Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học sinh giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất

Những câu thơ đầu trong bài Trao duyên là lời nhờ cậy thật tình, tha thiết của nàng Kiều với Thúy Vân. Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi giúp các em hiểu được hoàn cảnh của buổi trao duyên, qua đó hiểu hơn về tâm trạng nàng Kiều lúc trao duyên được thâm thúy hơn.

Dàn ý Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi – Mẫu 1

1. Mở bài

– Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm và đoạn trích:

+ Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc danh nhân văn hóa toàn cầu. Tác phẩm Truyện Kiều của ông được xem là tuyệt tác của nền văn học được dịch ra nhiều thứ tiếng.

+ Đoạn trích Trao duyên là một trong những đoạn thơ mở đầu cuộc đời phiêu dạt khổ cực của Thúy Kiều sau lúc phải bán mình để lấy tiền hối lộ cho quan lại cứu cha và em. Trước lúc đi xa, Kiều đã cầu xin Thúy Vân chấp nhận mối duyên thừa thay Kiều chăm sóc cho Kim Trọng.

– Nói chung nội dung 12 câu đầu: Lời Thúy Kiều nhờ cậy, van xin Thúy Vân thay mình kết duyên cùng Kim Trọng.


2. Thân bài

a) Luận điểm 1: Lời nhờ cậy của Thúy Kiều (2 câu đầu)

– Lời nói:

+ “Cậy”: đồng nghĩa với “nhờ”, ngoài ra còn bao hàm ý nghĩa gửi gắm, mong đợi mang được những sự tin tưởng về sự tương trợ đó. -> Âm điệu nặng nề, gợi sự quằn quại, đớn đau, khó nói.

+ “Chịu”: đồng nghĩa với “nhận lời” nhưng mang một ý nghĩa nặng hơn đó là buộc phải phải chấp nhận, nài ép, ko thể ko nhận.

=> Tiếng nói vừa nhờ vả, vừa năn nỉ, vừa là sự ép buộc.

– Hành động, cử chỉ: “lạy”, “thưa”

+ Thái độ kính cẩn, trang trọng của người bề dưới đối với người bề trên hoặc với người mình hàm ơn.

+ Hành động của Kiều tạo ra sự nghiêm trang, thiêng liêng cho điều sắp nói ra.

=> Trình bày sự thông minh, khôn khéo của Thúy Kiều.

b) Luận điểm 2: Những lí lẽ trao duyên của Kiều (10 câu sau)

– Nhắc lại mối tình đẹp để gợi tình cảm (4 câu đầu)

+ “đứt gánh tương tư”

+ “Mối tơ thừa”

+ “Quạt ước, chén thề”

=> Thúy Kiều thổ lộ tình cảnh tơ duyên dang dở của mình cho em được hiểu.

– Những lí do khiến Kiều trao duyên cho em:

+ Gia đình Kiều gặp biến cố lớn “sóng gió bất kì”

-> Kiều rơi vào tình cảnh ngang trái, khó xử dẫn tới mối tình dang dở và đầy xấu số của Kim – Kiều.

+ Kiều buộc phải phải chọn giữa tình và hiếu cho nên nàng đã chọn hi sinh chữ tình.

+ Thúy Vân vẫn còn trẻ, còn cả tương lai phía trước

+ “Xót tình máu mủ thay lời nước non” -> Nhắc tới cả tình cảm ruột thịt của những người cùng huyết thống để thuyết phục em.

+ “Thịt nát xương mòn”, “Ngậm cười cửu tuyền” -> Kiều viện tới cả cái chết để trình bày sự cảm kích thật sự của mình lúc Vân nhận lời.

-> Lời cầu xin đầy lí lẽ và giàu sức thuyết phục làm cho Vân ko thể từ chối.

=> Thông qua tất cả những phép tắc thấu tình đạt lí nhưng Kiều đưa ra cho thấy Kiều là một người con gái thông minh và sắc sảo, đầy xúc cảm, có đức hi sinh, một người con hiếu thảo, trọng tình nghĩa.

c) Rực rỡ nghệ thuật 12 câu đầu Trao duyên

– Sử dụng từ ngữ tinh tế, tài tình, lập luận chặt chẽ

– Sử dụng các thành ngữ dân gian và hình ảnh ẩn dụ

– Sử dụng các điển tích, điển cố

– Có sử dụng các thủ pháp nghệ thuật liệt kê, ẩn dụ

– Tiếng nói tinh tế, xác thực, giàu sức thuyết phục

– Giọng điệu nhẹ nhõm, da diết, giàu xúc cảm.

3. Kết bài

– Nói chung nội dung và trị giá của đoạn thơ.

– Nêu cảm nhận của em.

Bài văn Phân tích 10 câu thơ giữa bài Đồng chí học trò giỏi – Mẫu số 1

Nguyễn Du là một trong những đại thi hao xuất sắc của dân tộc. Ông đã để lại cho đời một sự nghiệp văn học khổng lồ với các tác phẩm bất hủ như: Thanh Hiên Thi tập; Nam Trung Tạp Ngâm; Bắc Hành Tạp Lục; Truyện Kiều;… Trong đó Truyện Kiều được xem là tác phẩm đỉnh cao để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả. Với ngòi bút điêu luyện, xuất sắc Truyện Kiều đã tái tạo bi người nào và đau xót cuộc đời người con gái trong xã hội phong kiến xưa. Một trong những đoạn trích làm nên thành công đó của Truyện Kiều đó là đoạn trích Trao Duyên với 12 câu thơ đầu thấm đẫm nước mắt tình nghĩa.

Đoạn trích trao duyên nằm trong phần hai của bộ thơ kể về chuỗi ngày biến động và phiêu dạt của Thúy Kiều. Mười hai câu thơ đầu chính là mở màn cho chuỗi ngày đầy xót thương đó, là tiếng lòng tha thiết thẳm sâu Thúy Kiều gửi cậy lại cho Thúy Vân, nhờ em viết tiếp câu chuyện tình yêu Kim Kiều.

Mở đầu bài thơ đã vẽ ra một trớ trêu nghịch cảnh tới nhói lòng:

“Cậy em em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi hãy thưa”

Thúy Kiều là chị đó thế nhưng lại “cậy”, lại “thưa” với Thúy Vân? Những từ ngữ mang sắc thái trang trọng thường chỉ được dùng để đối đáp với bề trên thế nhưng ở đây Thúy Kiều lại dùng để ngỏ lời với em gái của mình. Phải chăng Thúy Kiều đang mang nặng một nỗi tâm tư tình cảm khó nói, một vấn đề nghiêm trọng muốn gửi gắm cho cô em em gái thân yêu. Cặp từ hô ứng: “cậy- chịu”; “Ngồi lên- thưa” thế hiện sự lô gic đầy khôn khéo trong lời tâm tình của Thúy Kiều. Trước hết Thúy Kiều bộc bạch nỗi lòng mong muốn em sẽ tương trợ mình rồi sau đó mới thiết tha tỏ tường. Thúy Kiều vừa như khoản thiết mong đợi vừa như ấn định sự tương trợ từ em, rằng chỉ em mới có thể giúp được chị, chỉ có em mới khiến chị tin tưởng uỷ thác truyện quan trọng này.

Và rồi Thúy Kiều đã bộc bạch cái nỗi lòng đau đáu của mình với em:

“Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”

“Gánh tương tư” ám chỉ trách nhiệm tình cảm, một nghĩa vụ chăm sóc mến thương. “đứt gánh tương tư” phải chăng là nói về chuyện tơ duyên dang dơ; Thúy Kiều đang tự trách mình ko làm tròn cái đạo lý tình nghĩa với ý trung nhân; đang tự dằn vặt khôn xiết cái trách nhiệm bản thân. Và rồi nàng khôn khéo mượn điển tích “keo loan” để dãi bày nỗi lòng mong muốn thiết tha rằng Thúy Vân sẽ thay mình kết duyên với Kim Trọng, thay mình chăm sóc mến thương chàng. Hai chữ “mặc em” trình bày sự tin tưởng tuyệt đối của Thúy Kiều lúc đem chuyện tình kiếp cả đời uỷ thác lại cho em.

“Gánh tương tư” ko chỉ là lời hứa xuông nhưng nó còn bao hàm biết bao nỗi nhọc nhằn, bao tình cảm đánh đổi. Thúy Kiều biết như thế sẽ là ép buộc em; sẽ làm khó em; biết rằng trong lòng em cũng đang dậy lên những cơn bão lòng băn khoăn, do dự nhất mực. Chính vì thế Thúy Kiều đã dãi bày những lý do để thuyết phục Thúy Vân:

“Kể từ lúc gặp chàng Kim,

Lúc ngày quạt ước, lúc đêm chén thề.

Sự đâu sòng gió bất kỳ,

Hiều tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?

Ngày xuân em hãy còn dài,

Xót tình máu mủ, thay lời nước non.”

Thúy Kiều nhớ lại những ký ức của một thời lãng mạn đã qua. “Kể từ lúc” như mở ra một ko gian dài rộng, ước mong, hạnh phúc. “Lúc ngày quạt ước’; “Lúc đêm chén thề” ngày và đêm; quạt ước- chén thề, ko gian thời kì như dài rộng ra, con người như đang say mê mải miết với tình yêu cháy bỏng. Mặt trời mặt trăng như đã chứng kiến cho câu chuyện tình yêu Kim Kiều, cho lời thề ước trăm năm hai người. Lời ước thề như khắc sâu và ko gian, vào cảnh vật và trường tồn cùng năm tháng vĩnh cửu.

Tưởng rằng chuyện tình lãng mạn đầy thi vị đó sẽ đi tới hồi kết tươi đẹp thế nhưng có người nào hay sóng gió ập tới, gia đình kiểu phải chịu oan sai, vì muốn bảo vệ cha mẹ và em trai nhưng Kiều đành phụ Kim Trọng. Đứng giữa cân đo giữa đạo làm con và người mình thương Kiều đành xé lòng làm trọn chữ hiếu. Nàng đã hi sinh chữ tình để làm tròn chữ Hiếu, sống tròn với trách nhiệm người chị cả gia đình.

Kiều vỗ về Thúy Vân rằng em tuổi còn trẻ, sau này sẽ có nhiều thời kì để vun vén tình cảm và dẫu rằng chị với Kim Trọng đã từng có chuyện tình đẹp nhưng lửa gần rơm lâu ngày cũng bén. Tấm chân tình theo thời kì sẽ chắp cánh nên một mối nhân duyên, một cuộc sống hạnh phúc cho hai người.

Kiều cũng viện tới cả tình máu mủ ruột già để cậy nhờ ân tình Thúy Vân. Bởi Kim Trọng là người nhưng Kiều yêu nhất, chỉ lúc ủy quyền Thúy Vân Kiều mới cảm thấy được xoa dịu và yên tâm phần nào. Và Kiều mong rằng em hãy vì chị chị em em nặng nghia tình nhưng viết nốt lời thề non hứa hẹn biển với chàng Kim.

Thúy Kiều như đang chắt chiu ra từng nỗi đau xót sâu thắm để dãi bày cùng Thúy Vân và mong rằng Thúy Vân hãy hiểu cho nỗi lòng này nhưng đồng cảm, sẻ chia.

Tấm ân tình trời bề của Thúy Vân Thúy Kiều sẽ luôn khắc tạc ghi tâm:

“Chị dù thịt nát sương mòn

Ngậm cười cửu tuyền, hãy còn thơm lây”

Thành ngữ “thịt nát sương mòn”; “ngậm cười cửu tuyền” khiến ta liên tưởng tới cái chết, tới sự đớn đau. Phải chăng chính Kiều đã tiên liệu trước được bão giông sắp xảy tới với cuộc đời mình nhưng sắp xếp ổn thỏa mọi thứ. Ân tình ngày hôm nay Thúy Vân nhận lời với chị sẽ mãi được Thúy Kiều khắc ghi. Tiếng thơ như trút hết nỗi lòng trong lòng Thúy Kiều. Đối với nàng, việc Thúy Vân thay mình nối duyên với Kim Trọng chính là thú vui, niềm xoa dịu và toại nguyện nhất đối với cuộc đời Kiều đời đời kiếp kiếp kiếp kiếp chẳng quên.

Nguyễn Du thật tài tình lúc sử dụng thể thơ lục bát liên kết với các điển tích và thành ngữ dân gia để bộc lộ tâm trạng Thúy Kiều. Một bức tranh với ngôn từ giản dị, thân thiện nhưng tạo được ấn tượng vô cùng mạnh trong lòng độc giả về hình tượng nhân vật. Phải chăng chính điều này đã làm nên sức lan tỏa và trường tồn của tác phẩm thơ Truyện Kiều.

Chỉ với 12 câu thơ Nguyễn Du như dựng lên sự trớ trêu đầy bi người nào của cuộc đời người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa. Qua đó đã lên án một xã hội thối nát, một xã hội nhưng sức mạnh đồng tiền đã dồn nén con người tới tận cùng nỗi đau nhưng không thể làm sao để thoát ra, đầy tối tăm và mịt mù vô cùng.

Bài văn Phân tích 10 câu thơ giữa bài Đồng chí học trò giỏi – Mẫu số 2

Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, người đọc ko khỏi xót xa trước số phận đầy khổ cực và truân chuyên của nàng. Người con gái tài hoa đó phải trải qua bao phen đoạn trường, nỗi đau chia cắt tình thân chưa nguôi thì phải chịu nỗi xót xa lúc lứa đôi chia phôi. Đoạn trích Trao duyên trong tác phẩm là minh chứng cho nỗi đau khôn nguôi của Kiều lúc tình yêu tan vỡ. Mười hai câu đầu đoạn là những lời thơ chất chứa nỗi lòng Kiều.

Mở đầu đoạn trích là lời nhờ cậy tha thiết của Thúy Kiều với Thúy Vân:

“Cậy em em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Bằng tất cả sự thật tình và mong cầu, Kiều đã ngỏ lời “cậy” nhờ Vân. Từ “cậy” đặt đầu câu thơ mang sức nặng của tiếng nhờ vả, có chăng Kiều đang trông mong, nguyện cầu em chấp thuận. Bao nhiêu nỗi kỳ vọng, mong đợi và niềm tin trọn vẹn chị đều đặt hết nơi Vân. Tiếng “chịu” cất lên như một sự năn nỉ, mong cầu em xót thương nhưng chấp nhận đồng thời như một lời báo trước về việc nhưng mình sắp nói ra đây sẽ rất khó xử với Vân.

Phận làm chị, theo cấp bậc trong gia đình hay lễ giáo phong kiến, Kiều nào có thể lạy em, nhưng trong tình cảnh này, nàng đã chọn cách “lạy” và “thưa” với Vân. Hơn người nào hết, Kiều hiểu những thiệt thòi của Vân lúc chấp thuận lời nhờ vả, nàng lúc này là kẻ mang ơn, một cái lạy hay câu thưa nào có sánh sự hy sinh của em dành cho mình. Lòng đớn đau lúc tình yêu ko trọn, nhờ tới Thúy Vân- người em gái duy nhất lâu nay nàng luôn yêu quý và tin tưởng thay mình tiếp nối mối duyên cùng Kim Trọng nhưng nàng ko khỏi xót xa.

“Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”.

Thành ngữ “giữa đường đứt gánh” được vận dụng đầy khôn khéo để chỉ mối lương duyên chìa lìa của Kim – Kiều. “Gánh tương tư” sâu nặng bao nhiêu thì đứt gánh càng khổ đau, đắng cay bấy nhiêu. Điển tích “keo loan” vốn dành cho những mối tình gắn kết, bền chặt nay lại dành nhờ người “chắp mối”. Cụm danh từ “tơ thừa” liên kết với cụm từ” mặc em” làm nổi trội tâm trạng ngậm ngùi, đau xót của Thúy Kiều. Kiều hiểu những thiệt thòi nhưng Vân phải chịu lúc chấp nhận mối duyên này. Nếu với Thúy Kiều, đó là duyên trăm năm còn với Vân thì đó chỉ là mối “duyên thừa” nhưng thôi. Hai từ “mặc em” như một sự phó mặc, uỷ thác nơi em của Kiều, nàng tin rằng em sẽ hiểu cho nỗi khó xử và tình cảnh trớ trêu của mình.

Lời vừa dứt cũng là lúc bao kỉ niệm tình lứa đôi chợt ùa về như thác lũ, đó là những kí ức xinh tươi:

“Kể từ lúc gặp chàng Kim

Lúc ngày quạt ước, lúc đêm chén thề.”

Ngày gặp Kim Trọng, tình yêu chớm nở, hai người “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, Kim- Kiều đã từng hạnh phúc biết bao với những lời hứa hẹn ước, với chén rượu thề nguyền. Điệp từ “lúc” càng nhấn mạnh nỗi nhớ da diết và cả nỗi tiếc thương nơi Kiều. Nàng tâm tình với em như để thổ lộ nỗi lòng cũng là mong em sẽ phần nào hiểu được những day dứt nơi nàng.

“Sự đâu sóng gió bất kỳ

Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

“Sóng gió bất kì” là tai ương bất thần tới nhưng gia đình chị em Kiều phải gánh chịu. Cha và em bị oan sai, Kiều buộc phải bán mình cứu người thân. Chữ “hiếu” đã trọn nhưng chữ “tình” còn day dứt. Làm sao để vẹn cả hai bề? Đó là một câu hỏi luôn túc trực trong trái tim nàng. Để làm tròn chữ “hiếu”, Kiều đã bỏ qua mối keo loan trăm năm, trao duyên cho em để thay mình trả nghĩa cho chàng Kim, cho vẹn chữ “tình” sâu nặng. Nói rồi, để thuyết phục em thêm, nàng tiếp lời:

“Ngày xuân em hãy còn dài

Xót tình máu mủ thay lời nước non

Chị dù thịt nát xương mòn

Ngậm cười cửu tuyền hãy còn thơm lây”

Những phép tắc Kiều đưa ra vừa thật tình tha thiết, lại vừa thấu tình đạt lý. Thúy Vân còn tuổi xanh, còn thời kì để tìm hiểu Kim Trọng, còn Kiều thì khác, lúc nàng quyết định bán mình cứu cha cũng là lúc tự do, thanh xuân khép lại, phía trước là bao tai ương, sóng gió trực chờ. Hơn thế nữa, Vân và Kiều là máu mủ ruột rà nên dễ dàng đồng, cảm, thấu hiểu nhưng thay Kiều trả duyên cho Kim Trọng “thay lời nước non”. Thậm chí, nàng còn nói tới cái chết “ngậm cười cửu tuyền” để mong Vân hiểu được tâm nguyện tha thiết của mình. Chắc có nhẽ lúc nghe những lời đó, Vân cũng ko thể đành lòng nhìn chị đớn đau nhưng từ chối lời nhờ cậy từ nàng.

Sự liên kết giữa thể thơ lục bát thân thuộc cùng những từ ngữ đầy tinh tế đã làm cho mười hai câu đầu đoạn thơ trình bày được nỗi đau “rứt ruột” của Thúy Kiều lúc tơ duyên tan vỡ. Qua đó, ta càng trân trọng hơn vẻ đẹp của một trái tim thiết tha, thủy chung, một tấm lòng hiếu thảo và giàu đức hi sinh nơi cô gái tài sắc đó.

—/—

Thông qua Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi và một số bài văn mẫu tiêu biểu được giainhat.vn tuyển chọn từ những bài viết xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 10

Hình Ảnh về: Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất

Video về: Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất

Wiki về Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất

Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi – Văn mẫu 10 hay nhất -

Những câu thơ đầu trong bài Trao duyên là lời nhờ cậy thật tình, tha thiết của nàng Kiều với Thúy Vân. Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi giúp các em hiểu được hoàn cảnh của buổi trao duyên, qua đó hiểu hơn về tâm trạng nàng Kiều lúc trao duyên được thâm thúy hơn.

Dàn ý Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi – Mẫu 1

1. Mở bài

– Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm và đoạn trích:

+ Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc danh nhân văn hóa toàn cầu. Tác phẩm Truyện Kiều của ông được xem là tuyệt tác của nền văn học được dịch ra nhiều thứ tiếng.

+ Đoạn trích Trao duyên là một trong những đoạn thơ mở đầu cuộc đời phiêu dạt khổ cực của Thúy Kiều sau lúc phải bán mình để lấy tiền hối lộ cho quan lại cứu cha và em. Trước lúc đi xa, Kiều đã cầu xin Thúy Vân chấp nhận mối duyên thừa thay Kiều chăm sóc cho Kim Trọng.

– Nói chung nội dung 12 câu đầu: Lời Thúy Kiều nhờ cậy, van xin Thúy Vân thay mình kết duyên cùng Kim Trọng.


2. Thân bài

a) Luận điểm 1: Lời nhờ cậy của Thúy Kiều (2 câu đầu)

– Lời nói:

+ “Cậy”: đồng nghĩa với “nhờ”, ngoài ra còn bao hàm ý nghĩa gửi gắm, mong đợi mang được những sự tin tưởng về sự tương trợ đó. -> Âm điệu nặng nề, gợi sự quằn quại, đớn đau, khó nói.

+ “Chịu”: đồng nghĩa với “nhận lời” nhưng mang một ý nghĩa nặng hơn đó là buộc phải phải chấp nhận, nài ép, ko thể ko nhận.

=> Tiếng nói vừa nhờ vả, vừa năn nỉ, vừa là sự ép buộc.

– Hành động, cử chỉ: “lạy”, “thưa”

+ Thái độ kính cẩn, trang trọng của người bề dưới đối với người bề trên hoặc với người mình hàm ơn.

+ Hành động của Kiều tạo ra sự nghiêm trang, thiêng liêng cho điều sắp nói ra.

=> Trình bày sự thông minh, khôn khéo của Thúy Kiều.

b) Luận điểm 2: Những lí lẽ trao duyên của Kiều (10 câu sau)

– Nhắc lại mối tình đẹp để gợi tình cảm (4 câu đầu)

+ “đứt gánh tương tư”

+ “Mối tơ thừa”

+ “Quạt ước, chén thề”

=> Thúy Kiều thổ lộ tình cảnh tơ duyên dang dở của mình cho em được hiểu.

– Những lí do khiến Kiều trao duyên cho em:

+ Gia đình Kiều gặp biến cố lớn “sóng gió bất kì”

-> Kiều rơi vào tình cảnh ngang trái, khó xử dẫn tới mối tình dang dở và đầy xấu số của Kim – Kiều.

+ Kiều buộc phải phải chọn giữa tình và hiếu cho nên nàng đã chọn hi sinh chữ tình.

+ Thúy Vân vẫn còn trẻ, còn cả tương lai phía trước

+ “Xót tình máu mủ thay lời nước non” -> Nhắc tới cả tình cảm ruột thịt của những người cùng huyết thống để thuyết phục em.

+ “Thịt nát xương mòn”, “Ngậm cười cửu tuyền” -> Kiều viện tới cả cái chết để trình bày sự cảm kích thật sự của mình lúc Vân nhận lời.

-> Lời cầu xin đầy lí lẽ và giàu sức thuyết phục làm cho Vân ko thể từ chối.

=> Thông qua tất cả những phép tắc thấu tình đạt lí nhưng Kiều đưa ra cho thấy Kiều là một người con gái thông minh và sắc sảo, đầy xúc cảm, có đức hi sinh, một người con hiếu thảo, trọng tình nghĩa.

c) Rực rỡ nghệ thuật 12 câu đầu Trao duyên

– Sử dụng từ ngữ tinh tế, tài tình, lập luận chặt chẽ

– Sử dụng các thành ngữ dân gian và hình ảnh ẩn dụ

– Sử dụng các điển tích, điển cố

– Có sử dụng các thủ pháp nghệ thuật liệt kê, ẩn dụ

– Tiếng nói tinh tế, xác thực, giàu sức thuyết phục

– Giọng điệu nhẹ nhõm, da diết, giàu xúc cảm.

3. Kết bài

– Nói chung nội dung và trị giá của đoạn thơ.

– Nêu cảm nhận của em.

Bài văn Phân tích 10 câu thơ giữa bài Đồng chí học trò giỏi – Mẫu số 1

Nguyễn Du là một trong những đại thi hao xuất sắc của dân tộc. Ông đã để lại cho đời một sự nghiệp văn học khổng lồ với các tác phẩm bất hủ như: Thanh Hiên Thi tập; Nam Trung Tạp Ngâm; Bắc Hành Tạp Lục; Truyện Kiều;… Trong đó Truyện Kiều được xem là tác phẩm đỉnh cao để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả. Với ngòi bút điêu luyện, xuất sắc Truyện Kiều đã tái tạo bi người nào và đau xót cuộc đời người con gái trong xã hội phong kiến xưa. Một trong những đoạn trích làm nên thành công đó của Truyện Kiều đó là đoạn trích Trao Duyên với 12 câu thơ đầu thấm đẫm nước mắt tình nghĩa.

Đoạn trích trao duyên nằm trong phần hai của bộ thơ kể về chuỗi ngày biến động và phiêu dạt của Thúy Kiều. Mười hai câu thơ đầu chính là mở màn cho chuỗi ngày đầy xót thương đó, là tiếng lòng tha thiết thẳm sâu Thúy Kiều gửi cậy lại cho Thúy Vân, nhờ em viết tiếp câu chuyện tình yêu Kim Kiều.

Mở đầu bài thơ đã vẽ ra một trớ trêu nghịch cảnh tới nhói lòng:

“Cậy em em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi hãy thưa”

Thúy Kiều là chị đó thế nhưng lại “cậy”, lại “thưa” với Thúy Vân? Những từ ngữ mang sắc thái trang trọng thường chỉ được dùng để đối đáp với bề trên thế nhưng ở đây Thúy Kiều lại dùng để ngỏ lời với em gái của mình. Phải chăng Thúy Kiều đang mang nặng một nỗi tâm tư tình cảm khó nói, một vấn đề nghiêm trọng muốn gửi gắm cho cô em em gái thân yêu. Cặp từ hô ứng: “cậy- chịu”; “Ngồi lên- thưa” thế hiện sự lô gic đầy khôn khéo trong lời tâm tình của Thúy Kiều. Trước hết Thúy Kiều bộc bạch nỗi lòng mong muốn em sẽ tương trợ mình rồi sau đó mới thiết tha tỏ tường. Thúy Kiều vừa như khoản thiết mong đợi vừa như ấn định sự tương trợ từ em, rằng chỉ em mới có thể giúp được chị, chỉ có em mới khiến chị tin tưởng uỷ thác truyện quan trọng này.

Và rồi Thúy Kiều đã bộc bạch cái nỗi lòng đau đáu của mình với em:

“Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”

“Gánh tương tư” ám chỉ trách nhiệm tình cảm, một nghĩa vụ chăm sóc mến thương. “đứt gánh tương tư” phải chăng là nói về chuyện tơ duyên dang dơ; Thúy Kiều đang tự trách mình ko làm tròn cái đạo lý tình nghĩa với ý trung nhân; đang tự dằn vặt khôn xiết cái trách nhiệm bản thân. Và rồi nàng khôn khéo mượn điển tích “keo loan” để dãi bày nỗi lòng mong muốn thiết tha rằng Thúy Vân sẽ thay mình kết duyên với Kim Trọng, thay mình chăm sóc mến thương chàng. Hai chữ “mặc em” trình bày sự tin tưởng tuyệt đối của Thúy Kiều lúc đem chuyện tình kiếp cả đời uỷ thác lại cho em.

“Gánh tương tư” ko chỉ là lời hứa xuông nhưng nó còn bao hàm biết bao nỗi nhọc nhằn, bao tình cảm đánh đổi. Thúy Kiều biết như thế sẽ là ép buộc em; sẽ làm khó em; biết rằng trong lòng em cũng đang dậy lên những cơn bão lòng băn khoăn, do dự nhất mực. Chính vì thế Thúy Kiều đã dãi bày những lý do để thuyết phục Thúy Vân:

“Kể từ lúc gặp chàng Kim,

Lúc ngày quạt ước, lúc đêm chén thề.

Sự đâu sòng gió bất kỳ,

Hiều tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?

Ngày xuân em hãy còn dài,

Xót tình máu mủ, thay lời nước non.”

Thúy Kiều nhớ lại những ký ức của một thời lãng mạn đã qua. “Kể từ lúc” như mở ra một ko gian dài rộng, ước mong, hạnh phúc. “Lúc ngày quạt ước’; “Lúc đêm chén thề” ngày và đêm; quạt ước- chén thề, ko gian thời kì như dài rộng ra, con người như đang say mê mải miết với tình yêu cháy bỏng. Mặt trời mặt trăng như đã chứng kiến cho câu chuyện tình yêu Kim Kiều, cho lời thề ước trăm năm hai người. Lời ước thề như khắc sâu và ko gian, vào cảnh vật và trường tồn cùng năm tháng vĩnh cửu.

Tưởng rằng chuyện tình lãng mạn đầy thi vị đó sẽ đi tới hồi kết tươi đẹp thế nhưng có người nào hay sóng gió ập tới, gia đình kiểu phải chịu oan sai, vì muốn bảo vệ cha mẹ và em trai nhưng Kiều đành phụ Kim Trọng. Đứng giữa cân đo giữa đạo làm con và người mình thương Kiều đành xé lòng làm trọn chữ hiếu. Nàng đã hi sinh chữ tình để làm tròn chữ Hiếu, sống tròn với trách nhiệm người chị cả gia đình.

Kiều vỗ về Thúy Vân rằng em tuổi còn trẻ, sau này sẽ có nhiều thời kì để vun vén tình cảm và dẫu rằng chị với Kim Trọng đã từng có chuyện tình đẹp nhưng lửa gần rơm lâu ngày cũng bén. Tấm chân tình theo thời kì sẽ chắp cánh nên một mối nhân duyên, một cuộc sống hạnh phúc cho hai người.

Kiều cũng viện tới cả tình máu mủ ruột già để cậy nhờ ân tình Thúy Vân. Bởi Kim Trọng là người nhưng Kiều yêu nhất, chỉ lúc ủy quyền Thúy Vân Kiều mới cảm thấy được xoa dịu và yên tâm phần nào. Và Kiều mong rằng em hãy vì chị chị em em nặng nghia tình nhưng viết nốt lời thề non hứa hẹn biển với chàng Kim.

Thúy Kiều như đang chắt chiu ra từng nỗi đau xót sâu thắm để dãi bày cùng Thúy Vân và mong rằng Thúy Vân hãy hiểu cho nỗi lòng này nhưng đồng cảm, sẻ chia.

Tấm ân tình trời bề của Thúy Vân Thúy Kiều sẽ luôn khắc tạc ghi tâm:

“Chị dù thịt nát sương mòn

Ngậm cười cửu tuyền, hãy còn thơm lây”

Thành ngữ “thịt nát sương mòn”; “ngậm cười cửu tuyền” khiến ta liên tưởng tới cái chết, tới sự đớn đau. Phải chăng chính Kiều đã tiên liệu trước được bão giông sắp xảy tới với cuộc đời mình nhưng sắp xếp ổn thỏa mọi thứ. Ân tình ngày hôm nay Thúy Vân nhận lời với chị sẽ mãi được Thúy Kiều khắc ghi. Tiếng thơ như trút hết nỗi lòng trong lòng Thúy Kiều. Đối với nàng, việc Thúy Vân thay mình nối duyên với Kim Trọng chính là thú vui, niềm xoa dịu và toại nguyện nhất đối với cuộc đời Kiều đời đời kiếp kiếp kiếp kiếp chẳng quên.

Nguyễn Du thật tài tình lúc sử dụng thể thơ lục bát liên kết với các điển tích và thành ngữ dân gia để bộc lộ tâm trạng Thúy Kiều. Một bức tranh với ngôn từ giản dị, thân thiện nhưng tạo được ấn tượng vô cùng mạnh trong lòng độc giả về hình tượng nhân vật. Phải chăng chính điều này đã làm nên sức lan tỏa và trường tồn của tác phẩm thơ Truyện Kiều.

Chỉ với 12 câu thơ Nguyễn Du như dựng lên sự trớ trêu đầy bi người nào của cuộc đời người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa. Qua đó đã lên án một xã hội thối nát, một xã hội nhưng sức mạnh đồng tiền đã dồn nén con người tới tận cùng nỗi đau nhưng không thể làm sao để thoát ra, đầy tối tăm và mịt mù vô cùng.

Bài văn Phân tích 10 câu thơ giữa bài Đồng chí học trò giỏi – Mẫu số 2

Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, người đọc ko khỏi xót xa trước số phận đầy khổ cực và truân chuyên của nàng. Người con gái tài hoa đó phải trải qua bao phen đoạn trường, nỗi đau chia cắt tình thân chưa nguôi thì phải chịu nỗi xót xa lúc lứa đôi chia phôi. Đoạn trích Trao duyên trong tác phẩm là minh chứng cho nỗi đau khôn nguôi của Kiều lúc tình yêu tan vỡ. Mười hai câu đầu đoạn là những lời thơ chất chứa nỗi lòng Kiều.

Mở đầu đoạn trích là lời nhờ cậy tha thiết của Thúy Kiều với Thúy Vân:

“Cậy em em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Bằng tất cả sự thật tình và mong cầu, Kiều đã ngỏ lời “cậy” nhờ Vân. Từ “cậy” đặt đầu câu thơ mang sức nặng của tiếng nhờ vả, có chăng Kiều đang trông mong, nguyện cầu em chấp thuận. Bao nhiêu nỗi kỳ vọng, mong đợi và niềm tin trọn vẹn chị đều đặt hết nơi Vân. Tiếng “chịu” cất lên như một sự năn nỉ, mong cầu em xót thương nhưng chấp nhận đồng thời như một lời báo trước về việc nhưng mình sắp nói ra đây sẽ rất khó xử với Vân.

Phận làm chị, theo cấp bậc trong gia đình hay lễ giáo phong kiến, Kiều nào có thể lạy em, nhưng trong tình cảnh này, nàng đã chọn cách “lạy” và “thưa” với Vân. Hơn người nào hết, Kiều hiểu những thiệt thòi của Vân lúc chấp thuận lời nhờ vả, nàng lúc này là kẻ mang ơn, một cái lạy hay câu thưa nào có sánh sự hy sinh của em dành cho mình. Lòng đớn đau lúc tình yêu ko trọn, nhờ tới Thúy Vân- người em gái duy nhất lâu nay nàng luôn yêu quý và tin tưởng thay mình tiếp nối mối duyên cùng Kim Trọng nhưng nàng ko khỏi xót xa.

“Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”.

Thành ngữ “giữa đường đứt gánh” được vận dụng đầy khôn khéo để chỉ mối lương duyên chìa lìa của Kim – Kiều. “Gánh tương tư” sâu nặng bao nhiêu thì đứt gánh càng khổ đau, đắng cay bấy nhiêu. Điển tích “keo loan” vốn dành cho những mối tình gắn kết, bền chặt nay lại dành nhờ người “chắp mối”. Cụm danh từ “tơ thừa” liên kết với cụm từ” mặc em” làm nổi trội tâm trạng ngậm ngùi, đau xót của Thúy Kiều. Kiều hiểu những thiệt thòi nhưng Vân phải chịu lúc chấp nhận mối duyên này. Nếu với Thúy Kiều, đó là duyên trăm năm còn với Vân thì đó chỉ là mối “duyên thừa” nhưng thôi. Hai từ “mặc em” như một sự phó mặc, uỷ thác nơi em của Kiều, nàng tin rằng em sẽ hiểu cho nỗi khó xử và tình cảnh trớ trêu của mình.

Lời vừa dứt cũng là lúc bao kỉ niệm tình lứa đôi chợt ùa về như thác lũ, đó là những kí ức xinh tươi:

“Kể từ lúc gặp chàng Kim

Lúc ngày quạt ước, lúc đêm chén thề.”

Ngày gặp Kim Trọng, tình yêu chớm nở, hai người “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, Kim- Kiều đã từng hạnh phúc biết bao với những lời hứa hẹn ước, với chén rượu thề nguyền. Điệp từ “lúc” càng nhấn mạnh nỗi nhớ da diết và cả nỗi tiếc thương nơi Kiều. Nàng tâm tình với em như để thổ lộ nỗi lòng cũng là mong em sẽ phần nào hiểu được những day dứt nơi nàng.

“Sự đâu sóng gió bất kỳ

Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

“Sóng gió bất kì” là tai ương bất thần tới nhưng gia đình chị em Kiều phải gánh chịu. Cha và em bị oan sai, Kiều buộc phải bán mình cứu người thân. Chữ “hiếu” đã trọn nhưng chữ “tình” còn day dứt. Làm sao để vẹn cả hai bề? Đó là một câu hỏi luôn túc trực trong trái tim nàng. Để làm tròn chữ “hiếu”, Kiều đã bỏ qua mối keo loan trăm năm, trao duyên cho em để thay mình trả nghĩa cho chàng Kim, cho vẹn chữ “tình” sâu nặng. Nói rồi, để thuyết phục em thêm, nàng tiếp lời:

“Ngày xuân em hãy còn dài

Xót tình máu mủ thay lời nước non

Chị dù thịt nát xương mòn

Ngậm cười cửu tuyền hãy còn thơm lây”

Những phép tắc Kiều đưa ra vừa thật tình tha thiết, lại vừa thấu tình đạt lý. Thúy Vân còn tuổi xanh, còn thời kì để tìm hiểu Kim Trọng, còn Kiều thì khác, lúc nàng quyết định bán mình cứu cha cũng là lúc tự do, thanh xuân khép lại, phía trước là bao tai ương, sóng gió trực chờ. Hơn thế nữa, Vân và Kiều là máu mủ ruột rà nên dễ dàng đồng, cảm, thấu hiểu nhưng thay Kiều trả duyên cho Kim Trọng “thay lời nước non”. Thậm chí, nàng còn nói tới cái chết “ngậm cười cửu tuyền” để mong Vân hiểu được tâm nguyện tha thiết của mình. Chắc có nhẽ lúc nghe những lời đó, Vân cũng ko thể đành lòng nhìn chị đớn đau nhưng từ chối lời nhờ cậy từ nàng.

Sự liên kết giữa thể thơ lục bát thân thuộc cùng những từ ngữ đầy tinh tế đã làm cho mười hai câu đầu đoạn thơ trình bày được nỗi đau “rứt ruột” của Thúy Kiều lúc tơ duyên tan vỡ. Qua đó, ta càng trân trọng hơn vẻ đẹp của một trái tim thiết tha, thủy chung, một tấm lòng hiếu thảo và giàu đức hi sinh nơi cô gái tài sắc đó.

—/—

Thông qua Phân tích 12 câu thơ đầu của bài Trao duyên học trò giỏi và một số bài văn mẫu tiêu biểu được giainhat.vn tuyển chọn từ những bài viết xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 10

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận