Phân tích bài Tây Tiến học sinh giỏi (hay nhất)

Tuyển tập Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi cực hay, cụ thể, đầy đủ nhất dành cho các bạn học trò giỏi và thầy cô giáo chuyên văn.

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 1

      Trong nền thơ ca kháng chiến Việt Nam thời kỳ 1945-1954 Quang Dũng là một trong những thi sĩ tiêu biểu. Ông là một thi sĩ đa tài, nổi trội hơn cả là lĩnh vực thơ văn với tập thơ nổi tiếng “Mây đầu ô”, trong đó rực rỡ hơn cả là bài thơ Tây Tiến.

      Bài thơ Tây Tiến trình bày nỗi nhớ của thi sĩ về tự nhiên Tây Bắc hùng vĩ nhưng lãng mạn, yên bình:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài khao sương lấp đoàn quân mỏi


Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

Bài thơ mở đầu bằng một nỗi nhớ:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”

      Thi sĩ gọi tên sông Mã – cong sông chảy qua một số tỉnh miền tây Thanh Hóa, là con sông gắn liền với cuộc trường chinh của người lính Tây Tiến. Do vậy cho nên trong cảm nhận của thi sĩ con sông như một chứng minh lịch sử, một người bạn đường trong suốt cuộc hành trình. Nhưng giờ “sông Mã xa rồi…” tất cả những kỷ niệm của một thời bão lửa đã lùi xa vào quá vãng. Tuy vậy nỗi nhớ về đồng chí vẫn luôn sốt dẻo, tươi nguyên như ngày nào để rồi tác giả phải thốt lên “Tây Tiến ơi”. Thi sĩ gọi tên đoàn quân Tây Tiến  như gọi tên những người thân yêu ruột thịt nhất của mình. Chỉ một từ “ơi” đấy thôi người đọc như cảm nhận được những xúc cảm dồn nén, những nỗi nhớ niềm thương tha thiết. cháy bỏng của thi sĩ. Cùng với nỗi nhớ về đoàn quân Tây Tiến là nỗi nhớ về rừng núi tự nhiên:

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

      Chỉ một dòng thơ thôi nhưng với điệp từ “nhớ” ta như thấu hiểu những xúc cảm trong lòng thi sĩ. Thi sĩ nhớ về cảnh sắc tự nhiên, nhớ về nơi in dấu bao bước chân của đoàn quân Tây Tiến với nỗi nhớ “chơi vơi”. Quang Dũng thật tài tình lúc đong đầy tất cả những cung bậc tình cảm, xúc cảm trong nỗi nhớ đấy. “Nhớ chơi vơi” đấy là nối nhớ ko rõ nét, ko xác định, khó nắm bắt, một nỗi nhớ khiến con người ta có thể thoát khỏi thực tại để chìm đắm trong những kỷ niệm ngày xưa. Trong ca dao cũng từng có những nỗi nhớ tương tự:

“Ra về nhớ mãi chơi vơi”

Hay Xuân Diệu cũng từng viết:

“Tương tu nâng lòng lên chơi vơi”

      Tuy vậy nỗi nhớ “chơi vơi” trong thơ Quang Dũng lại có sức ám ảnh thật lớn, đọng lại trong lòng người đọc một ấn tượng ko phai nhòa. Hai câu thơ mang chút gì đó bang khuâng, hoài niệm gợi lại những kỷ niệm thân yêu. Ta như thấu hiểu hơn tâm hồn của một nghệ sĩ, Quang Dũng dương như đang bứt mình khỏi thực tại để đắm chìm trong những nỗi nhớ “chơi vơi”.

      Từ nỗi nhớ đấy, hình ảnh đoàn quân Tây Tiến hiện về:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi”

      Biết bao địa danh được nhắc tới trong bài thơ, đã từng có ý kiến cho rằng: ‘những tên đất, tên làng, bao cái tên đọc lên nhưng muốn khóc”, đó là nơi đã in dấu bước chân nhưng đoàn quân từng đi qua mỗi một vùng đất, địa danh như nhân chứng sống cho cuộc hành trình của đoàn quân. Từ câu thơ trên ta như tưởng tượng được thật rõ nết cuộc hành trình. Đoàn quân Tây Tiến đi trong sương mù dày đặc của núi rừng, hình ảnh họ như chìm đi, ẩn hiện trong lớp sương huyền ảo. Hình ảnh “sương lấp” gợi sự khắc nghiệt của thời tiết, khí hậu miền tây. Trong suốt cuộc hành trình của mình họ phải đi trong sương mù dày đặc do đó ko tránh khỏi cảm giác mỏi mệt.

      Nếu như câu thơ trên thi sĩ đặc tả hoàn cảnh khắc nghiệt của thời tiết thì câu dưới lại phác họa vẻ đẹp cảnh sắc tự nhiên và tâm hồn người lính:

“Mường Lát hao về trong đêm hơi”

      Quang Dũng quả thực tài tình trong việc sử dụng từ ngữ. Nếu như bao người nói hoa nở thì thi sĩ lại nói “hoa về”, “hao về” là một sự nhân hóa lạ mắt khôn xiết. Những đóa hoa xuất hiện trong “đêm hơi”, xa lạ thay, sao ko phải là đêm sương? Phải chăng nếu trong đêm sương lạnh giá ta sẽ ko thể nhìn thấy hoa. Để rồi, thi sĩ để hoa về trong “đêm hơi”. Qua hai chữ “đêm hơi” ta như tưởng tượng ra một ko gian lung linh huyền ảo của núi rừng nơi đây. Trong ko gian đấy hoa muôn sắc màu trở nêm đẹp hơn, lộng lẫy hơn. Hai câu thơ như hai nết vẽ tương phản trình bày hai đỉnh điểm nổi trội của mảnh đất miền Tây khắc nghiệt thật đấy nhưng thơ mộng xinh xắn vô cùng. Và có nhẽ những người lính Tây Tiến hẳn phải tinh tết, lãng mạn lắm mới có thể cảm thu được vẻ đẹp của núi rừng nơi đây, Những trở ngại của hoàn cảnh sống ko làm mất đi ở họ nết phong phú trong toàn cầu tâm hồn. Tương tự, bốn câu thơ đầu của bài thơ đã trình bày được xúc cảm  của “Tây tiến” nhớ cảnh bao nhiêu thì nhớ người bấy nhiêu, đặc thù là nỗi nhớ đồng chí – những con người đã cùng nhau vào sinh ra tử, xông pha nơi trận mạc bão bùng.  

“Dốc lên khúc khửu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao nghìn thước xống

Nhà người nào Pha Luông Mưa Xa khơi”

      Bốn câu thơ được nhận định là những câu thơ tuyệt bút, trình bày sự tài hoa của Quang Dũng, phối thanh, gieo vần, sử dụng từ láy. Đồng thời đó chính là bắc tranh ký thác cảnh tự nhiên miền Tây hung vĩ, dữ dội vô cùng. Trong câu thơ thứ nhất mật độ thanh trắc dày đặc đã tạo nên cái trúc trắc, ko phẳng phiu trong từng câu chữ. Phải chăng đó là cái gồ ghề uốn khúc của tuyến đường. Các cặp từ “dốc” gợi hình ảnh những con dốc trùng điệp, gian nan, vất vả vô cùng. Và nếu như “khúc khửu” gợi những con dốc trắc trở gồ ghề thì “thăm thẳm” ko chỉ gợi độ cao nhưng còn gợi chút gì đó lạnh lẽo hẻo lánh bởi độ cao của vực sâu. Đường hành quân gian nan biết bao, ta như nghe thấy từng hơi thở gấp gáp, nhọc nhằn của những người lính. Họ đi trên đường hành quân nhưng như đang bồng bềnh giữa biển mây, mũi sung chạm trời. Câu thơ ko những gợi độ cao nhưng còn trình bày chút gì đó tinh nghịch, hồn nhiên, hóm hỉnh đầy chất lính. Tuyến đường giờ đây bỗng trở thành xa tít, nhưng chưa hết:

“Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống”

      Nhờ thơ đặt dấu phẩy giữa câu thơ hay chăng là 1 dụng ý nghệ thuật, dấu phẩy đấy làm cho câu thơ như gập làm đôi để ta tưởng tượng về một tuyến đường gấp khúc với muôn vàn gian nan trắc trở. Câu thơ được viết với thủ pháp nghệ thuật đối lập lạ mắt. Tuyến đường như gấp khúc nghìn thước, nghìn thước…Lên cao thì cao tít tắp nhưng xuống thì khiến người ta chóng mặt vì một bên là dốc cao thẳng đứng một bên là vực thẳm ko giới hạn. Rõ ràng tự nhiên tây bắc rất giữ dội, nó như thử thách lòng quả cảm, ý chí sắt đá của con người. Người lính Tây Tiến hẳn rất can trường, dũng cảm thì mới vượt qua những trắc trở đấy. Câu thơ dương như tả cảnh nhưng để tô đậm tầm vóc ý chí người lính Tây tiến.

      Nếu như ba câu thơ trên được gieo nhiều thanh trắc thì câu dưới lại được tạo nên bởi hàng loạt thanh bằng:

“Nhà người nào pha luông mưa xa khơi”

      Những người lính Tây tiến đôi lúc ngừng chân trên cuộc hành trình. Họ ngừng chân để hướng con mắt nhìn về những ngôi nhà sàn của nhân dân nếp mình trong những triền núi, thung lũng sâu xa. Đâu đó trên đường hành quân, những người lính nhần thấy những ngôi nhà sàn hình ảnh đấy dường như mang lại sự ấm lòng cho những người con nơi chiến trường khó khăn. 

      Quang Dũng đã mô tả rất chân thực cuộc hành quân của những người lính. Hình như những tên đất, tên làng kia đã trở thành quá đỗi thân thuộc với họ. Để rồi hình ảnh những người lính hiện lên thật ấn tượng.

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên sung mũ quên mất đời”

      Đã từng có người cho rằng, trong hai câu thơ này người lính gục sung nhưng ngủ nhưng cũng có ý kiến cho rằng người lính “ko bước nữa” đấy là họ hi sinh. Đặt trong chỉnh thể ta nên hiểu những người lính đã hi sinh. Sự hi sinh đấy của họ thanh thản, nhẹ nhõm. Với họ chết chỉ là đôi bàn chân ko bước nữa, chết chỉ là chìm sâu vào giấc ngủ. Người lính ở đây hi sinh trong tư thế hành quân: mũ vẫn trên đầu, sung vẫn cầm trên tay. Hình như ta đã từng bts gặp người lính hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ:

“Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun như lửa đạn cầu vồng”

                             (Lê Anh Xuân)

      Tuy chìm đắm trong tư thế hi sinh xinh xắn của những người lính nhưng hình ảnh cảnh sắc tự nhiên miền tây bắc vẫn ám ảnh trong tâm trí thi sĩ:

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm mường hịch cọp trêu người”

       Tự nhiên miền tây được mô tả qua âm thanh của tiếng tác gầm thét tiếng cọp trêu người, hai câu thơ gợi sự dữ dội của chốn rừng thiêng nước độc, thâm sâu cùng cốc. Đặc thù với những từ láy chỉ thời kì “chiều chiều, đêm đêm” người đọc dường như thấu hiểu phần nào nỗi khó khăn gian nan vất vả nhưng người lính Tây tiến phải trải qua. Tự nhiên miền tây bắc càng khắc nghiệt bao nhiêu thì những người lính càng can trường bấy nhiêu. Quang Dũng đẫ viết về cuộc hành quân của những người lính tây tiến bằng chính sụ thấu hiểu của một người từng trải.

“Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

      Trên đường hành quân người lính nhớ những bữa cơm ấm áp tình đồng chí, nhớ tới hương vị của tình quân dân. Mùa thơm nếp xôi vấn vít, vấn vị vào tâm trí con người. Hình như trong câu thơ của Quang Dũng ta vẫn cảm thu được mùi thơm của nếp xôi, kỷ niệm đã qua rồi ma như vẫn còn tươi mới đây thôi.

      Hai câu thơ khép lại với hình ảnh núi cao vực thẳm, mùi hương thơm của nếp xôi vương vấn để mở ra một thời kì khác trong đoạn tiếp theo:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo từ bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhác về Viên chăn xây hồn thơ”

      Đêm hội tràn đầy ánh sáng, ánh sáng của những bó đuốc như bông hoa lửa trong đêm tràn đầy màu sắc, sôi động, rộn ràng âm thanh của tiếng khèn man điệu. Nếu như cảnh sắc tự nhiên miền tây gợi cái hẻo lánh thâm u của núi rừng thì giờ đây tất cả đã lùi xa,. Những người lính được chìm đắm trong tiếng khèn man điệu, trong những điệu nhạc rộn ràng, tươi vui.

      Trong quang cảnh tự nhiên đất trời đấy, người lính Tây tiến hiện lên với vẻ đẹp hào hung và hào hoa:

“Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm”

      Tới đây hình ảnh người lính mới được hiện lên một cách trọn vẹn, thi sĩ sử dụng từ ‘đoàn binh” cùng nhịp thơ chắc khỏe mang đậm hào khí.

      Đoàn binh được mô tả hết sức dị thường: “Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc”, bệnh sốt rét đã làm cho tóc của những người linh ko mọc được. “Quân xanh màu lá” đây có thể hiểu là mày xanh của lá ngụy trang hay bệnh sốt rét đã làm cho nước da của người lính trở thành xanh xao.

      Phải chăng ta nên hiểu đó chính là những di chứng của bệnh sốt rét. Trên đường hành quân những người lính phải đi qua bao chốn rừng thiêng nước độc, thử hỏi làm sao họ tránh khỏi căn bệnh sốt rét quái lạ kia.

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Cái mộng ở đây chính là cái mộng tranh đấu lập công cho tổ quốc. Từ “Mắt trùng” gợi ý chí tranh đấu quyết tâm của  người lính Tây tiến, khát khao được xả thân vì từng tấc đất của quê hương tổ quốc..ánh lên khát vọng hoài bão lớn lao của tuổi xanh.

“Tản mạn biên giới mộ viễn xứ”

      Giữa lúc thơ ca thời kỳ khánh chiến chống pháp tránh nói về sự hi sinh mất mát thì Quang Dũng lại nói nhiều về điều đó, bởi chiến tranh nào tránh khỏi sự mất mát hi sinh. Trong câu thơ trên thi sĩ sử dụng nhiều từ hán việt  làm sang trọng cái chết của người lính. Nơi biên giới của tổ quốc có biết bao nấm mồ vô danh. Những người lính tây tiến là những người lính vô danh nhưng họ đã làm ra tổ quốc. Chính vì vậy lời thơ ko chùng xuống nhưng hào hung hơn ở những câu thơ tiếp theo:

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

      Câu thơ nói về cái đẹp trong lý tưởng sống của người lính tây tiến, các anh đã hiến dâng đời mình ko hề tiếc vì khúc khải hoàn ca của tổ quốc của dân tộc: “chẳng tiếc” vừa gợi sự ngang tang, khẩu khí, bất cần, câu thơ như một câu nói cửa mồm của người lính.

      Biết bao người đã ra đi, đã sống theo phương châm quyết tử cho tổ quốc quyết sinh đó là Vũ Xuân, là Đặng Thùy Trâm:

“chúng tôi đi ko tiếc đời mình

Nhưng tuổi 20 làm sao chẳng tiếc

Nhưng người nào cũng tiếc tuổi 20

Thì làm gì còn tổ quốc”

                                               (Trường ca những người đi tới biển)

      Những người lính đã hi sinh vì phương châm đấy, bởi vậy Quang Dũng đã tiễn đưa họ:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Tây tiến gầm lên khúc độc hành”

“áo bào” vốn là chiếc quan tài trọng vua ban cho chiến sĩ ngày xưa lúc ra trận. Thực tiễn những người lính tây tiến ko hề có áo bào bọc thây lúc khâm liệm. Trong tưởng tượng của Quang Dũng, các anh về với đất mẹ trong chiếc áo sang trọng của tráng sĩ ngày xưa. Hình ảnh áo bào đấy vừa làm sang trọng cái chết của người lính vừa xoa dịu những người còn sống. Lời thơ ko gợi sự bi quan, yếu mềm, đau thương dù là viết về sự hi sinh mất mát. Tiễn đưa người lính về với đất mẹ thân yêu có tiếng gầm của dòng sông Mã:

“Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

      Nếu như trong văn tế nghĩa sĩ Cần Duộc, văn tế Trương Quỳnh Như là tiếng khóc của con  người dành cho con người thì ở đâu Quang Dũng nói về tiếng khóc của tự nhiên. Đây chính là khúc tráng ca anh hung tử sĩ, một nghi tiết tiễn đưa rất thiêng liêng. Ko phải là tiếng khóc của con người nhưng là tiếng khóc của tự nhiên, những già nhưng các anh đã làm mãi trường tồn.

      Những người lính Tây tiến biết rằng ra đi sẽ chẳng ngày về, sẽ phải đối diện với tuyến đường thăm thẳm, chia phôi nhưng vẫn đi vì tổ quốc cần họ.

      Quang Dũng đã viết về người lính tây tiến với tất cả nỗi nhớ, niềm thương, sự ngưỡng mộ, sự tự hào xen lẫn niềm xót xa tiếc nuối. Thi sĩ viết bằng văn pháp hiện thực và lãng mạn nhưng nghiêng nhiều về lãng mạn. Bài thơ lạ mắt trong việc xây dựng hình ảnh, gieo vần, phối thanh, ngắt nhịp. Tất cả đã làm sống lại trong lòng người đọc một thời kỳ ko thể nào quên của dân tộc. Đọc Tây tiến ta sẽ thấu hiểu hơn vẻ đẹp của những người lính chống pháp, hiểu hơn về tổ quốc ta một thời kỳ trận mạc, hiểu hơn trị giá của hòa bình của sự mất mát hi sinh để ta trân trọng hơn những tháng ngày được sống trong độc lập, tự do hôm nay.

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 2

      Có những năm tháng đi vào lịch sử, trở thành kí ức ko bao giờ quên của biết bao thế hệ. Đó chính là những ngày tranh đấu khó khăn trong công cuộc giành lại hòa bình cho dân tộc, đó là hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Để lưu giữ những khoảnh khắc đó cho ko chỉ thế hệ đã qua nhưng còn cho cả thế hệ ngày nay, tương lai thì biết bao nhà văn, thi sĩ đã sáng tác nên những tác phẩm tái tạo lại những năm tháng đấy. Bài thơ Tây Tiến của thi sĩ Quang Dũng chính là một trong những tác phẩm đó.

      Thi sĩ Quang Dũng là một thanh niên trí thức Hà Nội, tài hoa và lãng mạn. Ông mang trong mình một niềm yêu nước thiết tha, mãnh liệt và tích cực tham gia vào cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến (1947-1948), Quang Dũng tham gia vào đoàn quân Tây Tiến và trở thành đại đội trưởng. Tây Tiến là tên một binh đoàn có nhiệm vụ bảo vệ biên giới Việt – Lào, làm mất dần sinh lực địch. Tại nơi rừng thiêng, nước độc họ phải chịu biết bao khó khăn, đương đầu với biết bao nguy hiểm. Tuy nhiên những người lính với phần đông là những chàng trai Hà Thành vẫn thản nhiên đương đầu, vất vả, cực nhọc nhưng ko làm mất đi chất người hùng, hào hoa lãng mạn trong con người họ.

      Bài thơ trước kia đã từng mang tên Nhớ Tây Tiến để nói lên cảm hứng về Tây Tiến bắt nguồn từ nỗi nhớ, kỷ niệm về một quãng thời kì tranh đấu, về một miền đất với những người đồng chí, với những người dân bản xứ. Tên gọi đấy nhiều hơn chữ “nhớ” nhưng lại nói chung chung tâm trạng, tình cảm của tác giả lúc viết lên tác phẩm này. Kỷ niệm gợi nhớ trước tiên về Tây Tiến chính là hình ảnh:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”

      Mặc dù nhan đề lược bỏ đi từ “nhớ” nhưng ở ngay hai câu thơ trước tiên chúng ta đã bắt gặp từ “nhớ” tới hai lần. Một nỗi nhớ ko được mô tả cụ thể ít nhiều nhưng “nhớ chơi vơi”. Từ “chơi vơi” được Quang Dũng sử dụng rất hay, rất đắt bởi có thể nói chung nên một nỗi nhớ ko định hình, ko định lượng. Nó vừa mang tới cho chúng ta cảm giác nhẹ thênh nhưng đồng thời cũng làm cho con người ta cảm thấy trĩu nặng trong lòng, sự băn khoăn tự răn bởi vì ko cân đo, đong đếm được. Với Quang Dũng thì đây là nỗi nhớ ám ảnh trong tâm trí khiến ông ko bao giờ có thể quên được.

      Nhắc tới Tây Tiến thì ko thể ko nhắc tới tự nhiên, núi rừng. Hình ảnh trước tiên nhưng thi sĩ nhớ tới đó chính là dòng sông Mã và ở mười bốn câu thơ đầu đã toát lên vẻ đẹp hùng vĩ và dữ dội của tự nhiên Tây Bắc. Trước tiên trình bày qua đoạn thứ nhất:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

      Một đoạn thơ ngắn ngủi với những từ ngữ trình bày rõ sự hiểm trở của núi rừng. Trên tuyến đường hành quân của các chiến sĩ, họ phải chịu nhiều khó khăn bởi địa hình “khúc khuỷu” với những dốc thăm thẳm. Câu thơ “Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống” được chia làm hai nửa và như xẻ đôi địa hình làm cho người đọc liên tưởng tới một tuyến đường với một bên là vách núi, một bên là vực sâu thăm thẳm. Chính cắt ngắt nhịp đó càng làm toát lên nỗi vất vả của người lính Tây Tiến. Trong bốn câu thơ trên có một hình ảnh mang đậm chất thơ đó là “súng ngửi trời”. Đứng trên địa hình trên cao, nơi mây mù che phủ, người lính hành quân với súng khoác trên vai, nòng súng chĩa lên trời khiến những người phía sau như thấy được súng đang “ngửi trời”. Qua bốn câu thơ ngắn ngủi với văn pháp lãng mạn, tác giả đã thành công dựng lên cảnh tự nhiên núi rừng Tây Bắc hiểm trở, hùng vĩ nhưng lại mang nét lãng mạn. Đối lập với cái dữ dội của dốc núi, vực thẳm là hình ảnh “Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”.

      Kế bên sự nguy hiểm về địa hình thì những người lính còn phải đương đầu với những nguy hiểm khác:

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

      Từ “chiều chiều”, “đêm đêm” gợi tới thời kì được lặp đi lặp lại liên tục chứ ko phải một sớm một chiều. Hai câu văn như chìm trong tiếng kêu man rợ, sự rình rập của thú dữ và có thể dọa nạt tới mạng sống bất kỳ lúc nào vậy.

      Văn pháp lãng mạn còn được trình bày qua việc khắc họa chân dung người lính Tây Tiến:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

      Chỉ hai câu thơ ngắn ngủi đã làm toát lên sự khốc liệt của trận đánh. Thi sĩ Quang Dũng đã ko giấu giếm sự hi sinh, mất nhưng nhưng thẳng thắn đương đầu. Trên tuyến đường hành quân khó khăn đấy, ko ít người đã hi sinh, ngã xuống. Sự hi sinh đấy được Quang Dũng khắc họa rất rực rỡ ko phải mất đi nhưng là “ko bước nữa”, “quên mất đời”. Nó giống như việc những người lính đã tranh đấu khó khăn, mỏi mệt và đã tới lúc “ngơi nghỉ” nhường bước cho đồng chí và những thế hệ sau họ bước tiếp.

      Tuy nhiên phải tới khổ thơ tiếp theo thì hình ảnh những người lính Tây Tiến mới càng trở thành rõ nét hơn. Giữa khó khăn, giữa hi sinh nhưng vẫn ko làm mờ đi nét hào hoa, lãng mạn của những người lính Tây Tiến giữa tự nhiên miền Tây:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ”

      Những câu thơ ngập tràn những âm thanh và hình ảnh sống động. Qua những vần thơ, tác giả đã ko thể nào kìm nén nỗi nhớ bâng khuâng, nhớ “chơi vơi” về một miền kí ức chất chưa đầy những kỷ niệm. Trên tuyến đường hành quân vất vả, khó khăn, những người lính có dịp được ngừng chân tại một bản làng. Nơi đó hiện lên một viễn cảnh sinh hoạt tập thể vui tươi, thắm thiết đó là đêm hội hoa chúc, là tiếng khèn, là những cô gái bản làng e ấp, hay đơn giản chỉ là những nắm cơm nếp xôi nhưng người dân bản làng đem tặng. Tất cả đều chứa chan tình cảm quân dân thắm thiết, làm vơi đi nỗi vất cả cực nhọc.

      Kế bên đời sống tình cảm đó thì hình ảnh những người lính Tây Tiến còn được khắc họa chân dung mang hình ảnh bi tráng giữa núi rừng:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Cách mô tả rất hóm hỉnh, tươi vui về nỗi gian truân, vát vả nhưng chính bản thân Quang Dũng cùng đồng chí đã trải qua. Giữa nơi rừng thiêng nước độc, ngoài việc phải đương đầu với địa hình hiểm trở, thú dữ thì họ còn phải đương đầu với căn bệnh sốt rét rừng hiểm ác. Chính vì căn bệnh đó khiến tóc họ ko thể mọc được, làn da xanh xao. Vẻ vẻ ngoài tưởng như tiều tụy, ốm yếu nhưng lại mang sức mạnh “dữ oai hùm” khiến quân địch sợ hãi.

      Căn bệnh sốt rét rừng đấy cũng trở thành nguyên nhân nhưng nhiều người lính ngã xuống:

“Tản mạn biên giới mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

      Những người lính Tây Tiến đều là những thanh niên tuổi đời còn trẻ nên được Quang Dũng gọi tên thành “đời xanh”. Họ rời xa quê hương với một lòng quyết tâm, chẳng ngại hi sinh, gian lao. Cách nói ước lệ “áo bào thay chiếu” như đang lãng mạn hóa sự hi sinh, các anh ngã xuống thậm chí manh chiếu để liệm cũng ko có chỉ có chiếc áo đang mặc. Đó vậy nhưng vẫn gợi lên cho người đọc sự hào hùng, uy phong. Thế rồi những mất mát, hi sinh đấy như được dồn nén, tích tụ và bột phát thành tiếng gầm rung trời, chuyển đất: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

      Qua bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng ta phần nào cảm nhận thâm thúy được cuộc hành quân khó khăn, những hi sinh thầm lặng của những người chiến sĩ. Cũng qua đó ta thấy được nét tinh tế, lãng mạn của một thi sĩ đồng thời là người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 3

      Quang Dũng là một người nghệ sĩ đa tài, ông ko chỉ đàn giỏi nhưng ông còn là một thi sĩ trong thời kì kháng chiến chống Pháp. Tên tuổi của Quang Dũng gắn liền với bài thơ Tây Tiến. Trước Tây Tiến Quang Dũng đã làm thơ và cũn có những bài thơ khá hay nhưng chỉ tới Tây Tiến thi sĩ mới ghi được dấu ấn trong mắt người đọc với phong cách thơ hồn hậu, trẻ trung. Bài thơ Tây Tiến trình bày nỗi nhớ của Quang Dũng về đơn vị cũ của mình. Bài được in trong tập  Mây đầu ô.

      Trước hết là bốn câu thở đầu tác giả mở ra một ko gian của Tây Tiến xưa kia. Những hình ảnh mang đầy những nỗi thương nhớ được thi sĩ nén vào từng câu thơ đấy:

“Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

      Ko gian của con sông Mã hiện lên mang đầy những nỗi nhớ. Nỗi nhớ đấy chính là nỗi nhớ về một thời đã xa bên đơn vị Tây Tiến của thi sĩ. Những tiếng gọi tha thiết thân yêu được cất lên vô cùng da diết. Ko chỉ là ko gian sông mã nhưng còn là ko gian của những cánh rừng. Có thể nói hình ảnh đoàn quân Tây Tiến được in dấu trên những góc suối nẻo rừng. Tất cả những ko gian đấy đều in dấu bước chân của họ và lúc nhớ về nó thi sĩ nhớ hết cả. Từ “ơi” ở câu thứ nhất hiệp vần với từ “chơi vơi” ở câu thứ hai mang tới sự vẻ vang. Ta cảm tưởng rằng nỗi nhớ kia như dội vào ko gian vọng về thời kì của những năm tháng tranh đấu kiên cường kia. Vần “ơi” mở rộng như càng trình bày được sự da diết trong nỗi nhớ đấy. Hai vị trí trước tiên được thi sĩ nhắc tới là Sài Khao và Mường Lát. Người chiến sĩ Tây Tiến ra đi từ lúc sương vẫn còn giăng mắc trên những cảnh vật và lúc về thì đêm đã lên hơi rồi. Cái từ “hơi” đấy cảm giác như nhẹ nhõm lắm. Phải chăng lúc cái mỏi mệt kia lúc về nghỉ lại cảm thấy nhẹ nhõm sau một ngày hành quân vậy. tác giả ko nói hoa nở nhưng nói hoa về, ko viết đêm sương nhưng lai viết đêm hơi. Như thế là thi sĩ đã chuyển từ toàn cầu thực sang toàn cầu ảo. Hình ảnh hoa kia ko chỉ là hoa nhưng hình như còn là hình bóng của con người, hay có thể còn là ngọn đuốc của các anh chiến sĩ Tây Tiến.

      Tới những câu thơ tiếp theo thi sĩ tiếp tục trình bày nỗi nhớ của mình qua hình ảnh những cuộc hành quân của đoàn quân Tây tiến. Đó là tất cả sự gian nan khó khăn trên tuyến đường hành quân đấy:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

      Những vần trắc chiếm hơn nữa số từ trong những câu thơ cho thấy sự gian nan khúc khuỷu của đường hành quân. Vẻ đẹp tự nhiên hùng vĩ hiện lên làm nổi trội ý chí quật cường của con người. Núi kia có cao nhưng ko cao hơn ngọn súng của các đồng chí. Hàng ngày họ phải leo lên rồi lại leo xuống ko biết bao nhiêu là núi. Hình ảnh cây súng chắc trong tay chĩa lên cao súng dường như đang chạm tới tận trời. Hình ảnh súng ngửi trời thật đẹp nó trình bày ý chí kiên cường vượt qua khó khăn của người chiến sĩ. Nghìn thước lên cao rồi lại nghìn thước xuống hiểm trở vô cùng. Những từ “thăm thẳm”, “ khúc khuỷu” trình bày sự hùng vĩ hiểm trở của núi rừng tây Bắc. Ko những thế thi sĩ ngắt nhịp câu thơ 4/3 trình bày được tâm trạng của thi sĩ như bẻ gãy làm đôi, sự đối lập trong cùng một câu thơ đã lột tả hết tuyến đường nhưng những chiến sĩ tây Tiến phải đi qua. Ko những thế câu thơ thứ tư thi sĩ lại kết cấu toàn những vần bằng. Có thể nói ở trên trúc trắc tới đâu thì ở dưới lại nhẹ nhõm tới đấy. Câu thơ như trình bày tâm trạng thoải mái nhẹ nhõm của những người chiến sĩ Tây Tiến sau những giờ phút gian nan trên những dốc những đèo tây Bắc. Những hạt mưa xa kia cảm tưởng như sương muối bồng bềnh. Có thể nói đây chính là những câu thơ tuyệt bút trong bài thơ Tây Tiến.

      Sáu câu thơ tiếp theo Quang Dũng trình bày chặng đường gian nan của đoàn quân Tây Tiến có những chiến sĩ đã ngã xuống, Tự nhiên Tây Bắc hiện lên trong những sự dữ dội của thú rừng:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu màu em thơm nếp xôi”

      Hình ảnh những người chiến sĩ ngã xuống được thi sĩ nói giảm nói tránh là dãi dầu ko bước nữa. Súng mũ ở đó anh gục lên nhưng quên mất đời. Đó là sự hi sinh thế nhưng với sự hồn hậu lãng mạn của mình thi sĩ nói giảm nó đi để ko thấy nhiều sự hi sinh mất mát. Tự nhiên Tây bắc lại hiện lên với những hình ảnh của buổi chiều những con thú dữ gầm thét, đêm tới thì cọp lại trêu người. Thi sĩ nói cọp trêu người cũng làm cho chúng ta sự trêu đùa của thi sĩ. Câu thơ như dí dỏm hơn trình bày sự dữ dội của tự nhiên nhưng ko quá khắc nghiệt. Trước nhưng nỗi nhớ đấy thi sĩ lại cất lên nỗi nhớ Tây Tiến với Mai Châu thắm đẫm tình quân dân với thơm nếp xôi và cơm lên khói. Thi sĩ ko dùng chữ ơi để trình bày nữa nhưng lại là nhớ ôi. Điều đó cho thấy thi sĩ đang nuối tiếc một thời đã qua.

      Tới những câu thơ tiếp theo tình quân dân keo sơn gắn bó được Quang Dũng nhắc tới nỗi nhớ của mình:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ”

      Sau những cuộc hành quân gian nan vất vả những người Tây Tiến lại được sống trong tình quân dân thăm thiết chân tình. Những hội hoa chúc được tổ chức cho những người chiến sĩ. Lúc đấy những cô gái Lào mang trên mình những bộ quần áo màu sắc rực rỡ khèn lên điệu nhạc thì nàng cũng e ấp múa. Thú vui đấy giống như những món quà dành cho những người chiến sĩ. Những ngọn hoa chúc lên đèn sáng bưng cả một khoảng ko gian những người chiến sĩ ngồi quây quần bên đồng lửa vỗ tay theo điệu khèn và ngắm những cô gái Lào nhảy múa.

      Cuộc vui thì bao giờ cũng phải chia tay, quy luật của cuộc sống ở thê nhưng ở đây chiến sĩ Tây Tiến ngơi nghỉ rồi thì cũng phải đi hành quân tiếp. Và lúc rời đi cảnh tượng chia tay diễn ra ở đây thật sự rất quyến luyến:

“Người đi Châu Mộc chiều sương đấy

Có thấy hồn lau nẻo bờ bến

Có thấy dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đung đưa”

      Một cảnh tượng quyến luyến chia tay. Sau những thú vui đấy chiều hôm đó những người chiến sĩ Tây Tiến lại lên đường. Người dân trình bày sự quyến luyến với những người chiến sĩ đấy lúc chia tay quyến luyến khó tả. Tới cảnh vật nơi đây cũng nhuốm màu tâm trạng chia ly. Lau như có hồn để nẻo về bờ bến. Dáng người dân trên con thuyền độc mộc nhưng đưa cành tay vẫy chào những người chiến sĩ đấy. Dòng nước hoa đung đưa như trình bày được cái hồn của cảnh vật, sự trôi chảy của tự nhiên kia chính là sự trôi chảy của thời kì. Cuộc vui hết thì người chiến sĩ cũng phải đi làm nhiệm vụ.

      Ko chỉ vậy Quang Dũng nhơ tới những hình ảnh của những người chiến sĩ Tây Tiến với chân dung khuôn mặt, ánh mắt:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Có thể nói chân dung người chiến binh Tây tiến hiện lên thật sự rất ốm thế nhưng lại ko yếu. Họ ko mọc được tóc là do cuộc sống nơi rừng thiêng nước độc rửa chân rung lông gội đầu rụng tóc hay cũng có thể đó chính là kết quả của những trận sốt rét rừng làm cho chiến binh Tây Tiến rụng hết tóc. Quân xanh màu lá cũng có thể hiểu là màu xanh của y phục lá cây, hay là sự xanh xao của sự thiểu thốn nơi chiến trường. Thế nhưng họ ko yếu nhưng vẫn giữ oai hùm. Hình ảnh mắt trừng nhơ tới những dáng kiều thơm kia một thời được coi là mông rớt buồn rơi. Mắt trừng là do sự căm thù giặc mong muốn quét sạch bóng quân thù. Đó phải chăng cũng là hình ảnh trình bày sự thức đêm của chiến binh vì nghĩ tới biên giới. Họ gian nan với trận đánh tranh những họ ko quên nhớ tới những ý trung nhân của mình để được xoa dịu.

      Những câu thơ cuối cùng cất lên trình bày những lý tưởng và bức tượng đài bi tráng của người chiến binh Tây Tiến:

“Tản mạn biên giới mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Tây Tiến người đi ko hứa ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Người nào lên Tây Tiến mùa xuân đấy

Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”

      Bức tượng đài bi tráng của người chiến sĩ được trình bày qua hình ảnh những nấm mộ tản mạn trên biên giới. Ko có tên tuổi, ko có quê quán chỉ là những nấm lồi lên trên mặt đất nhưng thôi. Họ trình bày lý tưởng vì nước của mình. Họ ko tiếc đời xanh nhưng chỉ muốn hết lòng vì tổ quốc. Lúc chết đi may lắm thì cũng chỉ có manh chiếu quấn về với đất chứ ko có áo bào nào cả. Cái đẹp của sự bi tráng đấy được trình bày trang trọng qua hàng loạt các từ Hán Việt trong những câu thơ trên. Con sông Mã như khóc thương cho những người chiến sĩ nhắm mắt xuôi tay, hay là chính giờ đây nó đang chơi vơi một mình nên nó gầm lên vì nhớ Tây Tiến. Những người lên Châu mộc thì đã chấp nhận đương đầu với cái chết cho nền cả lúc chết đi hồn cũng về những nơi gắn bó gian nan của tình đồng chí, tình quân dân chứ ko về xuôi nữa.

      Tương tự thi sĩ nhớ tới đơn vị cũ của mình nhưng trình bày nó thành những câu thơ giàu xúc cảm. Ko những thế trong những câu thơ đấy còn giàu chất họa chất nhạc làm cho Tây Bắc hiện lên với nhưng vẻ đẹp và những gian nan nguy hiểm. Đồng thời trình bày sự hào hùng của một thời bom đạn với đoàn binh tây Tiên đấy. Họ tuy ko còn nữa nhưng bức tượng đài nhưng họ xây lên vững chắc còn mãi trong những trái tim Việt Nam.

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất)

Video về: Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất)

Wiki về Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất)

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi

(hay nhất) -

Tuyển tập Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi cực hay, cụ thể, đầy đủ nhất dành cho các bạn học trò giỏi và thầy cô giáo chuyên văn.

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 1

      Trong nền thơ ca kháng chiến Việt Nam thời kỳ 1945-1954 Quang Dũng là một trong những thi sĩ tiêu biểu. Ông là một thi sĩ đa tài, nổi trội hơn cả là lĩnh vực thơ văn với tập thơ nổi tiếng “Mây đầu ô”, trong đó rực rỡ hơn cả là bài thơ Tây Tiến.

      Bài thơ Tây Tiến trình bày nỗi nhớ của thi sĩ về tự nhiên Tây Bắc hùng vĩ nhưng lãng mạn, yên bình:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài khao sương lấp đoàn quân mỏi


Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

Bài thơ mở đầu bằng một nỗi nhớ:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”

      Thi sĩ gọi tên sông Mã – cong sông chảy qua một số tỉnh miền tây Thanh Hóa, là con sông gắn liền với cuộc trường chinh của người lính Tây Tiến. Do vậy cho nên trong cảm nhận của thi sĩ con sông như một chứng minh lịch sử, một người bạn đường trong suốt cuộc hành trình. Nhưng giờ “sông Mã xa rồi…” tất cả những kỷ niệm của một thời bão lửa đã lùi xa vào quá vãng. Tuy vậy nỗi nhớ về đồng chí vẫn luôn sốt dẻo, tươi nguyên như ngày nào để rồi tác giả phải thốt lên “Tây Tiến ơi”. Thi sĩ gọi tên đoàn quân Tây Tiến  như gọi tên những người thân yêu ruột thịt nhất của mình. Chỉ một từ “ơi” đấy thôi người đọc như cảm nhận được những xúc cảm dồn nén, những nỗi nhớ niềm thương tha thiết. cháy bỏng của thi sĩ. Cùng với nỗi nhớ về đoàn quân Tây Tiến là nỗi nhớ về rừng núi tự nhiên:

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

      Chỉ một dòng thơ thôi nhưng với điệp từ “nhớ” ta như thấu hiểu những xúc cảm trong lòng thi sĩ. Thi sĩ nhớ về cảnh sắc tự nhiên, nhớ về nơi in dấu bao bước chân của đoàn quân Tây Tiến với nỗi nhớ “chơi vơi”. Quang Dũng thật tài tình lúc đong đầy tất cả những cung bậc tình cảm, xúc cảm trong nỗi nhớ đấy. “Nhớ chơi vơi” đấy là nối nhớ ko rõ nét, ko xác định, khó nắm bắt, một nỗi nhớ khiến con người ta có thể thoát khỏi thực tại để chìm đắm trong những kỷ niệm ngày xưa. Trong ca dao cũng từng có những nỗi nhớ tương tự:

“Ra về nhớ mãi chơi vơi”

Hay Xuân Diệu cũng từng viết:

“Tương tu nâng lòng lên chơi vơi”

      Tuy vậy nỗi nhớ “chơi vơi” trong thơ Quang Dũng lại có sức ám ảnh thật lớn, đọng lại trong lòng người đọc một ấn tượng ko phai nhòa. Hai câu thơ mang chút gì đó bang khuâng, hoài niệm gợi lại những kỷ niệm thân yêu. Ta như thấu hiểu hơn tâm hồn của một nghệ sĩ, Quang Dũng dương như đang bứt mình khỏi thực tại để đắm chìm trong những nỗi nhớ “chơi vơi”.

      Từ nỗi nhớ đấy, hình ảnh đoàn quân Tây Tiến hiện về:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi”

      Biết bao địa danh được nhắc tới trong bài thơ, đã từng có ý kiến cho rằng: ‘những tên đất, tên làng, bao cái tên đọc lên nhưng muốn khóc”, đó là nơi đã in dấu bước chân nhưng đoàn quân từng đi qua mỗi một vùng đất, địa danh như nhân chứng sống cho cuộc hành trình của đoàn quân. Từ câu thơ trên ta như tưởng tượng được thật rõ nết cuộc hành trình. Đoàn quân Tây Tiến đi trong sương mù dày đặc của núi rừng, hình ảnh họ như chìm đi, ẩn hiện trong lớp sương huyền ảo. Hình ảnh “sương lấp” gợi sự khắc nghiệt của thời tiết, khí hậu miền tây. Trong suốt cuộc hành trình của mình họ phải đi trong sương mù dày đặc do đó ko tránh khỏi cảm giác mỏi mệt.

      Nếu như câu thơ trên thi sĩ đặc tả hoàn cảnh khắc nghiệt của thời tiết thì câu dưới lại phác họa vẻ đẹp cảnh sắc tự nhiên và tâm hồn người lính:

“Mường Lát hao về trong đêm hơi”

      Quang Dũng quả thực tài tình trong việc sử dụng từ ngữ. Nếu như bao người nói hoa nở thì thi sĩ lại nói “hoa về”, “hao về” là một sự nhân hóa lạ mắt khôn xiết. Những đóa hoa xuất hiện trong “đêm hơi”, xa lạ thay, sao ko phải là đêm sương? Phải chăng nếu trong đêm sương lạnh giá ta sẽ ko thể nhìn thấy hoa. Để rồi, thi sĩ để hoa về trong “đêm hơi”. Qua hai chữ “đêm hơi” ta như tưởng tượng ra một ko gian lung linh huyền ảo của núi rừng nơi đây. Trong ko gian đấy hoa muôn sắc màu trở nêm đẹp hơn, lộng lẫy hơn. Hai câu thơ như hai nết vẽ tương phản trình bày hai đỉnh điểm nổi trội của mảnh đất miền Tây khắc nghiệt thật đấy nhưng thơ mộng xinh xắn vô cùng. Và có nhẽ những người lính Tây Tiến hẳn phải tinh tết, lãng mạn lắm mới có thể cảm thu được vẻ đẹp của núi rừng nơi đây, Những trở ngại của hoàn cảnh sống ko làm mất đi ở họ nết phong phú trong toàn cầu tâm hồn. Tương tự, bốn câu thơ đầu của bài thơ đã trình bày được xúc cảm  của “Tây tiến” nhớ cảnh bao nhiêu thì nhớ người bấy nhiêu, đặc thù là nỗi nhớ đồng chí – những con người đã cùng nhau vào sinh ra tử, xông pha nơi trận mạc bão bùng.  

“Dốc lên khúc khửu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao nghìn thước xống

Nhà người nào Pha Luông Mưa Xa khơi”

      Bốn câu thơ được nhận định là những câu thơ tuyệt bút, trình bày sự tài hoa của Quang Dũng, phối thanh, gieo vần, sử dụng từ láy. Đồng thời đó chính là bắc tranh ký thác cảnh tự nhiên miền Tây hung vĩ, dữ dội vô cùng. Trong câu thơ thứ nhất mật độ thanh trắc dày đặc đã tạo nên cái trúc trắc, ko phẳng phiu trong từng câu chữ. Phải chăng đó là cái gồ ghề uốn khúc của tuyến đường. Các cặp từ “dốc” gợi hình ảnh những con dốc trùng điệp, gian nan, vất vả vô cùng. Và nếu như “khúc khửu” gợi những con dốc trắc trở gồ ghề thì “thăm thẳm” ko chỉ gợi độ cao nhưng còn gợi chút gì đó lạnh lẽo hẻo lánh bởi độ cao của vực sâu. Đường hành quân gian nan biết bao, ta như nghe thấy từng hơi thở gấp gáp, nhọc nhằn của những người lính. Họ đi trên đường hành quân nhưng như đang bồng bềnh giữa biển mây, mũi sung chạm trời. Câu thơ ko những gợi độ cao nhưng còn trình bày chút gì đó tinh nghịch, hồn nhiên, hóm hỉnh đầy chất lính. Tuyến đường giờ đây bỗng trở thành xa tít, nhưng chưa hết:

“Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống”

      Nhờ thơ đặt dấu phẩy giữa câu thơ hay chăng là 1 dụng ý nghệ thuật, dấu phẩy đấy làm cho câu thơ như gập làm đôi để ta tưởng tượng về một tuyến đường gấp khúc với muôn vàn gian nan trắc trở. Câu thơ được viết với thủ pháp nghệ thuật đối lập lạ mắt. Tuyến đường như gấp khúc nghìn thước, nghìn thước…Lên cao thì cao tít tắp nhưng xuống thì khiến người ta chóng mặt vì một bên là dốc cao thẳng đứng một bên là vực thẳm ko giới hạn. Rõ ràng tự nhiên tây bắc rất giữ dội, nó như thử thách lòng quả cảm, ý chí sắt đá của con người. Người lính Tây Tiến hẳn rất can trường, dũng cảm thì mới vượt qua những trắc trở đấy. Câu thơ dương như tả cảnh nhưng để tô đậm tầm vóc ý chí người lính Tây tiến.

      Nếu như ba câu thơ trên được gieo nhiều thanh trắc thì câu dưới lại được tạo nên bởi hàng loạt thanh bằng:

“Nhà người nào pha luông mưa xa khơi”

      Những người lính Tây tiến đôi lúc ngừng chân trên cuộc hành trình. Họ ngừng chân để hướng con mắt nhìn về những ngôi nhà sàn của nhân dân nếp mình trong những triền núi, thung lũng sâu xa. Đâu đó trên đường hành quân, những người lính nhần thấy những ngôi nhà sàn hình ảnh đấy dường như mang lại sự ấm lòng cho những người con nơi chiến trường khó khăn. 

      Quang Dũng đã mô tả rất chân thực cuộc hành quân của những người lính. Hình như những tên đất, tên làng kia đã trở thành quá đỗi thân thuộc với họ. Để rồi hình ảnh những người lính hiện lên thật ấn tượng.

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên sung mũ quên mất đời”

      Đã từng có người cho rằng, trong hai câu thơ này người lính gục sung nhưng ngủ nhưng cũng có ý kiến cho rằng người lính “ko bước nữa” đấy là họ hi sinh. Đặt trong chỉnh thể ta nên hiểu những người lính đã hi sinh. Sự hi sinh đấy của họ thanh thản, nhẹ nhõm. Với họ chết chỉ là đôi bàn chân ko bước nữa, chết chỉ là chìm sâu vào giấc ngủ. Người lính ở đây hi sinh trong tư thế hành quân: mũ vẫn trên đầu, sung vẫn cầm trên tay. Hình như ta đã từng bts gặp người lính hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ:

“Và anh chết lúc đang đứng bắn

Máu anh phun như lửa đạn cầu vồng”

                             (Lê Anh Xuân)

      Tuy chìm đắm trong tư thế hi sinh xinh xắn của những người lính nhưng hình ảnh cảnh sắc tự nhiên miền tây bắc vẫn ám ảnh trong tâm trí thi sĩ:

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm mường hịch cọp trêu người”

       Tự nhiên miền tây được mô tả qua âm thanh của tiếng tác gầm thét tiếng cọp trêu người, hai câu thơ gợi sự dữ dội của chốn rừng thiêng nước độc, thâm sâu cùng cốc. Đặc thù với những từ láy chỉ thời kì “chiều chiều, đêm đêm” người đọc dường như thấu hiểu phần nào nỗi khó khăn gian nan vất vả nhưng người lính Tây tiến phải trải qua. Tự nhiên miền tây bắc càng khắc nghiệt bao nhiêu thì những người lính càng can trường bấy nhiêu. Quang Dũng đẫ viết về cuộc hành quân của những người lính tây tiến bằng chính sụ thấu hiểu của một người từng trải.

“Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

      Trên đường hành quân người lính nhớ những bữa cơm ấm áp tình đồng chí, nhớ tới hương vị của tình quân dân. Mùa thơm nếp xôi vấn vít, vấn vị vào tâm trí con người. Hình như trong câu thơ của Quang Dũng ta vẫn cảm thu được mùi thơm của nếp xôi, kỷ niệm đã qua rồi ma như vẫn còn tươi mới đây thôi.

      Hai câu thơ khép lại với hình ảnh núi cao vực thẳm, mùi hương thơm của nếp xôi vương vấn để mở ra một thời kì khác trong đoạn tiếp theo:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo từ bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhác về Viên chăn xây hồn thơ”

      Đêm hội tràn đầy ánh sáng, ánh sáng của những bó đuốc như bông hoa lửa trong đêm tràn đầy màu sắc, sôi động, rộn ràng âm thanh của tiếng khèn man điệu. Nếu như cảnh sắc tự nhiên miền tây gợi cái hẻo lánh thâm u của núi rừng thì giờ đây tất cả đã lùi xa,. Những người lính được chìm đắm trong tiếng khèn man điệu, trong những điệu nhạc rộn ràng, tươi vui.

      Trong quang cảnh tự nhiên đất trời đấy, người lính Tây tiến hiện lên với vẻ đẹp hào hung và hào hoa:

“Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm”

      Tới đây hình ảnh người lính mới được hiện lên một cách trọn vẹn, thi sĩ sử dụng từ ‘đoàn binh” cùng nhịp thơ chắc khỏe mang đậm hào khí.

      Đoàn binh được mô tả hết sức dị thường: “Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc”, bệnh sốt rét đã làm cho tóc của những người linh ko mọc được. “Quân xanh màu lá” đây có thể hiểu là mày xanh của lá ngụy trang hay bệnh sốt rét đã làm cho nước da của người lính trở thành xanh xao.

      Phải chăng ta nên hiểu đó chính là những di chứng của bệnh sốt rét. Trên đường hành quân những người lính phải đi qua bao chốn rừng thiêng nước độc, thử hỏi làm sao họ tránh khỏi căn bệnh sốt rét quái lạ kia.

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Cái mộng ở đây chính là cái mộng tranh đấu lập công cho tổ quốc. Từ “Mắt trùng” gợi ý chí tranh đấu quyết tâm của  người lính Tây tiến, khát khao được xả thân vì từng tấc đất của quê hương tổ quốc..ánh lên khát vọng hoài bão lớn lao của tuổi xanh.

“Tản mạn biên giới mộ viễn xứ”

      Giữa lúc thơ ca thời kỳ khánh chiến chống pháp tránh nói về sự hi sinh mất mát thì Quang Dũng lại nói nhiều về điều đó, bởi chiến tranh nào tránh khỏi sự mất mát hi sinh. Trong câu thơ trên thi sĩ sử dụng nhiều từ hán việt  làm sang trọng cái chết của người lính. Nơi biên giới của tổ quốc có biết bao nấm mồ vô danh. Những người lính tây tiến là những người lính vô danh nhưng họ đã làm ra tổ quốc. Chính vì vậy lời thơ ko chùng xuống nhưng hào hung hơn ở những câu thơ tiếp theo:

“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”

      Câu thơ nói về cái đẹp trong lý tưởng sống của người lính tây tiến, các anh đã hiến dâng đời mình ko hề tiếc vì khúc khải hoàn ca của tổ quốc của dân tộc: “chẳng tiếc” vừa gợi sự ngang tang, khẩu khí, bất cần, câu thơ như một câu nói cửa mồm của người lính.

      Biết bao người đã ra đi, đã sống theo phương châm quyết tử cho tổ quốc quyết sinh đó là Vũ Xuân, là Đặng Thùy Trâm:

“chúng tôi đi ko tiếc đời mình

Nhưng tuổi 20 làm sao chẳng tiếc

Nhưng người nào cũng tiếc tuổi 20

Thì làm gì còn tổ quốc”

                                               (Trường ca những người đi tới biển)

      Những người lính đã hi sinh vì phương châm đấy, bởi vậy Quang Dũng đã tiễn đưa họ:

“Áo bào thay chiếu anh về đất

Tây tiến gầm lên khúc độc hành”

“áo bào” vốn là chiếc quan tài trọng vua ban cho chiến sĩ ngày xưa lúc ra trận. Thực tiễn những người lính tây tiến ko hề có áo bào bọc thây lúc khâm liệm. Trong tưởng tượng của Quang Dũng, các anh về với đất mẹ trong chiếc áo sang trọng của tráng sĩ ngày xưa. Hình ảnh áo bào đấy vừa làm sang trọng cái chết của người lính vừa xoa dịu những người còn sống. Lời thơ ko gợi sự bi quan, yếu mềm, đau thương dù là viết về sự hi sinh mất mát. Tiễn đưa người lính về với đất mẹ thân yêu có tiếng gầm của dòng sông Mã:

“Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

      Nếu như trong văn tế nghĩa sĩ Cần Duộc, văn tế Trương Quỳnh Như là tiếng khóc của con  người dành cho con người thì ở đâu Quang Dũng nói về tiếng khóc của tự nhiên. Đây chính là khúc tráng ca anh hung tử sĩ, một nghi tiết tiễn đưa rất thiêng liêng. Ko phải là tiếng khóc của con người nhưng là tiếng khóc của tự nhiên, những già nhưng các anh đã làm mãi trường tồn.

      Những người lính Tây tiến biết rằng ra đi sẽ chẳng ngày về, sẽ phải đối diện với tuyến đường thăm thẳm, chia phôi nhưng vẫn đi vì tổ quốc cần họ.

      Quang Dũng đã viết về người lính tây tiến với tất cả nỗi nhớ, niềm thương, sự ngưỡng mộ, sự tự hào xen lẫn niềm xót xa tiếc nuối. Thi sĩ viết bằng văn pháp hiện thực và lãng mạn nhưng nghiêng nhiều về lãng mạn. Bài thơ lạ mắt trong việc xây dựng hình ảnh, gieo vần, phối thanh, ngắt nhịp. Tất cả đã làm sống lại trong lòng người đọc một thời kỳ ko thể nào quên của dân tộc. Đọc Tây tiến ta sẽ thấu hiểu hơn vẻ đẹp của những người lính chống pháp, hiểu hơn về tổ quốc ta một thời kỳ trận mạc, hiểu hơn trị giá của hòa bình của sự mất mát hi sinh để ta trân trọng hơn những tháng ngày được sống trong độc lập, tự do hôm nay.

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 2

      Có những năm tháng đi vào lịch sử, trở thành kí ức ko bao giờ quên của biết bao thế hệ. Đó chính là những ngày tranh đấu khó khăn trong công cuộc giành lại hòa bình cho dân tộc, đó là hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Để lưu giữ những khoảnh khắc đó cho ko chỉ thế hệ đã qua nhưng còn cho cả thế hệ ngày nay, tương lai thì biết bao nhà văn, thi sĩ đã sáng tác nên những tác phẩm tái tạo lại những năm tháng đấy. Bài thơ Tây Tiến của thi sĩ Quang Dũng chính là một trong những tác phẩm đó.

      Thi sĩ Quang Dũng là một thanh niên trí thức Hà Nội, tài hoa và lãng mạn. Ông mang trong mình một niềm yêu nước thiết tha, mãnh liệt và tích cực tham gia vào cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến (1947-1948), Quang Dũng tham gia vào đoàn quân Tây Tiến và trở thành đại đội trưởng. Tây Tiến là tên một binh đoàn có nhiệm vụ bảo vệ biên giới Việt – Lào, làm mất dần sinh lực địch. Tại nơi rừng thiêng, nước độc họ phải chịu biết bao khó khăn, đương đầu với biết bao nguy hiểm. Tuy nhiên những người lính với phần đông là những chàng trai Hà Thành vẫn thản nhiên đương đầu, vất vả, cực nhọc nhưng ko làm mất đi chất người hùng, hào hoa lãng mạn trong con người họ.

      Bài thơ trước kia đã từng mang tên Nhớ Tây Tiến để nói lên cảm hứng về Tây Tiến bắt nguồn từ nỗi nhớ, kỷ niệm về một quãng thời kì tranh đấu, về một miền đất với những người đồng chí, với những người dân bản xứ. Tên gọi đấy nhiều hơn chữ “nhớ” nhưng lại nói chung chung tâm trạng, tình cảm của tác giả lúc viết lên tác phẩm này. Kỷ niệm gợi nhớ trước tiên về Tây Tiến chính là hình ảnh:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”

      Mặc dù nhan đề lược bỏ đi từ “nhớ” nhưng ở ngay hai câu thơ trước tiên chúng ta đã bắt gặp từ “nhớ” tới hai lần. Một nỗi nhớ ko được mô tả cụ thể ít nhiều nhưng “nhớ chơi vơi”. Từ “chơi vơi” được Quang Dũng sử dụng rất hay, rất đắt bởi có thể nói chung nên một nỗi nhớ ko định hình, ko định lượng. Nó vừa mang tới cho chúng ta cảm giác nhẹ thênh nhưng đồng thời cũng làm cho con người ta cảm thấy trĩu nặng trong lòng, sự băn khoăn tự răn bởi vì ko cân đo, đong đếm được. Với Quang Dũng thì đây là nỗi nhớ ám ảnh trong tâm trí khiến ông ko bao giờ có thể quên được.

      Nhắc tới Tây Tiến thì ko thể ko nhắc tới tự nhiên, núi rừng. Hình ảnh trước tiên nhưng thi sĩ nhớ tới đó chính là dòng sông Mã và ở mười bốn câu thơ đầu đã toát lên vẻ đẹp hùng vĩ và dữ dội của tự nhiên Tây Bắc. Trước tiên trình bày qua đoạn thứ nhất:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

      Một đoạn thơ ngắn ngủi với những từ ngữ trình bày rõ sự hiểm trở của núi rừng. Trên tuyến đường hành quân của các chiến sĩ, họ phải chịu nhiều khó khăn bởi địa hình “khúc khuỷu” với những dốc thăm thẳm. Câu thơ “Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống” được chia làm hai nửa và như xẻ đôi địa hình làm cho người đọc liên tưởng tới một tuyến đường với một bên là vách núi, một bên là vực sâu thăm thẳm. Chính cắt ngắt nhịp đó càng làm toát lên nỗi vất vả của người lính Tây Tiến. Trong bốn câu thơ trên có một hình ảnh mang đậm chất thơ đó là “súng ngửi trời”. Đứng trên địa hình trên cao, nơi mây mù che phủ, người lính hành quân với súng khoác trên vai, nòng súng chĩa lên trời khiến những người phía sau như thấy được súng đang “ngửi trời”. Qua bốn câu thơ ngắn ngủi với văn pháp lãng mạn, tác giả đã thành công dựng lên cảnh tự nhiên núi rừng Tây Bắc hiểm trở, hùng vĩ nhưng lại mang nét lãng mạn. Đối lập với cái dữ dội của dốc núi, vực thẳm là hình ảnh “Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”.

      Kế bên sự nguy hiểm về địa hình thì những người lính còn phải đương đầu với những nguy hiểm khác:

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

      Từ “chiều chiều”, “đêm đêm” gợi tới thời kì được lặp đi lặp lại liên tục chứ ko phải một sớm một chiều. Hai câu văn như chìm trong tiếng kêu man rợ, sự rình rập của thú dữ và có thể dọa nạt tới mạng sống bất kỳ lúc nào vậy.

      Văn pháp lãng mạn còn được trình bày qua việc khắc họa chân dung người lính Tây Tiến:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời”

      Chỉ hai câu thơ ngắn ngủi đã làm toát lên sự khốc liệt của trận đánh. Thi sĩ Quang Dũng đã ko giấu giếm sự hi sinh, mất nhưng nhưng thẳng thắn đương đầu. Trên tuyến đường hành quân khó khăn đấy, ko ít người đã hi sinh, ngã xuống. Sự hi sinh đấy được Quang Dũng khắc họa rất rực rỡ ko phải mất đi nhưng là “ko bước nữa”, “quên mất đời”. Nó giống như việc những người lính đã tranh đấu khó khăn, mỏi mệt và đã tới lúc “ngơi nghỉ” nhường bước cho đồng chí và những thế hệ sau họ bước tiếp.

      Tuy nhiên phải tới khổ thơ tiếp theo thì hình ảnh những người lính Tây Tiến mới càng trở thành rõ nét hơn. Giữa khó khăn, giữa hi sinh nhưng vẫn ko làm mờ đi nét hào hoa, lãng mạn của những người lính Tây Tiến giữa tự nhiên miền Tây:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ”

      Những câu thơ ngập tràn những âm thanh và hình ảnh sống động. Qua những vần thơ, tác giả đã ko thể nào kìm nén nỗi nhớ bâng khuâng, nhớ “chơi vơi” về một miền kí ức chất chưa đầy những kỷ niệm. Trên tuyến đường hành quân vất vả, khó khăn, những người lính có dịp được ngừng chân tại một bản làng. Nơi đó hiện lên một viễn cảnh sinh hoạt tập thể vui tươi, thắm thiết đó là đêm hội hoa chúc, là tiếng khèn, là những cô gái bản làng e ấp, hay đơn giản chỉ là những nắm cơm nếp xôi nhưng người dân bản làng đem tặng. Tất cả đều chứa chan tình cảm quân dân thắm thiết, làm vơi đi nỗi vất cả cực nhọc.

      Kế bên đời sống tình cảm đó thì hình ảnh những người lính Tây Tiến còn được khắc họa chân dung mang hình ảnh bi tráng giữa núi rừng:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Cách mô tả rất hóm hỉnh, tươi vui về nỗi gian truân, vát vả nhưng chính bản thân Quang Dũng cùng đồng chí đã trải qua. Giữa nơi rừng thiêng nước độc, ngoài việc phải đương đầu với địa hình hiểm trở, thú dữ thì họ còn phải đương đầu với căn bệnh sốt rét rừng hiểm ác. Chính vì căn bệnh đó khiến tóc họ ko thể mọc được, làn da xanh xao. Vẻ vẻ ngoài tưởng như tiều tụy, ốm yếu nhưng lại mang sức mạnh “dữ oai hùm” khiến quân địch sợ hãi.

      Căn bệnh sốt rét rừng đấy cũng trở thành nguyên nhân nhưng nhiều người lính ngã xuống:

“Tản mạn biên giới mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

      Những người lính Tây Tiến đều là những thanh niên tuổi đời còn trẻ nên được Quang Dũng gọi tên thành “đời xanh”. Họ rời xa quê hương với một lòng quyết tâm, chẳng ngại hi sinh, gian lao. Cách nói ước lệ “áo bào thay chiếu” như đang lãng mạn hóa sự hi sinh, các anh ngã xuống thậm chí manh chiếu để liệm cũng ko có chỉ có chiếc áo đang mặc. Đó vậy nhưng vẫn gợi lên cho người đọc sự hào hùng, uy phong. Thế rồi những mất mát, hi sinh đấy như được dồn nén, tích tụ và bột phát thành tiếng gầm rung trời, chuyển đất: “Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

      Qua bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng ta phần nào cảm nhận thâm thúy được cuộc hành quân khó khăn, những hi sinh thầm lặng của những người chiến sĩ. Cũng qua đó ta thấy được nét tinh tế, lãng mạn của một thi sĩ đồng thời là người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Phân tích bài Tây Tiến học trò giỏi – Bài mẫu 3

      Quang Dũng là một người nghệ sĩ đa tài, ông ko chỉ đàn giỏi nhưng ông còn là một thi sĩ trong thời kì kháng chiến chống Pháp. Tên tuổi của Quang Dũng gắn liền với bài thơ Tây Tiến. Trước Tây Tiến Quang Dũng đã làm thơ và cũn có những bài thơ khá hay nhưng chỉ tới Tây Tiến thi sĩ mới ghi được dấu ấn trong mắt người đọc với phong cách thơ hồn hậu, trẻ trung. Bài thơ Tây Tiến trình bày nỗi nhớ của Quang Dũng về đơn vị cũ của mình. Bài được in trong tập  Mây đầu ô.

      Trước hết là bốn câu thở đầu tác giả mở ra một ko gian của Tây Tiến xưa kia. Những hình ảnh mang đầy những nỗi thương nhớ được thi sĩ nén vào từng câu thơ đấy:

“Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

      Ko gian của con sông Mã hiện lên mang đầy những nỗi nhớ. Nỗi nhớ đấy chính là nỗi nhớ về một thời đã xa bên đơn vị Tây Tiến của thi sĩ. Những tiếng gọi tha thiết thân yêu được cất lên vô cùng da diết. Ko chỉ là ko gian sông mã nhưng còn là ko gian của những cánh rừng. Có thể nói hình ảnh đoàn quân Tây Tiến được in dấu trên những góc suối nẻo rừng. Tất cả những ko gian đấy đều in dấu bước chân của họ và lúc nhớ về nó thi sĩ nhớ hết cả. Từ “ơi” ở câu thứ nhất hiệp vần với từ “chơi vơi” ở câu thứ hai mang tới sự vẻ vang. Ta cảm tưởng rằng nỗi nhớ kia như dội vào ko gian vọng về thời kì của những năm tháng tranh đấu kiên cường kia. Vần “ơi” mở rộng như càng trình bày được sự da diết trong nỗi nhớ đấy. Hai vị trí trước tiên được thi sĩ nhắc tới là Sài Khao và Mường Lát. Người chiến sĩ Tây Tiến ra đi từ lúc sương vẫn còn giăng mắc trên những cảnh vật và lúc về thì đêm đã lên hơi rồi. Cái từ “hơi” đấy cảm giác như nhẹ nhõm lắm. Phải chăng lúc cái mỏi mệt kia lúc về nghỉ lại cảm thấy nhẹ nhõm sau một ngày hành quân vậy. tác giả ko nói hoa nở nhưng nói hoa về, ko viết đêm sương nhưng lai viết đêm hơi. Như thế là thi sĩ đã chuyển từ toàn cầu thực sang toàn cầu ảo. Hình ảnh hoa kia ko chỉ là hoa nhưng hình như còn là hình bóng của con người, hay có thể còn là ngọn đuốc của các anh chiến sĩ Tây Tiến.

      Tới những câu thơ tiếp theo thi sĩ tiếp tục trình bày nỗi nhớ của mình qua hình ảnh những cuộc hành quân của đoàn quân Tây tiến. Đó là tất cả sự gian nan khó khăn trên tuyến đường hành quân đấy:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời

Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống

Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”

      Những vần trắc chiếm hơn nữa số từ trong những câu thơ cho thấy sự gian nan khúc khuỷu của đường hành quân. Vẻ đẹp tự nhiên hùng vĩ hiện lên làm nổi trội ý chí quật cường của con người. Núi kia có cao nhưng ko cao hơn ngọn súng của các đồng chí. Hàng ngày họ phải leo lên rồi lại leo xuống ko biết bao nhiêu là núi. Hình ảnh cây súng chắc trong tay chĩa lên cao súng dường như đang chạm tới tận trời. Hình ảnh súng ngửi trời thật đẹp nó trình bày ý chí kiên cường vượt qua khó khăn của người chiến sĩ. Nghìn thước lên cao rồi lại nghìn thước xuống hiểm trở vô cùng. Những từ “thăm thẳm”, “ khúc khuỷu” trình bày sự hùng vĩ hiểm trở của núi rừng tây Bắc. Ko những thế thi sĩ ngắt nhịp câu thơ 4/3 trình bày được tâm trạng của thi sĩ như bẻ gãy làm đôi, sự đối lập trong cùng một câu thơ đã lột tả hết tuyến đường nhưng những chiến sĩ tây Tiến phải đi qua. Ko những thế câu thơ thứ tư thi sĩ lại kết cấu toàn những vần bằng. Có thể nói ở trên trúc trắc tới đâu thì ở dưới lại nhẹ nhõm tới đấy. Câu thơ như trình bày tâm trạng thoải mái nhẹ nhõm của những người chiến sĩ Tây Tiến sau những giờ phút gian nan trên những dốc những đèo tây Bắc. Những hạt mưa xa kia cảm tưởng như sương muối bồng bềnh. Có thể nói đây chính là những câu thơ tuyệt bút trong bài thơ Tây Tiến.

      Sáu câu thơ tiếp theo Quang Dũng trình bày chặng đường gian nan của đoàn quân Tây Tiến có những chiến sĩ đã ngã xuống, Tự nhiên Tây Bắc hiện lên trong những sự dữ dội của thú rừng:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ quên mất đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu màu em thơm nếp xôi”

      Hình ảnh những người chiến sĩ ngã xuống được thi sĩ nói giảm nói tránh là dãi dầu ko bước nữa. Súng mũ ở đó anh gục lên nhưng quên mất đời. Đó là sự hi sinh thế nhưng với sự hồn hậu lãng mạn của mình thi sĩ nói giảm nó đi để ko thấy nhiều sự hi sinh mất mát. Tự nhiên Tây bắc lại hiện lên với những hình ảnh của buổi chiều những con thú dữ gầm thét, đêm tới thì cọp lại trêu người. Thi sĩ nói cọp trêu người cũng làm cho chúng ta sự trêu đùa của thi sĩ. Câu thơ như dí dỏm hơn trình bày sự dữ dội của tự nhiên nhưng ko quá khắc nghiệt. Trước nhưng nỗi nhớ đấy thi sĩ lại cất lên nỗi nhớ Tây Tiến với Mai Châu thắm đẫm tình quân dân với thơm nếp xôi và cơm lên khói. Thi sĩ ko dùng chữ ơi để trình bày nữa nhưng lại là nhớ ôi. Điều đó cho thấy thi sĩ đang nuối tiếc một thời đã qua.

      Tới những câu thơ tiếp theo tình quân dân keo sơn gắn bó được Quang Dũng nhắc tới nỗi nhớ của mình:

“Doanh trại bừng lên hội hoa chúc

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ”

      Sau những cuộc hành quân gian nan vất vả những người Tây Tiến lại được sống trong tình quân dân thăm thiết chân tình. Những hội hoa chúc được tổ chức cho những người chiến sĩ. Lúc đấy những cô gái Lào mang trên mình những bộ quần áo màu sắc rực rỡ khèn lên điệu nhạc thì nàng cũng e ấp múa. Thú vui đấy giống như những món quà dành cho những người chiến sĩ. Những ngọn hoa chúc lên đèn sáng bưng cả một khoảng ko gian những người chiến sĩ ngồi quây quần bên đồng lửa vỗ tay theo điệu khèn và ngắm những cô gái Lào nhảy múa.

      Cuộc vui thì bao giờ cũng phải chia tay, quy luật của cuộc sống ở thê nhưng ở đây chiến sĩ Tây Tiến ngơi nghỉ rồi thì cũng phải đi hành quân tiếp. Và lúc rời đi cảnh tượng chia tay diễn ra ở đây thật sự rất quyến luyến:

“Người đi Châu Mộc chiều sương đấy

Có thấy hồn lau nẻo bờ bến

Có thấy dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đung đưa”

      Một cảnh tượng quyến luyến chia tay. Sau những thú vui đấy chiều hôm đó những người chiến sĩ Tây Tiến lại lên đường. Người dân trình bày sự quyến luyến với những người chiến sĩ đấy lúc chia tay quyến luyến khó tả. Tới cảnh vật nơi đây cũng nhuốm màu tâm trạng chia ly. Lau như có hồn để nẻo về bờ bến. Dáng người dân trên con thuyền độc mộc nhưng đưa cành tay vẫy chào những người chiến sĩ đấy. Dòng nước hoa đung đưa như trình bày được cái hồn của cảnh vật, sự trôi chảy của tự nhiên kia chính là sự trôi chảy của thời kì. Cuộc vui hết thì người chiến sĩ cũng phải đi làm nhiệm vụ.

      Ko chỉ vậy Quang Dũng nhơ tới những hình ảnh của những người chiến sĩ Tây Tiến với chân dung khuôn mặt, ánh mắt:

“Tây Tiến đoàn binh ko mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

      Có thể nói chân dung người chiến binh Tây tiến hiện lên thật sự rất ốm thế nhưng lại ko yếu. Họ ko mọc được tóc là do cuộc sống nơi rừng thiêng nước độc rửa chân rung lông gội đầu rụng tóc hay cũng có thể đó chính là kết quả của những trận sốt rét rừng làm cho chiến binh Tây Tiến rụng hết tóc. Quân xanh màu lá cũng có thể hiểu là màu xanh của y phục lá cây, hay là sự xanh xao của sự thiểu thốn nơi chiến trường. Thế nhưng họ ko yếu nhưng vẫn giữ oai hùm. Hình ảnh mắt trừng nhơ tới những dáng kiều thơm kia một thời được coi là mông rớt buồn rơi. Mắt trừng là do sự căm thù giặc mong muốn quét sạch bóng quân thù. Đó phải chăng cũng là hình ảnh trình bày sự thức đêm của chiến binh vì nghĩ tới biên giới. Họ gian nan với trận đánh tranh những họ ko quên nhớ tới những ý trung nhân của mình để được xoa dịu.

      Những câu thơ cuối cùng cất lên trình bày những lý tưởng và bức tượng đài bi tráng của người chiến binh Tây Tiến:

“Tản mạn biên giới mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Tây Tiến người đi ko hứa ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Người nào lên Tây Tiến mùa xuân đấy

Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”

      Bức tượng đài bi tráng của người chiến sĩ được trình bày qua hình ảnh những nấm mộ tản mạn trên biên giới. Ko có tên tuổi, ko có quê quán chỉ là những nấm lồi lên trên mặt đất nhưng thôi. Họ trình bày lý tưởng vì nước của mình. Họ ko tiếc đời xanh nhưng chỉ muốn hết lòng vì tổ quốc. Lúc chết đi may lắm thì cũng chỉ có manh chiếu quấn về với đất chứ ko có áo bào nào cả. Cái đẹp của sự bi tráng đấy được trình bày trang trọng qua hàng loạt các từ Hán Việt trong những câu thơ trên. Con sông Mã như khóc thương cho những người chiến sĩ nhắm mắt xuôi tay, hay là chính giờ đây nó đang chơi vơi một mình nên nó gầm lên vì nhớ Tây Tiến. Những người lên Châu mộc thì đã chấp nhận đương đầu với cái chết cho nền cả lúc chết đi hồn cũng về những nơi gắn bó gian nan của tình đồng chí, tình quân dân chứ ko về xuôi nữa.

      Tương tự thi sĩ nhớ tới đơn vị cũ của mình nhưng trình bày nó thành những câu thơ giàu xúc cảm. Ko những thế trong những câu thơ đấy còn giàu chất họa chất nhạc làm cho Tây Bắc hiện lên với nhưng vẻ đẹp và những gian nan nguy hiểm. Đồng thời trình bày sự hào hùng của một thời bom đạn với đoàn binh tây Tiên đấy. Họ tuy ko còn nữa nhưng bức tượng đài nhưng họ xây lên vững chắc còn mãi trong những trái tim Việt Nam.

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận