Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học sinh giỏi (hay nhất)

Tuyển tập Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi cực hay, cụ thể, đầy đủ nhất dành cho các bạn học trò giỏi và thầy cô giáo chuyên văn.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 1

     Tình yêu là đề tài đầy ma lực với bao ngòi bút thơ ca, là cung đàn muôn điệu làm rung động bao trái tim yêu để từ đó ngân lên thành lời thơ nhân loại.

     Mỗi một thi sĩ đều có những cảm nhận không giống nhau về tình yêu: “Một Tago đầy triết lý ngụ ngôn; một Puskin nồng nàn và cao thượng, một Xuân Diệu rộn rực, đắm say, vồn vập; một Hàn Mặc Tử say đắm nhưng mà chơ vơ…”.

     Và tới với bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh ta lại bắt gặp một xúc cảm tình yêu đầy trằn trọc khát khao của một tâm hồn người phụ nữ luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc bình dị đời thường. Đặc trưng, trong bài thơ, hai khổ thơ năm và sáu nói về nỗi nhớ và sự thủy chung trong tình yêu để lại trong lòng người đọc những ấn tượng thâm thúy.

     Xuân Quỳnh là một trong số những thi sĩ nữ tiêu biểu nhất của thế hệ các thi sĩ trẻ trong thời kì kháng chiến chống Mỹ. Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên tươi tỉnh vừa tâm thành thắm thiết và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc bình dị đời thường.

     “Sóng” là bài thơ tình yêu rực rỡ của Xuân Quỳnh, in trong tập “Hoa dọc hào chiến đấu”. Đoạn thơ trên là khổ năm và sáu của bài thơ “Sóng” – tình yêu gắn liền với nỗi nhớ và lời thề thủy chung.


     Khổ thơ thứ năm là khổ thơ đặc trưng nhất trong bài thơ “Sóng” – bởi nó có sáu câu. Hình như nỗi nhớ ko thể đong đầy trong bốn dòng thơ ngắn ngủi nên Xuân Quỳnh đã chắp bút thêm hai câu thơ nữa để thăng bằng nỗi nhớ cháy bỏng mãnh liệt của trái tim người phụ nữ lúc yêu.

     Bằng thủ pháp nhân hóa và ẩn dụ, thi sĩ mang tới cho người đọc nỗi nhớ của sóng về bờ đồng thời cũng là nỗi nhớ của em về anh.

     Tình yêu luôn gắn liền với nỗi nhớ bởi nỗi nhớ chính là nhạc điệu là hợp âm chủ đạo của tình yêu.

     Thơ xưa nói “nhất nhật bất kiến như tam thu hề” (một ngày ko gặp nhưng mà ngỡ như đã ba năm); trong tình yêu, nỗi nhớ là thước đo khoảng cách “nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời” (Chinh phụ ngâm); tình yêu có lúc muốn quên lại càng nhớ: “Nói rằng quên, có dễ quên/ Mỗi chiều em đứng bên hiên nhớ chàng” (Thanh Tâm).

     Với Xuân Quỳnh, nỗi nhớ người mình yêu ngập tràn khắp nẻo:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Hai câu thơ với hình thức lặp cấu trúc “con sóng – con sóng” quyện hòa cùng nghệ thuật đối “dưới lòng sâu – trên mặt nước” tạo nên sự điệp trùng của những con sóng với nhiều dạng thức không giống nhau:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

     Sóng ko chỉ “dữ dội – dịu êm”; “ồn ĩ – lặng lẽ” nhưng mà sóng còn hiện diện “dưới lòng sâu” (sóng ngầm – chiều sâu) , “trên mặt nước” (sóng nổi – chiều rộng).

     Có con sóng dữ dội tung bọt trắng xóa trên mặt biển ngày đêm gào thét cùng đại dương nhưng cũng có con sóng lặng lẽ đi ngầm dưới lòng sâu, ko người nào thấy nó, khó người nào cảm thu được về nó, chỉ riêng nó mới hiểu mình đang cồn cào. Cả hai liên kết với nhau làm nên sự nhiều chủng loại của sóng biển.

     Đó cũng là nỗi nhớ của sóng, của em vừa có chiều sâu vừa có chiều rộng. Sóng là em, em là sóng. Cũng như sóng kia, tâm hồn em cũng vô vàn những phức tạp khó hiểu. Xuân Quỳnh vô cùng tinh tế lúc mượn một hình tượng rất động để ẩn dụ cho nỗi niềm của người phụ nữ lúc yêu.

     Hai câu sau diễn tả nỗi nhớ của sóng, dù sóng trên mặt nước hay sóng dưới lòng sâu thì cả hai đều nhớ bờ, đều hướng vào bờ:

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Thì ra là “con sóng nhớ bờ”. Bờ là đích tới cuối cùng của sóng. Vì nhớ bờ nhưng mà nó bất chấp cả ko gian rộng lớn vô bờ, bất chấp cả thời kì “ngày đêm” để vươn tới bờ.

     Sóng cồn cào nhớ nhung và khát khao gặp bờ tới độ “ko ngủ được”. Nỗi nhớ từ đó cũng trùm lên mọi ko gian “dưới lòng sâu – trên mặt nước”; trùm lên mọi thời kì “ngày đêm”.

     Hình như bốn câu thơ ko thể vận chuyển hết được nỗi nhớ đang dâng trào nên Xuân Quỳnh đã thêm hai câu thơ nữa vào khổ thứ năm để hoàn thiện nhạc điệu đó của nỗi nhớ. Đó là lúc nhưng mà hình tượng “em” xuất hiện với nỗi lòng nồng nàn, băn khoăn, canh cánh, thao thức:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Xuân Quỳnh xao xuyến nhìn thấy sự tương đồng kỳ diệu giữa một hiện tượng tự nhiên vĩnh hằng của trời đất với những trạng thái xúc cảm của tình yêu luôn dào dạt trong lòng mình.

     Nếu sóng nhớ bờ thì em nhớ anh – đó là quy luật của tình yêu muôn thuở. Nỗi nhớ ko chỉ có mặt trong thời kì được ý thức (lúc chưa ngủ ) nhưng mà còn gắn với tiềm thức – thời kì trong mơ (ngủ vẫn nhớ nhung).

     Tương tự có thể nói đây là một nỗi nhớ túc trực trong trái tim của người phụ nữ lúc yêu. Hình tượng thơ cho thấy những khát khao mãnh liệt của người phụ nữ: sóng khát khao được có bờ – em khát khao được có anh.

     Xuân Quỳnh hay mượn tiếng nói của thân thể để diễn tả nỗi nhớ: nỗi nhớ dâng lên mắt, nỗi nhớ ngập cả tâm hồn, thậm chí là nỗi nhớ đầy ắp cả đôi tay:

Lúc anh vắng, bàn tay em biết nhớ

Lấy thời kì đan thành áo mong đợi.

Lấy thời kì em viết những dòng thơ

Để thấy được chúng mình ko cách trở.

                                                       (Bàn tay em)

     Ở khổ thơ thứ năm này, Xuân Quỳnh dùng chữ “Lòng” thật chuẩn xác để diễn tả tình cảm của người phụ nữ với tình yêu. “Lòng” là chốn sâu kín nhất của tâm hồn con người, nhất lại là tâm hồn người phụ nữ.

     Lòng là kết tinh của tình cảm được chưng cất trong một thời kì dài qua biết bao thử thách. Vì vậy nhưng mà tấm lòng đó ko chút nông cạn nhưng mà đã là gan, là ruột của người phụ nữ rồi.

     Cho nên lúc nói “Lòng em nhớ tới anh” dường như Xuân Quỳnh đã dốc hết cả nỗi lòng mình để nghiêng hết về phương anh. Cô gái trong Xuân Quỳnh là thế, cô gái trong ca dao cũng thế, đó là tâm trạng chung cho người phụ nữ lúc yêu.

Đêm nằm lưng chẳng tới giường

Cứ mong trời sáng ra đường gặp anh

                                       (Ca dao)

     Nếu nỗi nhớ là chất men say đánh thức tình yêu thì sự thuỷ chung lại là thước đo của tình yêu, của lòng người:

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương

     Lúc yêu, người ta thấy sự xa cách và thời kì chẳng là gì cả. Bởi vì chỉ cần nghĩ về nhau, thì bóng vía người yêu đã đầy ắp trong tâm hồn.

     Đầu mỗi câu thơ, Xuân Quỳnh đã đóng vào đó những từ chỉ sự đối lập: “dẫu xuôi – dẫu ngược”. Cách nói “xuôi Bắc, ngược Nam” lại trái với quy luật thông thường. Phải nói là “xuôi Nam” “ngược Bắc” mới đúng.

     Động từ xuôi – ngược vốn lại là những động từ chỉ sự vất vả, truân chuyên: “xuôi Nam ngược Bắc”, đi Nam về Bắc, xuôi ngược bôn ba… Lại thêm “dẫu xuôi, dẫu ngược” nữa thì lại càng nhân lên gấp bội phần những gian nan vất vả. Phải chăng đó là sự vất vả của con người trong cuộc hành trình nhọc nhằn tìm kiếm hạnh phúc.

     Ý thơ còn gợi một quyết tâm lớn của người phụ nữ: cuộc đời dẫu có thế nào đi chăng nữa thì em vẫn mãi mãi yêu anh. Tình yêu có thể làm xáo trộn phương hướng Bắc, Nam nhưng phương hướng thế nào ko quan trọng, quan trọng nhất vẫn là “phương anh” nhưng mà em luôn hướng về.

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Xuân Quỳnh buộc chặt bao “sợi nhớ, sợi thương” nghiêng hết tình, dốc hết mến thương về “phương anh”. Hướng về anh thì có thể thay đổi nhưng với lời khẳng định cứng ngắc “một phương” thì nơi em hướng về là bất di bất dịch.

     Anh đã thành “hệ quy chiếu” của đời em. Từ đó thi sĩ đã nói tới nỗi nhớ bất chấp vạn vật, khoảng cách, tình yêu là sự gặp mặt giữa hai tâm hồn ko có giới hạn. Chỉ cần nghĩ về anh, nhớ về anh thì anh đã ở trong trái tim em rồi.

     Thành công của đoạn thơ là nhờ vào một số thủ pháp nghệ thuật: Ẩn dụ, nhân hóa, đối lập, lặp cấu trúc… liên kết với thể thơ năm chữ đã làm nên những con sóng nhiều trạng thái tình cảm.

     Cách xây dựng hai hình tượng song hành: sóng và em lạ mắt. Sóng vừa là sóng biển vừa là sóng lòng của người phụ nữ đang yêu. Hình tượng sóng rất nhiều chủng loại: lúc dữ dội, ồn ĩ, lúc dịu êm lặng lẽ cũng như tâm hồn em vậy dịu dàng lắm và cũng nồng thắm, mãnh liệt lắm.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 2

     Nhắc tới thơ tình ko thể ko nhắc tới nữ thi sĩ Xuân Quỳnh, một trong những thi sĩ nổi trội của nền thơ hiện đại Việt Nam. Xuân Quỳnh viết về tình yêu rất thực, thơ bà da diết, dạt dào nhưng cũng đầy quyết liệt, mạnh mẽ. Vào những năm 1967, trong khi tổ quốc ta đang trong những ngày chống giặc cứu nước.

     Kế bên những bản hùng ca trận mạc ca tụng ý thức cách mệnh của các chiến sĩ thì còn có những bản tình khúc của đời sống, Xuân Quỳnh đã viết nên bài thơ “Sóng” mang nét riêng giữa muôn vàn vẻ đẹp của thơ ca vào khoảng thời kì này.

     “Sóng” đã trình bày thật sinh động những vẻ đẹp trong tâm hồn của nữ thi sĩ đồng thời cho thấy được tài năng trong ngòi bút của Xuân Quỳnh lúc bộc lộ những xúc cảm tình cảm nội tâm đầy tinh tế qua thơ.

     Thi phẩm “Sóng” đã đưa độc giả tới với những chân trời của những xúc cảm vui buồn, lắng lo, hạnh phúc và cả chân trời của sự thủy chung trong tình yêu. Những nguồn xúc cảm da diết, đậm sâu trong tình yêu được trình bày rõ nhất của khổ 5, 6, 7 của bài thơ.

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Xuân Quỳnh đã rất tinh tế dùng hình ảnh sóng để chỉ em- người con gái đang yêu. Em cũng như con sóng ngoài đại dương dạt dào, dù là dưới đáy sâu nơi đại dương rộng lớn hay chỉ thoáng qua lênh đênh trên mặt biển thì vẫn luôn nhớ về anh- người nhưng mà em yêu.

     Nỗi nhớ đó đã vượt cả ko gian rộng lớn, biển kia có sâu rộng cũng ko đo được bằng nỗi nhớ nơi em. Sóng biển cũng chính là những cơn sóng lòng đang cuộn trào dữ dội trong em, nỗi nhớ về ý trung nhân thật mạnh mẽ biết bao.

     Tiếng “Ôi” cất lên nghe thật tha thiết, nỗi nhớ trào dâng nơi sâu thẳm trái tim người con gái. Con sóng ngoài kia vẫn cứ thế theo từng đợt gió, dù êm đềm hay dữ dội ngày đêm vẫn vỗ tới bờ, vẫn tìm tới bờ thì em cũng như thế, cũng nhớ anh ngày đêm, mong được tới bên anh.

     Nỗi nhớ khôn nguôi đó luôn túc trực trong tâm trí, khiến “em” ko khỏi thao thức, trằn trọc “ko ngủ được”, ngay cả trong giấc mơ vẫn là bóng hình của ý trung nhân trong đó.

     Nỗi nhớ vượt lên cả sự chảy trôi của thời kì, của ngày đêm yêu, của tháng năm yêu. Tình cảm nơi tâm hồn Xuân Quỳnh thật tâm thành, thắm thiết, thâm thúy và mãnh liệt biết bao.

     Nỗi nhớ đó tựa như nỗi nhớ của người con gái xưa:

” Nhớ người nào bổi hồi bổi hổi

Như đứng đống lửa, như ngồi đống rơm”

 

“Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương.”

     Tình yêu thật nồng thắm, dẫu cho có khoảng cách xa xôi, có mỗi người mỗi hướng thì lòng thủy chung, son sắt vẫn luôn cháy mãi nơi đáy lòng. Dù người yêu có ở nơi đâu, có ở chốn phương Bắc lạnh giá hay chốn trời Nam xa xôi thì cũng ko làm em nản lòng nhưng mà thôi nhớ, thôi nghĩ về anh.

     Khoảng cách có sá gì đâu lúc tim luôn nhìn về một hướng- hướng anh- phương hướng tình yêu chúng mình. Khoảng cách địa lý ko thắng nổi sự mến thương của tình yêu mãnh liệt, lúc trái tim hai con người đã gắn kết như sợi tơ hồng đã se duyên, lúc người kia đã đặt trọn vẹn niềm tin cho đối phương của mình.

     Điệp từ “dẫu” liên kết với hai cụm động từ “ngược về phương Nam” ,” xuôi về phương Bắc” như một cách trình bày những thử thách, trắc trở trong tình yêu và sự thắng lợi khó khăn đó bằng tình yêu mãnh liệt.

     Lời nguyện thề nơi nào em cũng hướng về anh thật đáng quý, đáng trân trọng biết bao. Là một người con gái, nhưng Xuân Quỳnh ko hề đứng đó là đợi chờ tình yêu, thi sĩ một thể hiện sự chủ động của mình.

     Với thi sĩ, tình yêu luôn phải rõ ràng và đồng đẳng, đã yêu là phải sống thật trọn vẹn, hết lòng với tình yêu, do vậy nhưng mà những vần thơ ko chỉ mang nét dễ thương, đáng yêu nhưng mà còn đầy rắn rỏi, quyết liệt và dứt khoát.

     Trong cuộc sống, mỗi công việc đều có những trắc trở và sức ép riêng cũng như trong tình yêu vậy, mỗi mối tình đều có những trắc trở, thử thách nhất mực. Song, nếu cùng nhau phấn đấu, cùng nhau vun vén, cùng hiểu và bao dung cho nhau thì rồi tình yêu cũng sẽ kết thành trái ngọt, ngày nhưng mà tình yêu được tới đích cuối cùng của bờ bến hạnh phúc:

“Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

     Sóng biển ngoài đại dương rộng lớn kia cũng vượt qua bao giông tố, gió mưa mới vỗ tới bờ cát bình yên. Cũng như tình yêu anh và em cũng phải cùng nhau phấn đấu, nắm tay nhau bước qua những gian truân, cám dỗ và sóng gió của cuộc đời mới tới ngày trọn vẹn. Ca dao xưa có câu:

“Yêu nhau mấy núi cũng trèo

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua”

     Tình yêu là sức mạnh hay chính tình yêu đã mang lại sức mạnh lớn lao như thế.

     Ba khổ thơ tuy ko quá dài nhưng cũng đủ để ta thấy được một tâm hồn yêu hết mình, sống hết mình với tình yêu của nữ sĩ Xuân Quỳnh.

     Tiếng thơ đó cũng chính là nỗi lòng của bao người đang yêu và được yêu, đặc trưng là những thanh niên trẻ tuổi giàu khát vọng yêu. “Sóng” thực thụ đã chạm tới tất cả trái tim của người đọc bằng những xúc cảm tự nhiên nhất, khiến họ rung cảm và thổn thức với từng thanh âm, nhạc điệu của bài thơ.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 3

     Xuân Quỳnh là một nữ thi sĩ có phong cách nghệ thuật lạ mắt. Những sáng tác của thi sĩ vừa mang nét mạnh mẽ, táo tợn lại vừa thắm thiết, thiết tha.

     Xuân Quỳnh đã đóng góp cho nền thơ Việt Nam rất nhiều tập thơ hay và ý nghĩa. Trong đó phải kể tới các tập thơ: Hoa dọc hào chiến đấu (1968), Sân ga chiều em đi (1984)… Bài thơ “Sóng” là một trong những bài thơ hay và rực rỡ nhất.

     “Sóng” được Xuân Quỳnh sáng tác vào năm 1967 trong những ngày kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra khốc liệt. Bài thơ nhằm bộc bạch nỗi nhớ nhung và khát vọng trong tình yêu của người phụ nữ. Đó cũng là những tình cảm đẹp tươi nhằm trao tặng cho người mình yêu. Điều đó được trình bày rõ ràng nhất trong hai khổ thơ năm và sáu của bài thơ:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

 

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Nói về tình yêu có rất nhiều thi sĩ lấy những hình ảnh không giống nhau để biểu tượng cho thứ tình cảm đó và Xuân Quỳnh đã lựa chọn hình tượng “sóng” để biểu thị cho tình yêu xuyên suốt trong bài thơ. Sóng là hiện thân cho tình yêu, cho người con gái đang yêu. Sóng cũng mang tới nhiều cung bậc xúc cảm cho người đọc.

     Hình tượng sóng trong hiện thực nhưng mà chúng ta thường thấy nó cũng tương tự, có rất nhiều những trạng thái không giống nhau, thậm chí là đối ngược nhau như: “Dữ dội và dịu êm/ Ồn ĩ và lặng lẽ”. Nhờ vào những liên tưởng về hình tượng con sóng nhưng mà chúng ta thấy được những đặc trưng của tình yêu lứa đôi nhưng mà được biểu thị chủ yếu bằng nỗi nhớ:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

     Bằng việc lặp lại hai lần từ “con sóng” và đi kèm với nó là những vị trí không giống nhau. “Sóng trên mặt nước” là con sóng ở bề nổi bên trên nhưng mà người ta có thể dễ dàng thấy được còn sóng dưới lòng sâu là những con sống ngầm dưới mặt nước ta khó lòng có thể biết được.

     Như ta đã biết sóng là biểu tượng cho tình yêu, cho nỗi nhớ. Trong tình yêu, lúc người ta xa cách nhau thường đem lại sự nhớ nhung tha thiết. Có những người đem nỗi nhớ nhung đó giấu trong lòng, ko thổ lộ với người nào và cũng có những người họ bộc bạch, biểu thị nỗi nhớ đó ra bên ngoài.

     Chúng ta có thể dễ dàng thấy được sóng là một hình ảnh súc tích, gợi tả, gợi cảm và cũng là nét rực rỡ trong phong cách nghệ thuật của Xuân Quỳnh.

     Sóng là hình ảnh biểu tượng trạng thái bất ổn định của tình yêu. Xuân Quỳnh đã bộc bạch nỗi nhớ trong tình yêu bằng hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng “Ôi con sóng nhớ bờ”, “sóng” còn là biểu tượng cho người con gái trong tình yêu lúc nhớ về người đàn ông đó là “bờ”.

     “Sóng” và “bờ” là hai hình ảnh sóng đôi nhau ngoài đời thực, con “sóng” dù có đi xa tới mấy cũng trở về với “bờ”. Lúc rời xa nhau thì sự nhớ nhung lại trỗi dậy mạnh mẽ tới nỗi “Ngày đêm ko ngủ được”.

     Nỗi nhớ túc trực trở thành sự thao thức tới nỗi ko ngủ. Tới đây ta có thể thấy được sự thân thuộc nhưng mà những người nào đã và đang yêu đều từng trải qua. Ko chỉ sử dụng hình ảnh ẩn dụ nhưng mà Xuân Quỳnh còn biểu lộ trực tiếp:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Từ “sóng” với “bờ” đã chuyển sang thành “anh” với “em”. Anh với em giống với con sóng và bờ kia, cũng chứa đựng những cung bậc xúc cảm tương tự đó là nỗi nhớ trong em cũng ko thua kém gì với sóng.

     Nếu như “sóng” ngày đêm ko ngủ, thao thức thì em ở một cấp độ cao hơn đó là thức ở chính trong giấc mơ của mình. Ý nói rằng dù thức hay ngủ thì nỗi nhớ vẫn xâm chiếm. Nỗi nhớ đó còn được nhấn mạnh hơn nữa trong bốn câu tiếp theo:

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Tác giả đã sử dụng phép đối lập giữa “Bắc và Nam”, giữa “xuôi và ngược” để trình bày nỗi nhớ và tình yêu tha thiết của cô gái với chàng trai. Thông thường người ta thường nói “xuôi Nam”, “ngược Bắc” nhưng Xuân Quỳnh đã nói trái lại qua đó cho thấy tình yêu ko theo một quy luật chủ thể, có thể đi trái lại với thực tiễn.

     Có thể nói dù ở bất kỳ đâu, dù có muôn vàn những trắc trở, cách trở thì người con gái đó vẫn thủy chung, son sắt một lòng với người mình mến thương.

     Đoạn thơ trình bày những tâm tình xao xuyến, trằn trọc đi kèm với những nồng nhiệt say mê của người con gái trong tình yêu. Qua đó cũng trình bày nỗi khát vọng tình yêu, khát khao được mến thương được nếm trải những cung bậc tình yêu trong cuộc sống của thi sĩ.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 4

     Xuân Quỳnh là người con của vùng đất Hà Thành. Nữ sĩ là một trong những thi sĩ viết thơ tình hay nhất trước 1975, là thi sĩ tiêu biểu của thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.

     Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của người phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên vừa tươi tỉnh, vừa tâm thành thắm thiết và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường. Trong sáng tác của mình Xuân Quỳnh đã để lại cho bao nhiêu thế hệ rất nhiều tác phẩm hay và giàu ý nghĩa.

     Tiêu biểu là bài thơ “Sóng”, đây chính là tiếng thơ bộc bạch trực tiếp những khát khao sôi nổi, mãnh liệt nhưng mà tâm thành, tự nhiên của một trái tim phụ nữ trong tình yêu. Và nổi trội lên trong bài “Sóng” là viết về nỗi nhớ, sự thủy chung được trình bày qua đoạn thơ sau:

“Con sóng dưới lòng sâu

Hướng về anh một phương”

     Bài thơ “Sóng” là kết quả của chuyến đi thực tiễn ở vùng biển Diêm Điền-Thái Bình cuối năm 1967 và được đưa vào tập thơ “Hoa dọc hào chiến đấu”- Tập thơ đầu tay của Xuân Quỳnh vào năm 1968.

     Những năm tháng nhưng mà khắp nơi trên tổ quốc này đều diễn ra “cuộc chia li màu đỏ”. Vậy nhưng Xuân Quỳnh ko viết về những tình cảm lớn của con người Việt Nam thời kháng chiến nhưng mà người phụ nữ đó viết về tình yêu. Vì thế bài thơ được xem là bông hoa lạ “nở dọc hào chiến đấu” trong những năm tháng chống Mĩ cứu nước.

     Hình tượng xuyên suốt bài thơ vẫn là hình tượng “sóng”- sóng ở đây được Xuân Quỳnh gửi vào đó bằng cả tâm hồn người con gái lúc đang yêu. Mượn sóng để nói tới người phụ nữ và tình yêu của họ. Bài thơ nói chung và đoạn thơ nói riêng là tiếng lòng riêng tư rất đỗi đời thường của Xuân Quỳnh.

     Ta bắt gặp một Xuân Diệu nồng nàn, đắm say và hiến dâng trong tình yêu, một Anh Thơ tha thiết nhưng thẹn thùng cái duyên con gái.

     Nhưng chỉ tới Xuân Quỳnh cái khát vọng rất đỗi chân tình, đời thường của con người đó được bộc bạch, nhưng mà bộc bạch một cách tâm thành như chính cuộc đời thi sĩ này, một thứ tình yêu vừa phong phú, phức tạp, vừa thiết tha, sôi nổi của một trái tim phụ nữ đang rộn rực, đang khát khao mến thương.

     Tình yêu cũng như những con sóng, người ta chỉ nhìn thấy những con sóng trên mặt nước ngày đêm vỗ vào bờ nhưng sóng biển ko chỉ có những con sóng hiện hữu nhưng mà chúng ta nhìn thấy nhưng mà còn có những con sóng âm ỉ dưới lòng đại dương lặng lẽ và mãnh liệt.

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước”

     Cũng như sóng – tình yêu của người phụ nữ ko chỉ được nhìn thấy qua vẻ bên ngoài nhưng mà còn là tận đáy sâu trong tâm hồn người phụ nữ nhưng mà chỉ những người nào thật tinh tế nhạy cảm, có chiều sâu tâm tưởng mới có thể nhìn thấy những ẩn kín đó trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

     Xuân Quỳnh khôn khéo dùng phép nhân hóa để khẳng định dù con sóng trên mặt nước hay dưới lòng sâu thì vẫn luôn nhớ bờ thao thức, ngày đêm ko ngủ:

“Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được”

     Con sóng ngày đêm ko ngủ bởi nỗi nhớ bờ hay chính là nỗi nhớ rộn rực, da diết của người con gái lúc yêu? Nỗi nhớ đó chiếm lĩnh cả ko gian và thời kì, cả trong những giấc mơ

“Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức”

     Trong tình yêu ko chỉ ko thể tìm ra ngọn nguồn của tình yêu nhưng mà nhiều lúc có những điều phi lí của cuộc sống lại trở thành hợp lí trong tình yêu. Ngay cả trong giấc mơ nhưng mà vẫn còn thức để nhớ tới anh.

     Phải chăng tình yêu là như thế. Yêu là nhớ! Nỗi nhớ choán đầy, nồng nàn, da diết, mãnh liệt. Nhớ cả trong mơ cũng như lúc còn thức, nỗi nhớ ko chỉ chiếm lĩnh ý thức nhưng mà thấm sâu vào cả tiềm thức, yêu anh là nghĩ về anh, xoành xoạch nghĩ về anh.

     Xuân Quỳnh đã diễn tả nỗi nhớ thật lạ mắt. Nỗi nhớ cứ tồn tại, hiện diện trong tâm hồn, nó ko bao giờ lắng xuống là luôn trào dâng mãnh liệt, quay quắt ko nguôi.

     Người con gái lúc yêu ko chỉ táo tợn, mãnh liệt, dám thổ lộ, dám bộc bạch khát khao tình yêu mãnh liệt nhưng mà còn mang trong mình vẻ đẹp truyền thống của người con gái thủy chung, tình nghĩa.

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Điệp từ “dẫu” như khẳng định bao nhiêu thử thách, khó khăn phải vượt qua dù ko gian mở rộng đa chiều với phương bắc và phương nam đầy xa cách. Nhưng Xuân Quỳnh có cách trình bày thật đặc trưng.

     Người ta thường nói ngược Bắc, xuôi Nam vậy nhưng Xuân Quỳnh lại diễn tả thật đặc trưng xuôi Bắc, ngược Nam như muốn tô đậm những trắc trở trong cuộc sống, những trắc trở trong tình yêu nhưng dù như thế nào đi chăng nữa, dù điều gì xảy ra thì người con gái đó vẫn mãi thủy chung, hướng về người đàn ông với tình yêu trọn vẹn, duy nhất.

     Chính tình yêu mãnh liệt đó như là một động lực để thi sĩ tin tưởng vào tình yêu của chính mình như con sóng kia mãi vỗ vào bờ.

     Đoạn thơ trên trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh, tác giả ko chỉ thành công ở nội dung nhưng mà còn thành công ở mặt nghệ thuật trong việc sử dụng thể thơ năm chữ truyền thống, cách ngắt nhịp gieo vần lạ mắt, giàu sức liên tưởng, xây dựng hình tượng ẩn dụ, giọng thơ tha thiết

     Qua đoạn thơ Xuân Quỳnh đã khắc họa về nỗi nhớ mãnh liệt và lời thề thủy chung tuyệt đối trong tình yêu dù đi đâu về đâu vẫn hướng về người mình thương nhớ, kì vọng. Đồng thời nữ sĩ còn trình bày vẻ đẹp của người phụ nữ trong tình yêu được trình bày qua hình tượng sóng.

     Tình yêu tha thiết nồng nàn đầy khát vọng vượt lên trên giới hạn của đời người. Đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung đã để lại trong lòng độc giả một dấu ấn thâm thúy, khó phai nhòa. Trong biển lớn tình yêu cuộc đời hôm nay đã có biết bao con sóng tới bờ và tìm về bờ .

     Tình yêu vẫn xoành xoạch là đề tài quyến rũ với mọi thế hệ để mọi người đi tìm lời trả lời cho ẩn số tình yêu trong một hành trình tìm kiếm ko mỏi mệt. sống là được yêu, yêu là sống hết mình với cuộc đời vốn rất nhiều mến thương này.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 5

     Xuân Quỳnh thuộc một số những thi sĩ lớp đầu tiêu biểu của thế hệ các thi sĩ trẻ trưởng thành trong thời kì chống Mĩ cứu nước. Nhận xét về tiếng nói thơ của nữ sĩ, giáo sư Chu Văn Sơn cho rằng: “Thơ Xuân Quỳnh là thơ của một cánh chuồn chuồn bay tìm chỗ nương thân trong nắng nôi giông bão của cuộc đời…

     Toàn cầu thơ ca Xuân Quỳnh là sự tương tranh ko ngừng giữa khắc nghiệt và yên lành với những biểu thị sống động và biến hóa ko ngừng của chúng”. Và “Sóng” là một bài thơ hay, đã làm rõ những điểm sáng đó trong phong cách thơ Xuân Quỳnh, nhất là hai khổ thơ năm và sáu.

     Dù ko thể giải nghĩa được cội nguồn của tình yêu nhưng Xuân Quỳnh đã phát xuất hiện một tín hiệu cơ bản của tình yêu, nhất là lúc những tâm hồn yêu phải xa cách: Tình yêu luôn đồng hành cùng nỗi nhớ, và tương tư là căn bệnh phổ thông của tất cả những người đang yêu. Có nỗi nhớ tha thiết nhưng mà lặng thầm trong ca dao:

Nhớ người nào em những khóc thầm

Hai hàng nước mắt đầm đầm như mưa

Có nỗi nhớ được đo bằng ko gian:

Nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời

Có nỗi nhớ được đo bằng thời kì:

Sầu đong càng lắc càng đầy

Ba thu dọn lại một ngày dài ghê

Ở đây để diễn tả những xúc cảm nhung nhớ trong tình yêu, Xuân Quỳnh tiếp tục mượn hình tượng sóng:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Hình ảnh con sóng được điệp lại ba lần trong bốn dòng thơ giống nhau như những đợt sóng gối lên nhau, lập cập vươn tới bờ, như đoạn điệp khúc da diết của một bản tình khúc. Nghệ thuật đối đã đặt sóng vào những ko gian, thời kì không giống nhau.

     Dù trên mặt nước hay dưới lòng sâu, dù ngày hay đêm, con sóng luôn mang trong mình nỗi nhớ bờ da diết.

     Đó cũng là ẩn dụ về những đợt sóng lòng đang trào dâng trong trái tim người phụ nữ đang yêu, sóng nhớ bờ như em nhớ anh “ngày đêm ko ngủ được”, một nỗi nhớ bao trùm cả ko gian, đầy ắp theo thời kì, một nỗi nhớ cồn cào da diết, ko thể nào yên, ko thể nào nguôi, cứ cuồn cuộn, dạt dào như những con sóng triền miên vô hồi vô hạn.

     Và phải chăng, những rung cảm mãnh liệt của trái tim đã buộc lời thơ phải dài thêm ra để diễn tả cho thỏa cái ngút nghìn của nỗi nhớ:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Đây là khổ thơ đặc trưng nhất trong bài thơ bởi nó kéo dài thêm hai dòng thơ. Xúc cảm thương nhớ trào dâng mãnh liệt đã làm ý thơ bị xô đẩy, phạm vi thơ phải lung lay. Sự xuất hiện của khổ thơ đặc trưng này đã tạo nên một liên tưởng lạ mắt: cả bài thơ là con sóng lớn, khổ thứ năm là đỉnh sóng và cũng là đỉnh điểm của xúc cảm.

     Mượn sóng để diễn tả nỗi nhớ đã là thâm thúy và mãnh liệt lắm nhưng với Xuân Quỳnh, điều đó dường như là chưa đủ, tác giả đã để cho nhân vật trữ tình trực tiếp đứng ra bộc bạch nỗi lòng mình.

     Nếu nỗi sóng nhớ bờ còn phân biệt ngày đêm thì nỗi em nhớ anh đã phá vỡ mọi giới hạn thời kì. Nỗi nhớ ko chỉ tồn tại trong ý thức nhưng mà còn trong cả tiềm thức, thậm chí có cảm giác nếu còn có một cõi nào nữa có thể tới được, Xuân Quỳnh sẽ tìm tới để được sống trọn vẹn với tình yêu. Ý thơ Xuân Quỳnh ở đây có gì thật gần với ca dao:

Khăn thương nhớ người nào

Khăn rơi xuống đất

Khăn thương nhớ người nào

Khăn vắt trên vai

Đèn thương nhớ người nào

Nhưng mà đèn ko tắt

Mắt thương nhớ người nào

Mắt ngủ ko yên

Đêm qua em những lo phiền

Lo vì một nỗi ko yên một bề

     Tác giả dân gian mượn “khăn, đèn, mắt” để diễn tả nỗi nhớ nhung khắc khoải của người con gái đang yêu, và cuối cùng ko cần một ẩn dụ, hoán dụ nào nữa, chính em đã trực tiếp bộc bạch nỗi lo lắng tơ duyên hạnh phúc.

     Tương tự tứ thơ của Xuân Quỳnh ko mới nhưng niềm khát khao phá vỡ mọi giới hạn để mở rộng chiều kích, biên độ của cuộc sống và tình yêu thì thực sự là táo tợn hiện đại.

     Quan niệm tình yêu của Xuân Quỳnh rất mới mẻ nhưng vẫn có gốc rễ rất sâu của đạo lý truyền thống:

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Dưới hình thức nói ngược, những câu thơ trên như thoáng qua một tẹo thử thách. Thông thường người ta nói “ngược về phương Bắc, xuôi về phương Nam”, Xuân Quỳnh nói trái lại với hàm ý sâu xa: Dù cuộc đời có điên đảo, dù vật đổi sao rời, dù xuôi hóa ngược, dù cho ở đâu, em như kim chỉ nam, em luôn hướng về anh – “một phương”.

     Xuân Quỳnh rất hiếm lúc quyết liệt trong thơ. Đây có nhẽ là lần thi sĩ tỏ ra quyết liệt nhất là để bảo vệ tình yêu chung tình. Nữ sĩ luôn biết vun vén chắt chiu để bảo vệ hạnh phúc đời thường. Thi sĩ chưa bao giờ kiêu sa để triết lý về tình yêu.

     Tình yêu vốn là đề tài muôn thuở của thơ ca. Trong tình yêu, con người luôn có nhu cầu được san sẻ, thổ lộ. Có thể nói, trong bài thơ này, với “Sóng”, Xuân Quỳnh đã tìm thấy một hình tượng nghệ thuật lạ mắt, thích hợp để nói lên một cách đầy đủ và chân thực những biểu thị nhiều chủng loại trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 6

     “Sóng” của Xuân Quỳnh (1942 – 1988) là một bài thơ tình rất đẹp. Vẻ đẹp của một tâm hồn khát khao mến thương trong mối tình đầu rộn rực của thiếu nữ. Vẻ đẹp của nhạc; nhạc của lòng cũng là nhạc của thơ, nhạc của sóng reo, sóng vỗ. Vẻ đẹp của men say tình ái được cất lên thành lời ca ngọt ngào, tha thiết biết bao:

Con sóng dưới lòng

Hướng về anh một phương

     Hình tượng “sóng” đầy thi vị. Bất kỳ ở đâu, dù ở “dưới lòng sâu” hay ở “trên mặt nước”, thì sóng vẫn “nhớ bờ”. Dù cả trong ngày và trong đêm dài vắng vẻ, sóng vẫn “ko ngủ được”. Các động từ – vị ngữ: “nhớ bờ”, “ko ngủ được” đã được nữ sĩ dùng rất đắt, tinh tế và biểu cảm, mang lại cho ta bao xúc cảm đẹp về tình yêu:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Nỗi nhớ đó rất mãnh liệt. Dù ở ko gian nào “dưới lòng sâu hay “trên mặt nước”, dù ở thời kì nào “ngày” cũng như “đêm”, sóng vẫn “nhớ”, sóng vẫn canh cánh, thao thức “ko ngủ được”.

     Lấy ko gian và thời kì để “đo” nỗi nhớ của em, tác giả đã trình bày một cách thâm thúy một tâm hồn xoành xoạch trằn trọc, khát khao được mến thương. Sóng đã được nhân hóa mang hồn em và tình em. Từ cảm “ôi” xuất hiện trong đoạn thơ như một tiếng lòng chấn động rung lên: “Ôi con sóng nhớ bờ…”.

     Từ hiện tượng sóng vỗ xôn xao suốt hôm sớm trên đại dương, nữ sĩ liên tưởng tới tình cảm của thiếu nữ:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     “Cả trong mơ” và cả lúc “còn thức”, trong thực và trong mộng, em vẫn “nhớ tới anh”. Hình bóng chàng trai – người yêu đã choáng ngợp tâm hồn cô gái. Yêu là sự hòa nhập hai tâm hồn.

     Sóng trên đại dương là biểu tượng cho sự sống muôn thuở, cũng như tình yêu của “em” đối với “anh” mãi mãi là nỗi khát khao thương nhớ, mong đợi, trong ko gian, trong thời kì, và “cả trong mơ còn thức”. Xuân Quỳnh đã có một cách nói mới mẻ, một cách diễn tả lạ mắt lúc trình bày nỗi nhớ trong tình yêu, của “em”. Ta hãy trở về với ca dao:

Nhớ người nào em những khóc thầm

Hai hàng nước mắt đầm đầm như mưa

Hay:

Nhớ người nào bổi hổi bổi hổi

Như đứng đống lửa, như ngồi đống than

Hay:

Nhớ người nào nhớ mãi thế này?

Nhớ đêm quên ngủ, nhớ ngày quên ăn

     Qua đó, ta mới cảm thấy cái ý vị đặm đà của ngôn từ, cái xúc cảm nồng thắm của tâm hồn thiếu nữ: “Lòng em nhớ tới anh – Cả trong mơ còn thức”.

     Tình yêu xoành xoạch đối diện với bao thử thách, trong đó có sự cách trở về thời kì và ko gian. Sự cách trở đó đã làm cho tâm hồn thiếu nữ, tâm hồn “em” thêm đẹp, đinh ninh lời thề nguyền “Trăm năm một chữ đồng tới xương” (Truyện Kiều).

     Lứa đôi ngày xưa, với sức mạnh của tình yêu, họ quyết tâm vượt qua mọi thử thách “Tam tứ núi cũng trèo, ngũ lục sông cũng lội, thất bát đèo cũng qua” để được sống dưới một mái ấm hạnh phúc đời đời kiếp kiếp bên nhau.

     Với “em” thì dù đi đâu, dù có lên thác xuống ghềnh, “Dẫu xuôi về phương Bắc – Dẫu ngược phương Nam” trong bom đạn thời chiến tranh chống Mỹ (1967), lòng em vẫn “Hướng về anh một phương”, hướng về “anh”, người nhưng mà “em” thương nhớ, đợi chờ:

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Các điệp ngữ: “dẫu xuôi về”, “dẫu ngược về”, “phương” (phương Bắc, phương Nam, một phương) đã liên kết với các từ ngữ: “Em cũng nghĩ”, “hướng về anh” làm cho niềm tin đợi chờ trong tình yêu được khẳng định một cách mạnh mẽ. Chữ “một” trong câu thơ “hướng về anh một phương” đã trình bày một tình yêu sắt son thủy chung.

     Có thể nói, đoạn thơ trên đây là một âm vang của tiếng sóng, là một khúc tâm tình của thiếu nữ trằn trọc, khát khao được mến thương gắn bó. Trái tim của thiếu nữ nồng nhiệt và thắm thiết biết bao! Sóng nhớ bờ, em nhớ anh là quy luật muôn thuở của tự nhiên, của sự sống và tình yêu.

     Xuân Quỳnh đã viết nên những vần thơ ngũ ngôn có nhạc điệu ngân vang tha thiết, có hình tượng sóng và hình tượng em rất đẹp. Các ẩn dụ và liên tưởng đầy tính nhân văn.

     Cấu trúc song hành (câu 1 với 2, câu 3, 4 với câu 7, 8) và các điệp ngữ (sóng… dẫu… về, phương) đã tạo nên âm điệu triền miên, liên miên như tiếng sóng vỗ xôn xao, bổi hổi trong lòng “em”.

     “Yêu là chết ở trong lòng một ít” – Ko! Với Xuân Quỳnh, thì tình yêu là “khát vọng, đã làm cho thiếu nữ hồn hậu hơn, cao quý hơn. Bởi lẽ:

Tình yêu là thế, em ơi!

Hai người nhưng mà hóa một người trăm năm…

                                         (Lạ chưa? – Tố Hữu)

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi

(hay nhất)

Video về: Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi

(hay nhất)

Wiki về Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi

(hay nhất)

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi

(hay nhất) -

Tuyển tập Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi cực hay, cụ thể, đầy đủ nhất dành cho các bạn học trò giỏi và thầy cô giáo chuyên văn.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 1

     Tình yêu là đề tài đầy ma lực với bao ngòi bút thơ ca, là cung đàn muôn điệu làm rung động bao trái tim yêu để từ đó ngân lên thành lời thơ nhân loại.

     Mỗi một thi sĩ đều có những cảm nhận không giống nhau về tình yêu: “Một Tago đầy triết lý ngụ ngôn; một Puskin nồng nàn và cao thượng, một Xuân Diệu rộn rực, đắm say, vồn vập; một Hàn Mặc Tử say đắm nhưng mà chơ vơ…”.

     Và tới với bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh ta lại bắt gặp một xúc cảm tình yêu đầy trằn trọc khát khao của một tâm hồn người phụ nữ luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc bình dị đời thường. Đặc trưng, trong bài thơ, hai khổ thơ năm và sáu nói về nỗi nhớ và sự thủy chung trong tình yêu để lại trong lòng người đọc những ấn tượng thâm thúy.

     Xuân Quỳnh là một trong số những thi sĩ nữ tiêu biểu nhất của thế hệ các thi sĩ trẻ trong thời kì kháng chiến chống Mỹ. Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên tươi tỉnh vừa tâm thành thắm thiết và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc bình dị đời thường.

     “Sóng” là bài thơ tình yêu rực rỡ của Xuân Quỳnh, in trong tập “Hoa dọc hào chiến đấu”. Đoạn thơ trên là khổ năm và sáu của bài thơ “Sóng” – tình yêu gắn liền với nỗi nhớ và lời thề thủy chung.


     Khổ thơ thứ năm là khổ thơ đặc trưng nhất trong bài thơ “Sóng” – bởi nó có sáu câu. Hình như nỗi nhớ ko thể đong đầy trong bốn dòng thơ ngắn ngủi nên Xuân Quỳnh đã chắp bút thêm hai câu thơ nữa để thăng bằng nỗi nhớ cháy bỏng mãnh liệt của trái tim người phụ nữ lúc yêu.

     Bằng thủ pháp nhân hóa và ẩn dụ, thi sĩ mang tới cho người đọc nỗi nhớ của sóng về bờ đồng thời cũng là nỗi nhớ của em về anh.

     Tình yêu luôn gắn liền với nỗi nhớ bởi nỗi nhớ chính là nhạc điệu là hợp âm chủ đạo của tình yêu.

     Thơ xưa nói “nhất nhật bất kiến như tam thu hề” (một ngày ko gặp nhưng mà ngỡ như đã ba năm); trong tình yêu, nỗi nhớ là thước đo khoảng cách “nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời” (Chinh phụ ngâm); tình yêu có lúc muốn quên lại càng nhớ: “Nói rằng quên, có dễ quên/ Mỗi chiều em đứng bên hiên nhớ chàng” (Thanh Tâm).

     Với Xuân Quỳnh, nỗi nhớ người mình yêu ngập tràn khắp nẻo:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Hai câu thơ với hình thức lặp cấu trúc “con sóng – con sóng” quyện hòa cùng nghệ thuật đối “dưới lòng sâu – trên mặt nước” tạo nên sự điệp trùng của những con sóng với nhiều dạng thức không giống nhau:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

     Sóng ko chỉ “dữ dội – dịu êm”; “ồn ĩ – lặng lẽ” nhưng mà sóng còn hiện diện “dưới lòng sâu” (sóng ngầm – chiều sâu) , “trên mặt nước” (sóng nổi – chiều rộng).

     Có con sóng dữ dội tung bọt trắng xóa trên mặt biển ngày đêm gào thét cùng đại dương nhưng cũng có con sóng lặng lẽ đi ngầm dưới lòng sâu, ko người nào thấy nó, khó người nào cảm thu được về nó, chỉ riêng nó mới hiểu mình đang cồn cào. Cả hai liên kết với nhau làm nên sự nhiều chủng loại của sóng biển.

     Đó cũng là nỗi nhớ của sóng, của em vừa có chiều sâu vừa có chiều rộng. Sóng là em, em là sóng. Cũng như sóng kia, tâm hồn em cũng vô vàn những phức tạp khó hiểu. Xuân Quỳnh vô cùng tinh tế lúc mượn một hình tượng rất động để ẩn dụ cho nỗi niềm của người phụ nữ lúc yêu.

     Hai câu sau diễn tả nỗi nhớ của sóng, dù sóng trên mặt nước hay sóng dưới lòng sâu thì cả hai đều nhớ bờ, đều hướng vào bờ:

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Thì ra là “con sóng nhớ bờ”. Bờ là đích tới cuối cùng của sóng. Vì nhớ bờ nhưng mà nó bất chấp cả ko gian rộng lớn vô bờ, bất chấp cả thời kì “ngày đêm” để vươn tới bờ.

     Sóng cồn cào nhớ nhung và khát khao gặp bờ tới độ “ko ngủ được”. Nỗi nhớ từ đó cũng trùm lên mọi ko gian “dưới lòng sâu – trên mặt nước”; trùm lên mọi thời kì “ngày đêm”.

     Hình như bốn câu thơ ko thể vận chuyển hết được nỗi nhớ đang dâng trào nên Xuân Quỳnh đã thêm hai câu thơ nữa vào khổ thứ năm để hoàn thiện nhạc điệu đó của nỗi nhớ. Đó là lúc nhưng mà hình tượng “em” xuất hiện với nỗi lòng nồng nàn, băn khoăn, canh cánh, thao thức:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Xuân Quỳnh xao xuyến nhìn thấy sự tương đồng kỳ diệu giữa một hiện tượng tự nhiên vĩnh hằng của trời đất với những trạng thái xúc cảm của tình yêu luôn dào dạt trong lòng mình.

     Nếu sóng nhớ bờ thì em nhớ anh – đó là quy luật của tình yêu muôn thuở. Nỗi nhớ ko chỉ có mặt trong thời kì được ý thức (lúc chưa ngủ ) nhưng mà còn gắn với tiềm thức – thời kì trong mơ (ngủ vẫn nhớ nhung).

     Tương tự có thể nói đây là một nỗi nhớ túc trực trong trái tim của người phụ nữ lúc yêu. Hình tượng thơ cho thấy những khát khao mãnh liệt của người phụ nữ: sóng khát khao được có bờ – em khát khao được có anh.

     Xuân Quỳnh hay mượn tiếng nói của thân thể để diễn tả nỗi nhớ: nỗi nhớ dâng lên mắt, nỗi nhớ ngập cả tâm hồn, thậm chí là nỗi nhớ đầy ắp cả đôi tay:

Lúc anh vắng, bàn tay em biết nhớ

Lấy thời kì đan thành áo mong đợi.

Lấy thời kì em viết những dòng thơ

Để thấy được chúng mình ko cách trở.

                                                       (Bàn tay em)

     Ở khổ thơ thứ năm này, Xuân Quỳnh dùng chữ “Lòng” thật chuẩn xác để diễn tả tình cảm của người phụ nữ với tình yêu. “Lòng” là chốn sâu kín nhất của tâm hồn con người, nhất lại là tâm hồn người phụ nữ.

     Lòng là kết tinh của tình cảm được chưng cất trong một thời kì dài qua biết bao thử thách. Vì vậy nhưng mà tấm lòng đó ko chút nông cạn nhưng mà đã là gan, là ruột của người phụ nữ rồi.

     Cho nên lúc nói “Lòng em nhớ tới anh” dường như Xuân Quỳnh đã dốc hết cả nỗi lòng mình để nghiêng hết về phương anh. Cô gái trong Xuân Quỳnh là thế, cô gái trong ca dao cũng thế, đó là tâm trạng chung cho người phụ nữ lúc yêu.

Đêm nằm lưng chẳng tới giường

Cứ mong trời sáng ra đường gặp anh

                                       (Ca dao)

     Nếu nỗi nhớ là chất men say đánh thức tình yêu thì sự thuỷ chung lại là thước đo của tình yêu, của lòng người:

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương

     Lúc yêu, người ta thấy sự xa cách và thời kì chẳng là gì cả. Bởi vì chỉ cần nghĩ về nhau, thì bóng vía người yêu đã đầy ắp trong tâm hồn.

     Đầu mỗi câu thơ, Xuân Quỳnh đã đóng vào đó những từ chỉ sự đối lập: “dẫu xuôi – dẫu ngược”. Cách nói “xuôi Bắc, ngược Nam” lại trái với quy luật thông thường. Phải nói là “xuôi Nam” “ngược Bắc” mới đúng.

     Động từ xuôi – ngược vốn lại là những động từ chỉ sự vất vả, truân chuyên: “xuôi Nam ngược Bắc”, đi Nam về Bắc, xuôi ngược bôn ba… Lại thêm “dẫu xuôi, dẫu ngược” nữa thì lại càng nhân lên gấp bội phần những gian nan vất vả. Phải chăng đó là sự vất vả của con người trong cuộc hành trình nhọc nhằn tìm kiếm hạnh phúc.

     Ý thơ còn gợi một quyết tâm lớn của người phụ nữ: cuộc đời dẫu có thế nào đi chăng nữa thì em vẫn mãi mãi yêu anh. Tình yêu có thể làm xáo trộn phương hướng Bắc, Nam nhưng phương hướng thế nào ko quan trọng, quan trọng nhất vẫn là “phương anh” nhưng mà em luôn hướng về.

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Xuân Quỳnh buộc chặt bao “sợi nhớ, sợi thương” nghiêng hết tình, dốc hết mến thương về “phương anh”. Hướng về anh thì có thể thay đổi nhưng với lời khẳng định cứng ngắc “một phương” thì nơi em hướng về là bất di bất dịch.

     Anh đã thành “hệ quy chiếu” của đời em. Từ đó thi sĩ đã nói tới nỗi nhớ bất chấp vạn vật, khoảng cách, tình yêu là sự gặp mặt giữa hai tâm hồn ko có giới hạn. Chỉ cần nghĩ về anh, nhớ về anh thì anh đã ở trong trái tim em rồi.

     Thành công của đoạn thơ là nhờ vào một số thủ pháp nghệ thuật: Ẩn dụ, nhân hóa, đối lập, lặp cấu trúc… liên kết với thể thơ năm chữ đã làm nên những con sóng nhiều trạng thái tình cảm.

     Cách xây dựng hai hình tượng song hành: sóng và em lạ mắt. Sóng vừa là sóng biển vừa là sóng lòng của người phụ nữ đang yêu. Hình tượng sóng rất nhiều chủng loại: lúc dữ dội, ồn ĩ, lúc dịu êm lặng lẽ cũng như tâm hồn em vậy dịu dàng lắm và cũng nồng thắm, mãnh liệt lắm.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 2

     Nhắc tới thơ tình ko thể ko nhắc tới nữ thi sĩ Xuân Quỳnh, một trong những thi sĩ nổi trội của nền thơ hiện đại Việt Nam. Xuân Quỳnh viết về tình yêu rất thực, thơ bà da diết, dạt dào nhưng cũng đầy quyết liệt, mạnh mẽ. Vào những năm 1967, trong khi tổ quốc ta đang trong những ngày chống giặc cứu nước.

     Kế bên những bản hùng ca trận mạc ca tụng ý thức cách mệnh của các chiến sĩ thì còn có những bản tình khúc của đời sống, Xuân Quỳnh đã viết nên bài thơ “Sóng” mang nét riêng giữa muôn vàn vẻ đẹp của thơ ca vào khoảng thời kì này.

     “Sóng” đã trình bày thật sinh động những vẻ đẹp trong tâm hồn của nữ thi sĩ đồng thời cho thấy được tài năng trong ngòi bút của Xuân Quỳnh lúc bộc lộ những xúc cảm tình cảm nội tâm đầy tinh tế qua thơ.

     Thi phẩm “Sóng” đã đưa độc giả tới với những chân trời của những xúc cảm vui buồn, lắng lo, hạnh phúc và cả chân trời của sự thủy chung trong tình yêu. Những nguồn xúc cảm da diết, đậm sâu trong tình yêu được trình bày rõ nhất của khổ 5, 6, 7 của bài thơ.

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Xuân Quỳnh đã rất tinh tế dùng hình ảnh sóng để chỉ em- người con gái đang yêu. Em cũng như con sóng ngoài đại dương dạt dào, dù là dưới đáy sâu nơi đại dương rộng lớn hay chỉ thoáng qua lênh đênh trên mặt biển thì vẫn luôn nhớ về anh- người nhưng mà em yêu.

     Nỗi nhớ đó đã vượt cả ko gian rộng lớn, biển kia có sâu rộng cũng ko đo được bằng nỗi nhớ nơi em. Sóng biển cũng chính là những cơn sóng lòng đang cuộn trào dữ dội trong em, nỗi nhớ về ý trung nhân thật mạnh mẽ biết bao.

     Tiếng “Ôi” cất lên nghe thật tha thiết, nỗi nhớ trào dâng nơi sâu thẳm trái tim người con gái. Con sóng ngoài kia vẫn cứ thế theo từng đợt gió, dù êm đềm hay dữ dội ngày đêm vẫn vỗ tới bờ, vẫn tìm tới bờ thì em cũng như thế, cũng nhớ anh ngày đêm, mong được tới bên anh.

     Nỗi nhớ khôn nguôi đó luôn túc trực trong tâm trí, khiến “em” ko khỏi thao thức, trằn trọc “ko ngủ được”, ngay cả trong giấc mơ vẫn là bóng hình của ý trung nhân trong đó.

     Nỗi nhớ vượt lên cả sự chảy trôi của thời kì, của ngày đêm yêu, của tháng năm yêu. Tình cảm nơi tâm hồn Xuân Quỳnh thật tâm thành, thắm thiết, thâm thúy và mãnh liệt biết bao.

     Nỗi nhớ đó tựa như nỗi nhớ của người con gái xưa:

” Nhớ người nào bổi hồi bổi hổi

Như đứng đống lửa, như ngồi đống rơm”

 

“Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh một phương.”

     Tình yêu thật nồng thắm, dẫu cho có khoảng cách xa xôi, có mỗi người mỗi hướng thì lòng thủy chung, son sắt vẫn luôn cháy mãi nơi đáy lòng. Dù người yêu có ở nơi đâu, có ở chốn phương Bắc lạnh giá hay chốn trời Nam xa xôi thì cũng ko làm em nản lòng nhưng mà thôi nhớ, thôi nghĩ về anh.

     Khoảng cách có sá gì đâu lúc tim luôn nhìn về một hướng- hướng anh- phương hướng tình yêu chúng mình. Khoảng cách địa lý ko thắng nổi sự mến thương của tình yêu mãnh liệt, lúc trái tim hai con người đã gắn kết như sợi tơ hồng đã se duyên, lúc người kia đã đặt trọn vẹn niềm tin cho đối phương của mình.

     Điệp từ “dẫu” liên kết với hai cụm động từ “ngược về phương Nam” ,” xuôi về phương Bắc” như một cách trình bày những thử thách, trắc trở trong tình yêu và sự thắng lợi khó khăn đó bằng tình yêu mãnh liệt.

     Lời nguyện thề nơi nào em cũng hướng về anh thật đáng quý, đáng trân trọng biết bao. Là một người con gái, nhưng Xuân Quỳnh ko hề đứng đó là đợi chờ tình yêu, thi sĩ một thể hiện sự chủ động của mình.

     Với thi sĩ, tình yêu luôn phải rõ ràng và đồng đẳng, đã yêu là phải sống thật trọn vẹn, hết lòng với tình yêu, do vậy nhưng mà những vần thơ ko chỉ mang nét dễ thương, đáng yêu nhưng mà còn đầy rắn rỏi, quyết liệt và dứt khoát.

     Trong cuộc sống, mỗi công việc đều có những trắc trở và sức ép riêng cũng như trong tình yêu vậy, mỗi mối tình đều có những trắc trở, thử thách nhất mực. Song, nếu cùng nhau phấn đấu, cùng nhau vun vén, cùng hiểu và bao dung cho nhau thì rồi tình yêu cũng sẽ kết thành trái ngọt, ngày nhưng mà tình yêu được tới đích cuối cùng của bờ bến hạnh phúc:

“Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

     Sóng biển ngoài đại dương rộng lớn kia cũng vượt qua bao giông tố, gió mưa mới vỗ tới bờ cát bình yên. Cũng như tình yêu anh và em cũng phải cùng nhau phấn đấu, nắm tay nhau bước qua những gian truân, cám dỗ và sóng gió của cuộc đời mới tới ngày trọn vẹn. Ca dao xưa có câu:

“Yêu nhau mấy núi cũng trèo

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua”

     Tình yêu là sức mạnh hay chính tình yêu đã mang lại sức mạnh lớn lao như thế.

     Ba khổ thơ tuy ko quá dài nhưng cũng đủ để ta thấy được một tâm hồn yêu hết mình, sống hết mình với tình yêu của nữ sĩ Xuân Quỳnh.

     Tiếng thơ đó cũng chính là nỗi lòng của bao người đang yêu và được yêu, đặc trưng là những thanh niên trẻ tuổi giàu khát vọng yêu. “Sóng” thực thụ đã chạm tới tất cả trái tim của người đọc bằng những xúc cảm tự nhiên nhất, khiến họ rung cảm và thổn thức với từng thanh âm, nhạc điệu của bài thơ.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 3

     Xuân Quỳnh là một nữ thi sĩ có phong cách nghệ thuật lạ mắt. Những sáng tác của thi sĩ vừa mang nét mạnh mẽ, táo tợn lại vừa thắm thiết, thiết tha.

     Xuân Quỳnh đã đóng góp cho nền thơ Việt Nam rất nhiều tập thơ hay và ý nghĩa. Trong đó phải kể tới các tập thơ: Hoa dọc hào chiến đấu (1968), Sân ga chiều em đi (1984)… Bài thơ “Sóng” là một trong những bài thơ hay và rực rỡ nhất.

     “Sóng” được Xuân Quỳnh sáng tác vào năm 1967 trong những ngày kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra khốc liệt. Bài thơ nhằm bộc bạch nỗi nhớ nhung và khát vọng trong tình yêu của người phụ nữ. Đó cũng là những tình cảm đẹp tươi nhằm trao tặng cho người mình yêu. Điều đó được trình bày rõ ràng nhất trong hai khổ thơ năm và sáu của bài thơ:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

 

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Nói về tình yêu có rất nhiều thi sĩ lấy những hình ảnh không giống nhau để biểu tượng cho thứ tình cảm đó và Xuân Quỳnh đã lựa chọn hình tượng “sóng” để biểu thị cho tình yêu xuyên suốt trong bài thơ. Sóng là hiện thân cho tình yêu, cho người con gái đang yêu. Sóng cũng mang tới nhiều cung bậc xúc cảm cho người đọc.

     Hình tượng sóng trong hiện thực nhưng mà chúng ta thường thấy nó cũng tương tự, có rất nhiều những trạng thái không giống nhau, thậm chí là đối ngược nhau như: “Dữ dội và dịu êm/ Ồn ĩ và lặng lẽ”. Nhờ vào những liên tưởng về hình tượng con sóng nhưng mà chúng ta thấy được những đặc trưng của tình yêu lứa đôi nhưng mà được biểu thị chủ yếu bằng nỗi nhớ:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

     Bằng việc lặp lại hai lần từ “con sóng” và đi kèm với nó là những vị trí không giống nhau. “Sóng trên mặt nước” là con sóng ở bề nổi bên trên nhưng mà người ta có thể dễ dàng thấy được còn sóng dưới lòng sâu là những con sống ngầm dưới mặt nước ta khó lòng có thể biết được.

     Như ta đã biết sóng là biểu tượng cho tình yêu, cho nỗi nhớ. Trong tình yêu, lúc người ta xa cách nhau thường đem lại sự nhớ nhung tha thiết. Có những người đem nỗi nhớ nhung đó giấu trong lòng, ko thổ lộ với người nào và cũng có những người họ bộc bạch, biểu thị nỗi nhớ đó ra bên ngoài.

     Chúng ta có thể dễ dàng thấy được sóng là một hình ảnh súc tích, gợi tả, gợi cảm và cũng là nét rực rỡ trong phong cách nghệ thuật của Xuân Quỳnh.

     Sóng là hình ảnh biểu tượng trạng thái bất ổn định của tình yêu. Xuân Quỳnh đã bộc bạch nỗi nhớ trong tình yêu bằng hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng “Ôi con sóng nhớ bờ”, “sóng” còn là biểu tượng cho người con gái trong tình yêu lúc nhớ về người đàn ông đó là “bờ”.

     “Sóng” và “bờ” là hai hình ảnh sóng đôi nhau ngoài đời thực, con “sóng” dù có đi xa tới mấy cũng trở về với “bờ”. Lúc rời xa nhau thì sự nhớ nhung lại trỗi dậy mạnh mẽ tới nỗi “Ngày đêm ko ngủ được”.

     Nỗi nhớ túc trực trở thành sự thao thức tới nỗi ko ngủ. Tới đây ta có thể thấy được sự thân thuộc nhưng mà những người nào đã và đang yêu đều từng trải qua. Ko chỉ sử dụng hình ảnh ẩn dụ nhưng mà Xuân Quỳnh còn biểu lộ trực tiếp:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Từ “sóng” với “bờ” đã chuyển sang thành “anh” với “em”. Anh với em giống với con sóng và bờ kia, cũng chứa đựng những cung bậc xúc cảm tương tự đó là nỗi nhớ trong em cũng ko thua kém gì với sóng.

     Nếu như “sóng” ngày đêm ko ngủ, thao thức thì em ở một cấp độ cao hơn đó là thức ở chính trong giấc mơ của mình. Ý nói rằng dù thức hay ngủ thì nỗi nhớ vẫn xâm chiếm. Nỗi nhớ đó còn được nhấn mạnh hơn nữa trong bốn câu tiếp theo:

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Tác giả đã sử dụng phép đối lập giữa “Bắc và Nam”, giữa “xuôi và ngược” để trình bày nỗi nhớ và tình yêu tha thiết của cô gái với chàng trai. Thông thường người ta thường nói “xuôi Nam”, “ngược Bắc” nhưng Xuân Quỳnh đã nói trái lại qua đó cho thấy tình yêu ko theo một quy luật chủ thể, có thể đi trái lại với thực tiễn.

     Có thể nói dù ở bất kỳ đâu, dù có muôn vàn những trắc trở, cách trở thì người con gái đó vẫn thủy chung, son sắt một lòng với người mình mến thương.

     Đoạn thơ trình bày những tâm tình xao xuyến, trằn trọc đi kèm với những nồng nhiệt say mê của người con gái trong tình yêu. Qua đó cũng trình bày nỗi khát vọng tình yêu, khát khao được mến thương được nếm trải những cung bậc tình yêu trong cuộc sống của thi sĩ.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 4

     Xuân Quỳnh là người con của vùng đất Hà Thành. Nữ sĩ là một trong những thi sĩ viết thơ tình hay nhất trước 1975, là thi sĩ tiêu biểu của thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.

     Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của người phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên vừa tươi tỉnh, vừa tâm thành thắm thiết và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường. Trong sáng tác của mình Xuân Quỳnh đã để lại cho bao nhiêu thế hệ rất nhiều tác phẩm hay và giàu ý nghĩa.

     Tiêu biểu là bài thơ “Sóng”, đây chính là tiếng thơ bộc bạch trực tiếp những khát khao sôi nổi, mãnh liệt nhưng mà tâm thành, tự nhiên của một trái tim phụ nữ trong tình yêu. Và nổi trội lên trong bài “Sóng” là viết về nỗi nhớ, sự thủy chung được trình bày qua đoạn thơ sau:

“Con sóng dưới lòng sâu

Hướng về anh một phương”

     Bài thơ “Sóng” là kết quả của chuyến đi thực tiễn ở vùng biển Diêm Điền-Thái Bình cuối năm 1967 và được đưa vào tập thơ “Hoa dọc hào chiến đấu”- Tập thơ đầu tay của Xuân Quỳnh vào năm 1968.

     Những năm tháng nhưng mà khắp nơi trên tổ quốc này đều diễn ra “cuộc chia li màu đỏ”. Vậy nhưng Xuân Quỳnh ko viết về những tình cảm lớn của con người Việt Nam thời kháng chiến nhưng mà người phụ nữ đó viết về tình yêu. Vì thế bài thơ được xem là bông hoa lạ “nở dọc hào chiến đấu” trong những năm tháng chống Mĩ cứu nước.

     Hình tượng xuyên suốt bài thơ vẫn là hình tượng “sóng”- sóng ở đây được Xuân Quỳnh gửi vào đó bằng cả tâm hồn người con gái lúc đang yêu. Mượn sóng để nói tới người phụ nữ và tình yêu của họ. Bài thơ nói chung và đoạn thơ nói riêng là tiếng lòng riêng tư rất đỗi đời thường của Xuân Quỳnh.

     Ta bắt gặp một Xuân Diệu nồng nàn, đắm say và hiến dâng trong tình yêu, một Anh Thơ tha thiết nhưng thẹn thùng cái duyên con gái.

     Nhưng chỉ tới Xuân Quỳnh cái khát vọng rất đỗi chân tình, đời thường của con người đó được bộc bạch, nhưng mà bộc bạch một cách tâm thành như chính cuộc đời thi sĩ này, một thứ tình yêu vừa phong phú, phức tạp, vừa thiết tha, sôi nổi của một trái tim phụ nữ đang rộn rực, đang khát khao mến thương.

     Tình yêu cũng như những con sóng, người ta chỉ nhìn thấy những con sóng trên mặt nước ngày đêm vỗ vào bờ nhưng sóng biển ko chỉ có những con sóng hiện hữu nhưng mà chúng ta nhìn thấy nhưng mà còn có những con sóng âm ỉ dưới lòng đại dương lặng lẽ và mãnh liệt.

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước”

     Cũng như sóng – tình yêu của người phụ nữ ko chỉ được nhìn thấy qua vẻ bên ngoài nhưng mà còn là tận đáy sâu trong tâm hồn người phụ nữ nhưng mà chỉ những người nào thật tinh tế nhạy cảm, có chiều sâu tâm tưởng mới có thể nhìn thấy những ẩn kín đó trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

     Xuân Quỳnh khôn khéo dùng phép nhân hóa để khẳng định dù con sóng trên mặt nước hay dưới lòng sâu thì vẫn luôn nhớ bờ thao thức, ngày đêm ko ngủ:

“Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được”

     Con sóng ngày đêm ko ngủ bởi nỗi nhớ bờ hay chính là nỗi nhớ rộn rực, da diết của người con gái lúc yêu? Nỗi nhớ đó chiếm lĩnh cả ko gian và thời kì, cả trong những giấc mơ

“Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức”

     Trong tình yêu ko chỉ ko thể tìm ra ngọn nguồn của tình yêu nhưng mà nhiều lúc có những điều phi lí của cuộc sống lại trở thành hợp lí trong tình yêu. Ngay cả trong giấc mơ nhưng mà vẫn còn thức để nhớ tới anh.

     Phải chăng tình yêu là như thế. Yêu là nhớ! Nỗi nhớ choán đầy, nồng nàn, da diết, mãnh liệt. Nhớ cả trong mơ cũng như lúc còn thức, nỗi nhớ ko chỉ chiếm lĩnh ý thức nhưng mà thấm sâu vào cả tiềm thức, yêu anh là nghĩ về anh, xoành xoạch nghĩ về anh.

     Xuân Quỳnh đã diễn tả nỗi nhớ thật lạ mắt. Nỗi nhớ cứ tồn tại, hiện diện trong tâm hồn, nó ko bao giờ lắng xuống là luôn trào dâng mãnh liệt, quay quắt ko nguôi.

     Người con gái lúc yêu ko chỉ táo tợn, mãnh liệt, dám thổ lộ, dám bộc bạch khát khao tình yêu mãnh liệt nhưng mà còn mang trong mình vẻ đẹp truyền thống của người con gái thủy chung, tình nghĩa.

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Điệp từ “dẫu” như khẳng định bao nhiêu thử thách, khó khăn phải vượt qua dù ko gian mở rộng đa chiều với phương bắc và phương nam đầy xa cách. Nhưng Xuân Quỳnh có cách trình bày thật đặc trưng.

     Người ta thường nói ngược Bắc, xuôi Nam vậy nhưng Xuân Quỳnh lại diễn tả thật đặc trưng xuôi Bắc, ngược Nam như muốn tô đậm những trắc trở trong cuộc sống, những trắc trở trong tình yêu nhưng dù như thế nào đi chăng nữa, dù điều gì xảy ra thì người con gái đó vẫn mãi thủy chung, hướng về người đàn ông với tình yêu trọn vẹn, duy nhất.

     Chính tình yêu mãnh liệt đó như là một động lực để thi sĩ tin tưởng vào tình yêu của chính mình như con sóng kia mãi vỗ vào bờ.

     Đoạn thơ trên trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh, tác giả ko chỉ thành công ở nội dung nhưng mà còn thành công ở mặt nghệ thuật trong việc sử dụng thể thơ năm chữ truyền thống, cách ngắt nhịp gieo vần lạ mắt, giàu sức liên tưởng, xây dựng hình tượng ẩn dụ, giọng thơ tha thiết

     Qua đoạn thơ Xuân Quỳnh đã khắc họa về nỗi nhớ mãnh liệt và lời thề thủy chung tuyệt đối trong tình yêu dù đi đâu về đâu vẫn hướng về người mình thương nhớ, kì vọng. Đồng thời nữ sĩ còn trình bày vẻ đẹp của người phụ nữ trong tình yêu được trình bày qua hình tượng sóng.

     Tình yêu tha thiết nồng nàn đầy khát vọng vượt lên trên giới hạn của đời người. Đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung đã để lại trong lòng độc giả một dấu ấn thâm thúy, khó phai nhòa. Trong biển lớn tình yêu cuộc đời hôm nay đã có biết bao con sóng tới bờ và tìm về bờ .

     Tình yêu vẫn xoành xoạch là đề tài quyến rũ với mọi thế hệ để mọi người đi tìm lời trả lời cho ẩn số tình yêu trong một hành trình tìm kiếm ko mỏi mệt. sống là được yêu, yêu là sống hết mình với cuộc đời vốn rất nhiều mến thương này.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 5

     Xuân Quỳnh thuộc một số những thi sĩ lớp đầu tiêu biểu của thế hệ các thi sĩ trẻ trưởng thành trong thời kì chống Mĩ cứu nước. Nhận xét về tiếng nói thơ của nữ sĩ, giáo sư Chu Văn Sơn cho rằng: “Thơ Xuân Quỳnh là thơ của một cánh chuồn chuồn bay tìm chỗ nương thân trong nắng nôi giông bão của cuộc đời…

     Toàn cầu thơ ca Xuân Quỳnh là sự tương tranh ko ngừng giữa khắc nghiệt và yên lành với những biểu thị sống động và biến hóa ko ngừng của chúng”. Và “Sóng” là một bài thơ hay, đã làm rõ những điểm sáng đó trong phong cách thơ Xuân Quỳnh, nhất là hai khổ thơ năm và sáu.

     Dù ko thể giải nghĩa được cội nguồn của tình yêu nhưng Xuân Quỳnh đã phát xuất hiện một tín hiệu cơ bản của tình yêu, nhất là lúc những tâm hồn yêu phải xa cách: Tình yêu luôn đồng hành cùng nỗi nhớ, và tương tư là căn bệnh phổ thông của tất cả những người đang yêu. Có nỗi nhớ tha thiết nhưng mà lặng thầm trong ca dao:

Nhớ người nào em những khóc thầm

Hai hàng nước mắt đầm đầm như mưa

Có nỗi nhớ được đo bằng ko gian:

Nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời

Có nỗi nhớ được đo bằng thời kì:

Sầu đong càng lắc càng đầy

Ba thu dọn lại một ngày dài ghê

Ở đây để diễn tả những xúc cảm nhung nhớ trong tình yêu, Xuân Quỳnh tiếp tục mượn hình tượng sóng:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Hình ảnh con sóng được điệp lại ba lần trong bốn dòng thơ giống nhau như những đợt sóng gối lên nhau, lập cập vươn tới bờ, như đoạn điệp khúc da diết của một bản tình khúc. Nghệ thuật đối đã đặt sóng vào những ko gian, thời kì không giống nhau.

     Dù trên mặt nước hay dưới lòng sâu, dù ngày hay đêm, con sóng luôn mang trong mình nỗi nhớ bờ da diết.

     Đó cũng là ẩn dụ về những đợt sóng lòng đang trào dâng trong trái tim người phụ nữ đang yêu, sóng nhớ bờ như em nhớ anh “ngày đêm ko ngủ được”, một nỗi nhớ bao trùm cả ko gian, đầy ắp theo thời kì, một nỗi nhớ cồn cào da diết, ko thể nào yên, ko thể nào nguôi, cứ cuồn cuộn, dạt dào như những con sóng triền miên vô hồi vô hạn.

     Và phải chăng, những rung cảm mãnh liệt của trái tim đã buộc lời thơ phải dài thêm ra để diễn tả cho thỏa cái ngút nghìn của nỗi nhớ:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     Đây là khổ thơ đặc trưng nhất trong bài thơ bởi nó kéo dài thêm hai dòng thơ. Xúc cảm thương nhớ trào dâng mãnh liệt đã làm ý thơ bị xô đẩy, phạm vi thơ phải lung lay. Sự xuất hiện của khổ thơ đặc trưng này đã tạo nên một liên tưởng lạ mắt: cả bài thơ là con sóng lớn, khổ thứ năm là đỉnh sóng và cũng là đỉnh điểm của xúc cảm.

     Mượn sóng để diễn tả nỗi nhớ đã là thâm thúy và mãnh liệt lắm nhưng với Xuân Quỳnh, điều đó dường như là chưa đủ, tác giả đã để cho nhân vật trữ tình trực tiếp đứng ra bộc bạch nỗi lòng mình.

     Nếu nỗi sóng nhớ bờ còn phân biệt ngày đêm thì nỗi em nhớ anh đã phá vỡ mọi giới hạn thời kì. Nỗi nhớ ko chỉ tồn tại trong ý thức nhưng mà còn trong cả tiềm thức, thậm chí có cảm giác nếu còn có một cõi nào nữa có thể tới được, Xuân Quỳnh sẽ tìm tới để được sống trọn vẹn với tình yêu. Ý thơ Xuân Quỳnh ở đây có gì thật gần với ca dao:

Khăn thương nhớ người nào

Khăn rơi xuống đất

Khăn thương nhớ người nào

Khăn vắt trên vai

Đèn thương nhớ người nào

Nhưng mà đèn ko tắt

Mắt thương nhớ người nào

Mắt ngủ ko yên

Đêm qua em những lo phiền

Lo vì một nỗi ko yên một bề

     Tác giả dân gian mượn “khăn, đèn, mắt” để diễn tả nỗi nhớ nhung khắc khoải của người con gái đang yêu, và cuối cùng ko cần một ẩn dụ, hoán dụ nào nữa, chính em đã trực tiếp bộc bạch nỗi lo lắng tơ duyên hạnh phúc.

     Tương tự tứ thơ của Xuân Quỳnh ko mới nhưng niềm khát khao phá vỡ mọi giới hạn để mở rộng chiều kích, biên độ của cuộc sống và tình yêu thì thực sự là táo tợn hiện đại.

     Quan niệm tình yêu của Xuân Quỳnh rất mới mẻ nhưng vẫn có gốc rễ rất sâu của đạo lý truyền thống:

Dẫu xuôi về phương Bắc

Dẫu ngược về phương Nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Dưới hình thức nói ngược, những câu thơ trên như thoáng qua một tẹo thử thách. Thông thường người ta nói “ngược về phương Bắc, xuôi về phương Nam”, Xuân Quỳnh nói trái lại với hàm ý sâu xa: Dù cuộc đời có điên đảo, dù vật đổi sao rời, dù xuôi hóa ngược, dù cho ở đâu, em như kim chỉ nam, em luôn hướng về anh – “một phương”.

     Xuân Quỳnh rất hiếm lúc quyết liệt trong thơ. Đây có nhẽ là lần thi sĩ tỏ ra quyết liệt nhất là để bảo vệ tình yêu chung tình. Nữ sĩ luôn biết vun vén chắt chiu để bảo vệ hạnh phúc đời thường. Thi sĩ chưa bao giờ kiêu sa để triết lý về tình yêu.

     Tình yêu vốn là đề tài muôn thuở của thơ ca. Trong tình yêu, con người luôn có nhu cầu được san sẻ, thổ lộ. Có thể nói, trong bài thơ này, với “Sóng”, Xuân Quỳnh đã tìm thấy một hình tượng nghệ thuật lạ mắt, thích hợp để nói lên một cách đầy đủ và chân thực những biểu thị nhiều chủng loại trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

Phân tích khổ 5, 6 bài Sóng học trò giỏi – Bài mẫu 6

     “Sóng” của Xuân Quỳnh (1942 – 1988) là một bài thơ tình rất đẹp. Vẻ đẹp của một tâm hồn khát khao mến thương trong mối tình đầu rộn rực của thiếu nữ. Vẻ đẹp của nhạc; nhạc của lòng cũng là nhạc của thơ, nhạc của sóng reo, sóng vỗ. Vẻ đẹp của men say tình ái được cất lên thành lời ca ngọt ngào, tha thiết biết bao:

Con sóng dưới lòng

Hướng về anh một phương

     Hình tượng “sóng” đầy thi vị. Bất kỳ ở đâu, dù ở “dưới lòng sâu” hay ở “trên mặt nước”, thì sóng vẫn “nhớ bờ”. Dù cả trong ngày và trong đêm dài vắng vẻ, sóng vẫn “ko ngủ được”. Các động từ – vị ngữ: “nhớ bờ”, “ko ngủ được” đã được nữ sĩ dùng rất đắt, tinh tế và biểu cảm, mang lại cho ta bao xúc cảm đẹp về tình yêu:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm ko ngủ được

     Nỗi nhớ đó rất mãnh liệt. Dù ở ko gian nào “dưới lòng sâu hay “trên mặt nước”, dù ở thời kì nào “ngày” cũng như “đêm”, sóng vẫn “nhớ”, sóng vẫn canh cánh, thao thức “ko ngủ được”.

     Lấy ko gian và thời kì để “đo” nỗi nhớ của em, tác giả đã trình bày một cách thâm thúy một tâm hồn xoành xoạch trằn trọc, khát khao được mến thương. Sóng đã được nhân hóa mang hồn em và tình em. Từ cảm “ôi” xuất hiện trong đoạn thơ như một tiếng lòng chấn động rung lên: “Ôi con sóng nhớ bờ…”.

     Từ hiện tượng sóng vỗ xôn xao suốt hôm sớm trên đại dương, nữ sĩ liên tưởng tới tình cảm của thiếu nữ:

Lòng em nhớ tới anh

Cả trong mơ còn thức

     “Cả trong mơ” và cả lúc “còn thức”, trong thực và trong mộng, em vẫn “nhớ tới anh”. Hình bóng chàng trai – người yêu đã choáng ngợp tâm hồn cô gái. Yêu là sự hòa nhập hai tâm hồn.

     Sóng trên đại dương là biểu tượng cho sự sống muôn thuở, cũng như tình yêu của “em” đối với “anh” mãi mãi là nỗi khát khao thương nhớ, mong đợi, trong ko gian, trong thời kì, và “cả trong mơ còn thức”. Xuân Quỳnh đã có một cách nói mới mẻ, một cách diễn tả lạ mắt lúc trình bày nỗi nhớ trong tình yêu, của “em”. Ta hãy trở về với ca dao:

Nhớ người nào em những khóc thầm

Hai hàng nước mắt đầm đầm như mưa

Hay:

Nhớ người nào bổi hổi bổi hổi

Như đứng đống lửa, như ngồi đống than

Hay:

Nhớ người nào nhớ mãi thế này?

Nhớ đêm quên ngủ, nhớ ngày quên ăn

     Qua đó, ta mới cảm thấy cái ý vị đặm đà của ngôn từ, cái xúc cảm nồng thắm của tâm hồn thiếu nữ: “Lòng em nhớ tới anh – Cả trong mơ còn thức”.

     Tình yêu xoành xoạch đối diện với bao thử thách, trong đó có sự cách trở về thời kì và ko gian. Sự cách trở đó đã làm cho tâm hồn thiếu nữ, tâm hồn “em” thêm đẹp, đinh ninh lời thề nguyền “Trăm năm một chữ đồng tới xương” (Truyện Kiều).

     Lứa đôi ngày xưa, với sức mạnh của tình yêu, họ quyết tâm vượt qua mọi thử thách “Tam tứ núi cũng trèo, ngũ lục sông cũng lội, thất bát đèo cũng qua” để được sống dưới một mái ấm hạnh phúc đời đời kiếp kiếp bên nhau.

     Với “em” thì dù đi đâu, dù có lên thác xuống ghềnh, “Dẫu xuôi về phương Bắc – Dẫu ngược phương Nam” trong bom đạn thời chiến tranh chống Mỹ (1967), lòng em vẫn “Hướng về anh một phương”, hướng về “anh”, người nhưng mà “em” thương nhớ, đợi chờ:

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

     Các điệp ngữ: “dẫu xuôi về”, “dẫu ngược về”, “phương” (phương Bắc, phương Nam, một phương) đã liên kết với các từ ngữ: “Em cũng nghĩ”, “hướng về anh” làm cho niềm tin đợi chờ trong tình yêu được khẳng định một cách mạnh mẽ. Chữ “một” trong câu thơ “hướng về anh một phương” đã trình bày một tình yêu sắt son thủy chung.

     Có thể nói, đoạn thơ trên đây là một âm vang của tiếng sóng, là một khúc tâm tình của thiếu nữ trằn trọc, khát khao được mến thương gắn bó. Trái tim của thiếu nữ nồng nhiệt và thắm thiết biết bao! Sóng nhớ bờ, em nhớ anh là quy luật muôn thuở của tự nhiên, của sự sống và tình yêu.

     Xuân Quỳnh đã viết nên những vần thơ ngũ ngôn có nhạc điệu ngân vang tha thiết, có hình tượng sóng và hình tượng em rất đẹp. Các ẩn dụ và liên tưởng đầy tính nhân văn.

     Cấu trúc song hành (câu 1 với 2, câu 3, 4 với câu 7, 8) và các điệp ngữ (sóng… dẫu… về, phương) đã tạo nên âm điệu triền miên, liên miên như tiếng sóng vỗ xôn xao, bổi hổi trong lòng “em”.

     “Yêu là chết ở trong lòng một ít” – Ko! Với Xuân Quỳnh, thì tình yêu là “khát vọng, đã làm cho thiếu nữ hồn hậu hơn, cao quý hơn. Bởi lẽ:

Tình yêu là thế, em ơi!

Hai người nhưng mà hóa một người trăm năm…

                                         (Lạ chưa? – Tố Hữu)

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận