Phân tích khổ 3 Tây Tiến học sinh giỏi (hay nhất)

Tuyển tập Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi cực hay, cụ thể, đầy đủ nhất dành cho các bạn học trò giỏi và thầy cô giáo chuyên văn.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 1

     Có thể nói, chiến tranh và người lính luôn là đề tài muôn thuở trong sáng tác văn học. Nhiều bài thơ, tiểu thuyết đã vẽ lên bức tranh gian truân, nguy hiểm của cuộc kháng chiến và qua đó trình bày hình ảnh uy phong, kiên cường của người lính quân nhân cụ Hồ. Trong số những tác phẩm đấy, “Tây Tiến” của Quang Dũng là một bài thơ tiêu biểu viết về người lính trong kháng chiến chống Pháp với những vẻ đẹp quật cường và đáng tự hào.

     Bài thơ được sáng tác năm 1948 sau thắng lợi vẻ vang của chiến dịch thu đông Việt Bắc thu đông 1947. Tây Tiến là tên của một đội quân tranh đấu được thành lập nhằm phối hợp với quân nhân Lào để bảo vệ biên giới Việt-Lào. Địa bàn hoạt động của đội quân là ở miền tây các tỉnh từ Mai Châu, Hòa Bình xuống Thanh Hóa. Quang Dũng là đại đội trưởng của đội quân đấy. Năm 1947, ông chuyển đơn vị công việc và lúc nhớ về đồng chí cũ đã thôi thúc ông viết nên bài thơ “Tây Tiến” nghẹn ngào xúc cảm thân yêu.

     Bài thơ là một khúc ca vẻ vang vừa để mô tả những gian lao nhưng mà đoàn quân Tây Tiến phải đối đầu vừa để ngợi ca ý thức của những người lính dũng cảm. Trong đó, khổ ba được cho là khổ thơ mô tả rõ ràng và thâm thúy nhất hình ảnh người lính cụ Hồ.

     Mở đầu khổ thơ là dáng vẻ vẻ ngoài khác thường của đoàn quân.

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc


Quân xanh màu lá giữ oai hùm

     Mới đọc lên chắc hẳn nhiều người thấy sợ hãi với hình ảnh những cái đầu trọc lốc, ko có tóc. Nhìn họ đâu giống anh quân nhân truyền thống. Thoạt đầu, đoàn quân “ko mọc tóc” đấy mang tới cho người đọc một sự kinh rợn, xa cách. Tuy nhiên, lúc hiểu được ý nghĩa thật sự thì người nào cũng phải xót xa và nể sợ. Đoàn binh đấy đại đa số thời kì là hoạt động ở trong rừng với điều kiện thiếu thốn và nhiều dịch bệnh. Chính căn bệnh sốt rét nhưng lại ko có thuốc chữa đã làm họ bị rụng tóc và chẳng kịp mọc lên. Những mái tóc xanh mượt của những chàng thanh niên đã ko còn thay vào đó là cái đầu trọc lóc. Trong kháng chiến, họ đã phải chịu biết bao khó khăn, gian truân. Hiểu được điều đó, người nào cũng phải xót thương và thêm phần yêu quý những anh lính trẻ. Đoàn binh “ko mọc tóc” đấy, trong gian lao vẫn hừng hực khí thế và hiên ngang trước đất trời. Bước chân của họ vẻ vang, lẫm liệt trên mọi nẻo đường. Và trong những tháng ngày đấy, vì thiếu thốn tới tận miếng ăn nên họ gầy đi, xanh xao hơn. Bóng vía họ hòa cùng màu xanh của núi rừng để tạo nên khí thế oai hùm mạnh mẽ. Thi sĩ dùng hai hình ảnh đối lập hoàn toàn để nói lên sức mạnh và sự uy phong của người lính dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 2

     Có thể nói, nếu chọn năm tác giả tiêu biểu của thời kỳ văn học thời kì đầu kháng chiến chống Pháp, có thể ko có Quang Dũng nhưng nếu chọn năm bài thơ tiêu biểu, nhất mực Tây Tiến phải được nhắc tên, đứng ở hàng danh dự. Đọc Tây Tiến, chúng ta sống lại một thời lửa cháy cùng đoàn quân lừng tiếng đã đi vào lịch sử, chúng ta có thể quên một số câu thơ trong bài, nhưng ko thê quên được hình ảnh đoàn quân đấy:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành!

     Nếu như ở những đoạn thơ đầu, hình ảnh đoàn quân mới hiện lên qua nét vẽ gián tiếp – nói tới gian truân, hi sinh và địa bàn hoạt động – thì ở đây, đoàn quân đấy đã hiện lên với những nét vẽ cụ thể, gân guốc, rành mạch. Đã thành khuôn sáo lúc nói đến tới sự can trường của các chiến binh. Ở đây, ta tưởng như gặp một mô-típ như thế:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùng

     Nhưng trước hết, đây là những câu thơ tả thực – thực một cách trần truồng: chiến sĩ Tây Tiến hồi đấy hoạt động ở những vùng núi rừng hiểm trở, rừng thiêng nước độc, chết trận thì ít nhưng mà chết vì bệnh tật thì nhiều, có những con suối rửa chân rụng lông, gội đầu rụng tóc. “Quân xanh” ở đây có thể hiểu là xanh màu áo, xanh lá ngụy trang và xanh làn da vì thiếu máu. Những hình ảnh rất thực đó, vào bài thơ, với giọng điệu và cách diễn tả lãng mạn của Quang Dũng đã như mang nghĩa tượng trưng, rất có khí phách. Mười bốn chữ thơ nhưng mà chạm khắc vào lịch sử hình ảnh một đoàn quân phi thường, lạ mắt, không tiền khoáng hậu trong cuộc đời cũng như trong thơ ca. Đoàn quân của một thuở “xếp bút nghiêng lên đường chinh chiến” của các chàng trai Hà Nội kiêu hùng, hào hoa.
Vì vậy, khó khăn, gian truân là thế, nhưng các chiến binh Tây Tiến vẫn ko nguôi đi những tình cảm lãng mạn:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.

     “Mộng” và “mơ” cùa người lính được gửi về hai phương trời: biên thuỳ, nơi còn đầy bóng giặc – mộng làm thịt giặc lập công, và Hà Nội, quê hương dấu yêu – mơ những bóng vía thân yêu. “Dáng kiều thơm”, đấy là vầng sáng lung linh trong kí ức, “tố cáo” nét đa tình của người lính. Nhưng với các chiến sĩ Tây Tiến, nỗi nhớ đấy là sự thăng bằng, thư thái trong tâm hồn sau mỗi chặng hành quân vất vả, chứ ko phải để thối chí nản lòng. Vậy nhưng mà một thời, câu thơ “đẹp một cách lãng mạn” này đã làm cho tác giả của nó và chính bài thơ phải “trải bao gió dập, sóng dồn”.
Kim cổ chinh chiến kỉ nhân hồi – xưa nay đi mặt trận, mấy người nào trở về, các chiến sĩ Tây Tiến cũng ko khỏi tránh phải những mất mát, hi sinh.

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

     Sau những câu thơ rắn rỏi, xinh tươi, tới đây, âm điệu câu thơ chợt trầm và trùng xuống để độc giả thấy rõ hơn thực chất của sự việc. Hình như đây là một cảnh phim được cố ý quay chậm. Còn gì thiêng liêng và cao cả hơn sự hi sinh, chấp nhận gian truân của người lính. Trên đường hành quân người chiến sĩ Tây Tiến gặp biết bao ngôi “mồ viễn xứ” của những người con “chết xa nhà”. Nhưng các chiến sĩ ta nhìn thấy với đôi mắt thản nhiên, bởi họ đã chấp nhận điều đó. Một trong những động cơ thôi thúc họ lên đường là hình ảnh người người hùng da ngựa bọc thây nhưng mà họ tiếp thu được trong văn học sách vở. Một niềm say mê trong sáng pha chút lãng mạn.

     Hai câu thơ cuối tiếp tục âm hưởng bi tráng, tô đậm thêm sự mất mát hi sinh nhưng đó lại là một cái chết cao đẹp – cái chết bất tử của người lính Tây Tiến.

Áo bào thay chiếu anh về đất.

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

     Hai câu mới đọc qua tưởng như chỉ làm nhiệm vụ mô tả, thông báo phổ biến nhưng sức gợi thật lớn. Đâu đây vẫn như còn thấy những giọt nước mắt đọng sau hàng chữ. Hai câu thơ rắn rỏi nhưng mà cảm khái, thương cảm thật sâu xa. Làm sao có thể hững hờ trước cảnh “anh về đất”? “Anh về đất” là hóa thân cho dáng hình xứ sở, thực hiện xong nghĩa vụ vinh quang của mình. Tiếng gầm của sông Mã về xuôi như loạt đại bác rền vang, vĩnh biệt những người con yêu của nòi giống.

     Trước đây, lúc nhắc tới những dòng thơ này, người ta chỉ thấy những bộc lộ nào là “mộng rớt”, “buồn rơi” … nhưng thời kì đã khiến chúng ta nhìn đúng hơn vào thực chất, có thời đại đấy mới có văn học đấy.

     Tây Tiến là bài thơ, là tấm lòng của những người chiến binh Tây Tiến. Bài thơ có nhạc, họa; kế bên cái bi là cái hùng, kế bên mất mát, đau thương là niềm tự hào người hùng. Nửa thế kỉ đã qua, bài thơ ngày một thêm sáng giá và đoạn thơ khắc họa đoàn quân Tây Tiến đã trở thành một hoài niệm khó quên của một thời kì lịch sử hào hùng trong buổi đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 3

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học sinh giỏi nâng cao (ảnh 2)

     Quang Dũng là một trong những nghệ sĩ rất đa tài. Ông có thể vẽ tranh, làm thơ, ông còn biết sáng tác nhạc…Thơ ca của Quang Dũng nổi trội với một hồn thớ lãng mạng, hào hoa, thấm đượm tình nghĩa và ý thức dân tộc. Bài thơ Tây tiến là một trong những bài thớ trình bày cái tình đó của Quang Dũng

     Lúc đầu bài thơ có tên “Nhớ Tây Tiến”. Sau bỏ “Nhớ” giữ lại “Tây Tiến” vì Quang Dũng cho rằng bài thơ vốn đã tràn đầy nỗi nhớ, người đọc sẽ cảm thấy. Bài thơ được phát sinh trong những năm tháng ko thể nào quên, từ một môi trường sống và tranh đấu ko thể nào quên của cuộc đời người lính

     Bài thơ được viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh (Hà Tây), lúc Ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ là đoàn quân Tây Tiến. Bài thơ trình bày nỗi nhớ của tác giả về kỉ niệm với tự nhiên Tây Bắc và đơn vị cũ của mình. Trong tác phẩm, hình tượng những người lính Tây Tiến được trình bày rất rõ trong đoạn thơ thứ 3 của bài thơ:

‘Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành!’

     Đoàn quân Tây Tiến nơi lưu giữ trong trái tim Quang Dũng những tư tưởng tốt đẹp nhất của thời thanh xuân là đơn vị được thành lập năm 1947, Quang Dũng là đại đội trưởng. Đoàn quân có nhiệm vụ phối hợp với quân nhân Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào. Các chiến sĩ trong đội quân chủ yếu là những học trò, sinh viên, dân lao động thành thị thuộc mọi ngành nghề không giống nhau hợp thành một đội quân rất kết đoàn. Cuộc sống nơi chiến địa gian truân, thiếu thốn vỗ cùng nhưng trong họ vẫn luôn ngời sáng phẩm chất anh quân nhân cụ Hồ với ý thức lãng mạng, sáng sủa, ko sợ gian khố. Hình tượng người lính Tây Tiến xuất hiện với một vẻ đẹp đậm chất bi tráng:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gởi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

     Hình ảnh: “ko mọc tóc” gợi ra sự thực nghiệt ngã của hoàn cảnh sống và tranh đấu của các chiến sĩ Tây Tiến nhưng mang đậm chất khí chất ngang tàn. Hình ảnh “Quân xanh màu lá” với nghệ thuật đối lập “Ko mọc tóc”, “ quân xanh” – dữ oai hùm” gợi lên dáng vẻ xanh xao tiều tuỵ vì căn bệnh sốt rét . Tuy nhiên, hơn hết từ trong sâu thẳm con người họ vẫn toát lên dáng vẻ oai như những con hổ chốn rừng thiêng, làm nổi trội tính cách dũng cảm của người lính.

     Sự uy phong lẫm liệt còn được trình bày qua ánh mắt. “Mắt trừng” chính là ánh mắt dữ dội, rực cháy căm hờn, mang mộng ước làm thịt quân địch. Họ rất quả cảm, kiên cường, đứng trước mũi súng quân thù vẫn hiên ngang nhưng nét đẹp lãng mạng vẫn rất rõ nét, thâm thúy trong tâm tưởng họ: “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”,  Quang Dũng đã ko tiếc lời, ông đã dành những từ ngữ vô cùng trang trọng lúc nói về vẻ đẹp các cô gái Hà Nội: bên trong cái dáng vẻ oai hùng, dữ dằn là trái tim, là tâm hồn khát khao với cuộc đời: 

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Là những câu thớ trình bày thâm thúy Vẻ đẹp về sự hi sinh của người lính Tây Tiến. Các từ Hán Việt cổ truyền, trang trọng “biên thuỳ, mồ viễn xứ” tạo ko khí trang trọng, âm hưởng bi tráng làm giảm đi hình ảnh của những nấm mồ chiến sĩ nơi rừng hoang biên giớii lạnh lẽo, hoang vu. Vẻ đẹp bi tráng còn được trình bày qua khí phách người lính, lí tưởng người hùng lãng mạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, quyết tâm hiến dâng sự sống cho non sông:

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Từ ngữ ước lệ “Áo bào” gợi lên vẻ đẹp bi tráng của sự hi sinh: nhìn cái chết của đồng chí giữa chiến trường thành sự hi sinh rất sang trọng của người người hùng mặt trận. Giải pháp nói giảm: “anh về đất” làm vơi đi sự bi thương lúc nói về cái chết của người lính Tây Tiến. Giải pháp phóng đại: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành” để nói lên rằng tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc hùng tráng tống biệt người lính Tây Tiến. Người lính Tây Tiến ra đi trong khúc nhạc vĩnh hằng.

     Bằng những câu thơ mang âm hưởng bi tráng, đoạn thơ khắc họa chân dung người lính từ ngoại hình tới nội tâm, đặc trưng là tính cách hào hoa lãng mạn bi nhưng mà ko lụy. Những con người đã làm nên vẻ đẹp hào khí của một thời. Họ mang phẩm chất chung của người lính cụ Hồ.

     Bài thơ là khúc ca bi tráng và ý thức lãng mạn về hình tượng người lính Tây Tiến trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuy gian truân, thiếu thốn nhưng mà vẫn gợi lên phẩm chất người hùng hào hoa, lãng mạn.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 4

     Trên cái nền hùng vĩ, hiểm trở, dữ dội của núi rừng và duyên dáng thơ mộng, mỹ lệ của Tây Bắc, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng tập thể những người lính Tây tiến với một vẻ đẹp đầy tính chất bi tráng:

“Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm”

     Như ở trên đã thấy, cách tả cảnh của Quang Dũng đã lạ nhưng mà tới đây, cách tả người càng lạ hơn. Thơ ca thời kháng chiến lúc viết về người lính thường nói tới căn bệnh sốt rét hiểm nghèo. Chính Hữu trong bài thơ “Đồng chí” đã trực tiếp mô tả căn bệnh đấy:

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt rung người vầng tráng ướt mồ hôi”

     Còn ở đây, nhắc tới hình ảnh “Đoàn binh ko mọc tóc”, tác giả đã gợi lại hình ảnh anh “vệ trọc” một thời. Nhưng câu thơ còn có ý tả thực về một hiện thực trần truồng và khắc nghiệt: những con suối độc, những trận sốt rét rừng đã làm cho người lính xanh xao, rụng tóc. Hình ảnh lạ thường nhưng ko hề quái lạ. Người lính dù có tiều tụy nhưng vẫn ngời lên một phẩm chất xinh tươi, kiêu hùng: “ko mọc tóc” chứ ko phải là “tóc ko mọc”. “Ko mọc tóc” có vẻ như là ko thèm mọc tóc, ko cần mọc tóc… trình bày thái độ khinh thường nguy hiểm, vượt lên hoàn cảnh của người lính Tây tiến.
Ba tiếng “Dữ oai hùm” đặt cuối câu giống như tiếng dằn rất mạnh, khẳng định ý chí ngút trời, ý thức tranh đấu sục sôi của người lính. Câu thơ giống như cái hất đầu đầy tự hào, ngạo nghễ người lính Tây Tiến thử thách gian truân, thắng lợi gian truân, trở thành người người hùng. Trong bài thơ có một cái tên thành thị, tráng lệ: Hà Nội, nhưng đó ko phải là một cái mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc của độ cao bởi giấc mơ kia chính là một đỉnh điểm. Câu thơ diễn tả tinh tế sống động tâm lý của những người lính ra đi từ thủ đô. Hình ảnh Hà Nội và dáng kiều thơm hiện về trong đêm mơ ko làm cho họ nản lòng, thối chí nhưng mà trái lại là nguồn động viên, khích lệ đối với các chiến sĩ. Một thoáng kỉ niệm êm đềm trong sáng đấy đã tiếp sức cho họ trong trận đánh đấu gian nan. Nó là động lực ý thức giúp người lính băng qua những tháng ngày chiến tranh gian lao của đời mình.

     Bốn câu thơ tiếp theo, tác giả nhìn thẳng vào cái bi nhưng đem lại cho nó một vẻ hào hùng lẫm liệt và sang trọng:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

      Những từ Hán Việt cổ truyền trang trọng “biên thuỳ”, “viễn xứ” đã làm cho những nấm mồ chiến sĩ được vùi lấp vội vã nơi rừng hoang biên giới cũng trở thành những nấm mồ chí tôn nghiêm. Cái bi của câu trên được câu dưới nâng lên thành bi tráng bởi tư cách của người đã chết “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Đời xanh tuổi xanh biết bao hiệu là hoa mộng nhưng họ vui vẻ hiến dâng cho tổ quốc. Họ đi vào cái chết như đi vào một giấc ngủ nhẹ nhõm và thanh thản vô cùng. Nếu người tráng sĩ ngày xưa với hình ảnh “da ngựa bọc thây” đầy vinh quang thì người lính tây tiến với hình ảnh “áo bào thay chiếu” đấy sức mạnh ngợi ca. Thực tiễn, những người lính gục chết trên mặt trận nhiều lúc manh chiếu cũng ko có, huống chi là “áo bào”. Nhưng thái độ trân trọng, mến thương cùng cảm hứng lãng mạn đã tạo ra ở Quang Dũng một cái nhìn của chủ nghĩa người hùng cổ điển trước cái chết của người lính. Trong cách nhìn đấy, cái chết của người lính Tây tiến ko chìm trong cái lạnh lẽo như trong thơ của Đặng Trần Côn: “Hồn tử sĩ gió ù ù thổi” nhưng mà được bao bọc trong một âm hương hùng tráng: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

     Câu thơ vẻ vang như một khúc nhạc kì vĩ. Âm hưởng bi tráng của khúc chiêu hồn tử sĩ dội lên từ chữ “gầm”. Tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc dữ dội, oai hùng của nó, vừa là để tống biệt hồn người chiến sĩ về nơi vĩnh hằng, vừa nâng cái chết lên tầm sử thi hoành tráng. Các anh ra đi và lại trở về với đất mẹ, về với những người người hùng dân tộc đã ngã xuống, là tiếp nối truyền thống ông cha. Và phải chăng tiếng gầm của dòng sông Mã cũng chính là tiếng lòng của người còn sống? Bởi cái chết của đồng chí ko làm họ chùn bước nhưng mà chỉ làm tăng thêm lòng quả cảm và chí căm thù.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 5

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học sinh giỏi nâng cao (ảnh 3)

     Quang Dũng (1921 – 1988) là nghệ sĩ đa tài, có hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn và tài hoa, đặc trưng lúc ông viết về những người lính Tây Tiến và xứ Đoài quê mình. Trong các sáng tác của ông thì Tây Tiến là bài thơ xuất sắc nhất, tiêu biểu cho đời thơ, phong cách sáng tác của ông. Bài thơ được viết bằng văn pháp lãng mạn, sự thông minh về hình ảnh, tiếng nói, giọng điệu đã bộc lộ một nỗi nhớ thâm thúy da diết của tác giả về những người lính Tây Tiến quả cảm hào hoa và núi rừng miền Tây hùng vĩ, mĩ lệ. Có thể nói, nỗi nhớ da diết những người đồng chí Tây Tiến của Quang Dũng được lắng đọng trong tám câu thơ khắc họa bức chân dung người lính Tây Tiến:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tó

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Bài thơ Tây Tiến được in trong tập thơ “Mây đầu ô” (xuất bản năm 1986) nhưng trước đó đã được bao thế hệ người yêu thơ truyền tay tìm đọc. Tác giả sáng tác bài thơ này từ năm 1948 tại làng Phù Lưu Chanh lúc ông đã rời khỏi đoàn quân Tây Tiến chuyển sang hoạt động tại một đơn vị khác. Đơn vị quân đội Tây Tiến được thành lập năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với quân nhân Lào bảo vệ biên giới Việt Lào, đánh mất dần sinh lực Pháp tại Thượng Lào và miền Tây Bắc bộ Việt Nam. Địa bàn hoạt động của đoàn quân Tây Tiến khá rộng; chiến sĩ Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội, có nhiều học trò, sinh viên, trong đó có Quang Dũng. Họ sống và tranh đấu trong hoàn cảnh gian truân, thiếu thốn, bệnh sốt rét hoành hành nhưng vẫn sáng sủa và tranh đấu quả cảm. Hoạt động được hơn một năm thì đơn vị Tây Tiến trở về Hoà Bình thành lập trung đoàn 52. Lúc đầu, thi sĩ đặt tên tác phẩm là Nhớ Tây Tiến, nhưng sau đó lại đổi lại là Tây Tiến. Bài thơ được sáng tác dựa trên nỗi nhớ, hồi ức, kỉ niệm của Quang Dũng về đơn vị cũ. Thế nên toàn bài thơ là một nỗi nhớ cồn cào, tha thiết.
Bài thơ được tác giả phân thành 4 đoạn. Đoạn 1 bộc lộ nỗi nhớ những cuộc hành quân gian truân của đoàn quân Tây Tiến và quang cảnh tự nhiên miền Tây hùng vĩ, dữ dội, hoang vu. Đoạn 2 là những kỉ niệm đẹp về tình quân dân trong những đêm liên hoan và cảnh sông nước miền Tây thơ mộng. Đoạn 3 tái tạo lại chân dung người lính Tây Tiến. Đoạn 4 là lời thề gắn bó với Tây Tiến và miền Tây. Toàn bài thơ in đậm dấu ấn tài hoa, lãng mạn, phóng khoáng của hồn thơ Quang Dũng. Với tài năng và tâm hồn đấy, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng trên cái nền cảnh tự nhiên núi rừng miền Tây hùng vĩ, dữ dội, mĩ lệ.

     Nhớ Tây Tiến, Quang Dũng ko chỉ nhớ núi rừng nhưng mà còn nhớ những người đồng chí cùng trèo đèo lội suối, vượt qua vô vàn thử thách, vào sinh ra tử. Thi sĩ đã hồi ức và vẽ lại bức chân dung của họ với vẻ đẹp đậm chất bi tráng. Quang Dũng đã tuyển lựa những nét tiêu biểu nhất của những người lính Tây Tiến để tạc nên bức tượng đài tập thể, nói chung được gương mặt chung của cả đoàn quân.
Người lính đấy phải sống trong điều kiện sinh hoạt, tranh đấu thiếu thốn nên:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

     Hai câu thơ đã nói đến tới một hiện thực, đó là căn bệnh sốt rét hiểm nghèo nhưng mà người lính thường mắc phải. Thi sĩ Chính Hữu trong bài Đồng chí cũng nói đến tới căn bệnh này: “Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh-Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi”. Quang Dũng trong bài thơ cũng ko che giấu những gian truân, khó khăn, căn bệnh quái ác đó và sự hi sinh lớn lao của người lính tây tiến, nhưng hiện thực nghiệt ngã đấy lại được nhìn qua một tâm hồn lãng mạn. Những cái đầu cạo trọc để thuận tiện cho việc đánh giáp lá cà, những cái đầu bị rụng tóc, vẻ xanh xao vì đói khát, vì sốt rét của những người lính qua cái nhìn của Quang Dũng lại trở thành uy phong, dữ dằn, lẫm liệt như những con hổ chốn rừng thiêng.
Những người lính đấy một mặt đầy oai hùng, một mặt lại rộn rực tình mến thương:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”.

     Các chàng trai Tây Tiến với đôi mắt thao thức “trừng” lên quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ nhưng trái tim vẫn để dành chỗ cho những dáng kiều thơm chốn Hà thành, những người em, những người bạn gái thân yêu quê nhà. Quang Dũng với cái nhìn nhiều chiều, đã khắc hoạ chân dung người lính ko chỉ ở dáng vẻ bên ngoài nhưng mà còn trình bày được toàn cầu nội tâm, tâm hồn mộng mơ lãng mạn, phong phú của họ.

     Trong chiến tranh, mất mát hi sinh là ko tránh khỏi. Quang Dũng đã nêu lên hiện thực này ko che giấu theo cách riêng của ông:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”.

     Những từ Hán Việt cổ truyền, trang trọng: “biên thuỳ”, “mồ”, “viễn xứ”, “chiến trường” liên kết với từ láy “tản mạn” đã làm giảm nhẹ yếu tố bi thương, làm những đau thương vì mất mát lắng xuống. Điều nổi trội lên là vẻ đẹp lãng mạn của lí tưởng quên mình, xả thân vì Tổ quốc của những người lính Tây Tiến. Cách nói “chẳng tiếc đời xanh” vang lên khẳng khái khẳng định vẻ đẹp hào hùng của các chàng trai Tây Tiến.
Hai câu thơ:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Nhắc tới một sự thực bi thương: những người lính Tây Tiến gục ngã bên đường hành quân tranh đấu ko có tới cả manh chiếu bó thân, qua cái nhìn của Quang Dũng lại được bọc trong những tấm áo bào sang trọng mang dáng dấp của những tráng sĩ oai hùng thuở xưa, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng. Cách nói giảm “anh về đất” làm vợi đi cái bi thương, rồi cái bi đấy bị lấn lướt hẳn đi trong tiếng gầm thét dữ dội của sông Mã. Quang Dũng đã mượn âm thanh của dòng sông, của tự nhiên, của hồn thiêng Tây Bắc để nói lời từ biệt, lời hàm ơn ngợi ca đồng chí. Câu thơ mang âm hưởng vừa dữ dội, vừa hào hùng làm cho sự hi sinh của người lính ko hề bi quan nhưng mà thấm đẫm ý thức bi tráng. Bài thơ khép lại bằng bốn câu thơ có nhịp độ chậm, giọng thơ buồn, nhưng vong linh của đoạn thơ vẫn toát lên vẻ hào hùng. Quang Dũng và cả đoàn quân Tây Tiến nguyện thề “Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi” trình bày quyết tâm gắn bó máu thịt với những ngày những nơi nhưng mà đoàn quân đã đi qua. Tây Tiến mùa xuân đấy đã trở thành một thời khắc một đi ko trở lại của lịch sử. Lịch sử dân tộc sẽ ko bao giờ lặp lại cái thời mộng mơ, lãng mạn hào hùng tới nhường đấy trong hoàn cảnh khó khăn, gian truân, khốc liệt tới tương tự.

     Đoạn thơ thứ ba có giọng điệu chủ đạo là trang trọng, trình bày tình cảm đau thương vô hạn và sự trân trọng, kính cẩn của thi sĩ trước sự hy sinh của đồng chí. Đoạn thơ với, cảm hứng lãng mạn, ngòi bút sắc sảo, táo tợn, trên nền hiện thực nghiệt ngã đã chạm khắc chân dung tập thể những người lính Tây tiến đậm chất bi tráng. Quang Dũng qua khổ thơ này đã bộc lộ thâm thúy sự gắn bó, ám ảnh, ghi nhớ hình ảnh về đồng chí những ngày gian truân nơi núi rừng miền tây.

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất)

Video về: Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất)

Wiki về Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất)

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất) -

Tuyển tập Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi cực hay, cụ thể, đầy đủ nhất dành cho các bạn học trò giỏi và thầy cô giáo chuyên văn.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 1

     Có thể nói, chiến tranh và người lính luôn là đề tài muôn thuở trong sáng tác văn học. Nhiều bài thơ, tiểu thuyết đã vẽ lên bức tranh gian truân, nguy hiểm của cuộc kháng chiến và qua đó trình bày hình ảnh uy phong, kiên cường của người lính quân nhân cụ Hồ. Trong số những tác phẩm đấy, “Tây Tiến” của Quang Dũng là một bài thơ tiêu biểu viết về người lính trong kháng chiến chống Pháp với những vẻ đẹp quật cường và đáng tự hào.

     Bài thơ được sáng tác năm 1948 sau thắng lợi vẻ vang của chiến dịch thu đông Việt Bắc thu đông 1947. Tây Tiến là tên của một đội quân tranh đấu được thành lập nhằm phối hợp với quân nhân Lào để bảo vệ biên giới Việt-Lào. Địa bàn hoạt động của đội quân là ở miền tây các tỉnh từ Mai Châu, Hòa Bình xuống Thanh Hóa. Quang Dũng là đại đội trưởng của đội quân đấy. Năm 1947, ông chuyển đơn vị công việc và lúc nhớ về đồng chí cũ đã thôi thúc ông viết nên bài thơ “Tây Tiến” nghẹn ngào xúc cảm thân yêu.

     Bài thơ là một khúc ca vẻ vang vừa để mô tả những gian lao nhưng mà đoàn quân Tây Tiến phải đối đầu vừa để ngợi ca ý thức của những người lính dũng cảm. Trong đó, khổ ba được cho là khổ thơ mô tả rõ ràng và thâm thúy nhất hình ảnh người lính cụ Hồ.

     Mở đầu khổ thơ là dáng vẻ vẻ ngoài khác thường của đoàn quân.

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc


Quân xanh màu lá giữ oai hùm

     Mới đọc lên chắc hẳn nhiều người thấy sợ hãi với hình ảnh những cái đầu trọc lốc, ko có tóc. Nhìn họ đâu giống anh quân nhân truyền thống. Thoạt đầu, đoàn quân “ko mọc tóc” đấy mang tới cho người đọc một sự kinh rợn, xa cách. Tuy nhiên, lúc hiểu được ý nghĩa thật sự thì người nào cũng phải xót xa và nể sợ. Đoàn binh đấy đại đa số thời kì là hoạt động ở trong rừng với điều kiện thiếu thốn và nhiều dịch bệnh. Chính căn bệnh sốt rét nhưng lại ko có thuốc chữa đã làm họ bị rụng tóc và chẳng kịp mọc lên. Những mái tóc xanh mượt của những chàng thanh niên đã ko còn thay vào đó là cái đầu trọc lóc. Trong kháng chiến, họ đã phải chịu biết bao khó khăn, gian truân. Hiểu được điều đó, người nào cũng phải xót thương và thêm phần yêu quý những anh lính trẻ. Đoàn binh “ko mọc tóc” đấy, trong gian lao vẫn hừng hực khí thế và hiên ngang trước đất trời. Bước chân của họ vẻ vang, lẫm liệt trên mọi nẻo đường. Và trong những tháng ngày đấy, vì thiếu thốn tới tận miếng ăn nên họ gầy đi, xanh xao hơn. Bóng vía họ hòa cùng màu xanh của núi rừng để tạo nên khí thế oai hùm mạnh mẽ. Thi sĩ dùng hai hình ảnh đối lập hoàn toàn để nói lên sức mạnh và sự uy phong của người lính dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 2

     Có thể nói, nếu chọn năm tác giả tiêu biểu của thời kỳ văn học thời kì đầu kháng chiến chống Pháp, có thể ko có Quang Dũng nhưng nếu chọn năm bài thơ tiêu biểu, nhất mực Tây Tiến phải được nhắc tên, đứng ở hàng danh dự. Đọc Tây Tiến, chúng ta sống lại một thời lửa cháy cùng đoàn quân lừng tiếng đã đi vào lịch sử, chúng ta có thể quên một số câu thơ trong bài, nhưng ko thê quên được hình ảnh đoàn quân đấy:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành!

     Nếu như ở những đoạn thơ đầu, hình ảnh đoàn quân mới hiện lên qua nét vẽ gián tiếp – nói tới gian truân, hi sinh và địa bàn hoạt động – thì ở đây, đoàn quân đấy đã hiện lên với những nét vẽ cụ thể, gân guốc, rành mạch. Đã thành khuôn sáo lúc nói đến tới sự can trường của các chiến binh. Ở đây, ta tưởng như gặp một mô-típ như thế:

Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùng

     Nhưng trước hết, đây là những câu thơ tả thực – thực một cách trần truồng: chiến sĩ Tây Tiến hồi đấy hoạt động ở những vùng núi rừng hiểm trở, rừng thiêng nước độc, chết trận thì ít nhưng mà chết vì bệnh tật thì nhiều, có những con suối rửa chân rụng lông, gội đầu rụng tóc. “Quân xanh” ở đây có thể hiểu là xanh màu áo, xanh lá ngụy trang và xanh làn da vì thiếu máu. Những hình ảnh rất thực đó, vào bài thơ, với giọng điệu và cách diễn tả lãng mạn của Quang Dũng đã như mang nghĩa tượng trưng, rất có khí phách. Mười bốn chữ thơ nhưng mà chạm khắc vào lịch sử hình ảnh một đoàn quân phi thường, lạ mắt, không tiền khoáng hậu trong cuộc đời cũng như trong thơ ca. Đoàn quân của một thuở “xếp bút nghiêng lên đường chinh chiến” của các chàng trai Hà Nội kiêu hùng, hào hoa.
Vì vậy, khó khăn, gian truân là thế, nhưng các chiến binh Tây Tiến vẫn ko nguôi đi những tình cảm lãng mạn:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.

     “Mộng” và “mơ” cùa người lính được gửi về hai phương trời: biên thuỳ, nơi còn đầy bóng giặc – mộng làm thịt giặc lập công, và Hà Nội, quê hương dấu yêu – mơ những bóng vía thân yêu. “Dáng kiều thơm”, đấy là vầng sáng lung linh trong kí ức, “tố cáo” nét đa tình của người lính. Nhưng với các chiến sĩ Tây Tiến, nỗi nhớ đấy là sự thăng bằng, thư thái trong tâm hồn sau mỗi chặng hành quân vất vả, chứ ko phải để thối chí nản lòng. Vậy nhưng mà một thời, câu thơ “đẹp một cách lãng mạn” này đã làm cho tác giả của nó và chính bài thơ phải “trải bao gió dập, sóng dồn”.
Kim cổ chinh chiến kỉ nhân hồi – xưa nay đi mặt trận, mấy người nào trở về, các chiến sĩ Tây Tiến cũng ko khỏi tránh phải những mất mát, hi sinh.

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

     Sau những câu thơ rắn rỏi, xinh tươi, tới đây, âm điệu câu thơ chợt trầm và trùng xuống để độc giả thấy rõ hơn thực chất của sự việc. Hình như đây là một cảnh phim được cố ý quay chậm. Còn gì thiêng liêng và cao cả hơn sự hi sinh, chấp nhận gian truân của người lính. Trên đường hành quân người chiến sĩ Tây Tiến gặp biết bao ngôi “mồ viễn xứ” của những người con “chết xa nhà”. Nhưng các chiến sĩ ta nhìn thấy với đôi mắt thản nhiên, bởi họ đã chấp nhận điều đó. Một trong những động cơ thôi thúc họ lên đường là hình ảnh người người hùng da ngựa bọc thây nhưng mà họ tiếp thu được trong văn học sách vở. Một niềm say mê trong sáng pha chút lãng mạn.

     Hai câu thơ cuối tiếp tục âm hưởng bi tráng, tô đậm thêm sự mất mát hi sinh nhưng đó lại là một cái chết cao đẹp – cái chết bất tử của người lính Tây Tiến.

Áo bào thay chiếu anh về đất.

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

     Hai câu mới đọc qua tưởng như chỉ làm nhiệm vụ mô tả, thông báo phổ biến nhưng sức gợi thật lớn. Đâu đây vẫn như còn thấy những giọt nước mắt đọng sau hàng chữ. Hai câu thơ rắn rỏi nhưng mà cảm khái, thương cảm thật sâu xa. Làm sao có thể hững hờ trước cảnh “anh về đất”? “Anh về đất” là hóa thân cho dáng hình xứ sở, thực hiện xong nghĩa vụ vinh quang của mình. Tiếng gầm của sông Mã về xuôi như loạt đại bác rền vang, vĩnh biệt những người con yêu của nòi giống.

     Trước đây, lúc nhắc tới những dòng thơ này, người ta chỉ thấy những bộc lộ nào là “mộng rớt”, “buồn rơi” … nhưng thời kì đã khiến chúng ta nhìn đúng hơn vào thực chất, có thời đại đấy mới có văn học đấy.

     Tây Tiến là bài thơ, là tấm lòng của những người chiến binh Tây Tiến. Bài thơ có nhạc, họa; kế bên cái bi là cái hùng, kế bên mất mát, đau thương là niềm tự hào người hùng. Nửa thế kỉ đã qua, bài thơ ngày một thêm sáng giá và đoạn thơ khắc họa đoàn quân Tây Tiến đã trở thành một hoài niệm khó quên của một thời kì lịch sử hào hùng trong buổi đầu cuộc kháng chiến chống Pháp.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 3

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học sinh giỏi nâng cao (ảnh 2)

     Quang Dũng là một trong những nghệ sĩ rất đa tài. Ông có thể vẽ tranh, làm thơ, ông còn biết sáng tác nhạc…Thơ ca của Quang Dũng nổi trội với một hồn thớ lãng mạng, hào hoa, thấm đượm tình nghĩa và ý thức dân tộc. Bài thơ Tây tiến là một trong những bài thớ trình bày cái tình đó của Quang Dũng

     Lúc đầu bài thơ có tên “Nhớ Tây Tiến”. Sau bỏ “Nhớ” giữ lại “Tây Tiến” vì Quang Dũng cho rằng bài thơ vốn đã tràn đầy nỗi nhớ, người đọc sẽ cảm thấy. Bài thơ được phát sinh trong những năm tháng ko thể nào quên, từ một môi trường sống và tranh đấu ko thể nào quên của cuộc đời người lính

     Bài thơ được viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh (Hà Tây), lúc Ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ là đoàn quân Tây Tiến. Bài thơ trình bày nỗi nhớ của tác giả về kỉ niệm với tự nhiên Tây Bắc và đơn vị cũ của mình. Trong tác phẩm, hình tượng những người lính Tây Tiến được trình bày rất rõ trong đoạn thơ thứ 3 của bài thơ:

‘Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành!’

     Đoàn quân Tây Tiến nơi lưu giữ trong trái tim Quang Dũng những tư tưởng tốt đẹp nhất của thời thanh xuân là đơn vị được thành lập năm 1947, Quang Dũng là đại đội trưởng. Đoàn quân có nhiệm vụ phối hợp với quân nhân Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào. Các chiến sĩ trong đội quân chủ yếu là những học trò, sinh viên, dân lao động thành thị thuộc mọi ngành nghề không giống nhau hợp thành một đội quân rất kết đoàn. Cuộc sống nơi chiến địa gian truân, thiếu thốn vỗ cùng nhưng trong họ vẫn luôn ngời sáng phẩm chất anh quân nhân cụ Hồ với ý thức lãng mạng, sáng sủa, ko sợ gian khố. Hình tượng người lính Tây Tiến xuất hiện với một vẻ đẹp đậm chất bi tráng:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gởi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

     Hình ảnh: “ko mọc tóc” gợi ra sự thực nghiệt ngã của hoàn cảnh sống và tranh đấu của các chiến sĩ Tây Tiến nhưng mang đậm chất khí chất ngang tàn. Hình ảnh “Quân xanh màu lá” với nghệ thuật đối lập “Ko mọc tóc”, “ quân xanh” – dữ oai hùm” gợi lên dáng vẻ xanh xao tiều tuỵ vì căn bệnh sốt rét . Tuy nhiên, hơn hết từ trong sâu thẳm con người họ vẫn toát lên dáng vẻ oai như những con hổ chốn rừng thiêng, làm nổi trội tính cách dũng cảm của người lính.

     Sự uy phong lẫm liệt còn được trình bày qua ánh mắt. “Mắt trừng” chính là ánh mắt dữ dội, rực cháy căm hờn, mang mộng ước làm thịt quân địch. Họ rất quả cảm, kiên cường, đứng trước mũi súng quân thù vẫn hiên ngang nhưng nét đẹp lãng mạng vẫn rất rõ nét, thâm thúy trong tâm tưởng họ: “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”,  Quang Dũng đã ko tiếc lời, ông đã dành những từ ngữ vô cùng trang trọng lúc nói về vẻ đẹp các cô gái Hà Nội: bên trong cái dáng vẻ oai hùng, dữ dằn là trái tim, là tâm hồn khát khao với cuộc đời: 

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Là những câu thớ trình bày thâm thúy Vẻ đẹp về sự hi sinh của người lính Tây Tiến. Các từ Hán Việt cổ truyền, trang trọng “biên thuỳ, mồ viễn xứ” tạo ko khí trang trọng, âm hưởng bi tráng làm giảm đi hình ảnh của những nấm mồ chiến sĩ nơi rừng hoang biên giớii lạnh lẽo, hoang vu. Vẻ đẹp bi tráng còn được trình bày qua khí phách người lính, lí tưởng người hùng lãng mạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, quyết tâm hiến dâng sự sống cho non sông:

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Từ ngữ ước lệ “Áo bào” gợi lên vẻ đẹp bi tráng của sự hi sinh: nhìn cái chết của đồng chí giữa chiến trường thành sự hi sinh rất sang trọng của người người hùng mặt trận. Giải pháp nói giảm: “anh về đất” làm vơi đi sự bi thương lúc nói về cái chết của người lính Tây Tiến. Giải pháp phóng đại: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành” để nói lên rằng tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc hùng tráng tống biệt người lính Tây Tiến. Người lính Tây Tiến ra đi trong khúc nhạc vĩnh hằng.

     Bằng những câu thơ mang âm hưởng bi tráng, đoạn thơ khắc họa chân dung người lính từ ngoại hình tới nội tâm, đặc trưng là tính cách hào hoa lãng mạn bi nhưng mà ko lụy. Những con người đã làm nên vẻ đẹp hào khí của một thời. Họ mang phẩm chất chung của người lính cụ Hồ.

     Bài thơ là khúc ca bi tráng và ý thức lãng mạn về hình tượng người lính Tây Tiến trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuy gian truân, thiếu thốn nhưng mà vẫn gợi lên phẩm chất người hùng hào hoa, lãng mạn.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 4

     Trên cái nền hùng vĩ, hiểm trở, dữ dội của núi rừng và duyên dáng thơ mộng, mỹ lệ của Tây Bắc, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng tập thể những người lính Tây tiến với một vẻ đẹp đầy tính chất bi tráng:

“Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm”

     Như ở trên đã thấy, cách tả cảnh của Quang Dũng đã lạ nhưng mà tới đây, cách tả người càng lạ hơn. Thơ ca thời kháng chiến lúc viết về người lính thường nói tới căn bệnh sốt rét hiểm nghèo. Chính Hữu trong bài thơ “Đồng chí” đã trực tiếp mô tả căn bệnh đấy:

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt rung người vầng tráng ướt mồ hôi”

     Còn ở đây, nhắc tới hình ảnh “Đoàn binh ko mọc tóc”, tác giả đã gợi lại hình ảnh anh “vệ trọc” một thời. Nhưng câu thơ còn có ý tả thực về một hiện thực trần truồng và khắc nghiệt: những con suối độc, những trận sốt rét rừng đã làm cho người lính xanh xao, rụng tóc. Hình ảnh lạ thường nhưng ko hề quái lạ. Người lính dù có tiều tụy nhưng vẫn ngời lên một phẩm chất xinh tươi, kiêu hùng: “ko mọc tóc” chứ ko phải là “tóc ko mọc”. “Ko mọc tóc” có vẻ như là ko thèm mọc tóc, ko cần mọc tóc… trình bày thái độ khinh thường nguy hiểm, vượt lên hoàn cảnh của người lính Tây tiến.
Ba tiếng “Dữ oai hùm” đặt cuối câu giống như tiếng dằn rất mạnh, khẳng định ý chí ngút trời, ý thức tranh đấu sục sôi của người lính. Câu thơ giống như cái hất đầu đầy tự hào, ngạo nghễ người lính Tây Tiến thử thách gian truân, thắng lợi gian truân, trở thành người người hùng. Trong bài thơ có một cái tên thành thị, tráng lệ: Hà Nội, nhưng đó ko phải là một cái mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc có thật trên đường Tây Tiến nhưng mà ở đây trở thành một mốc của độ cao bởi giấc mơ kia chính là một đỉnh điểm. Câu thơ diễn tả tinh tế sống động tâm lý của những người lính ra đi từ thủ đô. Hình ảnh Hà Nội và dáng kiều thơm hiện về trong đêm mơ ko làm cho họ nản lòng, thối chí nhưng mà trái lại là nguồn động viên, khích lệ đối với các chiến sĩ. Một thoáng kỉ niệm êm đềm trong sáng đấy đã tiếp sức cho họ trong trận đánh đấu gian nan. Nó là động lực ý thức giúp người lính băng qua những tháng ngày chiến tranh gian lao của đời mình.

     Bốn câu thơ tiếp theo, tác giả nhìn thẳng vào cái bi nhưng đem lại cho nó một vẻ hào hùng lẫm liệt và sang trọng:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

      Những từ Hán Việt cổ truyền trang trọng “biên thuỳ”, “viễn xứ” đã làm cho những nấm mồ chiến sĩ được vùi lấp vội vã nơi rừng hoang biên giới cũng trở thành những nấm mồ chí tôn nghiêm. Cái bi của câu trên được câu dưới nâng lên thành bi tráng bởi tư cách của người đã chết “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Đời xanh tuổi xanh biết bao hiệu là hoa mộng nhưng họ vui vẻ hiến dâng cho tổ quốc. Họ đi vào cái chết như đi vào một giấc ngủ nhẹ nhõm và thanh thản vô cùng. Nếu người tráng sĩ ngày xưa với hình ảnh “da ngựa bọc thây” đầy vinh quang thì người lính tây tiến với hình ảnh “áo bào thay chiếu” đấy sức mạnh ngợi ca. Thực tiễn, những người lính gục chết trên mặt trận nhiều lúc manh chiếu cũng ko có, huống chi là “áo bào”. Nhưng thái độ trân trọng, mến thương cùng cảm hứng lãng mạn đã tạo ra ở Quang Dũng một cái nhìn của chủ nghĩa người hùng cổ điển trước cái chết của người lính. Trong cách nhìn đấy, cái chết của người lính Tây tiến ko chìm trong cái lạnh lẽo như trong thơ của Đặng Trần Côn: “Hồn tử sĩ gió ù ù thổi” nhưng mà được bao bọc trong một âm hương hùng tráng: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

     Câu thơ vẻ vang như một khúc nhạc kì vĩ. Âm hưởng bi tráng của khúc chiêu hồn tử sĩ dội lên từ chữ “gầm”. Tự nhiên đã tấu lên khúc nhạc dữ dội, oai hùng của nó, vừa là để tống biệt hồn người chiến sĩ về nơi vĩnh hằng, vừa nâng cái chết lên tầm sử thi hoành tráng. Các anh ra đi và lại trở về với đất mẹ, về với những người người hùng dân tộc đã ngã xuống, là tiếp nối truyền thống ông cha. Và phải chăng tiếng gầm của dòng sông Mã cũng chính là tiếng lòng của người còn sống? Bởi cái chết của đồng chí ko làm họ chùn bước nhưng mà chỉ làm tăng thêm lòng quả cảm và chí căm thù.

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 5

Phân tích khổ 3 Tây Tiến học sinh giỏi nâng cao (ảnh 3)

     Quang Dũng (1921 – 1988) là nghệ sĩ đa tài, có hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn và tài hoa, đặc trưng lúc ông viết về những người lính Tây Tiến và xứ Đoài quê mình. Trong các sáng tác của ông thì Tây Tiến là bài thơ xuất sắc nhất, tiêu biểu cho đời thơ, phong cách sáng tác của ông. Bài thơ được viết bằng văn pháp lãng mạn, sự thông minh về hình ảnh, tiếng nói, giọng điệu đã bộc lộ một nỗi nhớ thâm thúy da diết của tác giả về những người lính Tây Tiến quả cảm hào hoa và núi rừng miền Tây hùng vĩ, mĩ lệ. Có thể nói, nỗi nhớ da diết những người đồng chí Tây Tiến của Quang Dũng được lắng đọng trong tám câu thơ khắc họa bức chân dung người lính Tây Tiến:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tó

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Bài thơ Tây Tiến được in trong tập thơ “Mây đầu ô” (xuất bản năm 1986) nhưng trước đó đã được bao thế hệ người yêu thơ truyền tay tìm đọc. Tác giả sáng tác bài thơ này từ năm 1948 tại làng Phù Lưu Chanh lúc ông đã rời khỏi đoàn quân Tây Tiến chuyển sang hoạt động tại một đơn vị khác. Đơn vị quân đội Tây Tiến được thành lập năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với quân nhân Lào bảo vệ biên giới Việt Lào, đánh mất dần sinh lực Pháp tại Thượng Lào và miền Tây Bắc bộ Việt Nam. Địa bàn hoạt động của đoàn quân Tây Tiến khá rộng; chiến sĩ Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội, có nhiều học trò, sinh viên, trong đó có Quang Dũng. Họ sống và tranh đấu trong hoàn cảnh gian truân, thiếu thốn, bệnh sốt rét hoành hành nhưng vẫn sáng sủa và tranh đấu quả cảm. Hoạt động được hơn một năm thì đơn vị Tây Tiến trở về Hoà Bình thành lập trung đoàn 52. Lúc đầu, thi sĩ đặt tên tác phẩm là Nhớ Tây Tiến, nhưng sau đó lại đổi lại là Tây Tiến. Bài thơ được sáng tác dựa trên nỗi nhớ, hồi ức, kỉ niệm của Quang Dũng về đơn vị cũ. Thế nên toàn bài thơ là một nỗi nhớ cồn cào, tha thiết.
Bài thơ được tác giả phân thành 4 đoạn. Đoạn 1 bộc lộ nỗi nhớ những cuộc hành quân gian truân của đoàn quân Tây Tiến và quang cảnh tự nhiên miền Tây hùng vĩ, dữ dội, hoang vu. Đoạn 2 là những kỉ niệm đẹp về tình quân dân trong những đêm liên hoan và cảnh sông nước miền Tây thơ mộng. Đoạn 3 tái tạo lại chân dung người lính Tây Tiến. Đoạn 4 là lời thề gắn bó với Tây Tiến và miền Tây. Toàn bài thơ in đậm dấu ấn tài hoa, lãng mạn, phóng khoáng của hồn thơ Quang Dũng. Với tài năng và tâm hồn đấy, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng trên cái nền cảnh tự nhiên núi rừng miền Tây hùng vĩ, dữ dội, mĩ lệ.

     Nhớ Tây Tiến, Quang Dũng ko chỉ nhớ núi rừng nhưng mà còn nhớ những người đồng chí cùng trèo đèo lội suối, vượt qua vô vàn thử thách, vào sinh ra tử. Thi sĩ đã hồi ức và vẽ lại bức chân dung của họ với vẻ đẹp đậm chất bi tráng. Quang Dũng đã tuyển lựa những nét tiêu biểu nhất của những người lính Tây Tiến để tạc nên bức tượng đài tập thể, nói chung được gương mặt chung của cả đoàn quân.
Người lính đấy phải sống trong điều kiện sinh hoạt, tranh đấu thiếu thốn nên:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

     Hai câu thơ đã nói đến tới một hiện thực, đó là căn bệnh sốt rét hiểm nghèo nhưng mà người lính thường mắc phải. Thi sĩ Chính Hữu trong bài Đồng chí cũng nói đến tới căn bệnh này: “Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh-Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi”. Quang Dũng trong bài thơ cũng ko che giấu những gian truân, khó khăn, căn bệnh quái ác đó và sự hi sinh lớn lao của người lính tây tiến, nhưng hiện thực nghiệt ngã đấy lại được nhìn qua một tâm hồn lãng mạn. Những cái đầu cạo trọc để thuận tiện cho việc đánh giáp lá cà, những cái đầu bị rụng tóc, vẻ xanh xao vì đói khát, vì sốt rét của những người lính qua cái nhìn của Quang Dũng lại trở thành uy phong, dữ dằn, lẫm liệt như những con hổ chốn rừng thiêng.
Những người lính đấy một mặt đầy oai hùng, một mặt lại rộn rực tình mến thương:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”.

     Các chàng trai Tây Tiến với đôi mắt thao thức “trừng” lên quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ nhưng trái tim vẫn để dành chỗ cho những dáng kiều thơm chốn Hà thành, những người em, những người bạn gái thân yêu quê nhà. Quang Dũng với cái nhìn nhiều chiều, đã khắc hoạ chân dung người lính ko chỉ ở dáng vẻ bên ngoài nhưng mà còn trình bày được toàn cầu nội tâm, tâm hồn mộng mơ lãng mạn, phong phú của họ.

     Trong chiến tranh, mất mát hi sinh là ko tránh khỏi. Quang Dũng đã nêu lên hiện thực này ko che giấu theo cách riêng của ông:

“Tản mạn biên thuỳ mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”.

     Những từ Hán Việt cổ truyền, trang trọng: “biên thuỳ”, “mồ”, “viễn xứ”, “chiến trường” liên kết với từ láy “tản mạn” đã làm giảm nhẹ yếu tố bi thương, làm những đau thương vì mất mát lắng xuống. Điều nổi trội lên là vẻ đẹp lãng mạn của lí tưởng quên mình, xả thân vì Tổ quốc của những người lính Tây Tiến. Cách nói “chẳng tiếc đời xanh” vang lên khẳng khái khẳng định vẻ đẹp hào hùng của các chàng trai Tây Tiến.
Hai câu thơ:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

     Nhắc tới một sự thực bi thương: những người lính Tây Tiến gục ngã bên đường hành quân tranh đấu ko có tới cả manh chiếu bó thân, qua cái nhìn của Quang Dũng lại được bọc trong những tấm áo bào sang trọng mang dáng dấp của những tráng sĩ oai hùng thuở xưa, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng. Cách nói giảm “anh về đất” làm vợi đi cái bi thương, rồi cái bi đấy bị lấn lướt hẳn đi trong tiếng gầm thét dữ dội của sông Mã. Quang Dũng đã mượn âm thanh của dòng sông, của tự nhiên, của hồn thiêng Tây Bắc để nói lời từ biệt, lời hàm ơn ngợi ca đồng chí. Câu thơ mang âm hưởng vừa dữ dội, vừa hào hùng làm cho sự hi sinh của người lính ko hề bi quan nhưng mà thấm đẫm ý thức bi tráng. Bài thơ khép lại bằng bốn câu thơ có nhịp độ chậm, giọng thơ buồn, nhưng vong linh của đoạn thơ vẫn toát lên vẻ hào hùng. Quang Dũng và cả đoàn quân Tây Tiến nguyện thề “Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi” trình bày quyết tâm gắn bó máu thịt với những ngày những nơi nhưng mà đoàn quân đã đi qua. Tây Tiến mùa xuân đấy đã trở thành một thời khắc một đi ko trở lại của lịch sử. Lịch sử dân tộc sẽ ko bao giờ lặp lại cái thời mộng mơ, lãng mạn hào hùng tới nhường đấy trong hoàn cảnh khó khăn, gian truân, khốc liệt tới tương tự.

     Đoạn thơ thứ ba có giọng điệu chủ đạo là trang trọng, trình bày tình cảm đau thương vô hạn và sự trân trọng, kính cẩn của thi sĩ trước sự hy sinh của đồng chí. Đoạn thơ với, cảm hứng lãng mạn, ngòi bút sắc sảo, táo tợn, trên nền hiện thực nghiệt ngã đã chạm khắc chân dung tập thể những người lính Tây tiến đậm chất bi tráng. Quang Dũng qua khổ thơ này đã bộc lộ thâm thúy sự gắn bó, ám ảnh, ghi nhớ hình ảnh về đồng chí những ngày gian truân nơi núi rừng miền tây.

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận