Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc (hay nhất)

Tham khảo Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc, tổng hợp đầy đủ dàn ý chung và những bài văn cảm nhận ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Qua các bài văn mẫu sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về tác phẩm, cùng tham khảo nhé!

Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc 

Mở bài

– Giới thiệu về 12 câu thơ trong bài thơ Việt Bắc

Thân bài

a. Phân tích 4 câu đầu đoạn


– Tiếng “mình” cất lên thật thân thiện, thân thuộc →  tình cảm thắm thiết, thân tình

– Những câu hỏi vừa như trách móc lại vừa như lo lắng, ngậm ngùi: mưa nguồn suối lũ; mây cùng mù; miếng cơm chấm muối; mối thù chung

– Nhịp thơ 2/4; 2/2/4 đều đặn lại càng trình bày được sự thiết tha trong lòng người ở lại

b. Phân tích 6 câu tiếp 

– Lối xưng hô “mình”, “ta”  lạ mắt, chỉ hai nhưng một, đó là hình ảnh những người cách mệnh đã về xuôi.

– “Rừng núi” là cách nói hoán dụ để chỉ những người dân nơi chiến khu Việt Bắc.

– Người cách mệnh ra đi ko chỉ để lại nỗi nhớ nhung trong lòng người ở lại nhưng cảnh vật cũng nhuốm màu buồn bực, quyến luyến: trám bùi rụng; măng mai già.

– Tình cảm của nhân dân Việt Bắc luôn “đặm đà lòng son”

=> Nhân dân Việt Bắc thì vẫn luôn thắm thiết một mối tình son sắt với cách mệnh, với cán bộ miền xa. 

c. Phân tích 2 câu cuối đoạn

– 3 tiếng ” mình” trong hai câu thơ chỉ người ở lại và kẻ ra đi

– Sự hài hoà, thấu hiểu nhau của nhân dân với cách mệnh

– Nhắn nhủ về cách sống thủy chung với quá khứ lúc gợi nhắc những vị trí ghi lại bước ngoặt cách mệnh: Tân Trào, Hồng Thái

Kết bài

Khẳng định lại trị giá của đoạn trích và tài năng của tác giả.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 1

    Tố Hữu là một thi sĩ lớn của dân tộc, cuộc đời ông gắn bó với cách mệnh, thơ văn ông gắn bó với những sự kiện lịch sử hào hùng của kháng chiến. Do đó nhưng lúc nhắc tới Tố Hữu người ta thường nghĩ về một thi sĩ yêu nước, giàu tâm huyết và lý tưởng. Điểm lạ mắt trong thơ Tố Hữu là thơ ông mang phong cách trữ tình, chính trị. 

    Bài thơ Việt Bắc là một trong những thành công lớn trong sự nghiệp thơ văn yêu nước của Tố Hữu. Tác phẩm được ra đời vào năm 1954, sau ngày miền Bắc giải phóng, hoà bình lập lại, thi sĩ cùng Trung ương Đảng và Chính phủ  trở về miền xuôi, tạm biệt nơi đại nghìn rừng núi. Với thể thơ dân tộc cùng lối viết nhẹ nhõm nhưng da diết ân tình, Việt Bắc như một khúc tâm tình đầy thương nhớ của người cách mệnh với con người và núi rừng Việt Bắc. Những tình cảm thấy thiết nhưng nhân dân dành cho cán bộ, của cán bộ dành cho nhân dân như hoà quyện vào từng lời thơ. 12 câu thơ đầu của khổ 3 tác phẩm đã trình bày thâm thúy nhất mến thương đấy.

” Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ,những mây cùng mưa

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai”

    Lối xưng hô ” mình- ta ” thường được dùng nhiều trong ca dao, dân ca Việt để trình bày sự thắm thiết trong tình cảm của con người. Ở đây, tác giả cũng đã vận dụng lối xưng hô đấy vào bài thơ tạo sức thân thiện, ân tình của người đi, kẻ ở. Tiếng “mình” cất lên là chứa chan sự mến thương trong đó, thật thân thuộc, thật thân thiện biết bao. Những câu hỏi vờ như có chút trách móc lại vô cùng ngọt ngào pha chút phân vân, lo lắng của lứa đôi: Ko biết mình đi rồi có còn nhớ những ngày xưa? Mình có nhớ chăng những ngày cùng nhân dân trải qua vất vả, khắc nghiệt của thời tiết, tự nhiên để đấu tranh? Mình có nhớ nơi chiến khu dấu yêu vẫn tồn tại bóng vía con người nơi đây đợi chờ, quyến luyến hay những bữa cơm chấm muối cùng nhau trong gian lao? Nhịp thơ 2/4; 2/2/4 nhịp nhàng, đều đặn lại càng trình bày được sự thiết tha trong lòng người ở lại. Nỗi thương nhớ người cách mệnh càng đong đầy thì những kỉ niệm của buổi năm xưa càng trào dâng xúc động, bằng giải pháp liệt kê thân thuộc trong nghệ thuật, tác giả đã gợi lại những câu chuyện hành quân cùng nhân dân Việt Bắc. Đó là nơi tiền tuyến mây mù, suối lũ, đầy rẫy những thử thách, nguy hiểm dân cùng người đấu tranh, không hề sợ hãi, chùn chân. Đó là những bữa cơm nghèo san sẻ cho nhau miếng cơm chấm muối đầy ấm áp. Đó là mối thù chung của nhân dân và cán bộ, là mối thù chung của dân tộc lúc lũ giặc xâm lược tàn nhẫn tới đáng sợ. Gánh nặng chung trên vai là gánh nặng quân thù, cách mệnh cùng nhân dân hòa trong ý thức chung, dũng cảm bước vào trận chiến đấu để giết mổ giặc, cứu nước. Trong từng tiếng thơ, ta ko thấy sự than vãn hay mỏi mệt trước khó khăn vất vả nhưng trái lại ta cảm thu được xúc cảm tự hào của người ở lại. Họ tự hào vì những tháng ngày quả cảm chiến chiến, về những hành trình vượt khó,  mình và ta cùng sát cánh, cùng đồng hành bên nhau đánh tan quân thù, giành lại hoà bình, tự do cho dân tộc.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 2

    Sau lúc gợi lại những kỉ niệm ngày nào, nhân dân tiếp tục bộc bạch những tình cảm tâm thành, nỗi lưu luyến với người đi:

“Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già”

    Lối xưng hô “mình”, “người nào” thật lạ mắt, chỉ hai nhưng một, đó là hình ảnh những người cách mệnh đã về xuôi. ” Rừng núi” là cách nói hoán dụ để chỉ những người dân nơi chiến khu Việt Bắc. Các cán bộ đã trở về nơi thủ đô của phồn hoa gió mát, còn nhớ chăng chốn núi rừng đại nghìn nắng gió ko? Những với người ở lại vẫn sắt son nỗi “nhớ” thiết tha, nỗi nhớ tận sâu trong lòng, thấm trong từng cảnh vật nơi đây: rừng núi, trám bùi, măng mai…Xúc cảm buồn bực vì phải chia xa nhưng nhân dân dành cho chiến sĩ thật tâm thành, thắm thiết, đầy xúc động.

    Nỗi nhớ càng trào dâng lúc nghĩ về người đi, nhân dân ko thể nào nguôi nỗi lo sợ rằng người nào đó sẽ quên lãng đi “người ở lại” nhưng cất tiếng hỏi han:

“Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son

Mình về, có nhớ núi non

Nhớ lúc kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.”

    Tác giả chọn hình ảnh lau xám hắt hiu như một đặc trưng riêng của tự nhiên Việt Bắc để hỏi về tình cảm nhưng người cách mệnh dành cho họ. Người ra đi có còn nhớ chăng những ngôi nhà nhấp nhoáng sau rặng lau, nhấp nhoáng giữa núi rừng hùng vĩ. Người ra đi có nhớ chăng những tình cảm ấm áp, đặm đà của người ở lại ? Còn với riêng nhân dân Việt Bắc thì vẫn luôn thắm thiết một mối tình son sắt với cách mệnh, với cán bộ miền xa. 

Đoạn thơ kết thúc  bằng việc gợi lại những sự kiện lịch sử đáng tự hào của cán bộ và nhân dân:

“Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.”

    Hai câu thơ có 14 tiếng thôi nhưng “mình” chiếm tới 3 tiếng đã cho thấy được sự hoà quyện giữa nhân dân với cán bộ. Hình như ko còn là sự phân biệt rành mạch “mình”, “ta” nữa nhưng là sự thấu hiểu, hài hoà vào nhau. Mình- người đi, mình- người ở lại, có còn nhớ chăng những nơi đã cùng nhau đấu tranh, còn nhớ chăng những địa danh nơi diễn ra những bước ngoặt kháng chiến của cách mệnh như “Tân Trào”; “Hồng Thái” ko ? Đó là câu hỏi nhưng cũng hàm chứa một lời nhắc nhở ân tình rằng đừng bao giờ quên lãng đi quá khứ tình nghĩa, những tình cảm thủy chung đã từng gắn bó. Đừng bao giờ quên nhắc nhở những hy sinh, mất mát đã trải qua để sống có trách nhiệm với hôm nay, ko được ngủ quên trên thắng lợi,  phải tập trung cảnh giác, vừa bảo vệ tổ quốc vừa dựng xây đời. Đừng bao giờ phản bội quá khứ hào hùng của lịch sử chúng ta.

    12 câu thơ lục bát ko phải là quá nhiều nhưng ghi vào lòng người biết bao tình cảm tốt đẹp, tình cảm giữa người chiến sĩ cách mệnh và người đồng bào Việt Bắc thật đáng quý, đó ko chỉ là tình quân dân nhưng còn là tình cảm gắn bó thân yêu, đáng trân trọng.


Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 3

    Bài Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác thơ của Tố Hữu nói riêng, của thơ kháng chiến chống Pháp nói chung.Có thế nói, Việt Bắc là khúc tình khúc và cũng là khúc hùng ca,thế hiện ân tình sâu nặng, thủy chung của thi sĩ đối với căn cứ địa Cách Mạng cả nước. Điều này càng được khắc họa rõ nét hơn trong khổ thơ:

Mình đi,có nhớ những ngày.

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ?

    Việt Bắc là tác phẩm trường thiên,dài 150 dòng,được Tố Hữu viết vào tháng 10/1954 lúc Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hổ và cán bộ từ giã Thủ đô gió nghìn để về với Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình .Bao trùm đoạn thơ là một niềm hoài niệm thương nhớ về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, là nỗi nhớ da diết, tâm trạng bâng khuâng, lưu luyến của kẻ ở người đi – người miền ngược và người đi kháng chiến.

Mở đầu đoạn thơ là hàng loạt câu hỏi rất ngọt ngào:

Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ,những mây cùng mưa

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai

    Ở khổ thơ, xuất hiện một loạt cụm từ có nhớ, điều này gợi cho ta cảm thu được tâm trạng của người ở lại – một tâm trạng quan tâm, lo lắng ko biết: Cán Bộ về xuôi, Cán Bộ có còn nhớ chiến khu VB nữa ko ?. Để cho người ở lại hỏi là vì thi sĩ muốn khơi gợi lại những ngày kháng chiến gian truân. Nhớ tự nhiên Việt Bắc mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù , câu thơ đã đặc tả được cảnh tự nhiên hoang vu, thời tiết khắc nghiệt nơi núi rừng Việt Bắc, tuy quang cảnh có chút u ám nhưng vẫn mang đậm chất trữ tình, thơ mộng, phóng khoáng và hùng vĩ. Ngoài việc phải đương đầu với sự khắc nghiệt,khó khăn của tự nhiên, mình và ta còn phải đối diện với cuộc sống thiếu thốn, đầy gian truân miếng cơm chấm muối. Hình ảnh hoán dụ mối thù nặng vai, gợi liên tưởng tới mối thù sâu nặng của nhân dân đối với những kẻ cướp nước, những kẻ đan tâm bán nước ta cho giặc. Đồng thời còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, mình và ta đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu điệt quân địch chung, giành lại độc lập tự do và đem lại cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc,no đủ. Ngệ thuật tiểu đối liên kết với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn làm cho câu thơ trở thành nhịp nhàng, hợp lý, lời thơ càng thêm tha thiết.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 4

    Tiếp mạch xúc cảm, vẫn là những lời hỏi của Việt Bắc nhưng ẩn chứa trong vần thư lại là lời bộc bạch tâm tình của người ở lại, bộc bạch tình cảm lưu luyến với cán bộ về xuôi:

Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già

    Tố Hữu đã sử dụng giải pháp hoán dụ rừng núi nhớ người nào,rừng núi chính là hình ảnh người ở lại, còn đại từ người nào là chỉ người cán bộ về xuôi, nhằm nhấm mạnh tình cảm thắm thiết và nỗi nhớ da diết của nhân dân Việt Bắc đối với những người kháng chiến, với Đảng và chính phủ. Tự nhiên và con người VB nhớ cán bộ về xuôi nhiều tới mức trám bùi để rụng, măng mai để già, trám bùi và măng mai là hai món ăn thường nhật của quân nhân, của cán bộ kháng chiến; đồng thời cũng là đặc sản của tự nhiên Việt Bắc. Mình về khiến núi rừng Việt Bắc bỗng trở thành trống vắng, buồn bực tới lạ thường, ngay cả lúc trám bùi, măng mai nhưng cũng ko người nào thu hái. Người ở lại đã bộc lộ tình cảm của mình thật tâm thành và tha thiết.

    Nhân dân VB vẫn tiếp tục hỏi, nhưng ở đoạn thơ này lời hỏi được nhấn mạnh hơn, trình bày cụ thể và rõ ràng hơn: “Cán Bộ về xuôi có nhớ cảnh vật VB, con người VB, nhớ những năm tháng cùng nhau kháng chiến hay ko ?”

Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son

Mình về, có nhớ núi non

Nhớ lúc kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.

    Cụm từ nhớ những nhà – giải pháp hoán dụ – gợi cho ta cảm thu được tâm trạng lo lắng ko biết rằng: Cán bộ có nhớ những người dân Việt Bắc hay ko? Chứ nhân dân Việt Bắc nhớ cán bộ nhiều lắm,nhớ tới nỗi hắt hiu lau xám.Từ láy hắt hiu liên kết với hình ảnh đặc trưng của tự nhiên Việt Bắc lau xám càng làm nổi trội hơn quang cảnh hoang vắng, đơn sơ, yên lặng nơi núi rừng. Nhưng đối lập với quang cảnh đấy là tấm lòng son, tấm lòng ấm áp và tâm thành của con người Việt Bắc. Ngoài ra, nhân dân Việt Bắc còn muốn biết thêm rằng: Cán bộ về xuôi có nhớ núi non, nhớ tự nhiên Việt Bắc hùng vĩ hay ko? Có nhớ khoảng thời kì cùng nhau kháng Nhật, thuở còn Việt Minh hay ko ? Chính tình nghĩa của đồng bào Việt Bắc đối với quân nhân, với Cách Mạng; sự đồng cảm cùng san sẻ mọi gian truân, thú vui, cùng gánh vác nhiệm vụ nặng nề, khó khăn làm cho Việt Bắc – quê hương của Cách Mạng, cội nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng – càng thêm ngời sáng trong tâm trí thi sĩ nói riêng và trong lòng người đọc nói chung.

Kết lại đoạn thơ là nỗi nhớ về những địa danh lịch sử:

Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

    Chỉ với hai câu thơ,nhưng tác giả đã gửi gắm rất nhiều tình cảm, ẩn chứa rất nhiều điều; đặc thù là ở câu thơ sáu chữ có tới ba từ mình quyện vào nhau nghe thật tha thiết và tâm thành. Từ mình thứ nhất và thứ hai được dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ mình thứ ba ta có thể hiểu theo nhiều cách. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, mình là Việt Bắc- đại từ nhân xưng thứ bậc hai – thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, về Hà Nội ko biết cán bộ có còn nhớ tới nhân dân Việt Bắc, nhớ tới người ở lại ko ? Ở nghĩa hẹp hơn, mình chính là cán bộ về xuôi – đại từ nhân xưng thứ bậc nhất – làm cho câu thơ được hiểu theo một nghĩa khác: Cán bộ về xuôi, cán bộ có nhớ chính mình hay ko? Có còn nhớ tới quá khứ của bản thân, nhớ những năm tháng đấu tranh gian truân vì lí tưởng cao đẹp,vì độc lập tự do của dân tộc hay ko? Với cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên thắng lợi, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân. Thi sĩ Tố Hữu đã tưởng tượng trước được diễn biến tâm lý của con người sau thắng lợi, đây quả là câu thơ mang tính trừu tượng và triết lý thâm thúy.

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

    Ở câu thơ cuối trong khổ ba, người ở lại nhắc tới hai địa danh nổi tiếng gắn liền với hai sự kiện quan trọng đã từng diễn ra ở VB. Vị trí thứ nhất: sự kiện cây đa Tân Trào (12/1944), đây là nơi đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân làm lễ xuất phát, lúc đầu chỉ với mấy chục thành viên nhưng sau đó trở thành đội quân VN- lực lượng chủ chốt đã làm nên thắng lợi ngày hôm nay. Còn vị trí thứ hai là tại đình Hồng Thái, nơi Bác đã chủ trì cuộc họp (8/1945) quyết định làm cuộc CMT8; chính nhờ quyết định sáng suốt này nhưng cuộc kháng chiến chống Pháp đã thành công vẻ vang,có thể giành lại độc lập tự do cho nước nhà. Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhõm: Ko biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng VB chính là cái nôi của CM, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay ko ? Và liệu rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với VB như xưa ko hay là đã thay lòng đổi dạ ?

    Chỉ với 12 câu thơ trong khổ 3 của bài VB, Tố Hữu đã đưa ta vào toàn cầu của hoài niệm và kỉ niệm, vào một toàn cầu êm ái,ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng. Cái hay nhất trong khổ thơ chính là Tó Hữu đã sử dụng rất khôn khéo và rực rỡ hai cụm từ đối lập mình đi – mình về. Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở trong khổ thơ này thì mình đi – mình về đều chỉ một hướng là về xuôi, về Hà Nội. Với lối điệp cấu trúc liên kết nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 đều đận, làm cho âm điệu thơ trở thành nhịp nhàng, tương hợp giống như nhịp chao của võng đung đưa, rất thích hợp vối phong cách thơ trữ tình – chính trị của Tố Hữu.

    “Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu thị giàu tính dân tộc” của Tố Hữu đã góp phần tạo nên sự thành công cho bài Việt Bắc. Những cụ thể về ánh sáng và tình người, từ miếng cơm chấm muối, trám bùi, măng mai, mái nhà hắt hiu lau xám tới mối thù hai vai chung gánh, những tấm lòng son sẽ ko bao giờ phai nhạt, sẽ sống mãi trong lòng thi sĩ và trong tâm trí của người dân Việt Bắc, của những cán bộ về xuôi.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 5

    Nhắc tới Tố Hữu thì người nào cũng biết ông là một trong những thi sĩ trữ tình cách mệnh hàng đầu của nền văn học Việt Nam. Thơ Tố Hữu là tiếng thơ của lẽ sống lớn, tình cảm lớn, thú vui lớn của con người Cách mệnh và cuộc sống cách mệnh. Bài Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác thơ của Tố Hữu nói riêng, của thơ kháng chiến chống Pháp nói chung. Có thể nói, Việt Bắc là khúc tình khúc và cũng là khúc hùng ca, trình bày ân tình sâu nặng, thủy chung của thi sĩ đối với căn cứ địa Cách Mạng cả nước. Điều này càng được khắc họa rõ nét hơn trong khổ thơ:

Mình đi, có nhớ những ngày

………

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa?

    Việt Bắc là tác phẩm trường thiên, dài 150 dòng, được Tố Hữu viết vào tháng 10/1954 lúc Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hồ và cán bộ từ giã Thủ đô gió nghìn để về với Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình. Bao trùm đoạn thơ là một niềm hoài niệm thương nhớ về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, là nỗi nhớ da diết, tâm trạng bâng khuâng, lưu luyến của kẻ ở người đi người miền ngược và người đi kháng chiến.

Mở đầu đoạn thơ thứ ba là hàng loạt câu hỏi rất ngọt ngào:

Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai

    Ở khổ thơ, xuất hiện một loạt cụm từ có nhớ, điều này gợi cho ta cảm thu được tâm trạng của người ở lại một tâm trạng quan tâm, lo lắng ko biết: cán bộ về xuôi, cán bộ có còn nhớ chiến khu Việt Bắc nữa ko? Để cho Việt Bắc hỏi là vì thi sĩ muốn khơi gợi lại những ngày kháng chiến gian truân. Nhớ tự nhiên Việt Bắc mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù, câu thơ đã đặc tả được cảnh tự nhiên hoang vu, thời tiết khắc nghiệt nơi núi rừng Việt Bắc, tuy quang cảnh có chút u ám nhưng vẫn mang đậm chất trữ tình, thơ mộng, phóng khoáng và hùng vĩ. Ngoài việc phải đương đầu với sự khắc nghiệt, khó khăn của tự nhiên, mình và ta còn phải đối diện với cuộc sống thiếu thốn, đầy gian truân miếng cơm chấm muối. Hình ảnh hoán dụ mối thù nặng vai, gợi liên tưởng tới mối thù sâu nặng của nhân dân đối với những kẻ cướp nước, những kẻ đan tâm bán nước ta cho giặc. Đồng thời còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, mình và ta đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu điệt quân địch chung, giành lại độc lập tự do và đem lại cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc, no đủ. Nghệ thuật tiểu đối liên kết với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn làm cho câu thơ trở thành nhịp nhàng, hợp lý, lời thơ càng thêm tha thiết.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 6

    Tiếp mạch xúc cảm, vẫn là những lời hỏi của Việt Bắc nhưng ẩn chứa trong vần thư lại là lời bộc bạch tâm tình của người ở lại, bộc bạch tình cảm lưu luyến với cán bộ về xuôi:

Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già

    Tố Hữu đã sử dụng giải pháp hoán dụ rừng núi nhớ người nào rừng núi chính là hình ảnh người ở lại, còn đại từ người nào là chỉ người cán bộ về xuôi nhằm nhấm mạnh tình cảm thắm thiết và nỗi nhớ da diết của nhân dân Việt Bắc đối với những người kháng chiến, với Đảng và chính phủ Tự nhiên và con người Việt Bắc nhớ cán bộ về xuôi nhiều tới mức trám bùi để rụng, măng mai để già. Trám bùi và măng mai là hai món ăn thường nhật của quân nhân, của cán bộ kháng chiến; đồng thời cũng là đặc sản của tự nhiên Việt Bắc. Mình về khiến núi rừng Việt Bắc bỗng trở thành trống vắng, buồn bực tới lạ thường, ngay cả lúc trám bùi, măng mai nhưng cũng ko người nào thu hái. Người ở lại đã bộc lộ tình cảm của mình thật tâm thành và tha thiết.

    Nhân dân Việt Bắc vẫn tiếp tục hỏi, nhưng ở đoạn thơ này lời hỏi được nhấn mạnh hơn, trình bày cụ thể và rõ ràng hơn: cán bộ về xuôi có nhớ cảnh vật Việt Bắc, con người Việt Bắc, nhớ những năm tháng cùng nhau kháng chiến hay ko?

Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son

Mình về, có nhớ núi non

Nhớ lúc kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.

    Cụm từ nhớ những nhà giải pháp hoán dụ – gợi cho ta cảm thu được tâm trạng lo lắng ko biết rằng: Cán bộ có nhớ những người dân Việt Bắc hay ko? Chứ nhân dân Việt Bắc nhớ cán bộ nhiều lắm, nhớ tới nỗi hắt hiu lau xám. Từ láy hắt hiu liên kết với hình ảnh đặc trưng của tự nhiên Việt Bắc lau xám càng làm nổi trội hơn quang cảnh hoang vắng, đơn sơ, yên lặng nơi núi rừng. Nhưng đối lập với quang cảnh đấy là tấm lòng son, tấm lòng ấm áp và tâm thành của con người Việt Bắc. Ngoài ra, nhân dân Việt Bắc còn muốn biết thêm rằng: Cán bộ về xuôi có nhớ núi non, nhớ tự nhiên Việt Bắc hùng vĩ hay ko? Có nhớ khoảng thời kì cùng nhau kháng Nhật, thuở còn làm Việt Minh hay ko? Chính tình nghĩa của đồng bào Việt Bắc đối với quân nhân, với cách mệnh; sự đồng cảm cùng san sẻ mọi gian truân, thú vui, cùng gánh vác nhiệm vụ nặng nề, khó khăn làm cho Việt Bắc quê hương của Cách Mạng, cội nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng càng thêm ngời sáng trong tâm trí thi sĩ nói riêng và trong lòng người đọc nói chung.

    Kết lại đoạn thơ là nỗi nhớ về những địa danh lịch sử:

Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

    Chỉ với hai câu thơ, nhưng tác giả đã gửi gắm rất nhiều tình cảm, ẩn chứa rất nhiều điều; đặc thù là ở câu thơ sáu chữ có tới ba từ mình quyện vào nhau nghe thật tha thiết và tâm thành. Từ mình thứ nhất và thứ hai được dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ mình thứ ba ta có thể hiểu theo nhiều cách. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, mình là Việt Bắc đại từ nhân xưng thứ bậc hai thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, về Hà Nội ko biết cán bộ có còn nhớ tới nhân dân Việt Bắc, nhớ tới người ở lại ko ? Ở nghĩa hẹp hơn, mình chính là cán bộ về xuôi đại từ nhân xưng thứ bậc nhất làm cho câu thơ được hiểu theo một nghĩa khác: Cán bộ về xuôi, cán bộ có nhớ chính mình hay ko? Có còn nhớ tới quá khứ của bản thân, nhớ những năm tháng đấu tranh gian truân vì lí tưởng cao đẹp, vì độc lập tự do của dân tộc hay ko? Với cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên thắng lợi, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân. Thi sĩ Tố Hữu đã tưởng tượng trước được diễn biến tâm lý của con người sau thắng lợi, đây quả là câu thơ mang tính trừu tượng và triết lý thâm thúy.

    Ở câu thơ cuối trong khổ ba, người ở lại nhắc tới hai địa danh nổi tiếng gắn liền với hai sự kiện quan trọng đã từng diễn ra ở Việt Bắc. Vị trí thứ nhất: sự kiện cây đa Tân Trào (12/1944), đây là nơi đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân làm lễ xuất phát, lúc đầu chỉ với mấy chục thành viên nhưng sau đó trở thành đội quân Việt Nam, lực lượng chủ chốt đã làm nên thắng lợi ngày hôm nay. Còn vị trí thứ hai là tại đình Hồng Thái, nơi Bác đã chủ trì cuộc họp (8/1945) quyết định làm cuộc Cách mệnh Tháng Tám; chính nhờ quyết định sáng suốt này nhưng cuộc kháng chiến chống Pháp đã thành công vẻ vang, có thể giành lại độc lập tự do cho nước nhà. Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhõm: Ko biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng Việt Bắc chính là cái nôi của Cách mệnh, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay ko? Và liệu rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với Việt Bắc như xưa ko hay là đã thay lòng đổi dạ?

    Chỉ với 12 câu thơ trong khổ 3 của bài Việt Bắc, Tố Hữu đã đưa ta vào toàn cầu của hoài niệm và kỉ niệm, vào một toàn cầu êm ái, ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng. Cái hay nhất trong khổ thơ chính là Tố Hữu đã sử dụng rất khôn khéo và rực rỡ hai cụm từ đối lập mình đi mình về. Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở trong khổ thơ này thì mình đi mình về đều chỉ một hướng là về xuôi, về Hà Nội. Với lối điệp cấu trúc liên kết nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 đều đặn, làm cho âm điệu thơ trở thành nhịp nhàng, tương hợp giống như nhịp chao của võng đung đưa, rất thích hợp với phong cách thơ trữ tình chính trị của Tố Hữu.

    Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu thị giàu tính dân tộc của Tố Hữu đã góp phần tạo nên sự thành công cho bài Việt Bắc. Những cụ thể về ánh sáng và tình người, từ miếng cơm chấm muối, trám bùi, măng mai, mái nhà hắt hiu lau xám tới mối thù hai vai chung gánh, những tấm lòng son sẽ ko bao giờ phai nhạt, sẽ sống mãi trong lòng thi sĩ và trong tâm trí của người dân Việt Bắc, của những cán bộ về xuôi.

Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc (ảnh 3)

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 7

“Trên đường ta về lại thủ đô

Cờ đỏ bay quanh tóc bạc Bác Hồ”

(Ta đi tới)

    Sau hơn ba nghìn ngày khói lửa, thủ đô Hà Nội và miền Bắc hoàn toàn giải phóng (10 – 1954). Bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu ra đời trong bối cảnh lịch sử hào hùng và vẻ vang đấy. Mang tầm vóc một trường ca, với 150 câu thơ lục bát, bài thơ truyền tụng mối tình Việt Bắc, những kỉ niệm thâm thúy cảm động của người cán bộ kháng chiến đối với Việt Bắc với bao ân tình thủy chung “15 năm đấy thiết tha mặn nồng”.

    Phần mở đầu bài “Việt Bắc” gồm có 20 câu thơ, là lời tiễn đưa của kẻ ở lại đối với người về, của “ta” đối với “mình”. Đoạn thơ 8 câu dưới đây (từ câu 9 tới câu 16) nằm trong phần mở đầu bài thơ “Việt Bắc”:

 “Mình đi, có nhớ những ngày

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son”…

    Đoạn thơ đầy ắp kỉ niệm về Việt Bắc, “Quê hương cách mệnh dựng nên Cộng hòa”, nhưng “ta” hỏi “mình đi, có nhớ”. Hai chủ thể trữ tình, là người ở lại, là đồng bào Việt Bắc, là cô gái Việt Bắc, đang hát lời tiếng đưa “thiết tha bên cồn”. “Mình” cũng là một chủ thể trữ tình phiếm chỉ, ước lệ, cùng với “ta” tạo nên một cặp nhân vật trong giao duyên, tiễn đưa, ở đây là người cán bộ kháng chiến về xuôi, trong đó có thi sĩ. Mỗi cặp lục bát nhắc lại một kỉ niệm về Việt Bắc. Những cụ thể nghệ thuật vừa cụ thể, vừa mang ý nghĩa tượng trưng giàu sắc thái biểu cảm.

    Các câu lục trong đoạn thơ là những câu hỏi tu từ tiếp nối xuất hiện, như nhắc nhở, như gợi nhớ gợi thương: “Mình đi, có nhớ những ngày”…, “Mình về, có nhớ chiến khu”…, “Mình về, rừng núi nhớ người nào”…, “Mình đi, có nhớ những nhà”… Điệp ngữ “có nhớ” làm cho xúc cảm thơ lắng đọng, giọng thơ trở thành tha thiết thấp thỏm, ngọt ngào sâu lắng. Hai tiếng “mình đi” và “mình về” được luân phiên giao hoán, chuyển đổi, một cách diễn tả biến hóa, sinh động, có trị giá gợi lên cảnh tiễn đưa nhiều bâng khuâng, hình ảnh người cán bộ kháng chiến về xuôi mỗi lúc một đi xa dần, nhưng trong lòng vẫn mang theo tiếng hát và nỗi nhớ.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 8

    Các câu bát trong đoạn thơ đều được tạo thành hai vế tiểu đối 4/4 tương hợp hài hòa. Những kỉ niệm thâm thúy chứa chan ân tình ân nghĩa đối với kẻ ở, người về được nhắc lại gợi lên bao nỗi niềm “bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi”…

    Mình đi có nhớ “Mưa nguồn suối lũ // những mây cũng mù”? Cảnh mưa trắng nguồn, lũ ngập đầy suối, mây mù bao phủ núi rừng… là sự khắc nghiệt của thời tiết, của tự nhiên Việt Bắc. Mưa, lũ, mây, mù còn mang ý nghĩa tượng trưng cho những gian truân, thử thách nhưng quân và dân ta phải trải qua trong những năm dài máu lửa.

    Mình về, có nhớ “Miếng cơm chấm muối // mối thù nặng vai”? Tố Hữu đã lấy cái cụ thể “Miếng cơm chấm muối” để nói lên cái trừu tượng: gian truân thiếu thốn. “Mối thù nặng vai” cũng là một hình ảnh cụ thể biểu cảm. Mối thù đối với quân xâm lược đè nặng đôi vai, xoành xoạch nhắc nhở nuôi dưỡng ý chí đấu tranh để giải phóng tổ quốc, giành lại tự do, hòa bình cho nhân dân. Ko bao giờ có thể quên “mối thù nặng vai” đấy.

    Hỏi núi rừng “nhớ người nào”, cũng là hỏi “mình về, có nhớ”. Nghệ thuật nhân hóa và đại từ “người nào” phiếm chỉ gợi lên bao man mác, bâng khuâng:

“Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng // măng mai để già”.

    Trám bùi, măng mai là nguồn lương thực vô tận của núi rừng Việt Bắc để nuôi quân nhân đánh giặc trong những tháng ngày gian truân. Hương vị núi rừng đấy tượng trưng cho mối tình Việt Bắc sâu nặng ân nghĩa. Các từ ngữ: “để rụng”, “để già” thoáng chút ngậm ngùi, lẻ loi, thương nhớ.

Kỉ niệm thứ tư, ta hỏi “mình đi, có nhớ”:

“Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám // đặm đà lòng son”.

    Hai câu thơ có hình ảnh tượng trưng và tương phản rực rỡ. “Những nhà” được thi sĩ nói tới là tất cả đồng bào của dân tộc Việt Bắc. “Hắt hiu lau xám” là cảnh hoang vu hoang vắng của núi rừng, biểu tượng cho sự nghèo nàn, thiếu thốn vật chất. Tương phản với “hắt hiu lau xám” là “đặm đà lòng son”, một hình ảnh ẩn dụ rất đẹp truyền tụng tấm lòng đẹp. Đẹp ở hình tượng và hay vì giàu sắc thái biểu cảm. Qua thủ pháp tương phản, Tố Hữu truyền tụng đồng bào Việt Bắc tuy còn nghèo khổ, thiếu thốn nhưng giàu tình yêu nước, gắn bó thủy chung với cách mệnh và kháng chiến.

    Cùng với chữ “ta”, chữ “mình” xuất hiện với tần số cao trong bài “Việt Bắc” cũng như trong đoạn thơ này, đã tạo nên sắc điệu trữ tình thắm thiết, đặm đà tính dân tộc. Tố Hữu đã vận dụng cách nói và cách trình bày tình cảm của dân gian trong ca dao, dân ca một cách thông minh. Tình cảm của cách mệnh và kháng chiến, tình Việt Bắc, tình lưu luyến của lứa đôi, của kẻ ở người về được diễn tả qua hai tiếng “mình – ta” đấy.

    Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, Tố Hữu đã sống và hoạt động tại Việt Bắc, đã cùng đồng chí, đồng bào, quân nhân trải qua những tháng ngày gian truân nhưng hào hùng, vinh quang. Lời tiễn đưa thiết tha, sâu lắng, bổi hổi trong lòng kẻ ở người về. Xúc cảm đấy là tiếng lòng của “mình – ta” cũng là tiếng lòng của thi sĩ.

    “Thơ là tiếng lòng trang trải”. “Việt Bắc” là tiếng lòng trang trải của người cán bộ kháng chiến với bao “ân tình thủy chung”.

Thông qua dàn ý và một số bài văn mẫu phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc tiêu biểu được giainhat.vn tuyển chọn từ những bài viết  xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc

(hay nhất)

Video về: Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc

(hay nhất)

Wiki về Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc

(hay nhất)

Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc

(hay nhất) -

Tham khảo Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc, tổng hợp đầy đủ dàn ý chung và những bài văn cảm nhận ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Qua các bài văn mẫu sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về tác phẩm, cùng tham khảo nhé!

Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc 

Mở bài

– Giới thiệu về 12 câu thơ trong bài thơ Việt Bắc

Thân bài

a. Phân tích 4 câu đầu đoạn


– Tiếng “mình” cất lên thật thân thiện, thân thuộc →  tình cảm thắm thiết, thân tình

– Những câu hỏi vừa như trách móc lại vừa như lo lắng, ngậm ngùi: mưa nguồn suối lũ; mây cùng mù; miếng cơm chấm muối; mối thù chung

– Nhịp thơ 2/4; 2/2/4 đều đặn lại càng trình bày được sự thiết tha trong lòng người ở lại

b. Phân tích 6 câu tiếp 

– Lối xưng hô “mình”, “ta”  lạ mắt, chỉ hai nhưng một, đó là hình ảnh những người cách mệnh đã về xuôi.

– “Rừng núi” là cách nói hoán dụ để chỉ những người dân nơi chiến khu Việt Bắc.

– Người cách mệnh ra đi ko chỉ để lại nỗi nhớ nhung trong lòng người ở lại nhưng cảnh vật cũng nhuốm màu buồn bực, quyến luyến: trám bùi rụng; măng mai già.

– Tình cảm của nhân dân Việt Bắc luôn “đặm đà lòng son”

=> Nhân dân Việt Bắc thì vẫn luôn thắm thiết một mối tình son sắt với cách mệnh, với cán bộ miền xa. 

c. Phân tích 2 câu cuối đoạn

– 3 tiếng ” mình” trong hai câu thơ chỉ người ở lại và kẻ ra đi

– Sự hài hoà, thấu hiểu nhau của nhân dân với cách mệnh

– Nhắn nhủ về cách sống thủy chung với quá khứ lúc gợi nhắc những vị trí ghi lại bước ngoặt cách mệnh: Tân Trào, Hồng Thái

Kết bài

Khẳng định lại trị giá của đoạn trích và tài năng của tác giả.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 1

    Tố Hữu là một thi sĩ lớn của dân tộc, cuộc đời ông gắn bó với cách mệnh, thơ văn ông gắn bó với những sự kiện lịch sử hào hùng của kháng chiến. Do đó nhưng lúc nhắc tới Tố Hữu người ta thường nghĩ về một thi sĩ yêu nước, giàu tâm huyết và lý tưởng. Điểm lạ mắt trong thơ Tố Hữu là thơ ông mang phong cách trữ tình, chính trị. 

    Bài thơ Việt Bắc là một trong những thành công lớn trong sự nghiệp thơ văn yêu nước của Tố Hữu. Tác phẩm được ra đời vào năm 1954, sau ngày miền Bắc giải phóng, hoà bình lập lại, thi sĩ cùng Trung ương Đảng và Chính phủ  trở về miền xuôi, tạm biệt nơi đại nghìn rừng núi. Với thể thơ dân tộc cùng lối viết nhẹ nhõm nhưng da diết ân tình, Việt Bắc như một khúc tâm tình đầy thương nhớ của người cách mệnh với con người và núi rừng Việt Bắc. Những tình cảm thấy thiết nhưng nhân dân dành cho cán bộ, của cán bộ dành cho nhân dân như hoà quyện vào từng lời thơ. 12 câu thơ đầu của khổ 3 tác phẩm đã trình bày thâm thúy nhất mến thương đấy.

” Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ,những mây cùng mưa

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai”

    Lối xưng hô ” mình- ta ” thường được dùng nhiều trong ca dao, dân ca Việt để trình bày sự thắm thiết trong tình cảm của con người. Ở đây, tác giả cũng đã vận dụng lối xưng hô đấy vào bài thơ tạo sức thân thiện, ân tình của người đi, kẻ ở. Tiếng “mình” cất lên là chứa chan sự mến thương trong đó, thật thân thuộc, thật thân thiện biết bao. Những câu hỏi vờ như có chút trách móc lại vô cùng ngọt ngào pha chút phân vân, lo lắng của lứa đôi: Ko biết mình đi rồi có còn nhớ những ngày xưa? Mình có nhớ chăng những ngày cùng nhân dân trải qua vất vả, khắc nghiệt của thời tiết, tự nhiên để đấu tranh? Mình có nhớ nơi chiến khu dấu yêu vẫn tồn tại bóng vía con người nơi đây đợi chờ, quyến luyến hay những bữa cơm chấm muối cùng nhau trong gian lao? Nhịp thơ 2/4; 2/2/4 nhịp nhàng, đều đặn lại càng trình bày được sự thiết tha trong lòng người ở lại. Nỗi thương nhớ người cách mệnh càng đong đầy thì những kỉ niệm của buổi năm xưa càng trào dâng xúc động, bằng giải pháp liệt kê thân thuộc trong nghệ thuật, tác giả đã gợi lại những câu chuyện hành quân cùng nhân dân Việt Bắc. Đó là nơi tiền tuyến mây mù, suối lũ, đầy rẫy những thử thách, nguy hiểm dân cùng người đấu tranh, không hề sợ hãi, chùn chân. Đó là những bữa cơm nghèo san sẻ cho nhau miếng cơm chấm muối đầy ấm áp. Đó là mối thù chung của nhân dân và cán bộ, là mối thù chung của dân tộc lúc lũ giặc xâm lược tàn nhẫn tới đáng sợ. Gánh nặng chung trên vai là gánh nặng quân thù, cách mệnh cùng nhân dân hòa trong ý thức chung, dũng cảm bước vào trận chiến đấu để giết mổ giặc, cứu nước. Trong từng tiếng thơ, ta ko thấy sự than vãn hay mỏi mệt trước khó khăn vất vả nhưng trái lại ta cảm thu được xúc cảm tự hào của người ở lại. Họ tự hào vì những tháng ngày quả cảm chiến chiến, về những hành trình vượt khó,  mình và ta cùng sát cánh, cùng đồng hành bên nhau đánh tan quân thù, giành lại hoà bình, tự do cho dân tộc.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 2

    Sau lúc gợi lại những kỉ niệm ngày nào, nhân dân tiếp tục bộc bạch những tình cảm tâm thành, nỗi lưu luyến với người đi:

“Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già”

    Lối xưng hô “mình”, “người nào” thật lạ mắt, chỉ hai nhưng một, đó là hình ảnh những người cách mệnh đã về xuôi. ” Rừng núi” là cách nói hoán dụ để chỉ những người dân nơi chiến khu Việt Bắc. Các cán bộ đã trở về nơi thủ đô của phồn hoa gió mát, còn nhớ chăng chốn núi rừng đại nghìn nắng gió ko? Những với người ở lại vẫn sắt son nỗi “nhớ” thiết tha, nỗi nhớ tận sâu trong lòng, thấm trong từng cảnh vật nơi đây: rừng núi, trám bùi, măng mai…Xúc cảm buồn bực vì phải chia xa nhưng nhân dân dành cho chiến sĩ thật tâm thành, thắm thiết, đầy xúc động.

    Nỗi nhớ càng trào dâng lúc nghĩ về người đi, nhân dân ko thể nào nguôi nỗi lo sợ rằng người nào đó sẽ quên lãng đi “người ở lại” nhưng cất tiếng hỏi han:

“Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son

Mình về, có nhớ núi non

Nhớ lúc kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.”

    Tác giả chọn hình ảnh lau xám hắt hiu như một đặc trưng riêng của tự nhiên Việt Bắc để hỏi về tình cảm nhưng người cách mệnh dành cho họ. Người ra đi có còn nhớ chăng những ngôi nhà nhấp nhoáng sau rặng lau, nhấp nhoáng giữa núi rừng hùng vĩ. Người ra đi có nhớ chăng những tình cảm ấm áp, đặm đà của người ở lại ? Còn với riêng nhân dân Việt Bắc thì vẫn luôn thắm thiết một mối tình son sắt với cách mệnh, với cán bộ miền xa. 

Đoạn thơ kết thúc  bằng việc gợi lại những sự kiện lịch sử đáng tự hào của cán bộ và nhân dân:

“Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.”

    Hai câu thơ có 14 tiếng thôi nhưng “mình” chiếm tới 3 tiếng đã cho thấy được sự hoà quyện giữa nhân dân với cán bộ. Hình như ko còn là sự phân biệt rành mạch “mình”, “ta” nữa nhưng là sự thấu hiểu, hài hoà vào nhau. Mình- người đi, mình- người ở lại, có còn nhớ chăng những nơi đã cùng nhau đấu tranh, còn nhớ chăng những địa danh nơi diễn ra những bước ngoặt kháng chiến của cách mệnh như “Tân Trào”; “Hồng Thái” ko ? Đó là câu hỏi nhưng cũng hàm chứa một lời nhắc nhở ân tình rằng đừng bao giờ quên lãng đi quá khứ tình nghĩa, những tình cảm thủy chung đã từng gắn bó. Đừng bao giờ quên nhắc nhở những hy sinh, mất mát đã trải qua để sống có trách nhiệm với hôm nay, ko được ngủ quên trên thắng lợi,  phải tập trung cảnh giác, vừa bảo vệ tổ quốc vừa dựng xây đời. Đừng bao giờ phản bội quá khứ hào hùng của lịch sử chúng ta.

    12 câu thơ lục bát ko phải là quá nhiều nhưng ghi vào lòng người biết bao tình cảm tốt đẹp, tình cảm giữa người chiến sĩ cách mệnh và người đồng bào Việt Bắc thật đáng quý, đó ko chỉ là tình quân dân nhưng còn là tình cảm gắn bó thân yêu, đáng trân trọng.


Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 3

    Bài Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác thơ của Tố Hữu nói riêng, của thơ kháng chiến chống Pháp nói chung.Có thế nói, Việt Bắc là khúc tình khúc và cũng là khúc hùng ca,thế hiện ân tình sâu nặng, thủy chung của thi sĩ đối với căn cứ địa Cách Mạng cả nước. Điều này càng được khắc họa rõ nét hơn trong khổ thơ:

Mình đi,có nhớ những ngày.

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ?

    Việt Bắc là tác phẩm trường thiên,dài 150 dòng,được Tố Hữu viết vào tháng 10/1954 lúc Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hổ và cán bộ từ giã Thủ đô gió nghìn để về với Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình .Bao trùm đoạn thơ là một niềm hoài niệm thương nhớ về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, là nỗi nhớ da diết, tâm trạng bâng khuâng, lưu luyến của kẻ ở người đi – người miền ngược và người đi kháng chiến.

Mở đầu đoạn thơ là hàng loạt câu hỏi rất ngọt ngào:

Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ,những mây cùng mưa

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai

    Ở khổ thơ, xuất hiện một loạt cụm từ có nhớ, điều này gợi cho ta cảm thu được tâm trạng của người ở lại – một tâm trạng quan tâm, lo lắng ko biết: Cán Bộ về xuôi, Cán Bộ có còn nhớ chiến khu VB nữa ko ?. Để cho người ở lại hỏi là vì thi sĩ muốn khơi gợi lại những ngày kháng chiến gian truân. Nhớ tự nhiên Việt Bắc mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù , câu thơ đã đặc tả được cảnh tự nhiên hoang vu, thời tiết khắc nghiệt nơi núi rừng Việt Bắc, tuy quang cảnh có chút u ám nhưng vẫn mang đậm chất trữ tình, thơ mộng, phóng khoáng và hùng vĩ. Ngoài việc phải đương đầu với sự khắc nghiệt,khó khăn của tự nhiên, mình và ta còn phải đối diện với cuộc sống thiếu thốn, đầy gian truân miếng cơm chấm muối. Hình ảnh hoán dụ mối thù nặng vai, gợi liên tưởng tới mối thù sâu nặng của nhân dân đối với những kẻ cướp nước, những kẻ đan tâm bán nước ta cho giặc. Đồng thời còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, mình và ta đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu điệt quân địch chung, giành lại độc lập tự do và đem lại cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc,no đủ. Ngệ thuật tiểu đối liên kết với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn làm cho câu thơ trở thành nhịp nhàng, hợp lý, lời thơ càng thêm tha thiết.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 4

    Tiếp mạch xúc cảm, vẫn là những lời hỏi của Việt Bắc nhưng ẩn chứa trong vần thư lại là lời bộc bạch tâm tình của người ở lại, bộc bạch tình cảm lưu luyến với cán bộ về xuôi:

Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già

    Tố Hữu đã sử dụng giải pháp hoán dụ rừng núi nhớ người nào,rừng núi chính là hình ảnh người ở lại, còn đại từ người nào là chỉ người cán bộ về xuôi, nhằm nhấm mạnh tình cảm thắm thiết và nỗi nhớ da diết của nhân dân Việt Bắc đối với những người kháng chiến, với Đảng và chính phủ. Tự nhiên và con người VB nhớ cán bộ về xuôi nhiều tới mức trám bùi để rụng, măng mai để già, trám bùi và măng mai là hai món ăn thường nhật của quân nhân, của cán bộ kháng chiến; đồng thời cũng là đặc sản của tự nhiên Việt Bắc. Mình về khiến núi rừng Việt Bắc bỗng trở thành trống vắng, buồn bực tới lạ thường, ngay cả lúc trám bùi, măng mai nhưng cũng ko người nào thu hái. Người ở lại đã bộc lộ tình cảm của mình thật tâm thành và tha thiết.

    Nhân dân VB vẫn tiếp tục hỏi, nhưng ở đoạn thơ này lời hỏi được nhấn mạnh hơn, trình bày cụ thể và rõ ràng hơn: “Cán Bộ về xuôi có nhớ cảnh vật VB, con người VB, nhớ những năm tháng cùng nhau kháng chiến hay ko ?”

Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son

Mình về, có nhớ núi non

Nhớ lúc kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.

    Cụm từ nhớ những nhà – giải pháp hoán dụ – gợi cho ta cảm thu được tâm trạng lo lắng ko biết rằng: Cán bộ có nhớ những người dân Việt Bắc hay ko? Chứ nhân dân Việt Bắc nhớ cán bộ nhiều lắm,nhớ tới nỗi hắt hiu lau xám.Từ láy hắt hiu liên kết với hình ảnh đặc trưng của tự nhiên Việt Bắc lau xám càng làm nổi trội hơn quang cảnh hoang vắng, đơn sơ, yên lặng nơi núi rừng. Nhưng đối lập với quang cảnh đấy là tấm lòng son, tấm lòng ấm áp và tâm thành của con người Việt Bắc. Ngoài ra, nhân dân Việt Bắc còn muốn biết thêm rằng: Cán bộ về xuôi có nhớ núi non, nhớ tự nhiên Việt Bắc hùng vĩ hay ko? Có nhớ khoảng thời kì cùng nhau kháng Nhật, thuở còn Việt Minh hay ko ? Chính tình nghĩa của đồng bào Việt Bắc đối với quân nhân, với Cách Mạng; sự đồng cảm cùng san sẻ mọi gian truân, thú vui, cùng gánh vác nhiệm vụ nặng nề, khó khăn làm cho Việt Bắc – quê hương của Cách Mạng, cội nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng – càng thêm ngời sáng trong tâm trí thi sĩ nói riêng và trong lòng người đọc nói chung.

Kết lại đoạn thơ là nỗi nhớ về những địa danh lịch sử:

Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

    Chỉ với hai câu thơ,nhưng tác giả đã gửi gắm rất nhiều tình cảm, ẩn chứa rất nhiều điều; đặc thù là ở câu thơ sáu chữ có tới ba từ mình quyện vào nhau nghe thật tha thiết và tâm thành. Từ mình thứ nhất và thứ hai được dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ mình thứ ba ta có thể hiểu theo nhiều cách. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, mình là Việt Bắc- đại từ nhân xưng thứ bậc hai – thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, về Hà Nội ko biết cán bộ có còn nhớ tới nhân dân Việt Bắc, nhớ tới người ở lại ko ? Ở nghĩa hẹp hơn, mình chính là cán bộ về xuôi – đại từ nhân xưng thứ bậc nhất – làm cho câu thơ được hiểu theo một nghĩa khác: Cán bộ về xuôi, cán bộ có nhớ chính mình hay ko? Có còn nhớ tới quá khứ của bản thân, nhớ những năm tháng đấu tranh gian truân vì lí tưởng cao đẹp,vì độc lập tự do của dân tộc hay ko? Với cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên thắng lợi, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân. Thi sĩ Tố Hữu đã tưởng tượng trước được diễn biến tâm lý của con người sau thắng lợi, đây quả là câu thơ mang tính trừu tượng và triết lý thâm thúy.

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

    Ở câu thơ cuối trong khổ ba, người ở lại nhắc tới hai địa danh nổi tiếng gắn liền với hai sự kiện quan trọng đã từng diễn ra ở VB. Vị trí thứ nhất: sự kiện cây đa Tân Trào (12/1944), đây là nơi đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân làm lễ xuất phát, lúc đầu chỉ với mấy chục thành viên nhưng sau đó trở thành đội quân VN- lực lượng chủ chốt đã làm nên thắng lợi ngày hôm nay. Còn vị trí thứ hai là tại đình Hồng Thái, nơi Bác đã chủ trì cuộc họp (8/1945) quyết định làm cuộc CMT8; chính nhờ quyết định sáng suốt này nhưng cuộc kháng chiến chống Pháp đã thành công vẻ vang,có thể giành lại độc lập tự do cho nước nhà. Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhõm: Ko biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng VB chính là cái nôi của CM, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay ko ? Và liệu rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với VB như xưa ko hay là đã thay lòng đổi dạ ?

    Chỉ với 12 câu thơ trong khổ 3 của bài VB, Tố Hữu đã đưa ta vào toàn cầu của hoài niệm và kỉ niệm, vào một toàn cầu êm ái,ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng. Cái hay nhất trong khổ thơ chính là Tó Hữu đã sử dụng rất khôn khéo và rực rỡ hai cụm từ đối lập mình đi – mình về. Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở trong khổ thơ này thì mình đi – mình về đều chỉ một hướng là về xuôi, về Hà Nội. Với lối điệp cấu trúc liên kết nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 đều đận, làm cho âm điệu thơ trở thành nhịp nhàng, tương hợp giống như nhịp chao của võng đung đưa, rất thích hợp vối phong cách thơ trữ tình – chính trị của Tố Hữu.

    “Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu thị giàu tính dân tộc” của Tố Hữu đã góp phần tạo nên sự thành công cho bài Việt Bắc. Những cụ thể về ánh sáng và tình người, từ miếng cơm chấm muối, trám bùi, măng mai, mái nhà hắt hiu lau xám tới mối thù hai vai chung gánh, những tấm lòng son sẽ ko bao giờ phai nhạt, sẽ sống mãi trong lòng thi sĩ và trong tâm trí của người dân Việt Bắc, của những cán bộ về xuôi.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 5

    Nhắc tới Tố Hữu thì người nào cũng biết ông là một trong những thi sĩ trữ tình cách mệnh hàng đầu của nền văn học Việt Nam. Thơ Tố Hữu là tiếng thơ của lẽ sống lớn, tình cảm lớn, thú vui lớn của con người Cách mệnh và cuộc sống cách mệnh. Bài Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác thơ của Tố Hữu nói riêng, của thơ kháng chiến chống Pháp nói chung. Có thể nói, Việt Bắc là khúc tình khúc và cũng là khúc hùng ca, trình bày ân tình sâu nặng, thủy chung của thi sĩ đối với căn cứ địa Cách Mạng cả nước. Điều này càng được khắc họa rõ nét hơn trong khổ thơ:

Mình đi, có nhớ những ngày

………

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa?

    Việt Bắc là tác phẩm trường thiên, dài 150 dòng, được Tố Hữu viết vào tháng 10/1954 lúc Trung ương Đảng và chính phủ, Bác Hồ và cán bộ từ giã Thủ đô gió nghìn để về với Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình. Bao trùm đoạn thơ là một niềm hoài niệm thương nhớ về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc, là nỗi nhớ da diết, tâm trạng bâng khuâng, lưu luyến của kẻ ở người đi người miền ngược và người đi kháng chiến.

Mở đầu đoạn thơ thứ ba là hàng loạt câu hỏi rất ngọt ngào:

Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai

    Ở khổ thơ, xuất hiện một loạt cụm từ có nhớ, điều này gợi cho ta cảm thu được tâm trạng của người ở lại một tâm trạng quan tâm, lo lắng ko biết: cán bộ về xuôi, cán bộ có còn nhớ chiến khu Việt Bắc nữa ko? Để cho Việt Bắc hỏi là vì thi sĩ muốn khơi gợi lại những ngày kháng chiến gian truân. Nhớ tự nhiên Việt Bắc mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù, câu thơ đã đặc tả được cảnh tự nhiên hoang vu, thời tiết khắc nghiệt nơi núi rừng Việt Bắc, tuy quang cảnh có chút u ám nhưng vẫn mang đậm chất trữ tình, thơ mộng, phóng khoáng và hùng vĩ. Ngoài việc phải đương đầu với sự khắc nghiệt, khó khăn của tự nhiên, mình và ta còn phải đối diện với cuộc sống thiếu thốn, đầy gian truân miếng cơm chấm muối. Hình ảnh hoán dụ mối thù nặng vai, gợi liên tưởng tới mối thù sâu nặng của nhân dân đối với những kẻ cướp nước, những kẻ đan tâm bán nước ta cho giặc. Đồng thời còn là lời nhắc nhở kín đáo của người ở lại về một thời rất đỗi tự hào, mình và ta đã cùng sát cánh bên nhau, cùng nhau tiêu điệt quân địch chung, giành lại độc lập tự do và đem lại cho nhân dân cuộc sống hạnh phúc, no đủ. Nghệ thuật tiểu đối liên kết với cách ngắt nhịp 2/2/2 – 4/4 đều đặn làm cho câu thơ trở thành nhịp nhàng, hợp lý, lời thơ càng thêm tha thiết.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 6

    Tiếp mạch xúc cảm, vẫn là những lời hỏi của Việt Bắc nhưng ẩn chứa trong vần thư lại là lời bộc bạch tâm tình của người ở lại, bộc bạch tình cảm lưu luyến với cán bộ về xuôi:

Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già

    Tố Hữu đã sử dụng giải pháp hoán dụ rừng núi nhớ người nào rừng núi chính là hình ảnh người ở lại, còn đại từ người nào là chỉ người cán bộ về xuôi nhằm nhấm mạnh tình cảm thắm thiết và nỗi nhớ da diết của nhân dân Việt Bắc đối với những người kháng chiến, với Đảng và chính phủ Tự nhiên và con người Việt Bắc nhớ cán bộ về xuôi nhiều tới mức trám bùi để rụng, măng mai để già. Trám bùi và măng mai là hai món ăn thường nhật của quân nhân, của cán bộ kháng chiến; đồng thời cũng là đặc sản của tự nhiên Việt Bắc. Mình về khiến núi rừng Việt Bắc bỗng trở thành trống vắng, buồn bực tới lạ thường, ngay cả lúc trám bùi, măng mai nhưng cũng ko người nào thu hái. Người ở lại đã bộc lộ tình cảm của mình thật tâm thành và tha thiết.

    Nhân dân Việt Bắc vẫn tiếp tục hỏi, nhưng ở đoạn thơ này lời hỏi được nhấn mạnh hơn, trình bày cụ thể và rõ ràng hơn: cán bộ về xuôi có nhớ cảnh vật Việt Bắc, con người Việt Bắc, nhớ những năm tháng cùng nhau kháng chiến hay ko?

Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son

Mình về, có nhớ núi non

Nhớ lúc kháng Nhật, thuở còn Việt Minh.

    Cụm từ nhớ những nhà giải pháp hoán dụ – gợi cho ta cảm thu được tâm trạng lo lắng ko biết rằng: Cán bộ có nhớ những người dân Việt Bắc hay ko? Chứ nhân dân Việt Bắc nhớ cán bộ nhiều lắm, nhớ tới nỗi hắt hiu lau xám. Từ láy hắt hiu liên kết với hình ảnh đặc trưng của tự nhiên Việt Bắc lau xám càng làm nổi trội hơn quang cảnh hoang vắng, đơn sơ, yên lặng nơi núi rừng. Nhưng đối lập với quang cảnh đấy là tấm lòng son, tấm lòng ấm áp và tâm thành của con người Việt Bắc. Ngoài ra, nhân dân Việt Bắc còn muốn biết thêm rằng: Cán bộ về xuôi có nhớ núi non, nhớ tự nhiên Việt Bắc hùng vĩ hay ko? Có nhớ khoảng thời kì cùng nhau kháng Nhật, thuở còn làm Việt Minh hay ko? Chính tình nghĩa của đồng bào Việt Bắc đối với quân nhân, với cách mệnh; sự đồng cảm cùng san sẻ mọi gian truân, thú vui, cùng gánh vác nhiệm vụ nặng nề, khó khăn làm cho Việt Bắc quê hương của Cách Mạng, cội nguồn nuôi dưỡng cho Cách Mạng càng thêm ngời sáng trong tâm trí thi sĩ nói riêng và trong lòng người đọc nói chung.

    Kết lại đoạn thơ là nỗi nhớ về những địa danh lịch sử:

Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa.

    Chỉ với hai câu thơ, nhưng tác giả đã gửi gắm rất nhiều tình cảm, ẩn chứa rất nhiều điều; đặc thù là ở câu thơ sáu chữ có tới ba từ mình quyện vào nhau nghe thật tha thiết và tâm thành. Từ mình thứ nhất và thứ hai được dùng để chỉ người cán bộ về xuôi, còn từ mình thứ ba ta có thể hiểu theo nhiều cách. Nếu hiểu theo nghĩa rộng, mình là Việt Bắc đại từ nhân xưng thứ bậc hai thì câu thơ mang hàm ý: Cán bộ về xuôi, về Hà Nội ko biết cán bộ có còn nhớ tới nhân dân Việt Bắc, nhớ tới người ở lại ko ? Ở nghĩa hẹp hơn, mình chính là cán bộ về xuôi đại từ nhân xưng thứ bậc nhất làm cho câu thơ được hiểu theo một nghĩa khác: Cán bộ về xuôi, cán bộ có nhớ chính mình hay ko? Có còn nhớ tới quá khứ của bản thân, nhớ những năm tháng đấu tranh gian truân vì lí tưởng cao đẹp, vì độc lập tự do của dân tộc hay ko? Với cách hiểu thứ hai này, người ở lại đã đặt ra một vấn đề có tính thời sự, sợ rằng mọi người sẽ ngủ quên trên thắng lợi, quên đi quá khứ hào hùng của mình, thậm chí sẽ phản bội lại lí tưởng cao đẹp của bản thân. Thi sĩ Tố Hữu đã tưởng tượng trước được diễn biến tâm lý của con người sau thắng lợi, đây quả là câu thơ mang tính trừu tượng và triết lý thâm thúy.

    Ở câu thơ cuối trong khổ ba, người ở lại nhắc tới hai địa danh nổi tiếng gắn liền với hai sự kiện quan trọng đã từng diễn ra ở Việt Bắc. Vị trí thứ nhất: sự kiện cây đa Tân Trào (12/1944), đây là nơi đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân làm lễ xuất phát, lúc đầu chỉ với mấy chục thành viên nhưng sau đó trở thành đội quân Việt Nam, lực lượng chủ chốt đã làm nên thắng lợi ngày hôm nay. Còn vị trí thứ hai là tại đình Hồng Thái, nơi Bác đã chủ trì cuộc họp (8/1945) quyết định làm cuộc Cách mệnh Tháng Tám; chính nhờ quyết định sáng suốt này nhưng cuộc kháng chiến chống Pháp đã thành công vẻ vang, có thể giành lại độc lập tự do cho nước nhà. Tố Hữu lồng hai địa danh lịch sử vào trong câu thơ nhằm nhấn mạnh câu hỏi của người ở lại, đồng thời còn là lời nhắc nhở nhẹ nhõm: Ko biết rằng cán bộ về xuôi có còn nhớ rằng Việt Bắc chính là cái nôi của Cách mệnh, là nguồn nuôi dưỡng Cách Mạng hay ko? Và liệu rằng cán bộ về xuôi có còn thủy chung, gắn bó với Việt Bắc như xưa ko hay là đã thay lòng đổi dạ?

    Chỉ với 12 câu thơ trong khổ 3 của bài Việt Bắc, Tố Hữu đã đưa ta vào toàn cầu của hoài niệm và kỉ niệm, vào một toàn cầu êm ái, ngọt ngào, du dương của tình nghĩa Cách Mạng. Cái hay nhất trong khổ thơ chính là Tố Hữu đã sử dụng rất khôn khéo và rực rỡ hai cụm từ đối lập mình đi mình về. Thông thường, đi và về là chỉ hai hướng trái ngược nhau, nhưng ở trong khổ thơ này thì mình đi mình về đều chỉ một hướng là về xuôi, về Hà Nội. Với lối điệp cấu trúc liên kết nhịp thơ 2/2/2 – 4/4 đều đặn, làm cho âm điệu thơ trở thành nhịp nhàng, tương hợp giống như nhịp chao của võng đung đưa, rất thích hợp với phong cách thơ trữ tình chính trị của Tố Hữu.

    Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu thị giàu tính dân tộc của Tố Hữu đã góp phần tạo nên sự thành công cho bài Việt Bắc. Những cụ thể về ánh sáng và tình người, từ miếng cơm chấm muối, trám bùi, măng mai, mái nhà hắt hiu lau xám tới mối thù hai vai chung gánh, những tấm lòng son sẽ ko bao giờ phai nhạt, sẽ sống mãi trong lòng thi sĩ và trong tâm trí của người dân Việt Bắc, của những cán bộ về xuôi.

Dàn ý phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc (ảnh 3)

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 7

“Trên đường ta về lại thủ đô

Cờ đỏ bay quanh tóc bạc Bác Hồ”

(Ta đi tới)

    Sau hơn ba nghìn ngày khói lửa, thủ đô Hà Nội và miền Bắc hoàn toàn giải phóng (10 – 1954). Bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu ra đời trong bối cảnh lịch sử hào hùng và vẻ vang đấy. Mang tầm vóc một trường ca, với 150 câu thơ lục bát, bài thơ truyền tụng mối tình Việt Bắc, những kỉ niệm thâm thúy cảm động của người cán bộ kháng chiến đối với Việt Bắc với bao ân tình thủy chung “15 năm đấy thiết tha mặn nồng”.

    Phần mở đầu bài “Việt Bắc” gồm có 20 câu thơ, là lời tiễn đưa của kẻ ở lại đối với người về, của “ta” đối với “mình”. Đoạn thơ 8 câu dưới đây (từ câu 9 tới câu 16) nằm trong phần mở đầu bài thơ “Việt Bắc”:

 “Mình đi, có nhớ những ngày

Hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son”…

    Đoạn thơ đầy ắp kỉ niệm về Việt Bắc, “Quê hương cách mệnh dựng nên Cộng hòa”, nhưng “ta” hỏi “mình đi, có nhớ”. Hai chủ thể trữ tình, là người ở lại, là đồng bào Việt Bắc, là cô gái Việt Bắc, đang hát lời tiếng đưa “thiết tha bên cồn”. “Mình” cũng là một chủ thể trữ tình phiếm chỉ, ước lệ, cùng với “ta” tạo nên một cặp nhân vật trong giao duyên, tiễn đưa, ở đây là người cán bộ kháng chiến về xuôi, trong đó có thi sĩ. Mỗi cặp lục bát nhắc lại một kỉ niệm về Việt Bắc. Những cụ thể nghệ thuật vừa cụ thể, vừa mang ý nghĩa tượng trưng giàu sắc thái biểu cảm.

    Các câu lục trong đoạn thơ là những câu hỏi tu từ tiếp nối xuất hiện, như nhắc nhở, như gợi nhớ gợi thương: “Mình đi, có nhớ những ngày”…, “Mình về, có nhớ chiến khu”…, “Mình về, rừng núi nhớ người nào”…, “Mình đi, có nhớ những nhà”… Điệp ngữ “có nhớ” làm cho xúc cảm thơ lắng đọng, giọng thơ trở thành tha thiết thấp thỏm, ngọt ngào sâu lắng. Hai tiếng “mình đi” và “mình về” được luân phiên giao hoán, chuyển đổi, một cách diễn tả biến hóa, sinh động, có trị giá gợi lên cảnh tiễn đưa nhiều bâng khuâng, hình ảnh người cán bộ kháng chiến về xuôi mỗi lúc một đi xa dần, nhưng trong lòng vẫn mang theo tiếng hát và nỗi nhớ.

Phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 8

    Các câu bát trong đoạn thơ đều được tạo thành hai vế tiểu đối 4/4 tương hợp hài hòa. Những kỉ niệm thâm thúy chứa chan ân tình ân nghĩa đối với kẻ ở, người về được nhắc lại gợi lên bao nỗi niềm “bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi”…

    Mình đi có nhớ “Mưa nguồn suối lũ // những mây cũng mù”? Cảnh mưa trắng nguồn, lũ ngập đầy suối, mây mù bao phủ núi rừng… là sự khắc nghiệt của thời tiết, của tự nhiên Việt Bắc. Mưa, lũ, mây, mù còn mang ý nghĩa tượng trưng cho những gian truân, thử thách nhưng quân và dân ta phải trải qua trong những năm dài máu lửa.

    Mình về, có nhớ “Miếng cơm chấm muối // mối thù nặng vai”? Tố Hữu đã lấy cái cụ thể “Miếng cơm chấm muối” để nói lên cái trừu tượng: gian truân thiếu thốn. “Mối thù nặng vai” cũng là một hình ảnh cụ thể biểu cảm. Mối thù đối với quân xâm lược đè nặng đôi vai, xoành xoạch nhắc nhở nuôi dưỡng ý chí đấu tranh để giải phóng tổ quốc, giành lại tự do, hòa bình cho nhân dân. Ko bao giờ có thể quên “mối thù nặng vai” đấy.

    Hỏi núi rừng “nhớ người nào”, cũng là hỏi “mình về, có nhớ”. Nghệ thuật nhân hóa và đại từ “người nào” phiếm chỉ gợi lên bao man mác, bâng khuâng:

“Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng // măng mai để già”.

    Trám bùi, măng mai là nguồn lương thực vô tận của núi rừng Việt Bắc để nuôi quân nhân đánh giặc trong những tháng ngày gian truân. Hương vị núi rừng đấy tượng trưng cho mối tình Việt Bắc sâu nặng ân nghĩa. Các từ ngữ: “để rụng”, “để già” thoáng chút ngậm ngùi, lẻ loi, thương nhớ.

Kỉ niệm thứ tư, ta hỏi “mình đi, có nhớ”:

“Mình đi, có nhớ những nhà

Hắt hiu lau xám // đặm đà lòng son”.

    Hai câu thơ có hình ảnh tượng trưng và tương phản rực rỡ. “Những nhà” được thi sĩ nói tới là tất cả đồng bào của dân tộc Việt Bắc. “Hắt hiu lau xám” là cảnh hoang vu hoang vắng của núi rừng, biểu tượng cho sự nghèo nàn, thiếu thốn vật chất. Tương phản với “hắt hiu lau xám” là “đặm đà lòng son”, một hình ảnh ẩn dụ rất đẹp truyền tụng tấm lòng đẹp. Đẹp ở hình tượng và hay vì giàu sắc thái biểu cảm. Qua thủ pháp tương phản, Tố Hữu truyền tụng đồng bào Việt Bắc tuy còn nghèo khổ, thiếu thốn nhưng giàu tình yêu nước, gắn bó thủy chung với cách mệnh và kháng chiến.

    Cùng với chữ “ta”, chữ “mình” xuất hiện với tần số cao trong bài “Việt Bắc” cũng như trong đoạn thơ này, đã tạo nên sắc điệu trữ tình thắm thiết, đặm đà tính dân tộc. Tố Hữu đã vận dụng cách nói và cách trình bày tình cảm của dân gian trong ca dao, dân ca một cách thông minh. Tình cảm của cách mệnh và kháng chiến, tình Việt Bắc, tình lưu luyến của lứa đôi, của kẻ ở người về được diễn tả qua hai tiếng “mình – ta” đấy.

    Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, Tố Hữu đã sống và hoạt động tại Việt Bắc, đã cùng đồng chí, đồng bào, quân nhân trải qua những tháng ngày gian truân nhưng hào hùng, vinh quang. Lời tiễn đưa thiết tha, sâu lắng, bổi hổi trong lòng kẻ ở người về. Xúc cảm đấy là tiếng lòng của “mình – ta” cũng là tiếng lòng của thi sĩ.

    “Thơ là tiếng lòng trang trải”. “Việt Bắc” là tiếng lòng trang trải của người cán bộ kháng chiến với bao “ân tình thủy chung”.

Thông qua dàn ý và một số bài văn mẫu phân tích khổ thơ 3 bài thơ Việt Bắc tiêu biểu được giainhat.vn tuyển chọn từ những bài viết  xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận