra ở thi sĩ cái nhìn có tính người hùng cổ điển trong hình ảnh người lính, đặc thù trước cái chết của họ. Văn pháp lãng mạn khắc họa người lính Tây Tiến ở những nét phi thường, liên kết với sắc thái bi tráng trong hình tượng tạo nên tính sử thi đặc thù của bài thơ, đúc kết lại trong lòng người đọc những tình cảm tốt đẹp.

     Góp phần tạo nên vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến còn ở giọng điệu thơ hào sảng với hình ảnh cụ thể có ấn tượng mạnh mẽ. Tự nhiên và con người vừa đối lập lại vừa đồng điệu. Sự đối lập trong hệ thống hình ảnh, giữa thực tiễn đấu tranh và đời sống ý thức phong phú, tinh tế, nhạy cảm; giữa những trở ngại gian truân với niềm sáng sủa tin tưởng vào cuộc sống. Tất cả làm nên hình tượng về người lính Tây Tiến còn lại mãi với thời kì.

     “Tây Tiến” là bài thơ ngợi ca hình tượng người lính trong thời kì kháng chiến chống giặc ngoại xâm, lúc “những ngày vui sao cả nước lên đường” đi đấu tranh: “Lớp cha trước lớp con sau / Đã thành chiến sĩ chung câu quân hành”. Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến đã trở thành một biểu tượng đẹp cho ý thức yêu nước và đấu tranh kiên cường của dân tộc Việt Nam, thêm một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ…”

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 4

    Trong thời kì đấu tranh chống giặc cứu nước, người lính trở thành một hình tượng trung tâm được nhiều người nghệ sĩ đi vào khai thác, trình bày. “Tây Tiến” của Quang Dũng cũng là một trong sô’ những sáng tác như thế. Tác phẩm đã thực sự thành công lúc đi vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến trong thời kì kháng chiến chống Pháp trong đó vẻ đẹp bi tráng là vẻ đẹp nổi trội để lại trong người đọc nhiều xúc cảm.

    “Tây Tiến” là bài thơ viết về binh đoàn Tây Tiến nơi thi sĩ đã từng sống và đấu tranh. Những người lính trong binh đoàn phần đông là thanh niên Hà Nội, đấu tranh trong hoàn cảnh gian truân, vô cùng thiếu thốn về mọi mặt nhưng vẫn phơi phới ý thức lãng mạn người hùng. Ở họ có vẻ đẹp tinh nghịch hào hoa của chàng trai đất Hà thành nhưng cũng thật kiêu hùng, dũng cảm trong trận đấu đấu. Mô tả về họ, Quang Dũng sử dụng văn pháp lãng mạn và cảm hứng ngợi ca làm cho dù trải qua đau thương, gian truân thì người lính vẫn hiện lên mang vẻ đẹp thật đặc thù: bi tráng nhưng mà ko hề bi quan.

    Chất bi tráng ở đây trước hết có được là do được đặt trên nền của bức tranh tự nhiên hùng vĩ nhưng mà diễm lệ, thơ mộng nhưng mà đầy hoang vu, bí hiểm. Mảnh đất Tây Bắc vừa là môi trường sống và đấu tranh của người lính nhưng cũng vừa mang trong mình vẻ đẹp riêng. Con người đặt trong đó vừa chan hòa, giao cảm với tự nhiên lại vừa đối lập và bị tự nhiên thử thách. Trước cái hẻo lánh của cồn mây, cái khấp khểnh của “dốc thăm thẳm”, của “nghìn thước lên cao nghìn thước xuống”, người lính vẫn vượt lên trên, giành về mình thế chủ động. Đoạt được đỉnh cao để nhìn lên và phát xuất hiện một hình ảnh đầy dí dỏm: “súng ngửi trời”. Vượt qua núi đá khấp khểnh để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp mờ ảo đầy màu sắc của “nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Vượt qua ái mỏi mệt của chặng đường hành quân, mở rộng lòng mình ra đón nhận vẻ đẹp bất thần của tự nhiên, của một cánh hoa về trong đêm hơi… Bằng cách đặt nhân vật vào bức tranh tự nhiên tương tự, Quang Dũng đã khẳng định vẻ đẹp dũng cảm kiên cường nhưng cũng đầu tinh nghịch, lãng mạn của người lính Tây Tiến.

    Cũng trong tự nhiên đó, người lính Tây Tiến xuất hiện với tầm vóc bi tráng, khác thường:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

    Gian truân của chiến tranh đã làm cho hình hài người lính trở thành tiều tụy thế nhưng dưới con mắt sáng sủa, đầy sức mạnh và thú vui sống nó lại trở thành nét rất riêng, thành cái “uy” của họ. Cụm từ mô tả “dữ oai hùm” vừa trình bày sức mạnh uy phong lẫm liệt của những người đang cầm súng bảo vệ quê hương, lại vừa ẩn chứa sau đó nét sáng sủa, hí hước của họ. Bài thơ xuất hiện một hình ảnh đối lập lạ mắt:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”

    Người lính được khắc họa trong sự hài hòa giữa một chàng trai Hà thành tâm hồn lãng mạn và một người lính dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Chúng ko hề đối lập nhưng mà bổ sung cho nhau, tôn vẻ đẹp của nhau lên.

    Những trắc trở nhưng mà người lính phải đương đầu là vô cùng, nhiều lúc là cả cái chết. Đấy vậy nhưng mà lúc nói về cái chết, Quang Dũng đã nói tới họ trong những hình ảnh thật đặc thù:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Tư thế “gục lên súng mũ quên mất đời” bi tráng, thanh thản, dung dị nhưng mà đầy tính truyền cảm. Nó phảng phất chất nghệ sĩ, tài tử, kiêu hùng lúc từ giã cuộc sống của người chiến sĩ. Đã ngã xuống nhưng mà vãn như tư thế cùng đồng chí tiếp bước hành quân. Tới mảng hồi ức này, ta cảm thấy trong lời thơ của Quang Dũng có sự trầm lắng, xót xa nhưng tuyệt đối ko hề bi quan. Nó làm ta nhớ tới tư thế của anh giải phóng quân thời chống Mĩ hi sinh trên đường bay Tân Sơn Nhất.

“Anh giải phóng quân Trên đường bay Tân Sơn Nhất

Tì súng trên xác trực thăng Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”

    Ngợi ca người lính Tây Tiến, Quang Dũng ko hề ngần ngại lúc nói tới cái chết của họ. Bởi chính trong cái chết, người chiến sĩ hiện lên càng xinh tươi:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

    Cõi chết trong cách nhìn của Quang Dũng tức cũng là cái nhìn của tất cả những người lính Tây Tiến cũng khác thường và tạo hình dữ dội. Nó nói lên cái tột cùng cùng cực lẫn cái lẫm liệt kiêu hùng. Trong trận đấu đấu một mất một còn, “tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” là điều người lính luôn thấu hiểu. Nhưng ko vì thế nhưng mà nó làm nhụt đi ý chí đấu tranh và thắng lợi quân địch. Mỗi người lính Tây Tiến đều tâm niệm: “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, tức là họ tự nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân của mình cho non sông, hiến dâng thanh thản và trọn vẹn nhưng mà ko yêu cầu nhận lại một điều gì cả.

    Cái chết thiếu thốn ko vì thế nhưng mà làm giảm đi vẻ đẹp của người lính. Người chiến sĩ ra đi như một vị người hùng thần thoại:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Tấm áo trước nay người lính vẫn thường hay mặc trở thành “áo bào” đưa anh về với đất mẹ. Và sự ra đi có chứng kiến, tiễn đưa của núi sông, trời đất. Khúc gầm dữ dội của dòng sông làm cho cái chết trở thành hào hùng. Nó là khúc bi ca tiễn đưa những con người thân thiện nhưng cũng thật lớn lao.

    Người lính hiện lên mang vẻ đẹp bi tráng nhưng mà ko hề bi quan. Cái bi tráng trình bày trong những gian truân mất mát, đau thương to lớn, nhưng ý thức lại hiên ngang, quật cường, khinh thường gian truân, khinh thường cái chết; trình bày trong cái khổ nhưng mà vẫn đẹp, chết nhưng mà vẫn hùng của người chiến sĩ.

    Làm nên vẻ đẹp bi tráng này, điều trước nhất phải kể tới là cảm hứng và văn pháp lãng mạn của Quang Dũng lúc xây dựng hình tượng nhân vật. Cảm hứng lãng mạn hướng tới những cái cao cả, sẵn sàng xả thân, hi sinh tất cả cho lí tưởng của tập thể, của dân tộc. Chính nó đã tạo ra ở thi sĩ cái nhìn có tính người hùng cổ điển trong hình ảnh người lính, đặc thù trước cái chết của họ. Văn pháp lãng mạn khắc họa người lính Tây Tiến ở những nét phi thường, liên kết với sắc thái bi tráng trong hình tượng tạo nên tính sử thi đặc thù của bài thơ, đúc kết lại trong lòng người đọc những tình cảm tốt đẹp.

    Góp phần tạo nên vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến còn ở giọng điệu thơ hào sảng với hình ảnh cụ thể có ấn tượng mạnh mẽ. Tự nhiên và con người vừa đối lập lại vừa đồng điệu. Sự đối lập trong hệ thống hình ảnh, giữa thực tiễn đấu tranh và đời sống ý thức phong phú, tinh tế, nhạy cảm; giữa những trở ngại gian truân với niềm sáng sủa tin tưởng vào cuộc sống. Tất cả làm nên hình tượng về người lính Tây Tiến còn lại mãi với thời kì.

    “Tây Tiến” là bài thơ ngợi ca hình tượng người lính trong thời kì kháng chiến chống giặc ngoại xâm, lúc “những ngày vui sao cả nước lên đường” đi đấu tranh: “Lớp cha trước lớp con sau / Đã thành chiến sĩ chung câu quân hành”. Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến đã trở thành một biểu tượng đẹp cho ý thức yêu nước và đấu tranh kiên cường của dân tộc Việt Nam, thêm một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ…”

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 5

    Quang Dũng là nhà chiến sĩ là thi sĩ nổi tiếng của dân tộc Việt Nam, những hình ảnh nổi trội trong bài thơ được Quang Dũng mô tả rất cụ thể và mang đậm trị giá nổi trội trong phép xây dựng nhân vật của thi sĩ, hình ảnh nổi trội bi tráng nổi trội nhất trong bài thơ là bài Tây Tiến.

    Bài thơ nổi trội với những hình tượng tiếng nói và nhân vật nổi trội trong tác phẩm, trị giá của nó ko chỉ đem lại cho con người những hoài niệm nỗi nhớ và còn đậm nét lên những trị giá về hình tượng người lính trong toàn thể tác phẩm, hình ảnh người lính hiện lên với những nét kiêu hùng và lãng mạn trình bày những nét bi tráng trong phong cách sử dụng tiếng nói của thi sĩ.

    Với những hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt nhưng đoàn quân tây tiến đã làm nổi lên những trị giá to lớn trong toàn thể tác phẩm, trị giá của nó ko chỉ đem lại những nổi nhớ và khắc họa lên toàn thể hình ảnh của nhân vật về một trị giá và hình tượng người lính hiện lên với những nỗi thương nhớ da diết và vô cùng mạnh mẽ khắc nghiệt. Những hình ảnh nổi trội được hiện lên trong toàn thể tác phẩm đã khắc họa thâm thúy trong toàn thể trị giá của tác phẩm, những hình tượng đó đã khắc họa thâm thúy sự kiên cường và ý chí quyết tâm trong việc xây dựng tiếng nói tiêu biểu và nhân vật phong phú.

    Dù cho tự nhiên có khăc nghiệt nhưng những người chiến sĩ vẫn xoành xoạch kiên cường và tạo nên những phong cách rất tiêu biểu:

Dốc lên khúc khuỷu sốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây sung ngửi trời

Nghìn thước lên cao nghìn thước xuống

    Dù cho tự nhiên có khắc nghiệt nhưng hình tượng người lính vẫn luôn nổi trội và tiêu biểu trong cách tạo dựng lên trị giá cho toàn thể tác phẩm, những trị giá đó làm tăng lên phong cách sử dụng tiếng nói để mô tả nhân vật trong tác phẩm. Những trị giá đó đã làm tăng lên những nét tiêu biểu trong nghệ thuật của tác giả với những nét nổi trội đó, tác phẩm hiện lên với những phong cách đặc trưng, người chiến sĩ hiện lên với vẻ uy phong lẫm liệt.

    Dù cho ko gian thời kì có làm tăng lên mức độ nguy hiểm nhưng điều đó ko làm chùi bước kiên trì và sự quyết tâm để làm nên những chiến công lừng lẫy cho đoàn quân Tây Tiến:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân anh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

    Với những nét kiên cường dù cho tự nhiên có khắc nghiệt làm cho ý chí và lòng quyết tâm của chiến sĩ ko hề bị phôi phai, những đoàn binh phải chịu đựng hàng trăm những gian nan và nguy hiểm đó đã tác động xấu tới thân thể của người lính, nhưng nó ko làm phôi phai đi ý thức của người chiến sĩ Tây Tiến.

    Dù cho có bao nhiêu gian nan nguy hiểm nhưng những người chiến sĩ của ta vẫn luôn kiên trì dai sức và làm nên những trị giá mạnh mẽ và to lớn cho dân tộc ta, những hình ảnh nổi trội trong toàn thể tác phẩm, đã làm tăng lên sự sống và ý chí quyết tâm đánh thắng được quân địch, bao nhiêu gian nan nguy hiểm nhưng ko bao giờ chùi bước, điều đó có tác động lớn tới toàn thể tác phẩm, nó làm tăng lên trị giá trong việc sử dụng tiếng nói và sự sống của mỗi chúng ta lúc ngày hôm nay đang được lợi những thành tựu do những người chiến sĩ đã phải bỏ qua xương máu và tuổi thanh xuân của mình để có thể hoàn thành.

    Với hàng loạt những nét nổi trội và tiêu biểu trong toàn thể tác phẩm, người chiến sĩ Tây Tiến được hiện lên trong những hoàn cảnh hết sức đặc thù đó là trong những bước chân hành quân đang chinh chiến trên những đặc khu nguy hiểm và vô cùng gian nan, những điều đó làm nên những trị giá to lớn trong toàn thể tác phẩm của người. Những hình ảnh tiêu biểu và tiêu biểu đó đã khắc họa thâm thúy toàn thể nhân vật trung tâm trong toàn thể tác phẩm là hình tượng người lính chiến sĩ, luôn phải chịu đựng những đớn đau do chiến tranh gây lên, và những điều đó đã làm nổi trội lên sự quả cảm kiên cường:

Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

Núi ko đè nổi vai vươn tới

Lá ngụy trang reo với gió đèo

    Những hình ảnh người lính đang hiện lên ngày càng thâm thúy và mang những ý nghĩa to lớn trong toàn thể tác phẩm, trị giá của nó ko chỉ để lại một người linh luôn kiên trì và vượt qua mọi bước chân nguy hiểm để có thể thắng lợi được quân địch, dù cho ko gian đấu tranh có nguy hiểm tới mức độ nào đi nữa thì hình tượng người lính vẫn hiện lên vô cùng rực rỡ và lạ mắt, tạo dựng nên hình tượng người lính trong toàn thể tác phẩm.

    Hình ảnh người lính đẹp và đang gian nan vượt qua mọi khó khăn nguy hiểm để có thể làm nên những chiến công lừng lẫy vượt qua bao gian nan để có thể thắng lợi được quân thù, dù cho nguy hiểm nó luôn dình dập dọa nạt sự sống của con người nhưng người chiến sĩ của ta vẫn luôn kiên trì vượt qua dù cho nó có bao gian nan và vất vả. Cuộc sống có muôn vàn những trở ngại và vất vả nhưng những người chiến sĩ vẫn luôn vững bước vào một cuộc đời có ý nghĩa và tươi đẹp hơn, những điều đó ko chỉ để lại cho con người những động lực để có thể phấn đấu làm nên mọi điều tốt đẹp.

    Và người lính hiện lên trong những giấc mơ và mộng gửi về những người thân yêu trong gia đình, dáng kiều thơm đó là những người chiến sĩ đang mơ về một thời đang cắp sách tới trường, và mắt trừng gửi mộng ra biên giới để nói về ý chí quyết tâm đánh thắng được quân địch xâm lược của dân tộc Việt Nam, những điều đó có ý nghĩa mạnh mẽ làm sống lên sức sống của con người:

Doan trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về viên chăm xây hồn thơ

    Với những nghệ thuật nổi trội Quang Dũng đã xây dựng lên một hình tượng người lính tiêu biểu, và trị giá đó đã làm tăng lên trị giá về phép sử dụng tiếng nói trong phong cách xây dựng nhân vật của tác giả. Với những tình cảm đó tác giả đang dần sống trong những xúc cảm thương nhớ về những điều đã qua, đó là những kỉ niệm hạnh phúc và da diết nhất trong cuộc đời của mỗi con người, xúc cảm đó đã được trình bày và ngập tràn trong những xúc cảm riêng, nó bao chứa trong đó là tình cảm thành tâm và da diết trong cuộc đời của tác giả về chính tâm hồn của mình, với lời thơ đầy xúc cảm tác giả đã trình bày được mạnh mẽ tâm hồn và trái tim đang nồng nhiệt xúc cảm của chính mình.

    Những kỉ niệm đó đã mang đậm những nét rực rỡ và một trái tim đang lên thơ của tác giả, với những nét bi tráng trong việc xây dựng nên hình tượng của nhân vật tác giả, đang được sống trong những khoảnh khắc hoài niệm về quá khứ đã xa, đó là những kí ức ngủ quên, và những kí ức trong ngập tràn xúc cảm của con người, biết được những điều đó, chúng ta sẽ thấy được tài năng của tác giả thật cừ khôi và nó mang một ý nghĩa to lớn về tâm hồn cũng như trị giá sống của mỗi con người.

    Với tài năng của mình, Quang Dũng đã xây dựng được thành công hình tượng người lính với những tính chất tiêu biểu, và mang đậm trị giá về tài năng và phẩm giá xoành xoạch được con người đề cao và cải thiện mỗi ngày.

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 6

Phân tích tinh thần bi tráng trong bài thơ Tây Tiến (ảnh 3)

    Mọi trận đấu tranh rồi sẽ qua đi, bụi thời kì có thể phủ dày lên hình ảnh của những người hùng vô danh nhưng văn học với sứ mệnh thiêng liêng của nó đã khắc tạc một cách vĩnh viễn vào tâm hồn người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông đã ngã xuống vì nền độc lập của Tổ quốc trong suốt trường kỳ lịch sử. ở trong thơ Quang Dũng cũng đã dựng lên một bức tượng đài bất tử tương tự về người lính cách mệnh trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược nước ta. Đó là bức tượng đài đã làm cho những người chiến sĩ yêu nước từng ngã xuống trong những tháng năm gian truân đấy bất tử cùng thời kì

“Tây Tiến đoàn quân ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hnội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    “Tây Tiến” của Quang Dũng là dòng hồi ức vô cùng thương nhớ về những đồng chí của thi sĩ, những người đã từng sống, từng đấu tranh nhưng cũng có người đã hy sinh, những người đã trở về với đất mẹ mến thương, nhưng dẫu sao đó cũng là những người mãi mãi nằm lại nơi biên thuỳ hay miền viễn xứ. Chính vì thế Quang Dũng ko chỉ dựng lại cả một hình ảnh của đoàn binh Tây Tiến trên những chặng đường hành quân gian truân hy sinh nhưng mà “đời vẫn cứ tươi” như ở 14 dòng thơ trước nhất. Và Quang Dũng cũng ko chỉ khắc tạc hình ảnh của những người lính với một đời sống tình cảm hết sức phong phú, những tình cảm lớn lao là tình quân dân. Quang Dũng đã đặc thù quan tâm tới ý tưởng dựng tượng đài người lính Tây Tiến trong tác phẩm của mình. Thi sĩ đã sử dụng hệ thống tiếng nói giàu hình ảnh, hàng loạt những thủ pháp như tương phản, nhân hoá, tăng cấp ý nghĩa để tạo ấn tượng mạnh để khắc tạc một cách thâm thúy vào tâm trí người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông, của dtộc. Đó là bức tượng đài sừng sững giữa núi cao sông sâu, giữa một ko gian hùng vĩ như chúng ta đã thấy trong các câu thơ

“Tây Tiến đoàn quân ….. khúc độc hành”

Bức tượng đài người lính Tây Tiến trước hết được khắc hoạ lên từ những đường nét nhằm tô đậm cuộc sống gian truân của họ. Nếu như ở những đoạn thơ trước đó người lính mới chỉ xuất hiện trong đoàn quân mỏi trong câu:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi “

    hay trong quang cảnh hết sức lãng mạn trong đêm liên hoan, đêm lửa trại thắm tình cá nước thì ở đây là hình ảnh đoàn binh ko mọc tóc da xanh như lá rừng. Cảm hứng chân thực của Quang Dũng đã ko tránh né việc mô tả cuộc sống gian truân nhưng mà người lính phải chịu đựng. Những cơn sốt rét rừng làm tóc họ ko thể mọc được (chứ ko phải họ cố tình cạo trọc để đánh giáp lá cà cho dễ như nhiều người từng nói). Cũng vì sốt rét rừng nhưng mà da họ xanh như lá cây (chứ ko phải họ xanh màu lá nguỵ trang), vẻ ngoài dường như rất tiều tuỵ. Nhưng toàn cầu ý thức của người lính lại cho thấy họ chính là những người chiến binh người hùng, họ còn chứa đựng cả một sức mạnh áp đảo quân thù, họ hùng dũng như hổ báo, hùm beo. Cái giỏi của Quang Dũng là mô tả người lính với những nét khắc khổ tiều tuỵ nhưng vẫn gợi ra âm hưởng rất hào hùng của cuộc sống. Bởi vì câu thơ “Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc” với những thanh trắc rơi vào trọng âm đầu của câu thơ như “tiến”, “mọc tóc”.

    Nhờ những thanh trắc đấy nhưng mà âm hưởng của câu thơ vút lên. Không những thế, họ còn là cả một đoàn binh. 2 chữ “đoàn binh” âm Hán Việt đã gợi ra một khí thế hết sức nghiêm trang, kiêu hùng. Và đặc thù hai chữ “Tây Tiến” mở đầu câu thơ ko chỉ còn là tên gọi của đoàn binh nữa, nó gợi ra hình ảnh một đoàn binh dù đầu ko mọc tóc vẫn đang quả cảm tiến bước về phía Tây. Thủ pháp tương phản nhưng mà Quang Dũng sử dụng ở câu thơ “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ko chỉ làm nổi trội lên sức mạnh ý thức của người lính nhưng mà còn thấm sâu màu sắc văn hoá của dân tộc. ở đây, thi sĩ ko chỉ muốn nói rằng những người lính Tây Tiến như chúa sơn lâm, ko phải muốn “động vật hoá” người lính Tây Tiến nhưng mà muốn nói tới sức mạnh bách chiến bách thắng bằng một hình ảnh thân thuộc trong thơ văn xưa. Phạm Ngũ Lão cũng ngợi ca người người hùng vệ quốc trong câu thơ:

“Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu”

    Tam quan kỳ hổ khí thôn ngưu” Và ngay cả Hồ Chí Minh trong “Đăng sơn” cũng viết

“Nghĩa quân tráng khí thôn ngưu đẩu

Thể diện sài long xâm lược quân”

    Có thể nói Quang Dũng đã sử dụng một môtíp mang đậm màu sắc phương Đông để câu thơ mang âm vang của lsử, hình tượng người lính cách mệnh gắn liền với sức mạnh truyền thống của dân tộc. Đọc câu thơ: “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ta như nghe thấy âm hưởng của một hào khí ngút trời Đông á.

    Hình tượng người lính Tây Tiến đột nhiên trở thành rất đẹp lúc Quang Dũng bổ sung vào bức tượng đài này chất hào hoa, lãng mạn trong tâm hồn họ

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

    Trước hết đó là một vẻ đẹp tấm lòng luôn hướng về Tỏ quốc, hướng về Thủ đô. Người lính dẫu ở nơi biên thuỳ hay viễn xứ xa xôi nhưng mà lòng lúc nào cũng hướng về Hà Nội. Ta bỗng nhớ tới câu thơ của Huỳnh Văn Nghệ:

“Từ thuở mang gươm đi mở nước

Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”

    Người lính Tây Tiến dẫu “mắt trừng gửi mộng qua biên giới” nhưng mà niềm thương nỗi nhớ vẫn hướng về một “dáng kiều thơm”. Đã một thời, với cái nhìn ấu trĩ, người ta phê phán thói tiểu tư sản, thực ra nhờ vẻ đẹp đấy của tâm hồn nhưng mà người lính có sức mạnh vượt qua mọi gian truân, người lính trở thành một biểu tượng cho vẻ đẹp của con người Việt Nam. Quang Dũng đã tạo nên một tương phản hết sức rực rỡ – những con người đấu tranh kiên cường với ý chí sắt thép cũng chính là con người có một đsống tâm hồn phong phú. Người lính Tây Tiến ko chỉ biết cầm súng cầm gươm theo tiếng gọi của non sông nhưng mà còn rất hào hoa, giữa bao nhiêu gian truân, thiếu thốn trái tim họ vẫn rung động trong một nỗi nhớ về một dáng kiều thơm, nhớ về vẻ đẹp của Hà Nội – Thăng Long xưa.

    Bức tượng đài người lính Tây Tiến đã được khắc tạc bằng những nguồn ánh sáng tương phản lẫn nhau, vừa hiện thực vừa lãng mạn. Từng đường nét đều như nổi trội và tạo được những ấn tượng mạnh mẽ. Đây cũng là đặc trưng của thơ Quang Dũng.

    Nếu như ở 4 câu thơ trên, người lính Tây Tiến xuất hiện trong hình ảnh một đoàn binh với những bước chân Tây tiến vẻ vang khí thế hào hùng và một toàn cầu tâm hồn hết sức lãng mạn thì ở đây bức tượng đài người lính Tây Tiến được khắc tạc bằng những đường nét nổi trội về sự hy sinh của họ. Nếu chỉ đọc từng câu thơ, chỉ phân tích từng hình ảnh riêng rẽ độc lập, người ta dễ cảm nhận một cách bi luỵ về cái chết của người lính nhưng mà thơ ca kháng chiến thuở đấy rất ít lúc nói tới. Bởi thơ ca kháng chiến phần lớn chỉ quan tâm tới cái hùng nhưng mà ko quan tâm tới cái bi. Nhưng nếu đặt các hình ảnh, các câu thơ vào trong chỉnh thể của nó, ta sẽ hiểu Quang Dũng đã mô tả một cách chân thực sự hy sinh của người lính bằng cảm hứng lãng mạn, hình tượng vì thế không những ko rơi vào bi quan nhưng mà còn có sức bay bổng.

    Có thể thấy câu thơ: “Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” nếu tách riêng ra rất dễ gây cảm giác nặng nề bởi đó là câu thơ nói về cái chết, về nấm mồ của người lính Tây Tiến ở nơi “viễn xứ”. Từng chữ từng chữ dường như mỗi lúc một nhấn thêm nốt nhạc buồn của khúc hát hồn tử sĩ. Chẳng phải thế sao? Nói về những nấm mồ, lại là những nấm mồ “tản mạn” dễ gợi sự hoang lạnh, lại là “tản mạn” nơi “viễn xứ”, những nấm mồ đấy càng gợi sự độc thân mồ côi mồ cút. Quang Dũng muốn nói tới nơi yên nghỉ của những người đồng chí

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Tuy nhiên với câu thơ thứ hai, ta lại thấy hình ảnh những nấm mồ tản mạn nơi biên thuỳ đã trở về với sự êm ấm của niềm hàm ân của nhân dân, của non sông. Bởi đó chính là nấm mồ của những người con quả cảm

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

    Đồng thời cũng chính câu thơ thứ 2 đã làm cho những nấm mồ tản mạn kia được nâng lên những tầng cao của đài tưởng vọng, của Tổ quốc đối với người lính đã vì tiếng gọi của chiến trường nhưng mà hiến dâng tuổi xanh của mình. Trong thơ Quang Dũng luôn là một sự nâng đỡ nhau của nhiều hình ảnh tương tự.

    Sự hy sinh của người lính còn được tráng lệ hoá trong câu thơn”áo bào thay chiếu anh về đất”

    Bao nhiêu thương yêu của Quang Dũng trong một câu thơ tương tự về một đồng chí của mình. Người nào bảo Quang Dũng ko xót thương những người đồng chí của mình ra đi trong cách tiễn đưa đấy, cảnh tiễn đưa với bao thiếu thốn, khó khăn, cái thuở những người lính Tây Tiến chết vì sốt rét nhiều hơn chết vì trận mạc. Lại trong cảnh kháng chiến còn rất khó khăn nên tiễn đưa người chết ko có cả một chiếc quan tài. Hoàng Lộc trong “Viếng bạn” cũng đã viết về cảnh tiễn đưa như thế

    ” Ở đây ko manh ván Chôn anh bằng tấm chăn Của đồng bào Cứa Nghìn Tặng tôi ngày sơ tán”

    Chỉ có điều câu thơ của Quang Dũng ko ngừng lại ở mức tả thực nhưng mà đẩy lên thành cảm hứng tráng lệ, coi chiếu là áo bào để cuộc tiễn đưa trở thành nghiêm trang, cổ xưa. Cũng có người hiểu tới chiếc chiếu cũng ko có, chỉ có chính tấm áo của người lính. Dù hiểu theo cách nào thì cũng phải thấy Quang Dũng đã tráng lệ hoá cuộc tiễn đưa bi thương bằng hình ảnh chiếc áo bào và sự hy sinh của người lính đã được coi là sự trở về với non sông, với núi sông. Cụm từ “anh về đất” nói về cái chết nhưng lại bất tử hoá người lính, nói về cái bi thương nhưng lại bằng hình ảnh tráng lệ. Mạch xúc cảm đấy đã dẫn tới câu thơ đầy tính chất tráng ca “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Từ sự liên kết một cách hài hoà giữa cái nhìn hiện thực với cảm hứng lãng mạn, Quang Dũng đã dựng lên bức chân dung , một bức tượng đài người lính cách mệnh vừa chân thực vừa có sức nói chung, tiêu biểu cho vẻ đẹp sức mạnh dân tộc ta trong thời đại mới, thời đại cả dân tộc đứng lên làm cuộc kháng chiến vệ quốc thần kỳ chống thực dân Pháp. Đó là bức tượng đài được kết tinh từ âm hưởng bi tráng của cuộc kháng chiến đấy. Đó là bức tượng đài được khắc tạc bằng cả tình yêu của Quang Dũng đối với những người đồng chí, đối với non sông của mình. Vì thế từ bức tượng đài đã vút lên khúc hát ngợi ca của thi sĩ cũng như của cả non sông về những người con người hùng đấy.

Với  các bài văn mẫu Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến do giainhat.vn sưu tầm và biên soạn trên đây, kỳ vọng các em sẽ có thêm những góc nhìn mới mẻ và có cái nhìn tổng quát hơn về  tác phẩm. Chúc các em làm bài tốt!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến

(hay nhất)

Video về: Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến

(hay nhất)

Wiki về Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến

(hay nhất)

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến

(hay nhất) -

Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến. Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng hợp ngắn gọn, cụ thể, đầy đủ từ các bài viết hay, xuất sắc nhất của các bạn học trò trên cả nước. Mời các em cùng tham khảo nhé!

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 1

    Người nào đã từng là người lính, từng trải qua những năm tháng ko thể nào quên của lịch sử dân tộc thì cứng cáp sẽ luôn lưu giữ trong mình những kí ức thân yêu đấy bên những người đồng chí, đồng chí tình nghĩa. Quang Dũng cũng vậy. Những tháng năm gắn bó với đoàn quân Tây Tiến đã trở thành miền kí ức khó phai, là tư liệu để ông viết bài thơ ” Tây Tiến “. Nét bi tráng được toát lên trong từng câu thơ của toàn bài thơ.

    Tây Tiến là tên một đơn vị quân đội được thành lập năm 1947, phối hợp với quân nhân Lào để bảo vệ biên giới Lào- Việt và mất dần lực lượng Pháp ở miền Tây Bắc Bộ. Năm 1948, Quang Dũng chuyển sang đơn vị khác. ” Tây Tiến ” phác họa một cuộc hành trình dài ngày giữa núi rừng hiểm trở. Mở đầu bài thơ là hình ảnh” sương lấp đoàn quân mỏi”:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi


Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây, súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu ngươi”.

    Chặng hành trình của người lính ko hề dễ dàng nhưng mà nó luôn chứa đầy những gian nan, thử thách, làm chùn bước chân người lính bất kỳ lúc nào. Đó là cái hiểm trở của chặng đường hành quân với những con dốc thăm thẳm, là sự oai linh của rừng thiêng, nước độc, là những con mãnh thú rình rập. Tất cả đều là những trở ngại nhưng mà người lính phải trải qua. Họ cũng phải chịu những trở ngại về mặt sức khỏe do lam sơn chướng khí:

” Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc”

    ” Ko mọc tóc” chứ ko phải tóc ko mọc, đây là một lối nói hóm hỉnh của người lính pha sự tếu táo, tinh nghịch. Thật ra tóc ko mọc là do những trận sốt rét rừng. Đấy chính là sự bi tráng ngay cả lúc khó khăn, vất vả của người lính. Đó là sự đánh đổi quãng đời thanh xuân của những người lính:

” Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”.

    Nét bi tráng là khí vị chung của toàn bài thơ, đó ko phải là sự bi quan nhưng mà bi tráng, một khí vị hào hùng, quả cảm. Người đọc thấy rất xúc động trước hình ảnh đoàn quân mỏi mệt ko bước nữa vì rừng núi cheo leo, dốc đèo hiểm trở, vì bụi bặm đường xa:

” Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

Trên cái nền tự nhiên hoang vu, kì vĩ và dữ dội với nhiều đường nét, màu sắc chuyển đổi bất thần có vẻ đối lập với tự nhiên. Nhưng chính sự đối lập đấy đã làm tăng thêm khí phách và đường nét hiên ngang, quật cường của đoàn quân Tây Tiến:

” Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống “

    Nét hào hùng còn được trình bày rõ ở khí thế đấu tranh của họ. Biết bao thanh niên đã lao vào, đúng như hai chữ Tây Tiến, người chiến sĩ đã tích cực nhưng mà tiến lên miền Tây để đấu tranh bảo vệ quê hương, non sông. Dù có trông thấy những nấm mồ nơi biên thuỳ và họ cũng biết rằng phút giây này mình còn tồn tại nhưng biết đâu một lúc nào đấy mình lại trở thành hư vô. Nhưng vượt lên tất cả:

” Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Cái tiếng gầm rung rinh của dòng sông Mã tỏa ra một sự hùng tráng nhưng mà thiêng liêng. Khí phách người hùng của những chàng trai Tây Tiến gây ấn tượng thật thâm thúy cho người đọc. Lúc anh hi sinh, những ” tấm áo bào” thay những chiếc chiếu đưa anh về đất mẹ với tất cả niềm trân trọng, hàm ân vô hạn với sự hi sinh mất mát ko gì kể xiết của người lính. Nếu ko có lòng yêu nước tha thiết thì họ đã có lúc chùn chân và ngừng lại. Trái tim ấm nóng của người lính đã giúp họ vượt qua tất cả để tới với lí tưởng Cách Mạng.Tóm lại, hai nét bi và tráng hòa lẫn vào nhau, tạo nên sức lôi cuốn của bài thơ.

    Với ” Tây Tiến” Quang Dũng đã đưa người đọc ngược lên một miền Tây thăm thẳm, nơi núi rừng, tự nhiên mang nét đẹp hoang dại, hiểm trở. Và nổi trội trên nền núi rừng tự nhiên Tây Bắc đấy là ý thức bi tráng của người lính Tây Tiến vượt lên trên mọi khổ cửa ải, gian lao, tỏa sáng ý chí, khí phách người hùng. Ba mươi bốn câu thơ ” Tây Tiến ” đầy hình ảnh thông minh trình bày nỗi nhớ thiết tha của hồn thơ tinh tế, tài thơ tuyệt diệu của Quang Dũng. Đặc thù nghệ thuật thơ phản ánh những nét bi tráng của người lính Tây Tiến, từ đó cũng đã trình bày tình yêu nước của thi sĩ. Đó cũng chính là lí do nhưng mà sức sống của bài thơ vẫn còn rung động hàng triệu trái tim độc giả tới tận ngày hôm nay. Ý thức bi tráng đã được khắc họa cách chân thực để lại nhiều suy tư trong lòng độc giả.

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 2

    Tiến sĩ Lê Huy Bắc từng khẳng định: “Nghệ thuật chỉ đạt tới đỉnh cao của nó lúc được sàng lọc từ những nỗi đau thực thụ của cuộc đời”. Nghê thuật là tấm gương phản ánh cuộc sống, nhưng mà ở đó đâu chỉ có những thú vui và hạnh phúc. Những khổ đau và xấu số cũng cần và phải được nói tới, nhưng phải nói một cách nhân văn và xinh tươi hay hào hùng. Viết về cái bi nhưng vẫn hùng, đó chính là ý thức bi tráng được Quang Dũng sử dụng để viết “Tây Tiến”.

    Cùng với cảm hứng sử thi hào hùng, “ý thức bi tráng” cũng là một trong những yếu tố cơ bản thường xuất hiện và là mạch chủ đạo trong những tác phẩm thời chiến, từ cổ chí kim. Nếu cảm hứng sử thi khẳng định, ngợi ca và tôn vinh vẻ đẹp, sức mạnh con người thời đại với giọng điệu hào sảng, hình ảnh lớn lao, kì vĩ; thì ý thức bi tráng lại hướng cách nhìn vào cái “bi” nhiều hơn, nói tới những gian truân, khó khăn, thậm chí là hi sinh, mất mát. Nhưng “bi” nhưng mà ko lụy, “ý thức bi tráng” dùng cái hùng để viết về cái bi, từ khó khăn gian truân nhưng mà càng thêm trân trọng, nhưng mà con người lại càng trở thành đẹp hơn. Vì thế, nghệ thuật vừa chân thực tới từng cụ thể nhưng vẫn làm tròn sứ mệnh phục vụ đời sống, phục vụ cách mệnh và tính thẩm mĩ, hướng thiện của nó.

    Quang Dũng thật hay viết và cũng viết thật hay về nỗi nhớ – nỗi nhớ dấy lên từ những nẻo đường tha phương, nẻo đường cách mệnh và kháng chiến, hướng về “cố quận”, về “Xứ Đoài mây trắng lắm”, về một “ngọn Ba Vì mờ xa” và cả cái tên thân yêu “Tây Tiến”. Bài thơ được viết năm 1948, tại Phù Lưu Chanh, trong nỗi nhớ nồng nàn với Tây Tiến – đơn vị chiến đầu cũ – cũng là nỗi nhớ núi rừng rải về miền Tây Tổ quốc có vẻ tuyệt kì nhưng mà Quang Dũng một thời gắn bó. Ko khí lãng mạn rất riêng của những ngày đầu kháng chiến, tư thế lao vào đầy kiêu hùng, quả cảm của người con Hà Nội hào hoa, đa tình đã được trình bày đậm nét ở từng câu thơ chưa đầy chất nhạc, chất họa, vừa trang trọng, cổ xưa, vừa tươi tỉnh, trẻ trung.

    Mạch thơ chủ yếu là sự đan dệt của kỉ niệm, của những sực nhớ triền miên, của những vụt hiện bất thần nhưng mà ở đó các địa danh có lúc chỉ thoáng một dòng tên, có lúc chỉ là một điểm nhấn nào đó của kỉ niệm. Còn kỉ niệm bao giờ cũng chan hòa cảnh với người, cùng song hành và đan dệt cả hai mạch: vừa gian truân vừa thơ mộng:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

    Văn pháp hiện thực đã mô tả chân thực hình ảnh đoàn quân dãi dầu mỏi mệt, nhấp nhoáng ẩn hiện trong sương. Và đêm sương đấy trở thành “đêm hơi” bồng bềnh qua cái nhìn lãng mạn của Quang Dũng. Những ngọn đuốc soi đường như những đóa hoa chập chờn, lung linh, huyền hoặc. Sự khắc nghiệt của tự nhiên được cảm nhận một cách thật thú vị bởi hình ảnh lãng mạn, hào hoa.

    Gian nan bao giờ cũng được xem là ngọn lửa thử vàng. Chẳng thế nhưng mà có câu “Lao xao sóng vỗ gợn trùng/ Gian nan là nợ người hùng phải vay”. Gian nan, thử thách chính là nền để làm nổi trội lên vẻ đẹp và chí khí của con người. Họ đâu có nản lòng trước thiên nan vạn nan, họ đương đầu với những dãi dầu thể xác trong dằng dặc thời kì:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Hai câu thơ tựa như bức họa đầy ấn tượng về người lính. Đây có thể là những phút giây hiếm hoi người lính buông mình vào giấc ngủ; nhưng cũng có thể là một thực tiễn đau xót là người lính đã ngã xuống và ko thể bước cùng đồng chí. Sự hi sinh là có đấy bởi Quang Dũng ko bao giờ tránh né hiện thực. Nhưng hiện thực trong mắt ông ko bao giờ chỉ giản đơn và tẻ nhạt. Một loạt các từ mang tính chủ động: “ko bước nữa”, “quên mất đời”. Biến sự mất mát thành sự chủ động đón nhận, chấp nhận một cách tự tin và nhẹ thênh, mang cái ngang tàng, kiêu bại của những người lính trẻ trung, giàu tâm huyết.

    Những con người đang tuổi thanh xuân, cái tuổi nhưng mà Thanh Thảo nói: “Mười tám hai mươi sắc như cỏ/ Dày như cỏ/ Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ” (Trường ca “Những người đi tới biển”) bỗng thoáng chốc, chỉ còn lại:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Câu thơ là một trong những bức tượng đài bi tráng nhất của người lính Việt Nam. Nơi viễn xứ, những con người đấy chỉ còn là áo vải mỏng manh. Cái chết, nỗi đau, sự mất mát trong chiến tranh là không thể nào chối bỏ. Nhưng “bi” nhưng mà ko hề “lụy”. Câu thơ sử dụng hệ thống những từ Hán Việt: “biên thuỳ” “viễn xứ”, “chiến trường”, “áo bào”, “độc hành” làm cho ko khí trở thành trang giọng, lời thơ trầm lắng, giọng thơ trầm hùng, bi tráng. Lại một cách nói chủ động: “chẳng tiếc đời xanh” khẳng định khí thế ngang tàng của những bậc nam nhi coi cái chết “nhẹ tựa lông hồng”. Hình ảnh “áo bào” gợi về bóng vía những Kinh Kha bên bờ sông Dịch: “Tráng sĩ nhất khứ hề bất phục hoàn” cùng giải pháp nói giảm nói tránh càng làm cho người lính hiện lên cao đẹp. Cái chết đối với họ, đơn giản chỉ là sự trở về lúc mình đã sống và đấu tranh hết mình trong một tâm thế ung dung, nhẹ nhõm.

    Trước đây, lúc nhắc tới những câu thơ này của Quang Dũng, người ta thường thấy ở đó những bộc lộ tiêu cực của “mộng rớt”, “buồn rớt” hay “yêng hùng tư sản”. Cái khẩu khí của thi sĩ, của những anh quân nhân Tây Tiến đấy, thực ra, vô cùng đáng trọng. Nó là bộc lộ quyết tâm của những con người yêu nòi giống, sẵn sàng đổ máu hi sinh vì những lẽ sống lớn lao. Họ ko phải nạn nhân, những con tốt đen vô danh vô nghĩa trên bàn cờ trận mạc nhưng mà là những “chủ thể đầy ý thức của lịch sử”, biết sống đẹp từng phút giây, biết ước mơ, hi vọng và lúc cần thì sẵn sàng hiến dâng. Những câu thơ của Quang Dũng thực sự ngang tầm vóc với các chiến sĩ đã bỏ mình vì nghĩa lớn. Sự ra đi của họ lại được cất lên thành khúc “độc hành” của sông Mã đầy uy nghiêm và trang trọng. Tầm vóc con người đã sánh ngang tầm vũ trụ. Tôi lại nhớ tới câu thơ của Thanh Thảo, như lời của những người chàng trai đương trẻ tuổi xanh lòng nhưng biết sống cho xứng đáng với tuổi xanh, với non sông:

“Chúng tôi đã đi ko tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao ko tiếc)

Nhưng người nào cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?”

(Trường ca “Những người đi tới biển”)

    Ý thức bi tráng được trình bày qua hình thức cũng mang tính “bi tráng”. Thể “Cổ phong trường thiên” (một thể loại hành cổ”) được sử dụng để những tình cảm, xúc cảm ko bị bó buộc nhưng mà có thể trải dài theo đầu ngọn bút, trong những con chữ. Hình ảnh thơ giản dị, thân thuộc nhưng lúc được ứng hiện vào nhau trong sự sắp xếp của Quang Dũng lại mang đến hiệu quả ko ngờ. Văn pháp hiện thực đi liền với lãng mạn đã làm nên vẻ đẹp hào hùng, bi tráng cho những câu thơ. Đó chính là phong vị rất riêng của thơ Quang Dũng: vừa dung dị, vừa bay bổng, ko mài giũa cầu kì nhưng mà mới lạ tới đáng ngạc nhiên! Hát mãi rồi cũng thành “nhàm chán”, những câu hát ngợi ca con người, ngợi ca hiện thực nhiều quá lại khiến con người ta sinh mộng. Văn học cần và trước hết phải là cuộc đời, là những mất mát, là những thương đau nhưng biết đứng lên và tỏa sáng. Đó mới là những áng thơ văn chân chính của mọi thời, mọi người. Những câu thơ của “Tây Tiến”, “Núi đôi”,… một thời đã ko được coi trọng bởi những thứ được coi là “buồn rớt tiểu tư sản”. Nhưng qua sự khắc nghiệt của thời kì, những tác phẩm thực thụ đấy đã chứng minh được chính mình.

    Nghệ thuật là tấm gương phản chiếu đường đời. Nhưng mà đường đời thì có nơi khô ráo, có chỗ lầy lội. Tấm gương nghệ thuật sẽ phản chiếu “những nơi nước đọng bùn lầy” để vẫn thấy được bầu trời xanh trong để kia.

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 3


     Trong thời kì đấu tranh chống giặc cứu nước, người lính trở thành một hình tượng trung tâm được nhiều người nghệ sĩ đi vào khai thác, trình bày. “Tây Tiến” của Quang Dũng cũng là một trong số những sáng tác như thế. Tác phẩm đã thực sự thành công lúc đi vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến trong thời kì kháng chiến chống Pháp trong đó vẻ đẹp bi tráng là vẻ đẹp nổi trội để lại trong người đọc nhiều xúc cảm.

     “Tây Tiến” là bài thơ viết về binh đoàn Tây Tiến nơi thi sĩ đã từng sống và đấu tranh. Những người lính trong binh đoàn phần đông là thanh niên Hà Nội, đấu tranh trong hoàn cảnh gian truân, vô cùng thiếu thốn về mọi mặt nhưng vẫn phơi phới ý thức lãng mạn người hùng. Ở họ có vẻ đẹp tinh nghịch hào hoa của chàng trai đất Hà thành nhưng cũng thật kiêu hùng, dũng cảm trong trận đấu đấu. Mô tả về họ, Quang Dũng sử dụng văn pháp lãng mạn và cảm hứng ngợi ca làm cho dù trải qua đau thương, gian truân thì người lính vẫn hiện lên mang vẻ đẹp thật đặc thù: bi tráng nhưng mà ko hề bi quan.

     Chất bi tráng ở đây trước hết có được là do được đặt trên nền của bức tranh tự nhiên hùng vĩ nhưng mà diễm lệ, thơ mộng nhưng mà đầy hoang vu, bí hiểm. Mảnh đất Tây Bắc vừa là môi trường sống và đấu tranh của người lính nhưng cũng vừa mang trong mình vẻ đẹp riêng. Con người đặt trong đó vừa chan hòa, giao cảm với tự nhiên lại vừa đối lập và bị tự nhiên thử thách. Trước cái hẻo lánh của cồn mây, cái khấp khểnh của “dốc thăm thẳm”, của “nghìn thước lên cao nghìn thước xuống”, người lính vẫn vượt lên trên, giành về mình thế chủ động. Đoạt được đỉnh cao để nhìn lên và phát xuất hiện một hình ảnh đầy dí dỏm: “súng ngửi trời”. Vượt qua núi đá khấp khểnh để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp mờ ảo đầy màu sắc của “nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Vượt qua ái mỏi mệt của chặng đường hành quân, mở rộng lòng mình ra đón nhận vẻ đẹp bất thần của tự nhiên, của một cánh hoa về trong đêm hơi… Bằng cách đặt nhân vật vào bức tranh tự nhiên tương tự, Quang Dũng đã khẳng định vẻ đẹp dũng cảm kiên cường nhưng cũng đầu tinh nghịch, lãng mạn của người lính Tây Tiến.

     Cũng trong tự nhiên đó, người lính Tây Tiến xuất hiện với tầm vóc bi tráng, khác thường:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

     Gian truân của chiến tranh đã làm cho hình hài người lính trở thành tiều tụy thế nhưng dưới con mắt sáng sủa, đầy sức mạnh và thú vui sống nó lại trở thành nét rất riêng, thành cái “uy” của họ. Cụm từ mô tả “dữ oai hùm” vừa trình bày sức mạnh uy phong lẫm liệt của những người đang cầm súng bảo vệ quê hương, lại vừa ẩn chứa sau đó nét sáng sủa, hí hước của họ. Bài thơ xuất hiện một hình ảnh đối lập lạ mắt:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”

      Người lính được khắc họa trong sự hài hòa giữa một chàng trai Hà thành tâm hồn lãng mạn và một người lính dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Chúng ko hề đối lập nhưng mà bổ sung cho nhau, tôn vẻ đẹp của nhau lên.

     Những trắc trở nhưng mà người lính phải đương đầu là vô cùng, nhiều lúc là cả cái chết. Đấy vậy nhưng mà lúc nói về cái chết, Quang Dũng đã nói tới họ trong những hình ảnh thật đặc thù:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

     Tư thế “gục lên súng mũ quên mất đời” bi tráng, thanh thản, dung dị nhưng mà đầy tính truyền cảm. Nó phảng phất chất nghệ sĩ, tài tử, kiêu hùng lúc từ giã cuộc sống của người chiến sĩ. Đã ngã xuống nhưng mà vãn như tư thế cùng đồng chí tiếp bước hành quân. Tới mảng hồi ức này, ta cảm thấy trong lời thơ của Quang Dũng có sự trầm lắng, xót xa nhưng tuyệt đối ko hề bi quan. Nó làm ta nhớ tới tư thế của anh giải phóng quân thời chống Mĩ hi sinh trên đường bay Tân Sơn Nhất.

“Anh giải phóng quân Trên đường bay Tân Sơn Nhất

Tì súng trên xác trực thăng Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”

     Ngợi ca người lính Tây Tiến, Quang Dũng ko hề ngần ngại lúc nói tới cái chết của họ. Bởi chính trong cái chết, người chiến sĩ hiện lên càng xinh tươi:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

     Cõi chết trong cách nhìn của Quang Dũng tức cũng là cái nhìn của tất cả những người lính Tây Tiến cũng khác thường và tạo hình dữ dội. Nó nói lên cái tột cùng cùng cực lẫn cái lẫm liệt kiêu hùng. Trong trận đấu đấu một mất một còn, “tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” là điều người lính luôn thấu hiểu. Nhưng ko vì thế nhưng mà nó làm nhụt đi ý chí đấu tranh và thắng lợi quân địch. Mỗi người lính Tây Tiến đều tâm niệm: “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, tức là họ tự nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân của mình cho non sông, hiến dâng thanh thản và trọn vẹn nhưng mà ko yêu cầu nhận lại một điều gì cả.

     Cái chết thiếu thốn ko vì thế nhưng mà làm giảm đi vẻ đẹp của người lính. Người chiến sĩ ra đi như một vị người hùng thần thoại:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Tấm áo trước nay người lính vẫn thường hay mặc trở thành “áo bào” đưa anh về với đất mẹ. Và sự ra đi có chứng kiến, tiễn đưa của núi sông, trời đất. Khúc gầm dữ dội của dòng sông làm cho cái chết trở thành hào hùng. Nó là khúc bi ca tiễn đưa những con người thân thiện nhưng cũng thật lớn lao.

     Người lính hiện lên mang vẻ đẹp bi tráng nhưng mà ko hề bi quan. Cái bi tráng trình bày trong những gian truân mất mát, đau thương to lớn, nhưng ý thức lại hiên ngang, quật cường, khinh thường gian truân, khinh thường cái chết; trình bày trong cái khổ nhưng mà vẫn đẹp, chết nhưng mà vẫn hùng của người chiến sĩ.

     Làm nên vẻ đẹp bi tráng này, điều trước nhất phải kể tới là cảm hứng và văn pháp lãng mạn của Quang Dũng lúc xây dựng hình tượng nhân vật. Cảm hứng lãng mạn hướng tới những cái cao cả, sẵn sàng xả thân, hi sinh tất cả cho lí tưởng của tập thể, của dân tộc. Chính nó đã tạo ra ở thi sĩ cái nhìn có tính người hùng cổ điển trong hình ảnh người lính, đặc thù trước cái chết của họ. Văn pháp lãng mạn khắc họa người lính Tây Tiến ở những nét phi thường, liên kết với sắc thái bi tráng trong hình tượng tạo nên tính sử thi đặc thù của bài thơ, đúc kết lại trong lòng người đọc những tình cảm tốt đẹp.

     Góp phần tạo nên vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến còn ở giọng điệu thơ hào sảng với hình ảnh cụ thể có ấn tượng mạnh mẽ. Tự nhiên và con người vừa đối lập lại vừa đồng điệu. Sự đối lập trong hệ thống hình ảnh, giữa thực tiễn đấu tranh và đời sống ý thức phong phú, tinh tế, nhạy cảm; giữa những trở ngại gian truân với niềm sáng sủa tin tưởng vào cuộc sống. Tất cả làm nên hình tượng về người lính Tây Tiến còn lại mãi với thời kì.

     “Tây Tiến” là bài thơ ngợi ca hình tượng người lính trong thời kì kháng chiến chống giặc ngoại xâm, lúc “những ngày vui sao cả nước lên đường” đi đấu tranh: “Lớp cha trước lớp con sau / Đã thành chiến sĩ chung câu quân hành”. Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến đã trở thành một biểu tượng đẹp cho ý thức yêu nước và đấu tranh kiên cường của dân tộc Việt Nam, thêm một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ…”

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 4

    Trong thời kì đấu tranh chống giặc cứu nước, người lính trở thành một hình tượng trung tâm được nhiều người nghệ sĩ đi vào khai thác, trình bày. “Tây Tiến” của Quang Dũng cũng là một trong sô’ những sáng tác như thế. Tác phẩm đã thực sự thành công lúc đi vào khắc họa hình ảnh người lính Tây Tiến trong thời kì kháng chiến chống Pháp trong đó vẻ đẹp bi tráng là vẻ đẹp nổi trội để lại trong người đọc nhiều xúc cảm.

    “Tây Tiến” là bài thơ viết về binh đoàn Tây Tiến nơi thi sĩ đã từng sống và đấu tranh. Những người lính trong binh đoàn phần đông là thanh niên Hà Nội, đấu tranh trong hoàn cảnh gian truân, vô cùng thiếu thốn về mọi mặt nhưng vẫn phơi phới ý thức lãng mạn người hùng. Ở họ có vẻ đẹp tinh nghịch hào hoa của chàng trai đất Hà thành nhưng cũng thật kiêu hùng, dũng cảm trong trận đấu đấu. Mô tả về họ, Quang Dũng sử dụng văn pháp lãng mạn và cảm hứng ngợi ca làm cho dù trải qua đau thương, gian truân thì người lính vẫn hiện lên mang vẻ đẹp thật đặc thù: bi tráng nhưng mà ko hề bi quan.

    Chất bi tráng ở đây trước hết có được là do được đặt trên nền của bức tranh tự nhiên hùng vĩ nhưng mà diễm lệ, thơ mộng nhưng mà đầy hoang vu, bí hiểm. Mảnh đất Tây Bắc vừa là môi trường sống và đấu tranh của người lính nhưng cũng vừa mang trong mình vẻ đẹp riêng. Con người đặt trong đó vừa chan hòa, giao cảm với tự nhiên lại vừa đối lập và bị tự nhiên thử thách. Trước cái hẻo lánh của cồn mây, cái khấp khểnh của “dốc thăm thẳm”, của “nghìn thước lên cao nghìn thước xuống”, người lính vẫn vượt lên trên, giành về mình thế chủ động. Đoạt được đỉnh cao để nhìn lên và phát xuất hiện một hình ảnh đầy dí dỏm: “súng ngửi trời”. Vượt qua núi đá khấp khểnh để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp mờ ảo đầy màu sắc của “nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Vượt qua ái mỏi mệt của chặng đường hành quân, mở rộng lòng mình ra đón nhận vẻ đẹp bất thần của tự nhiên, của một cánh hoa về trong đêm hơi… Bằng cách đặt nhân vật vào bức tranh tự nhiên tương tự, Quang Dũng đã khẳng định vẻ đẹp dũng cảm kiên cường nhưng cũng đầu tinh nghịch, lãng mạn của người lính Tây Tiến.

    Cũng trong tự nhiên đó, người lính Tây Tiến xuất hiện với tầm vóc bi tráng, khác thường:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

    Gian truân của chiến tranh đã làm cho hình hài người lính trở thành tiều tụy thế nhưng dưới con mắt sáng sủa, đầy sức mạnh và thú vui sống nó lại trở thành nét rất riêng, thành cái “uy” của họ. Cụm từ mô tả “dữ oai hùm” vừa trình bày sức mạnh uy phong lẫm liệt của những người đang cầm súng bảo vệ quê hương, lại vừa ẩn chứa sau đó nét sáng sủa, hí hước của họ. Bài thơ xuất hiện một hình ảnh đối lập lạ mắt:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”

    Người lính được khắc họa trong sự hài hòa giữa một chàng trai Hà thành tâm hồn lãng mạn và một người lính dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Chúng ko hề đối lập nhưng mà bổ sung cho nhau, tôn vẻ đẹp của nhau lên.

    Những trắc trở nhưng mà người lính phải đương đầu là vô cùng, nhiều lúc là cả cái chết. Đấy vậy nhưng mà lúc nói về cái chết, Quang Dũng đã nói tới họ trong những hình ảnh thật đặc thù:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Tư thế “gục lên súng mũ quên mất đời” bi tráng, thanh thản, dung dị nhưng mà đầy tính truyền cảm. Nó phảng phất chất nghệ sĩ, tài tử, kiêu hùng lúc từ giã cuộc sống của người chiến sĩ. Đã ngã xuống nhưng mà vãn như tư thế cùng đồng chí tiếp bước hành quân. Tới mảng hồi ức này, ta cảm thấy trong lời thơ của Quang Dũng có sự trầm lắng, xót xa nhưng tuyệt đối ko hề bi quan. Nó làm ta nhớ tới tư thế của anh giải phóng quân thời chống Mĩ hi sinh trên đường bay Tân Sơn Nhất.

“Anh giải phóng quân Trên đường bay Tân Sơn Nhất

Tì súng trên xác trực thăng Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng”

    Ngợi ca người lính Tây Tiến, Quang Dũng ko hề ngần ngại lúc nói tới cái chết của họ. Bởi chính trong cái chết, người chiến sĩ hiện lên càng xinh tươi:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

    Cõi chết trong cách nhìn của Quang Dũng tức cũng là cái nhìn của tất cả những người lính Tây Tiến cũng khác thường và tạo hình dữ dội. Nó nói lên cái tột cùng cùng cực lẫn cái lẫm liệt kiêu hùng. Trong trận đấu đấu một mất một còn, “tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” là điều người lính luôn thấu hiểu. Nhưng ko vì thế nhưng mà nó làm nhụt đi ý chí đấu tranh và thắng lợi quân địch. Mỗi người lính Tây Tiến đều tâm niệm: “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, tức là họ tự nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân của mình cho non sông, hiến dâng thanh thản và trọn vẹn nhưng mà ko yêu cầu nhận lại một điều gì cả.

    Cái chết thiếu thốn ko vì thế nhưng mà làm giảm đi vẻ đẹp của người lính. Người chiến sĩ ra đi như một vị người hùng thần thoại:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Tấm áo trước nay người lính vẫn thường hay mặc trở thành “áo bào” đưa anh về với đất mẹ. Và sự ra đi có chứng kiến, tiễn đưa của núi sông, trời đất. Khúc gầm dữ dội của dòng sông làm cho cái chết trở thành hào hùng. Nó là khúc bi ca tiễn đưa những con người thân thiện nhưng cũng thật lớn lao.

    Người lính hiện lên mang vẻ đẹp bi tráng nhưng mà ko hề bi quan. Cái bi tráng trình bày trong những gian truân mất mát, đau thương to lớn, nhưng ý thức lại hiên ngang, quật cường, khinh thường gian truân, khinh thường cái chết; trình bày trong cái khổ nhưng mà vẫn đẹp, chết nhưng mà vẫn hùng của người chiến sĩ.

    Làm nên vẻ đẹp bi tráng này, điều trước nhất phải kể tới là cảm hứng và văn pháp lãng mạn của Quang Dũng lúc xây dựng hình tượng nhân vật. Cảm hứng lãng mạn hướng tới những cái cao cả, sẵn sàng xả thân, hi sinh tất cả cho lí tưởng của tập thể, của dân tộc. Chính nó đã tạo ra ở thi sĩ cái nhìn có tính người hùng cổ điển trong hình ảnh người lính, đặc thù trước cái chết của họ. Văn pháp lãng mạn khắc họa người lính Tây Tiến ở những nét phi thường, liên kết với sắc thái bi tráng trong hình tượng tạo nên tính sử thi đặc thù của bài thơ, đúc kết lại trong lòng người đọc những tình cảm tốt đẹp.

    Góp phần tạo nên vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến còn ở giọng điệu thơ hào sảng với hình ảnh cụ thể có ấn tượng mạnh mẽ. Tự nhiên và con người vừa đối lập lại vừa đồng điệu. Sự đối lập trong hệ thống hình ảnh, giữa thực tiễn đấu tranh và đời sống ý thức phong phú, tinh tế, nhạy cảm; giữa những trở ngại gian truân với niềm sáng sủa tin tưởng vào cuộc sống. Tất cả làm nên hình tượng về người lính Tây Tiến còn lại mãi với thời kì.

    “Tây Tiến” là bài thơ ngợi ca hình tượng người lính trong thời kì kháng chiến chống giặc ngoại xâm, lúc “những ngày vui sao cả nước lên đường” đi đấu tranh: “Lớp cha trước lớp con sau / Đã thành chiến sĩ chung câu quân hành”. Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến đã trở thành một biểu tượng đẹp cho ý thức yêu nước và đấu tranh kiên cường của dân tộc Việt Nam, thêm một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỉ…”

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 5

    Quang Dũng là nhà chiến sĩ là thi sĩ nổi tiếng của dân tộc Việt Nam, những hình ảnh nổi trội trong bài thơ được Quang Dũng mô tả rất cụ thể và mang đậm trị giá nổi trội trong phép xây dựng nhân vật của thi sĩ, hình ảnh nổi trội bi tráng nổi trội nhất trong bài thơ là bài Tây Tiến.

    Bài thơ nổi trội với những hình tượng tiếng nói và nhân vật nổi trội trong tác phẩm, trị giá của nó ko chỉ đem lại cho con người những hoài niệm nỗi nhớ và còn đậm nét lên những trị giá về hình tượng người lính trong toàn thể tác phẩm, hình ảnh người lính hiện lên với những nét kiêu hùng và lãng mạn trình bày những nét bi tráng trong phong cách sử dụng tiếng nói của thi sĩ.

    Với những hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt nhưng đoàn quân tây tiến đã làm nổi lên những trị giá to lớn trong toàn thể tác phẩm, trị giá của nó ko chỉ đem lại những nổi nhớ và khắc họa lên toàn thể hình ảnh của nhân vật về một trị giá và hình tượng người lính hiện lên với những nỗi thương nhớ da diết và vô cùng mạnh mẽ khắc nghiệt. Những hình ảnh nổi trội được hiện lên trong toàn thể tác phẩm đã khắc họa thâm thúy trong toàn thể trị giá của tác phẩm, những hình tượng đó đã khắc họa thâm thúy sự kiên cường và ý chí quyết tâm trong việc xây dựng tiếng nói tiêu biểu và nhân vật phong phú.

    Dù cho tự nhiên có khăc nghiệt nhưng những người chiến sĩ vẫn xoành xoạch kiên cường và tạo nên những phong cách rất tiêu biểu:

Dốc lên khúc khuỷu sốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây sung ngửi trời

Nghìn thước lên cao nghìn thước xuống

    Dù cho tự nhiên có khắc nghiệt nhưng hình tượng người lính vẫn luôn nổi trội và tiêu biểu trong cách tạo dựng lên trị giá cho toàn thể tác phẩm, những trị giá đó làm tăng lên phong cách sử dụng tiếng nói để mô tả nhân vật trong tác phẩm. Những trị giá đó đã làm tăng lên những nét tiêu biểu trong nghệ thuật của tác giả với những nét nổi trội đó, tác phẩm hiện lên với những phong cách đặc trưng, người chiến sĩ hiện lên với vẻ uy phong lẫm liệt.

    Dù cho ko gian thời kì có làm tăng lên mức độ nguy hiểm nhưng điều đó ko làm chùi bước kiên trì và sự quyết tâm để làm nên những chiến công lừng lẫy cho đoàn quân Tây Tiến:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân anh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

    Với những nét kiên cường dù cho tự nhiên có khắc nghiệt làm cho ý chí và lòng quyết tâm của chiến sĩ ko hề bị phôi phai, những đoàn binh phải chịu đựng hàng trăm những gian nan và nguy hiểm đó đã tác động xấu tới thân thể của người lính, nhưng nó ko làm phôi phai đi ý thức của người chiến sĩ Tây Tiến.

    Dù cho có bao nhiêu gian nan nguy hiểm nhưng những người chiến sĩ của ta vẫn luôn kiên trì dai sức và làm nên những trị giá mạnh mẽ và to lớn cho dân tộc ta, những hình ảnh nổi trội trong toàn thể tác phẩm, đã làm tăng lên sự sống và ý chí quyết tâm đánh thắng được quân địch, bao nhiêu gian nan nguy hiểm nhưng ko bao giờ chùi bước, điều đó có tác động lớn tới toàn thể tác phẩm, nó làm tăng lên trị giá trong việc sử dụng tiếng nói và sự sống của mỗi chúng ta lúc ngày hôm nay đang được lợi những thành tựu do những người chiến sĩ đã phải bỏ qua xương máu và tuổi thanh xuân của mình để có thể hoàn thành.

    Với hàng loạt những nét nổi trội và tiêu biểu trong toàn thể tác phẩm, người chiến sĩ Tây Tiến được hiện lên trong những hoàn cảnh hết sức đặc thù đó là trong những bước chân hành quân đang chinh chiến trên những đặc khu nguy hiểm và vô cùng gian nan, những điều đó làm nên những trị giá to lớn trong toàn thể tác phẩm của người. Những hình ảnh tiêu biểu và tiêu biểu đó đã khắc họa thâm thúy toàn thể nhân vật trung tâm trong toàn thể tác phẩm là hình tượng người lính chiến sĩ, luôn phải chịu đựng những đớn đau do chiến tranh gây lên, và những điều đó đã làm nổi trội lên sự quả cảm kiên cường:

Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều

Bóng dài trên đỉnh dốc cheo leo

Núi ko đè nổi vai vươn tới

Lá ngụy trang reo với gió đèo

    Những hình ảnh người lính đang hiện lên ngày càng thâm thúy và mang những ý nghĩa to lớn trong toàn thể tác phẩm, trị giá của nó ko chỉ để lại một người linh luôn kiên trì và vượt qua mọi bước chân nguy hiểm để có thể thắng lợi được quân địch, dù cho ko gian đấu tranh có nguy hiểm tới mức độ nào đi nữa thì hình tượng người lính vẫn hiện lên vô cùng rực rỡ và lạ mắt, tạo dựng nên hình tượng người lính trong toàn thể tác phẩm.

    Hình ảnh người lính đẹp và đang gian nan vượt qua mọi khó khăn nguy hiểm để có thể làm nên những chiến công lừng lẫy vượt qua bao gian nan để có thể thắng lợi được quân thù, dù cho nguy hiểm nó luôn dình dập dọa nạt sự sống của con người nhưng người chiến sĩ của ta vẫn luôn kiên trì vượt qua dù cho nó có bao gian nan và vất vả. Cuộc sống có muôn vàn những trở ngại và vất vả nhưng những người chiến sĩ vẫn luôn vững bước vào một cuộc đời có ý nghĩa và tươi đẹp hơn, những điều đó ko chỉ để lại cho con người những động lực để có thể phấn đấu làm nên mọi điều tốt đẹp.

    Và người lính hiện lên trong những giấc mơ và mộng gửi về những người thân yêu trong gia đình, dáng kiều thơm đó là những người chiến sĩ đang mơ về một thời đang cắp sách tới trường, và mắt trừng gửi mộng ra biên giới để nói về ý chí quyết tâm đánh thắng được quân địch xâm lược của dân tộc Việt Nam, những điều đó có ý nghĩa mạnh mẽ làm sống lên sức sống của con người:

Doan trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về viên chăm xây hồn thơ

    Với những nghệ thuật nổi trội Quang Dũng đã xây dựng lên một hình tượng người lính tiêu biểu, và trị giá đó đã làm tăng lên trị giá về phép sử dụng tiếng nói trong phong cách xây dựng nhân vật của tác giả. Với những tình cảm đó tác giả đang dần sống trong những xúc cảm thương nhớ về những điều đã qua, đó là những kỉ niệm hạnh phúc và da diết nhất trong cuộc đời của mỗi con người, xúc cảm đó đã được trình bày và ngập tràn trong những xúc cảm riêng, nó bao chứa trong đó là tình cảm thành tâm và da diết trong cuộc đời của tác giả về chính tâm hồn của mình, với lời thơ đầy xúc cảm tác giả đã trình bày được mạnh mẽ tâm hồn và trái tim đang nồng nhiệt xúc cảm của chính mình.

    Những kỉ niệm đó đã mang đậm những nét rực rỡ và một trái tim đang lên thơ của tác giả, với những nét bi tráng trong việc xây dựng nên hình tượng của nhân vật tác giả, đang được sống trong những khoảnh khắc hoài niệm về quá khứ đã xa, đó là những kí ức ngủ quên, và những kí ức trong ngập tràn xúc cảm của con người, biết được những điều đó, chúng ta sẽ thấy được tài năng của tác giả thật cừ khôi và nó mang một ý nghĩa to lớn về tâm hồn cũng như trị giá sống của mỗi con người.

    Với tài năng của mình, Quang Dũng đã xây dựng được thành công hình tượng người lính với những tính chất tiêu biểu, và mang đậm trị giá về tài năng và phẩm giá xoành xoạch được con người đề cao và cải thiện mỗi ngày.

Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến – Bài mẫu 6

Phân tích tinh thần bi tráng trong bài thơ Tây Tiến (ảnh 3)

    Mọi trận đấu tranh rồi sẽ qua đi, bụi thời kì có thể phủ dày lên hình ảnh của những người hùng vô danh nhưng văn học với sứ mệnh thiêng liêng của nó đã khắc tạc một cách vĩnh viễn vào tâm hồn người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông đã ngã xuống vì nền độc lập của Tổ quốc trong suốt trường kỳ lịch sử. ở trong thơ Quang Dũng cũng đã dựng lên một bức tượng đài bất tử tương tự về người lính cách mệnh trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược nước ta. Đó là bức tượng đài đã làm cho những người chiến sĩ yêu nước từng ngã xuống trong những tháng năm gian truân đấy bất tử cùng thời kì

“Tây Tiến đoàn quân ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hnội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    “Tây Tiến” của Quang Dũng là dòng hồi ức vô cùng thương nhớ về những đồng chí của thi sĩ, những người đã từng sống, từng đấu tranh nhưng cũng có người đã hy sinh, những người đã trở về với đất mẹ mến thương, nhưng dẫu sao đó cũng là những người mãi mãi nằm lại nơi biên thuỳ hay miền viễn xứ. Chính vì thế Quang Dũng ko chỉ dựng lại cả một hình ảnh của đoàn binh Tây Tiến trên những chặng đường hành quân gian truân hy sinh nhưng mà “đời vẫn cứ tươi” như ở 14 dòng thơ trước nhất. Và Quang Dũng cũng ko chỉ khắc tạc hình ảnh của những người lính với một đời sống tình cảm hết sức phong phú, những tình cảm lớn lao là tình quân dân. Quang Dũng đã đặc thù quan tâm tới ý tưởng dựng tượng đài người lính Tây Tiến trong tác phẩm của mình. Thi sĩ đã sử dụng hệ thống tiếng nói giàu hình ảnh, hàng loạt những thủ pháp như tương phản, nhân hoá, tăng cấp ý nghĩa để tạo ấn tượng mạnh để khắc tạc một cách thâm thúy vào tâm trí người đọc hình ảnh những người con người hùng của non sông, của dtộc. Đó là bức tượng đài sừng sững giữa núi cao sông sâu, giữa một ko gian hùng vĩ như chúng ta đã thấy trong các câu thơ

“Tây Tiến đoàn quân ….. khúc độc hành”

Bức tượng đài người lính Tây Tiến trước hết được khắc hoạ lên từ những đường nét nhằm tô đậm cuộc sống gian truân của họ. Nếu như ở những đoạn thơ trước đó người lính mới chỉ xuất hiện trong đoàn quân mỏi trong câu:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi “

    hay trong quang cảnh hết sức lãng mạn trong đêm liên hoan, đêm lửa trại thắm tình cá nước thì ở đây là hình ảnh đoàn binh ko mọc tóc da xanh như lá rừng. Cảm hứng chân thực của Quang Dũng đã ko tránh né việc mô tả cuộc sống gian truân nhưng mà người lính phải chịu đựng. Những cơn sốt rét rừng làm tóc họ ko thể mọc được (chứ ko phải họ cố tình cạo trọc để đánh giáp lá cà cho dễ như nhiều người từng nói). Cũng vì sốt rét rừng nhưng mà da họ xanh như lá cây (chứ ko phải họ xanh màu lá nguỵ trang), vẻ ngoài dường như rất tiều tuỵ. Nhưng toàn cầu ý thức của người lính lại cho thấy họ chính là những người chiến binh người hùng, họ còn chứa đựng cả một sức mạnh áp đảo quân thù, họ hùng dũng như hổ báo, hùm beo. Cái giỏi của Quang Dũng là mô tả người lính với những nét khắc khổ tiều tuỵ nhưng vẫn gợi ra âm hưởng rất hào hùng của cuộc sống. Bởi vì câu thơ “Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc” với những thanh trắc rơi vào trọng âm đầu của câu thơ như “tiến”, “mọc tóc”.

    Nhờ những thanh trắc đấy nhưng mà âm hưởng của câu thơ vút lên. Không những thế, họ còn là cả một đoàn binh. 2 chữ “đoàn binh” âm Hán Việt đã gợi ra một khí thế hết sức nghiêm trang, kiêu hùng. Và đặc thù hai chữ “Tây Tiến” mở đầu câu thơ ko chỉ còn là tên gọi của đoàn binh nữa, nó gợi ra hình ảnh một đoàn binh dù đầu ko mọc tóc vẫn đang quả cảm tiến bước về phía Tây. Thủ pháp tương phản nhưng mà Quang Dũng sử dụng ở câu thơ “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ko chỉ làm nổi trội lên sức mạnh ý thức của người lính nhưng mà còn thấm sâu màu sắc văn hoá của dân tộc. ở đây, thi sĩ ko chỉ muốn nói rằng những người lính Tây Tiến như chúa sơn lâm, ko phải muốn “động vật hoá” người lính Tây Tiến nhưng mà muốn nói tới sức mạnh bách chiến bách thắng bằng một hình ảnh thân thuộc trong thơ văn xưa. Phạm Ngũ Lão cũng ngợi ca người người hùng vệ quốc trong câu thơ:

“Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu”

    Tam quan kỳ hổ khí thôn ngưu” Và ngay cả Hồ Chí Minh trong “Đăng sơn” cũng viết

“Nghĩa quân tráng khí thôn ngưu đẩu

Thể diện sài long xâm lược quân”

    Có thể nói Quang Dũng đã sử dụng một môtíp mang đậm màu sắc phương Đông để câu thơ mang âm vang của lsử, hình tượng người lính cách mệnh gắn liền với sức mạnh truyền thống của dân tộc. Đọc câu thơ: “Quân xanh màu lá dữ oai hùm” ta như nghe thấy âm hưởng của một hào khí ngút trời Đông á.

    Hình tượng người lính Tây Tiến đột nhiên trở thành rất đẹp lúc Quang Dũng bổ sung vào bức tượng đài này chất hào hoa, lãng mạn trong tâm hồn họ

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

    Trước hết đó là một vẻ đẹp tấm lòng luôn hướng về Tỏ quốc, hướng về Thủ đô. Người lính dẫu ở nơi biên thuỳ hay viễn xứ xa xôi nhưng mà lòng lúc nào cũng hướng về Hà Nội. Ta bỗng nhớ tới câu thơ của Huỳnh Văn Nghệ:

“Từ thuở mang gươm đi mở nước

Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”

    Người lính Tây Tiến dẫu “mắt trừng gửi mộng qua biên giới” nhưng mà niềm thương nỗi nhớ vẫn hướng về một “dáng kiều thơm”. Đã một thời, với cái nhìn ấu trĩ, người ta phê phán thói tiểu tư sản, thực ra nhờ vẻ đẹp đấy của tâm hồn nhưng mà người lính có sức mạnh vượt qua mọi gian truân, người lính trở thành một biểu tượng cho vẻ đẹp của con người Việt Nam. Quang Dũng đã tạo nên một tương phản hết sức rực rỡ – những con người đấu tranh kiên cường với ý chí sắt thép cũng chính là con người có một đsống tâm hồn phong phú. Người lính Tây Tiến ko chỉ biết cầm súng cầm gươm theo tiếng gọi của non sông nhưng mà còn rất hào hoa, giữa bao nhiêu gian truân, thiếu thốn trái tim họ vẫn rung động trong một nỗi nhớ về một dáng kiều thơm, nhớ về vẻ đẹp của Hà Nội – Thăng Long xưa.

    Bức tượng đài người lính Tây Tiến đã được khắc tạc bằng những nguồn ánh sáng tương phản lẫn nhau, vừa hiện thực vừa lãng mạn. Từng đường nét đều như nổi trội và tạo được những ấn tượng mạnh mẽ. Đây cũng là đặc trưng của thơ Quang Dũng.

    Nếu như ở 4 câu thơ trên, người lính Tây Tiến xuất hiện trong hình ảnh một đoàn binh với những bước chân Tây tiến vẻ vang khí thế hào hùng và một toàn cầu tâm hồn hết sức lãng mạn thì ở đây bức tượng đài người lính Tây Tiến được khắc tạc bằng những đường nét nổi trội về sự hy sinh của họ. Nếu chỉ đọc từng câu thơ, chỉ phân tích từng hình ảnh riêng rẽ độc lập, người ta dễ cảm nhận một cách bi luỵ về cái chết của người lính nhưng mà thơ ca kháng chiến thuở đấy rất ít lúc nói tới. Bởi thơ ca kháng chiến phần lớn chỉ quan tâm tới cái hùng nhưng mà ko quan tâm tới cái bi. Nhưng nếu đặt các hình ảnh, các câu thơ vào trong chỉnh thể của nó, ta sẽ hiểu Quang Dũng đã mô tả một cách chân thực sự hy sinh của người lính bằng cảm hứng lãng mạn, hình tượng vì thế không những ko rơi vào bi quan nhưng mà còn có sức bay bổng.

    Có thể thấy câu thơ: “Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ” nếu tách riêng ra rất dễ gây cảm giác nặng nề bởi đó là câu thơ nói về cái chết, về nấm mồ của người lính Tây Tiến ở nơi “viễn xứ”. Từng chữ từng chữ dường như mỗi lúc một nhấn thêm nốt nhạc buồn của khúc hát hồn tử sĩ. Chẳng phải thế sao? Nói về những nấm mồ, lại là những nấm mồ “tản mạn” dễ gợi sự hoang lạnh, lại là “tản mạn” nơi “viễn xứ”, những nấm mồ đấy càng gợi sự độc thân mồ côi mồ cút. Quang Dũng muốn nói tới nơi yên nghỉ của những người đồng chí

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Tuy nhiên với câu thơ thứ hai, ta lại thấy hình ảnh những nấm mồ tản mạn nơi biên thuỳ đã trở về với sự êm ấm của niềm hàm ân của nhân dân, của non sông. Bởi đó chính là nấm mồ của những người con quả cảm

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

    Đồng thời cũng chính câu thơ thứ 2 đã làm cho những nấm mồ tản mạn kia được nâng lên những tầng cao của đài tưởng vọng, của Tổ quốc đối với người lính đã vì tiếng gọi của chiến trường nhưng mà hiến dâng tuổi xanh của mình. Trong thơ Quang Dũng luôn là một sự nâng đỡ nhau của nhiều hình ảnh tương tự.

    Sự hy sinh của người lính còn được tráng lệ hoá trong câu thơn”áo bào thay chiếu anh về đất”

    Bao nhiêu thương yêu của Quang Dũng trong một câu thơ tương tự về một đồng chí của mình. Người nào bảo Quang Dũng ko xót thương những người đồng chí của mình ra đi trong cách tiễn đưa đấy, cảnh tiễn đưa với bao thiếu thốn, khó khăn, cái thuở những người lính Tây Tiến chết vì sốt rét nhiều hơn chết vì trận mạc. Lại trong cảnh kháng chiến còn rất khó khăn nên tiễn đưa người chết ko có cả một chiếc quan tài. Hoàng Lộc trong “Viếng bạn” cũng đã viết về cảnh tiễn đưa như thế

    ” Ở đây ko manh ván Chôn anh bằng tấm chăn Của đồng bào Cứa Nghìn Tặng tôi ngày sơ tán”

    Chỉ có điều câu thơ của Quang Dũng ko ngừng lại ở mức tả thực nhưng mà đẩy lên thành cảm hứng tráng lệ, coi chiếu là áo bào để cuộc tiễn đưa trở thành nghiêm trang, cổ xưa. Cũng có người hiểu tới chiếc chiếu cũng ko có, chỉ có chính tấm áo của người lính. Dù hiểu theo cách nào thì cũng phải thấy Quang Dũng đã tráng lệ hoá cuộc tiễn đưa bi thương bằng hình ảnh chiếc áo bào và sự hy sinh của người lính đã được coi là sự trở về với non sông, với núi sông. Cụm từ “anh về đất” nói về cái chết nhưng lại bất tử hoá người lính, nói về cái bi thương nhưng lại bằng hình ảnh tráng lệ. Mạch xúc cảm đấy đã dẫn tới câu thơ đầy tính chất tráng ca “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

    Từ sự liên kết một cách hài hoà giữa cái nhìn hiện thực với cảm hứng lãng mạn, Quang Dũng đã dựng lên bức chân dung , một bức tượng đài người lính cách mệnh vừa chân thực vừa có sức nói chung, tiêu biểu cho vẻ đẹp sức mạnh dân tộc ta trong thời đại mới, thời đại cả dân tộc đứng lên làm cuộc kháng chiến vệ quốc thần kỳ chống thực dân Pháp. Đó là bức tượng đài được kết tinh từ âm hưởng bi tráng của cuộc kháng chiến đấy. Đó là bức tượng đài được khắc tạc bằng cả tình yêu của Quang Dũng đối với những người đồng chí, đối với non sông của mình. Vì thế từ bức tượng đài đã vút lên khúc hát ngợi ca của thi sĩ cũng như của cả non sông về những người con người hùng đấy.

Với  các bài văn mẫu Phân tích ý thức bi tráng trong bài thơ Tây Tiến do giainhat.vn sưu tầm và biên soạn trên đây, kỳ vọng các em sẽ có thêm những góc nhìn mới mẻ và có cái nhìn tổng quát hơn về  tác phẩm. Chúc các em làm bài tốt!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận