Dàn ý phân tích bức tranh thiên nhiên tứ bình Việt Bắc (hay nhất)

Tham khảo Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc, tổng hợp đầy đủ dàn ý chung và những bài văn cảm nhận ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Qua các bài văn mẫu sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về tác phẩm, cùng tham khảo nhé!

1. Phân tích đề bài

– Kiểu bài: dạng bài phân tích văn học.

– Vấn yêu cầu luận: bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc.

– Phạm vi dẫn chứng, tư liệu: các căn cứ, hình ảnh, cụ thể,… thuộc phạm vi bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu, nhưng chủ yếu là về cảnh tự nhiên.

2. Chỉ ra các luận điểm của bài phân tích


– Luận điểm 1: Bức tranh mùa đông

– Luận điểm 2: Bức tranh mùa xuân

– Luận điểm 3: Bức tranh mùa hạ

– Luận điểm 4: Bức tranh mùa thu

Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Dàn ý 1

a) Mở bài

– Giới thiệu về tác giả Tố Hữu: là một thi sĩ lớn, một thi sĩ trữ tình chính trị, thơ ông luôn phản ánh những chặng đường đấu tranh khó khăn song cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.

– Giới thiệu bài thơ Việt Bắc: là bài thơ xuất sắc của Tố Hữu tổng kết về cuộc kháng chiến người hùng của dân tộc, là lời tri ân sâu nặng về tình nghĩa cách mệnh.

– Bức tranh tứ bình được xem là những vần thơ tuyệt bút trong bài thơ Việt Bắc.

b) Thân bài:

Phân tích bức tranh tứ bình tự nhiên Việt Bắc

* Nói chung chung về bài thơ Việt Bắc

– Hoàn cảnh sáng tác: nhân sự kiện chiến dịch Điện Biên phủ thắng lợi, Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu từ Việt Bắc tới thủ đô, Tố Hữu đã viết bài thơ này.

– Những câu thơ trong bức tranh tứ bình là lời của người ra đi gửi tới người ở lại.

– Hai câu thơ đầu của đoạn thơ là lời ướm hỏi của người ra đi băn khoăn về tình cảm ở lại với mình để từ đó thổ lộ tâm tư, nỗi nhớ về tự nhiên và con người Việt Bắc.

* Luận điểm 1: Bức tranh mùa đông

– “Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi”: sử dụng văn pháp chấm phá: nổi trội trên nền xanh rộng lớn của núi rừng là màu đỏ của hoa chuối (màu đỏ hoa chuối gợi liên tưởng tới hình ảnh ngọn đuốc xua đi cái lạnh của của núi rừng mùa đông) và màu vàng của những đốm nắng.

– “Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”: hình ảnh tia nắng ánh lên từ con dao gài thắt lưng gợi dáng vẻ khỏe khoắn, lớn lao của người lao động, với tâm thế làm chủ tự nhiên, cuộc sống.

* Luận điểm 2: Bức tranh mùa xuân

– “Ngày xuân mơ nở trắng rừng”: màu trắng tinh khôi của hoa mơ tràn trề ko gian núi rừng, tự nhiên tràn đầy sức sống lúc xuân về.

– Người lao động hiện lên với vẻ đẹp tài hoa, khôn khéo và cần mẫn: “Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”, “chuốt từng sợi giang”: hành động chu đáo, tỉ mỉ với từng thành tích lao động của mình.

* Luận điểm 3: Bức tranh mùa hạ

– “Ve kêu rừng phách đổ vàng”: toàn thể quang cảnh tự nhiên như đột ngột chuyển sang sắc vàng qua động từ “đổ”

    + Có thể liên tưởng màu vàng hòa quyện với tiếng ve kêu tưng bừng, đầy sức sống

    + Cũng có thể chính tiếng ve đã đánh thức rừng phách nở hoa.

– “Nhớ cô em gái hái măng một mình”: “cô em gái” – cách gọi trình bày sự trân trọng, mến thương của tác giả với con người Việt Bắc, hình ảnh cô gái hái măng một mình trình bày sự siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó của con người Việt Bắc.

* Luận điểm 4: Bức tranh mùa thu

– “Rừng thu trăng rọi hòa bình”: ánh trăng nhẹ nhõm chiếu sáng núi rừng Việt Bắc, đó là ánh sáng của “hòa bình”, thú vui và tự do.

– Con người say sưa cất tiếng hát, mộc mạc, thật tình, có tấm lòng thủy chung, nặng ân tình.

* Thẩm định chung:

– Nêu cảm nhận chung về bức tranh tứ bình: Nghệ thuật tứ bình tạo sự hợp lý hài hòa và có tác dụng khắc họa toàn diện vẻ đẹp của nhân vật, bốn bức tranh trên tôn lên trị giá của nhau, ko thể tách riêng, chúng là bức tranh tuyệt sắc có sự hòa quyện giữa con người và tự nhiên.

c) Kết bài

– Nói chung lại những nét nghệ thuật rực rỡ và phong cách thơ Tố Hữu: tính dân tộc đặm đà (thể thơ lục bát, kết cấu đối đáp trong văn học dân gian, tiếng nói giản dị, hình ảnh thơ thân thiện, giọng thơ thiết tha.)

– Tổng kết trị giá nội dung toàn bài thơ: là khúc hùng ca và khúc tình khúc về cách mệnh, về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến.

Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Dàn ý 2

Mở bài:

Thơ Tố Hữu dễ tới với mọi tấm lòng, ko chỉ vì nội dung nhưng còn do giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc. Điều này được bộc lộ khá rõ trong phần đầu bài thơ Việt Bắc.

Thân bài:

* Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu trong Việt Bắc:

– Bài thơ nói tới tình nghĩa cách mệnh nhưng thi sĩ lại dùng giọng của tình thương, lời của người yêu để trò chuyện, thổ lộ tâm tình. Cả bài thơ được viết theo lối đối đáp giao duyên của nam nữ trong ca dao, dân ca, và phần đầu này cũng thế – nó là lời thổ lộ tâm tình giữa người đi (người về xuôi) với người ở lại là đồng bào Việt Bắc. Mười lăm năm cách mệnh thành mười lăm năm đó tha mặn nồng, người đi người ở thành mình – ta, ta – mình vấn vít bên nhau trong một mối ân tình sâu nặng.

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn.

– Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết đó tạo nên âm hưởng trữ tình sâu đậm của khúc hát ân tình cách mệnh Việt Bắc, từ khúc hát dạo đầu Mình về mình có nhớ ta… tới những lời nhắn gửi, thổ lộ Mình đi có nhớ những ngày – Mình về rừng núi nhớ người nào… Ta đi ta nhớ những ngày – Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…, tới những nỗi nhớ da diết sâu nặng:

Nhớ gì như nhớ người yêu,

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương.

Nhớ từng bản khói cùng sương,

Sớm khuya bếp lửa ý trung nhân đi về.

…..Nhớ người mẹ nắng cháy lưng,

Dịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.

* Nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc trong Việt Bắc

– Thể thơ: Trong phần đầu (cũng như cả bài thơ), Tố Hữu đã sử dụng thể thơ dân tộc, đó là thể thơ lục bát. Thi sĩ đã thuần thục thể thơ này và có những biến hoá, thông minh cho thích hợp với nội dung, ý tình câu thơ. Có câu tha thiết sâu lắng như bốn câu mở đầu, có câu nhẹ nhõm thơ mộng (Nhớ gì như nhớ người yêu…) lại có đoạn hùng tráng như một khúc người hùng ca (Những đường Việt Bắc của ta… Đèn pha bật sáng như ngày mai lên)

– Kết cấu: Kết cấu theo lối đối đáp giao duyên của nam nữ trong ca dao dân ca là kết cấu mang đậm tính dân tộc. Nhờ hình thức kết cấu này nhưng bài thơ có thể đi suốt một trăm năm mươi câu lục bát ko bị nhàm chán.

– Hình ảnh: Tố Hữu có tài sử dụng hình ảnh dân tộc một cách tự nhiên và thông minh trong bài thơ: Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn; mưa nguồn suối lũ; bước chân nát đá (thông minh từ câu ca dao: trông cho chân cứng đá mềm) . Có những hình ảnh sàng lọc từ cuộc sống thực cũng đậm tính dân tộc: miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai; hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son và đặc trưng là tình đặm đà của tình giai cấp:

Thương nhau chia củ sắn lùi,

Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.

– Tiếng nói: Tính dân tộc được trình bày rõ nhất trong cặp đại từ nhân xưng ta – mình, mình – ta vấn vít với nhau và đại từ phiếm chỉ người nào. Đây là một sáng lạ mắt và cũng là một thành công trong tiếng nói thơ ca của Tố Hữu. nhạc điệu: Trong bài thơ là nhạc điệu dân tộc với thể thơ lục bát nhịp nhàng, thiết, ngọt ngào, sâu lắng nhưng biến hoá, thông minh, ko có đơn điệu (có hùng tráng như cảnh “Việt Bắc ra quân”, nghiêm trang như cảnh buổi họp trung ương, chính phủ…)

Kết bài:

     Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân của Tố Hữu đã góp phần quan trọng vào thành công của bài thơ Việt Bắc, cho nó nhanh chóng tới với người đọc và vẫn sống mãi trong lòng nhân ta từ lúc ra đời cho tới hôm nay.


Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Dàn ý 3

I/ Mở bài

– Có thể nói “Việt Bắc” là một trong những bài thơ hay nhất của Tố Hữu. Lời thơ như khúc hát ân tình tha thiết về Việt Bắc, quê hương của cách mệnh Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

– Kế bên bức tranh đậm chất sử thi về cuộc sống đời thường thân thiện, hay tình cảm của người lính cách mệnh thân thiết được bao bọc bởi tự nhiên vô cùng tươi đẹp

II/ Thân bài:

* Nhận xét chung:

     Đoạn thơ là bức tranh được dệt bằng ngôn từ nghệ thuật toàn bích, rất tuyệt vời. Ở đó có sự hoà quyện giữa cảnh và người, giữa cuộc đời thực với tấm lòng của thi sĩ cách mệnh tâm huyết.

     Mười câu thơ đặc săc trên nằm trong trường đoạn gồm 62 câu thơ diễn tả tâm tình của người cán bộ sắp sửa rời Việt Bắc, nơi mình đã gắn bó với bao tình cảm máu thịt.

1/ Hai câu đầu:

Đoạn thơ mở đầu bằng một câu hỏi:

Ta về, mình có nhớ ta

     Nhưng thực ra, câu hỏi trong hai câu thơ này đơn giản chỉ để nhưng hỏi, hỏi để tạo thêm cái cớ để giải bày nỗi lòng của mình:

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.

     Câu thơ dường như có nhịp độ êm ái nhờ những điệp từ tạo và các thanh bằng (6/8) như một lời ru ngọt ngào của mẹ và bà năm nào, một câu hát ko chỉ diễn tả tâm trạng tha thiết của nhân vật trữ tình. Là lời ca tụng về tự nhiên và con người Việt Bắc. Trong tiếng nói Việt, hoa còn có ý nghĩa biểu tượng về tự nhiên, về những gì tươi đẹp, tươi tỉnh nhất. Trong thơ xưa bút hát lấy tự nhiên làm chuẩn mực cho con người rất rộng rãi, việc đối xứng con người với tự nhiên cũng là một cách để nói lên vẻ đệp của con người.

2/ Tám câu thơ sau:

– Nhận xét:

     Bốn câu thơ lục bát còn lại trong đoạn thơ là một bức tranh liên hoàn về con người và tự nhiên Việt Bắc. Và ở đây nhiều người giám định là một bộ tứ bình (xuân, hạ, thu, đông). Thi sĩ đã kế thừa nghệ thuật hội hoạ cựu truyền của dân tộc trong lúc mô tả bức tranh tự nhiên. Mỗi một câu thơ như đã khắc hoạ một bức tranh cụ thể nhưng cũng có thể ghép lại thành một bộ liên hoàn:

– Bức tranh thứ nhất:

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

     Câu thơ mở ra một ko gian rộng lớn tự nhiên Việt Bắc. Trên cái nền xanh ngút ngàn của núi rừng đại nghìn, nổi trội lên hình ảnh “hoa chuối đỏ tươi. Cho nên, tự nhiên hùng vĩ đó quen thuộc; trái lại, thân thiện, thân thiết với con người:

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

     Cũng là cách điểm xuyết những hình ảnh điểm nổi rõ hơn cảnh, thật là một nét tài tình của Tố Hữu trình bày trong thơ. Nghệ thuật điểm xuyết của tác giả còn trở lên lạ mắt hơn: càng chọn điểm nhỏ nhất thì sức gợi càng lớn hơn. Vì thế, câu thơ có sự nhấp nháy (nắng ánh) của hình ảnh và cảnh vật vốn yên ắng, thậm chí tịch mịch, bỗng có sức sống, sự chuyển động.

– Bức tranh thứ hai

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Khác hẳn với bức tranh thứ nhất, bức tranh thơ thứ hai mở đầu có sự định vị về thời kì (Ngày xuân). Nhưng tự thân thời kì đó cũng đã mở ra ko gian:

Ngày xuân mở nở trắng rừng

     Cách điệp âm (mơ/nở; trắng/rừng) cùng với hình ảnh của hoa mơ (màu trắng) tạo ra một ko gian vừa rộng lớn nhẹ nhõm và thanh thoát. Ở bức tranh thơ thứ nhất, nghệ thuật mô tả của tác giả lạ mắt ở điểm xuyết, tìm hình ảnh gợi, sắc màu sáng (hoa đỏ, nắng ánh) để diễn tả sự chuyển động của cảnh vật thì ở đây, thi sĩ lại hướng cái nhìn vào sự bao quát điệp trùng để tìm cái rộn rực (tiềm tàng) của tự nhiên.

Trên cái nền ko gian rộng lớn và háo nức đó, thi sĩ hướng mắt nhìn về một hoạt độnh có vẻ tỉ mỉ:

…Người đan nón chuốt từng sợi giang.

     Đó là hình ảnh thực. Trong chuỗi hoài niệm của tác giả, hình ảnh người đan nón chỉ là một điểm gợi nhớ. Câu thơ như gợi lên cách cảm, cách nhìn của tác giả hơn là tả thực. Đó là hình ảnh đặc trưng dễ nhận thấy của sinh hoạt đời thường ở Việt Bắc. Với nhiều người, nó có thể nhỏ nhặt, ko đáng nhớ. Với một thi sĩ ân tình như Tố Hữu, đó lại là hình ảnh khắc sâu trong tâm tưởng.

– Bức tranh thứ ba

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình.

     Câu thơ mở đầu bằng âm thanh tiếng ve như giúp người đọc cảm thu được đã có bước lay động về thời kì sang hè. Ý thơ trong câu tơ như vừa có âm thanh rộn ràng, vừa có màu sắc đặc trưng của rừng Việt Bắc. Âm thanh và màu sắc sinh động đó tạo nên cảnh tưng bừng của tự nhiên

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình.

     Hoa và người Việt Bắc trong thơ Tố Hữu hoà quỵên, cùng tôn vinh lẫn nhau. Đan hòa vớin hau nhưng làm nổi trội lên cho nhau. Và chính sự hài hoà đó đã tạo nên chất thơ ân tình của Tố Hữu. Vì thế, ko nên suy diễn, giàu chất tượng trưng với những nét sinh hoạt, lao động của cuộc sống thực tại.

– Bức tranh thứ tư

Rừng thu trăng rọi hoà bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thuỷ chung.

     Câu thơ có kiểu mở đầu bằng sự định vị cả ko gian lẫn thời kì “ rung thu”. Tới đây, ta chú ý các kiểu định vị ở những câu thơ trên:

Rừng xanh => ko gian

Ngày xuân => thời kì

Ve kêu => âm thanh (thời kì)

     Ứng với mỗi câu thơ rực rỡ và cách định vị trên là một mùa của tự nhiên (mùa đông, mùa xuân, mùa hạ). Ko ngoại lệ câu thơ này cũng là bức tranh về một mùa của tự nhiên (mùa thu). Nhưng có nhẽ bức tranh thu là bức tranh cuối của bộ tứ bình cũng là tiếng hát cuối của một trường đoạn hoài niệm nên hình ảnh tất thảy đều trở thành tượng trưng, âm hưởng cũng bao quát hơn:

Rừng thu trăng rọi hoà bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thuỷ chung.

     Rừng thu Việt Bắc trong thơ Tố Hữu mênh mông, rộng lớn nhưng hề ko lạnh lẽo. “Trăng rọi hoà bình” là hình ảnh vừa mang ý nghĩa ánh trăng của cuộc đời ân tình đó, lại vừa mang ý nghĩa cuộc sống có niềm tin, tự do. Và trong cuộc sống đó còn có cả tình nghĩa thủy chung lúc đã có tự do thì ta vẫn ko quên những ngày gian lao.

– Thẩm định:

     Bức tranh tứ bình bằng thơ về cảnh và người Việt Bắc được tạo dệt dưới ánh sáng của hoài niệm da diết ko nguôi. Thông thường, nguời ta chỉ nhớ những gì mang ấn tượng nhất của quá khứ và thời kì càng lùi xa thì ấn tượng đó càng trở thành tươi đẹp, huyền ảo hơn và rõ nét hơn.

III/ Kết bài

– Việt Bắc được xem là bài thơ hay của Tố Hữu. Ở đó, thi sĩ trình bày sự tài hoa, uyên bác của mình trên nhiều phương diện của nghệ thuật thông minh thi ca. Sự tài hoa đó được dẫn dắt của một điệu tâm hồn đầy tình nghĩa của thi sĩ cách mệnh.

– Đoạn thơ tả cảnh 4 mùa trên là một trong những đoạn thơ hay nhất của bài thơ Việt Bắc bởi kết tinh một nghệ thuật thơ ca vừa giàu tính dân tộc, vừa mang tính hiện đại trong một điệu tâm hồn đắm say.

Dàn ý phân tích bức tranh thiên nhiên tứ bình Việt Bắc (ảnh 3)

Phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Bài mẫu 1

     Nhắc tới Việt Bắc là nhắc tới cội nguồn của cách mệnh, nhắc tới mảnh đất trung du nghèo túng nhưng nặng nghĩa nặng tình – nơi đã in sâu bao kỷ niệm của một thời kỳ cách mệnh khó khăn nhưng hào hùng sôi nổi khiến lúc chia xa, lòng ta sao khỏi xuyến xao bổi hổi.

     Và cứ thế sợi nhớ, sợi thương cứ thế nhưng đan cài xoắn xuýt như tiếng gọi “Ta – mình” của lứa đôi yêu nhau. Đúng như lời thơ Chế Lan Viên từng viết “Lúc ta ở đất chỉ là nơi ở/ Lúc ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”. Vâng! Việt Bắc đã hóa tâm hồn dào dạt nghĩa mến thương trong thơ Tố Hữu với những lời thơ như tiếng nhạc ngân nga, với cảnh với người ăm ắp những kỉ niệm ân tình có bao giờ quên được.

“Ta về mình có nhớ ta

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thủy chung”

     Tố Hữu là thi sĩ trữ tình chính trị, thơ ông diễn tả những tình cảm cách mệnh thật nhẹ nhõm nhưng cũng thật đậm sâu. Việt Bắc là đỉnh cao của thơ Tố Hữu nói riêng, của thơ ca kháng chiến chống Pháp nói chung. Bài thơ được viết vào tháng 10/1954, lúc Trung ương Đảng và Chính phủ, Bác Hồ và cán bộ kháng chiến từ giã “Thủ đô gió nghìn” về với “Thủ đô Hoa vàng nắng Ba Đình”. Cả bài thơ là một niềm hoài niệm thương nhớ tuôn chảy về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc rất khó khăn nhưng vui tươi hào hùng. Nhưng có nhẽ để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong bài ca Việt Bắc có nhẽ là đoạn thơ về bức tranh tứ bình với bốn mùa xuân – hạ – thu – đông.

     Mở đầu đoạn thơ là hai câu thơ giới thiệu nội dung bao quát xúc cảm chung của đoạn thơ:

“Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người”

     Câu thơ trước nhất sử dụng câu hỏi tu từ “mình có nhớ ta”, câu thơ thứ hai là tự trả lời, điệp từ “ta” lặp lại bốn lần cùng với âm “a” là âm mở khiến câu thơ mang âm hưởng ngân xa, tha thiết nồng nàn. Với Tố Hữu, người cán bộ ra đi ko chỉ nhớ tới những tháng ngày khó khăn “bát cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng”, nhưng còn nhớ tới vẻ đẹp đáng yêu của Hoa cùng Người. Ở đây, hoa tượng trưng cho vẻ đẹp tự nhiên Việt Bắc. Còn con người là con người Việt Bắc với tấm áo chàm nghèo khổ nhưng đặm đà lòng son. Hoa và Người vấn vít với nhau trong vẻ đẹp hài hòa đượm đà để tạo nên cái nét riêng lẻ, lạ mắt của vùng đất này. Chính điều đó đã tạo nên cái cấu trúc rực rỡ cho đoạn thơ. Trong bốn cặp lục bát còn lại câu sáu dành cho nhớ hoa, nhớ cảnh, câu tám dành cho nhớ người. Cảnh và Người trong mỗi câu lại có những sắc thái đặc điểm riêng thật quyến rũ.

     Nhắc tới mùa đông ta thường nhớ tới cái lạnh thấu xương da, cái âm u của những ngày mưa phùn gió bấc, cái buồn chán của khí trời u uất. Nhưng tới với Việt Bắc trong thơ Tố Hữu thì thật lạ. Mùa đông bỗng ấm áp lạ thường:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”

     Điểm xuyết trên cái nền màu xanh mênh mông rộng lớn của cánh rừng, là màu hoa chuối đỏ tươi đang nở rộ lung linh dưới ánh nắng mặt trời. Từ xa trông tới, bông hoa như những bó đuốc thắp sáng rực tạo nên một bức tranh với đường nét, màu sắc vừa đối lập, vừa hài hòa, vừa cổ điển vừa hiện đại. Cái màu “đỏ tươi” – gam màu nóng của bông chuối nổi lên giữa màu xanh mênh mông của núi rừng, làm cho tự nhiên Việt Bắc trở thành tươi sáng, ấm áp và như tiềm tàng một sức sống, xua đi cái hoang vu lạnh giá hiu hắt vốn có của núi rừng. Câu thơ làm ta liên tưởng tới màu đỏ của hoa lựu trong thơ Nguyễn Trãi:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tịn mùi hương”

     Từ liên tưởng đó ta thấy, mùa đông trong thơ Tố Hữu cũng lan tỏa hơi ấm của mùa hè chứ ko lạnh lẽo hoang vu bởi màu đỏ của hoa chuối cũng như đang phun trào từ giữa màu xanh của núi rừng.

     Cùng hiện lên với cái lung linh của hoa chuối đó là con người của vùng chiến khu lên núi làm nương, phát rẫy sản xuất ra nhiều lúa khoai hỗ trợ cho kháng chiến “Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng” . Trước tự nhiên rộng lớn, con người dường như càng trở thành kỳ vĩ, hùng tráng hơn.Ở đây thi sĩ ko khắc họa gương mặt nhưng chớp lấy một nét thần tình rực sáng nhất. Đó là ánh mặt trời chớp lóe trên lưỡi dao rừng ở ngang lưng. Ở đây câu thơ vừa mang tiếng nói thơ nhưng lại vừa mang tiếng nói của nghệ thuật nhiếp ảnh. Con người như một tụ điểm của ánh sáng. Con người đó cũng đã xuất hiện ở một vị trí, một tư thế đẹp nhất – “đèo cao”. Con người đang chiếm lĩnh đỉnh cao, chiếm lĩnh núi rừng, tự do “Núi rừng đây là của chúng ta/ Trời xanh đây là của chúng ta”. Đấy là cái tư thế làm chủ đầy tự hào và vững chãi: Giữa núi và nắng, giữa trời cao rộng lớn và rừng xanh mênh mang. Con người đó đã trở thành vong hồn của bức tranh mùa đông Việt Bắc.

     Đông qua, xuân lại tới. Nhắc tới mùa xuân ta liên tưởng ngay tới sức sống mới của cỏ cây, hoa lá, của trăm loài đang cựa mình thức dậy sau mùa đông dài. Mùa xuân Việt bắc cũng vậy:

“Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”

     Bao trùm lên cảnh vật mùa xuân là màu trắng dịu dàng, trong trẻo, tinh khiết của hoa mơ nở khắp rừng: “Ngày xuân mơ nở trắng rừng”. “Trắng rừng” được viết theo phép đảo ngữ và từ “trắng” được dùng như động từ có tác dụng nhấn mạnh vào màu sắc, màu trắng dường như lấn lướt tất cả mọi màu xanh của lá, và làm bừng sáng cả khu rừng bởi sắc trắng mơ mòng, bâng khuâng, dịu mát của hoa mơ. Động từ “nở” làm sức sống mùa xuân lan tỏa và tràn trề sức sống. Đây ko phải là lần trước nhất Tố Hữu viết về màu trắng đó, năm 1941 Việt Bắc cũng đón bác Hồ trong màu sắc hoa mơ:

“Ôi sáng xuân nay xuân bốn mốt

Trắng rừng biên giới nở hoa mơ

Bác về yên lặng con chim hót

Thánh thót bờ lau vui ngơ ngẩn”

     Mùa xuân càng trở thành tươi tỉnh hơn nữa bởi sự xuất hiện của hình ảnh con người với hoạt động “chuốt từng sợi giang”. Con người đẹp tự nhiên trong những công việc hằng ngày. Từ “chuốt” và hình ảnh thơ đã nói lên được bàn tay của con người lao động: cần mẫn, tỉ mẩn, khôn khéo, tài hoa, nhanh nhẹn, chu đáo đó cũng chính là phẩm chất tảo tần của con người Việt Bắc.

     Mùa hè tới trong âm thanh rộn ràng của tiếng ve, bức tranh Việt Bắc lại sống động hơn bao giờ hết:

“Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình”

     Thời khắc ve kêu cũng là thời khắc rừng phách đổ vàng. Động từ “đổ” là động từ mạnh, diễn tả sự vàng lên nhất tề của hoa phách đầu hè. Màu của cây phách đổ vàng cả suối nghìn dường như làm cho ánh nắng của mùa hè và cả tiếng ve kêu râm ran kia nữa cũng trở thành óng vàng ra. Đây là một bức tranh sơn mài được vẽ lên bằng hoài niệm, nên lung linh ánh sáng, màu sắc và rộn ràng âm thanh. Tố Hữu ko chỉ có đặc tài trong việc mô tả vẻ đẹp riêng của từng mùa, nhưng còn có tài trong việc mô tả sự vận động thay đổi của thời kì và cảnh vật. Chỉ trong một câu thơ trên nhưng ta thấy được cả thời kì luân chuyển sống động: tiếng ve kêu báo hiệu mùa hè tới và cây phách ngả sang màu vàng rực rỡ. Đây chính là một biểu lộ rực rỡ của tính dân tộc.

     Hiện lên trong cái tự nhiên óng vàng và rộn ràng đó, là hình ảnh cô gái áo chàm cần mẫn đi hái búp măng rừng hỗ trợ cho quân nhân kháng chiến: “Nhớ cô em gái hái măng một mình”. Hái măng một mình nhưng ko gợi lên ấn tượng về sự độc thân, hiu hắt như bóng vía của người sơn nữ trong thơ xưa; trái lại rất trữ tình, thơ mộng, thân thiện thân yêu tha thiết. Hình ảnh thơ cũng gợi lên được vẻ đẹp chịu thương chịu khó chịu thương của cô gái. Đằng sau đó, ẩn chứa biết bao niềm thông cảm, trân trọng của tác giả.

     Thu sang, quang cảnh núi rừng chiến khu như được tắm trong ánh trăng xanh huyền ảo lung linh dịu mát:

“Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thủy chung”

     Ko gian rộng lớn tràn trề ánh trăng, đó là ánh trăng của tự do, của hòa bình rọi sáng thú vui lên từng núi rừng, từng bản làng Việt Bắc. Ta cũng từng biết tới mùa thu đầy ánh trăng trong thơ của Bác lúc còn ở chiến khu:

“Trăng vào cửa sổ đòi thơ

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu

Đấy tin thắng trận liên khu báo về”

     Ở đây ko có tiếng chuông báo thắng trận nhưng lại vang lên tiếng hát. Đó là tiếng hát trong trẻo của đồng bào dân tộc, là tiếng hát nhắc nhở thủy chung ân tình. Đây cũng chính là tiếng hát của Việt Bắc của núi rừng của tình cảm mười lăm năm gắn bó thiết tha mặn nồng.

     Vâng! Bức tranh mùa thu Việt Bắc đã làm hoàn chỉnh bức tranh tuyệt mỹ của núi rừng và khép lại đoạn thơ bằng tiếng hát “ân tình thủy chung” gợi cho người về và cả người đọc những rung động sâu xa của tình yêu quê hương tổ quốc.

     Với những nét chấm phá đơn sơ giản dị, vừa cổ điển vừa hiện đại, đoạn thơ trên của Tố Hữu đã làm nổi trội được bức tranh cảnh và người qua bốn mùa của chiến khu Việt Bắc. Cảnh và người hòa hợp với nhau tô điểm cho nhau, làm cho bức tranh trở thành thân thiện thân quen, sống động và có hồn hơn. Tất cả đã tan chảy thành nỗi nhớ nhung quyến luyến thiết tha trong tâm hồn người cán bộ về xuôi.

Thông qua dàn ý và một số bài văn mẫu Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc tiêu biểu được giainhat.vn tuyển chọn từ những bài viết xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc

(hay nhất)

Video về: Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc

(hay nhất)

Wiki về Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc

(hay nhất)

Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc

(hay nhất) -

Tham khảo Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc, tổng hợp đầy đủ dàn ý chung và những bài văn cảm nhận ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Qua các bài văn mẫu sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về tác phẩm, cùng tham khảo nhé!

1. Phân tích đề bài

– Kiểu bài: dạng bài phân tích văn học.

– Vấn yêu cầu luận: bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc.

– Phạm vi dẫn chứng, tư liệu: các căn cứ, hình ảnh, cụ thể,… thuộc phạm vi bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu, nhưng chủ yếu là về cảnh tự nhiên.

2. Chỉ ra các luận điểm của bài phân tích


– Luận điểm 1: Bức tranh mùa đông

– Luận điểm 2: Bức tranh mùa xuân

– Luận điểm 3: Bức tranh mùa hạ

– Luận điểm 4: Bức tranh mùa thu

Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Dàn ý 1

a) Mở bài

– Giới thiệu về tác giả Tố Hữu: là một thi sĩ lớn, một thi sĩ trữ tình chính trị, thơ ông luôn phản ánh những chặng đường đấu tranh khó khăn song cũng nhiều thắng lợi của dân tộc.

– Giới thiệu bài thơ Việt Bắc: là bài thơ xuất sắc của Tố Hữu tổng kết về cuộc kháng chiến người hùng của dân tộc, là lời tri ân sâu nặng về tình nghĩa cách mệnh.

– Bức tranh tứ bình được xem là những vần thơ tuyệt bút trong bài thơ Việt Bắc.

b) Thân bài:

Phân tích bức tranh tứ bình tự nhiên Việt Bắc

* Nói chung chung về bài thơ Việt Bắc

– Hoàn cảnh sáng tác: nhân sự kiện chiến dịch Điện Biên phủ thắng lợi, Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu từ Việt Bắc tới thủ đô, Tố Hữu đã viết bài thơ này.

– Những câu thơ trong bức tranh tứ bình là lời của người ra đi gửi tới người ở lại.

– Hai câu thơ đầu của đoạn thơ là lời ướm hỏi của người ra đi băn khoăn về tình cảm ở lại với mình để từ đó thổ lộ tâm tư, nỗi nhớ về tự nhiên và con người Việt Bắc.

* Luận điểm 1: Bức tranh mùa đông

– “Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi”: sử dụng văn pháp chấm phá: nổi trội trên nền xanh rộng lớn của núi rừng là màu đỏ của hoa chuối (màu đỏ hoa chuối gợi liên tưởng tới hình ảnh ngọn đuốc xua đi cái lạnh của của núi rừng mùa đông) và màu vàng của những đốm nắng.

– “Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”: hình ảnh tia nắng ánh lên từ con dao gài thắt lưng gợi dáng vẻ khỏe khoắn, lớn lao của người lao động, với tâm thế làm chủ tự nhiên, cuộc sống.

* Luận điểm 2: Bức tranh mùa xuân

– “Ngày xuân mơ nở trắng rừng”: màu trắng tinh khôi của hoa mơ tràn trề ko gian núi rừng, tự nhiên tràn đầy sức sống lúc xuân về.

– Người lao động hiện lên với vẻ đẹp tài hoa, khôn khéo và cần mẫn: “Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”, “chuốt từng sợi giang”: hành động chu đáo, tỉ mỉ với từng thành tích lao động của mình.

* Luận điểm 3: Bức tranh mùa hạ

– “Ve kêu rừng phách đổ vàng”: toàn thể quang cảnh tự nhiên như đột ngột chuyển sang sắc vàng qua động từ “đổ”

    + Có thể liên tưởng màu vàng hòa quyện với tiếng ve kêu tưng bừng, đầy sức sống

    + Cũng có thể chính tiếng ve đã đánh thức rừng phách nở hoa.

– “Nhớ cô em gái hái măng một mình”: “cô em gái” – cách gọi trình bày sự trân trọng, mến thương của tác giả với con người Việt Bắc, hình ảnh cô gái hái măng một mình trình bày sự siêng năng, chịu thương chịu thương chịu khó của con người Việt Bắc.

* Luận điểm 4: Bức tranh mùa thu

– “Rừng thu trăng rọi hòa bình”: ánh trăng nhẹ nhõm chiếu sáng núi rừng Việt Bắc, đó là ánh sáng của “hòa bình”, thú vui và tự do.

– Con người say sưa cất tiếng hát, mộc mạc, thật tình, có tấm lòng thủy chung, nặng ân tình.

* Thẩm định chung:

– Nêu cảm nhận chung về bức tranh tứ bình: Nghệ thuật tứ bình tạo sự hợp lý hài hòa và có tác dụng khắc họa toàn diện vẻ đẹp của nhân vật, bốn bức tranh trên tôn lên trị giá của nhau, ko thể tách riêng, chúng là bức tranh tuyệt sắc có sự hòa quyện giữa con người và tự nhiên.

c) Kết bài

– Nói chung lại những nét nghệ thuật rực rỡ và phong cách thơ Tố Hữu: tính dân tộc đặm đà (thể thơ lục bát, kết cấu đối đáp trong văn học dân gian, tiếng nói giản dị, hình ảnh thơ thân thiện, giọng thơ thiết tha.)

– Tổng kết trị giá nội dung toàn bài thơ: là khúc hùng ca và khúc tình khúc về cách mệnh, về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến.

Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Dàn ý 2

Mở bài:

Thơ Tố Hữu dễ tới với mọi tấm lòng, ko chỉ vì nội dung nhưng còn do giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc. Điều này được bộc lộ khá rõ trong phần đầu bài thơ Việt Bắc.

Thân bài:

* Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết của Tố Hữu trong Việt Bắc:

– Bài thơ nói tới tình nghĩa cách mệnh nhưng thi sĩ lại dùng giọng của tình thương, lời của người yêu để trò chuyện, thổ lộ tâm tình. Cả bài thơ được viết theo lối đối đáp giao duyên của nam nữ trong ca dao, dân ca, và phần đầu này cũng thế – nó là lời thổ lộ tâm tình giữa người đi (người về xuôi) với người ở lại là đồng bào Việt Bắc. Mười lăm năm cách mệnh thành mười lăm năm đó tha mặn nồng, người đi người ở thành mình – ta, ta – mình vấn vít bên nhau trong một mối ân tình sâu nặng.

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn.

– Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết đó tạo nên âm hưởng trữ tình sâu đậm của khúc hát ân tình cách mệnh Việt Bắc, từ khúc hát dạo đầu Mình về mình có nhớ ta… tới những lời nhắn gửi, thổ lộ Mình đi có nhớ những ngày – Mình về rừng núi nhớ người nào… Ta đi ta nhớ những ngày – Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…, tới những nỗi nhớ da diết sâu nặng:

Nhớ gì như nhớ người yêu,

Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương.

Nhớ từng bản khói cùng sương,

Sớm khuya bếp lửa ý trung nhân đi về.

…..Nhớ người mẹ nắng cháy lưng,

Dịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.

* Nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc trong Việt Bắc

– Thể thơ: Trong phần đầu (cũng như cả bài thơ), Tố Hữu đã sử dụng thể thơ dân tộc, đó là thể thơ lục bát. Thi sĩ đã thuần thục thể thơ này và có những biến hoá, thông minh cho thích hợp với nội dung, ý tình câu thơ. Có câu tha thiết sâu lắng như bốn câu mở đầu, có câu nhẹ nhõm thơ mộng (Nhớ gì như nhớ người yêu…) lại có đoạn hùng tráng như một khúc người hùng ca (Những đường Việt Bắc của ta… Đèn pha bật sáng như ngày mai lên)

– Kết cấu: Kết cấu theo lối đối đáp giao duyên của nam nữ trong ca dao dân ca là kết cấu mang đậm tính dân tộc. Nhờ hình thức kết cấu này nhưng bài thơ có thể đi suốt một trăm năm mươi câu lục bát ko bị nhàm chán.

– Hình ảnh: Tố Hữu có tài sử dụng hình ảnh dân tộc một cách tự nhiên và thông minh trong bài thơ: Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn; mưa nguồn suối lũ; bước chân nát đá (thông minh từ câu ca dao: trông cho chân cứng đá mềm) . Có những hình ảnh sàng lọc từ cuộc sống thực cũng đậm tính dân tộc: miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai; hắt hiu lau xám, đặm đà lòng son và đặc trưng là tình đặm đà của tình giai cấp:

Thương nhau chia củ sắn lùi,

Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.

– Tiếng nói: Tính dân tộc được trình bày rõ nhất trong cặp đại từ nhân xưng ta – mình, mình – ta vấn vít với nhau và đại từ phiếm chỉ người nào. Đây là một sáng lạ mắt và cũng là một thành công trong tiếng nói thơ ca của Tố Hữu. nhạc điệu: Trong bài thơ là nhạc điệu dân tộc với thể thơ lục bát nhịp nhàng, thiết, ngọt ngào, sâu lắng nhưng biến hoá, thông minh, ko có đơn điệu (có hùng tráng như cảnh “Việt Bắc ra quân”, nghiêm trang như cảnh buổi họp trung ương, chính phủ…)

Kết bài:

     Giọng thơ tâm tình ngọt ngào tha thiết và nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân của Tố Hữu đã góp phần quan trọng vào thành công của bài thơ Việt Bắc, cho nó nhanh chóng tới với người đọc và vẫn sống mãi trong lòng nhân ta từ lúc ra đời cho tới hôm nay.


Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Dàn ý 3

I/ Mở bài

– Có thể nói “Việt Bắc” là một trong những bài thơ hay nhất của Tố Hữu. Lời thơ như khúc hát ân tình tha thiết về Việt Bắc, quê hương của cách mệnh Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

– Kế bên bức tranh đậm chất sử thi về cuộc sống đời thường thân thiện, hay tình cảm của người lính cách mệnh thân thiết được bao bọc bởi tự nhiên vô cùng tươi đẹp

II/ Thân bài:

* Nhận xét chung:

     Đoạn thơ là bức tranh được dệt bằng ngôn từ nghệ thuật toàn bích, rất tuyệt vời. Ở đó có sự hoà quyện giữa cảnh và người, giữa cuộc đời thực với tấm lòng của thi sĩ cách mệnh tâm huyết.

     Mười câu thơ đặc săc trên nằm trong trường đoạn gồm 62 câu thơ diễn tả tâm tình của người cán bộ sắp sửa rời Việt Bắc, nơi mình đã gắn bó với bao tình cảm máu thịt.

1/ Hai câu đầu:

Đoạn thơ mở đầu bằng một câu hỏi:

Ta về, mình có nhớ ta

     Nhưng thực ra, câu hỏi trong hai câu thơ này đơn giản chỉ để nhưng hỏi, hỏi để tạo thêm cái cớ để giải bày nỗi lòng của mình:

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.

     Câu thơ dường như có nhịp độ êm ái nhờ những điệp từ tạo và các thanh bằng (6/8) như một lời ru ngọt ngào của mẹ và bà năm nào, một câu hát ko chỉ diễn tả tâm trạng tha thiết của nhân vật trữ tình. Là lời ca tụng về tự nhiên và con người Việt Bắc. Trong tiếng nói Việt, hoa còn có ý nghĩa biểu tượng về tự nhiên, về những gì tươi đẹp, tươi tỉnh nhất. Trong thơ xưa bút hát lấy tự nhiên làm chuẩn mực cho con người rất rộng rãi, việc đối xứng con người với tự nhiên cũng là một cách để nói lên vẻ đệp của con người.

2/ Tám câu thơ sau:

– Nhận xét:

     Bốn câu thơ lục bát còn lại trong đoạn thơ là một bức tranh liên hoàn về con người và tự nhiên Việt Bắc. Và ở đây nhiều người giám định là một bộ tứ bình (xuân, hạ, thu, đông). Thi sĩ đã kế thừa nghệ thuật hội hoạ cựu truyền của dân tộc trong lúc mô tả bức tranh tự nhiên. Mỗi một câu thơ như đã khắc hoạ một bức tranh cụ thể nhưng cũng có thể ghép lại thành một bộ liên hoàn:

– Bức tranh thứ nhất:

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

     Câu thơ mở ra một ko gian rộng lớn tự nhiên Việt Bắc. Trên cái nền xanh ngút ngàn của núi rừng đại nghìn, nổi trội lên hình ảnh “hoa chuối đỏ tươi. Cho nên, tự nhiên hùng vĩ đó quen thuộc; trái lại, thân thiện, thân thiết với con người:

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

     Cũng là cách điểm xuyết những hình ảnh điểm nổi rõ hơn cảnh, thật là một nét tài tình của Tố Hữu trình bày trong thơ. Nghệ thuật điểm xuyết của tác giả còn trở lên lạ mắt hơn: càng chọn điểm nhỏ nhất thì sức gợi càng lớn hơn. Vì thế, câu thơ có sự nhấp nháy (nắng ánh) của hình ảnh và cảnh vật vốn yên ắng, thậm chí tịch mịch, bỗng có sức sống, sự chuyển động.

– Bức tranh thứ hai

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Khác hẳn với bức tranh thứ nhất, bức tranh thơ thứ hai mở đầu có sự định vị về thời kì (Ngày xuân). Nhưng tự thân thời kì đó cũng đã mở ra ko gian:

Ngày xuân mở nở trắng rừng

     Cách điệp âm (mơ/nở; trắng/rừng) cùng với hình ảnh của hoa mơ (màu trắng) tạo ra một ko gian vừa rộng lớn nhẹ nhõm và thanh thoát. Ở bức tranh thơ thứ nhất, nghệ thuật mô tả của tác giả lạ mắt ở điểm xuyết, tìm hình ảnh gợi, sắc màu sáng (hoa đỏ, nắng ánh) để diễn tả sự chuyển động của cảnh vật thì ở đây, thi sĩ lại hướng cái nhìn vào sự bao quát điệp trùng để tìm cái rộn rực (tiềm tàng) của tự nhiên.

Trên cái nền ko gian rộng lớn và háo nức đó, thi sĩ hướng mắt nhìn về một hoạt độnh có vẻ tỉ mỉ:

…Người đan nón chuốt từng sợi giang.

     Đó là hình ảnh thực. Trong chuỗi hoài niệm của tác giả, hình ảnh người đan nón chỉ là một điểm gợi nhớ. Câu thơ như gợi lên cách cảm, cách nhìn của tác giả hơn là tả thực. Đó là hình ảnh đặc trưng dễ nhận thấy của sinh hoạt đời thường ở Việt Bắc. Với nhiều người, nó có thể nhỏ nhặt, ko đáng nhớ. Với một thi sĩ ân tình như Tố Hữu, đó lại là hình ảnh khắc sâu trong tâm tưởng.

– Bức tranh thứ ba

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình.

     Câu thơ mở đầu bằng âm thanh tiếng ve như giúp người đọc cảm thu được đã có bước lay động về thời kì sang hè. Ý thơ trong câu tơ như vừa có âm thanh rộn ràng, vừa có màu sắc đặc trưng của rừng Việt Bắc. Âm thanh và màu sắc sinh động đó tạo nên cảnh tưng bừng của tự nhiên

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình.

     Hoa và người Việt Bắc trong thơ Tố Hữu hoà quỵên, cùng tôn vinh lẫn nhau. Đan hòa vớin hau nhưng làm nổi trội lên cho nhau. Và chính sự hài hoà đó đã tạo nên chất thơ ân tình của Tố Hữu. Vì thế, ko nên suy diễn, giàu chất tượng trưng với những nét sinh hoạt, lao động của cuộc sống thực tại.

– Bức tranh thứ tư

Rừng thu trăng rọi hoà bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thuỷ chung.

     Câu thơ có kiểu mở đầu bằng sự định vị cả ko gian lẫn thời kì “ rung thu”. Tới đây, ta chú ý các kiểu định vị ở những câu thơ trên:

Rừng xanh => ko gian

Ngày xuân => thời kì

Ve kêu => âm thanh (thời kì)

     Ứng với mỗi câu thơ rực rỡ và cách định vị trên là một mùa của tự nhiên (mùa đông, mùa xuân, mùa hạ). Ko ngoại lệ câu thơ này cũng là bức tranh về một mùa của tự nhiên (mùa thu). Nhưng có nhẽ bức tranh thu là bức tranh cuối của bộ tứ bình cũng là tiếng hát cuối của một trường đoạn hoài niệm nên hình ảnh tất thảy đều trở thành tượng trưng, âm hưởng cũng bao quát hơn:

Rừng thu trăng rọi hoà bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thuỷ chung.

     Rừng thu Việt Bắc trong thơ Tố Hữu mênh mông, rộng lớn nhưng hề ko lạnh lẽo. “Trăng rọi hoà bình” là hình ảnh vừa mang ý nghĩa ánh trăng của cuộc đời ân tình đó, lại vừa mang ý nghĩa cuộc sống có niềm tin, tự do. Và trong cuộc sống đó còn có cả tình nghĩa thủy chung lúc đã có tự do thì ta vẫn ko quên những ngày gian lao.

– Thẩm định:

     Bức tranh tứ bình bằng thơ về cảnh và người Việt Bắc được tạo dệt dưới ánh sáng của hoài niệm da diết ko nguôi. Thông thường, nguời ta chỉ nhớ những gì mang ấn tượng nhất của quá khứ và thời kì càng lùi xa thì ấn tượng đó càng trở thành tươi đẹp, huyền ảo hơn và rõ nét hơn.

III/ Kết bài

– Việt Bắc được xem là bài thơ hay của Tố Hữu. Ở đó, thi sĩ trình bày sự tài hoa, uyên bác của mình trên nhiều phương diện của nghệ thuật thông minh thi ca. Sự tài hoa đó được dẫn dắt của một điệu tâm hồn đầy tình nghĩa của thi sĩ cách mệnh.

– Đoạn thơ tả cảnh 4 mùa trên là một trong những đoạn thơ hay nhất của bài thơ Việt Bắc bởi kết tinh một nghệ thuật thơ ca vừa giàu tính dân tộc, vừa mang tính hiện đại trong một điệu tâm hồn đắm say.

Dàn ý phân tích bức tranh thiên nhiên tứ bình Việt Bắc (ảnh 3)

Phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc – Bài mẫu 1

     Nhắc tới Việt Bắc là nhắc tới cội nguồn của cách mệnh, nhắc tới mảnh đất trung du nghèo túng nhưng nặng nghĩa nặng tình – nơi đã in sâu bao kỷ niệm của một thời kỳ cách mệnh khó khăn nhưng hào hùng sôi nổi khiến lúc chia xa, lòng ta sao khỏi xuyến xao bổi hổi.

     Và cứ thế sợi nhớ, sợi thương cứ thế nhưng đan cài xoắn xuýt như tiếng gọi “Ta – mình” của lứa đôi yêu nhau. Đúng như lời thơ Chế Lan Viên từng viết “Lúc ta ở đất chỉ là nơi ở/ Lúc ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”. Vâng! Việt Bắc đã hóa tâm hồn dào dạt nghĩa mến thương trong thơ Tố Hữu với những lời thơ như tiếng nhạc ngân nga, với cảnh với người ăm ắp những kỉ niệm ân tình có bao giờ quên được.

“Ta về mình có nhớ ta

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thủy chung”

     Tố Hữu là thi sĩ trữ tình chính trị, thơ ông diễn tả những tình cảm cách mệnh thật nhẹ nhõm nhưng cũng thật đậm sâu. Việt Bắc là đỉnh cao của thơ Tố Hữu nói riêng, của thơ ca kháng chiến chống Pháp nói chung. Bài thơ được viết vào tháng 10/1954, lúc Trung ương Đảng và Chính phủ, Bác Hồ và cán bộ kháng chiến từ giã “Thủ đô gió nghìn” về với “Thủ đô Hoa vàng nắng Ba Đình”. Cả bài thơ là một niềm hoài niệm thương nhớ tuôn chảy về những năm tháng ở chiến khu Việt Bắc rất khó khăn nhưng vui tươi hào hùng. Nhưng có nhẽ để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong bài ca Việt Bắc có nhẽ là đoạn thơ về bức tranh tứ bình với bốn mùa xuân – hạ – thu – đông.

     Mở đầu đoạn thơ là hai câu thơ giới thiệu nội dung bao quát xúc cảm chung của đoạn thơ:

“Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người”

     Câu thơ trước nhất sử dụng câu hỏi tu từ “mình có nhớ ta”, câu thơ thứ hai là tự trả lời, điệp từ “ta” lặp lại bốn lần cùng với âm “a” là âm mở khiến câu thơ mang âm hưởng ngân xa, tha thiết nồng nàn. Với Tố Hữu, người cán bộ ra đi ko chỉ nhớ tới những tháng ngày khó khăn “bát cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng”, nhưng còn nhớ tới vẻ đẹp đáng yêu của Hoa cùng Người. Ở đây, hoa tượng trưng cho vẻ đẹp tự nhiên Việt Bắc. Còn con người là con người Việt Bắc với tấm áo chàm nghèo khổ nhưng đặm đà lòng son. Hoa và Người vấn vít với nhau trong vẻ đẹp hài hòa đượm đà để tạo nên cái nét riêng lẻ, lạ mắt của vùng đất này. Chính điều đó đã tạo nên cái cấu trúc rực rỡ cho đoạn thơ. Trong bốn cặp lục bát còn lại câu sáu dành cho nhớ hoa, nhớ cảnh, câu tám dành cho nhớ người. Cảnh và Người trong mỗi câu lại có những sắc thái đặc điểm riêng thật quyến rũ.

     Nhắc tới mùa đông ta thường nhớ tới cái lạnh thấu xương da, cái âm u của những ngày mưa phùn gió bấc, cái buồn chán của khí trời u uất. Nhưng tới với Việt Bắc trong thơ Tố Hữu thì thật lạ. Mùa đông bỗng ấm áp lạ thường:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”

     Điểm xuyết trên cái nền màu xanh mênh mông rộng lớn của cánh rừng, là màu hoa chuối đỏ tươi đang nở rộ lung linh dưới ánh nắng mặt trời. Từ xa trông tới, bông hoa như những bó đuốc thắp sáng rực tạo nên một bức tranh với đường nét, màu sắc vừa đối lập, vừa hài hòa, vừa cổ điển vừa hiện đại. Cái màu “đỏ tươi” – gam màu nóng của bông chuối nổi lên giữa màu xanh mênh mông của núi rừng, làm cho tự nhiên Việt Bắc trở thành tươi sáng, ấm áp và như tiềm tàng một sức sống, xua đi cái hoang vu lạnh giá hiu hắt vốn có của núi rừng. Câu thơ làm ta liên tưởng tới màu đỏ của hoa lựu trong thơ Nguyễn Trãi:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tịn mùi hương”

     Từ liên tưởng đó ta thấy, mùa đông trong thơ Tố Hữu cũng lan tỏa hơi ấm của mùa hè chứ ko lạnh lẽo hoang vu bởi màu đỏ của hoa chuối cũng như đang phun trào từ giữa màu xanh của núi rừng.

     Cùng hiện lên với cái lung linh của hoa chuối đó là con người của vùng chiến khu lên núi làm nương, phát rẫy sản xuất ra nhiều lúa khoai hỗ trợ cho kháng chiến “Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng” . Trước tự nhiên rộng lớn, con người dường như càng trở thành kỳ vĩ, hùng tráng hơn.Ở đây thi sĩ ko khắc họa gương mặt nhưng chớp lấy một nét thần tình rực sáng nhất. Đó là ánh mặt trời chớp lóe trên lưỡi dao rừng ở ngang lưng. Ở đây câu thơ vừa mang tiếng nói thơ nhưng lại vừa mang tiếng nói của nghệ thuật nhiếp ảnh. Con người như một tụ điểm của ánh sáng. Con người đó cũng đã xuất hiện ở một vị trí, một tư thế đẹp nhất – “đèo cao”. Con người đang chiếm lĩnh đỉnh cao, chiếm lĩnh núi rừng, tự do “Núi rừng đây là của chúng ta/ Trời xanh đây là của chúng ta”. Đấy là cái tư thế làm chủ đầy tự hào và vững chãi: Giữa núi và nắng, giữa trời cao rộng lớn và rừng xanh mênh mang. Con người đó đã trở thành vong hồn của bức tranh mùa đông Việt Bắc.

     Đông qua, xuân lại tới. Nhắc tới mùa xuân ta liên tưởng ngay tới sức sống mới của cỏ cây, hoa lá, của trăm loài đang cựa mình thức dậy sau mùa đông dài. Mùa xuân Việt bắc cũng vậy:

“Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”

     Bao trùm lên cảnh vật mùa xuân là màu trắng dịu dàng, trong trẻo, tinh khiết của hoa mơ nở khắp rừng: “Ngày xuân mơ nở trắng rừng”. “Trắng rừng” được viết theo phép đảo ngữ và từ “trắng” được dùng như động từ có tác dụng nhấn mạnh vào màu sắc, màu trắng dường như lấn lướt tất cả mọi màu xanh của lá, và làm bừng sáng cả khu rừng bởi sắc trắng mơ mòng, bâng khuâng, dịu mát của hoa mơ. Động từ “nở” làm sức sống mùa xuân lan tỏa và tràn trề sức sống. Đây ko phải là lần trước nhất Tố Hữu viết về màu trắng đó, năm 1941 Việt Bắc cũng đón bác Hồ trong màu sắc hoa mơ:

“Ôi sáng xuân nay xuân bốn mốt

Trắng rừng biên giới nở hoa mơ

Bác về yên lặng con chim hót

Thánh thót bờ lau vui ngơ ngẩn”

     Mùa xuân càng trở thành tươi tỉnh hơn nữa bởi sự xuất hiện của hình ảnh con người với hoạt động “chuốt từng sợi giang”. Con người đẹp tự nhiên trong những công việc hằng ngày. Từ “chuốt” và hình ảnh thơ đã nói lên được bàn tay của con người lao động: cần mẫn, tỉ mẩn, khôn khéo, tài hoa, nhanh nhẹn, chu đáo đó cũng chính là phẩm chất tảo tần của con người Việt Bắc.

     Mùa hè tới trong âm thanh rộn ràng của tiếng ve, bức tranh Việt Bắc lại sống động hơn bao giờ hết:

“Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình”

     Thời khắc ve kêu cũng là thời khắc rừng phách đổ vàng. Động từ “đổ” là động từ mạnh, diễn tả sự vàng lên nhất tề của hoa phách đầu hè. Màu của cây phách đổ vàng cả suối nghìn dường như làm cho ánh nắng của mùa hè và cả tiếng ve kêu râm ran kia nữa cũng trở thành óng vàng ra. Đây là một bức tranh sơn mài được vẽ lên bằng hoài niệm, nên lung linh ánh sáng, màu sắc và rộn ràng âm thanh. Tố Hữu ko chỉ có đặc tài trong việc mô tả vẻ đẹp riêng của từng mùa, nhưng còn có tài trong việc mô tả sự vận động thay đổi của thời kì và cảnh vật. Chỉ trong một câu thơ trên nhưng ta thấy được cả thời kì luân chuyển sống động: tiếng ve kêu báo hiệu mùa hè tới và cây phách ngả sang màu vàng rực rỡ. Đây chính là một biểu lộ rực rỡ của tính dân tộc.

     Hiện lên trong cái tự nhiên óng vàng và rộn ràng đó, là hình ảnh cô gái áo chàm cần mẫn đi hái búp măng rừng hỗ trợ cho quân nhân kháng chiến: “Nhớ cô em gái hái măng một mình”. Hái măng một mình nhưng ko gợi lên ấn tượng về sự độc thân, hiu hắt như bóng vía của người sơn nữ trong thơ xưa; trái lại rất trữ tình, thơ mộng, thân thiện thân yêu tha thiết. Hình ảnh thơ cũng gợi lên được vẻ đẹp chịu thương chịu khó chịu thương của cô gái. Đằng sau đó, ẩn chứa biết bao niềm thông cảm, trân trọng của tác giả.

     Thu sang, quang cảnh núi rừng chiến khu như được tắm trong ánh trăng xanh huyền ảo lung linh dịu mát:

“Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thủy chung”

     Ko gian rộng lớn tràn trề ánh trăng, đó là ánh trăng của tự do, của hòa bình rọi sáng thú vui lên từng núi rừng, từng bản làng Việt Bắc. Ta cũng từng biết tới mùa thu đầy ánh trăng trong thơ của Bác lúc còn ở chiến khu:

“Trăng vào cửa sổ đòi thơ

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu

Đấy tin thắng trận liên khu báo về”

     Ở đây ko có tiếng chuông báo thắng trận nhưng lại vang lên tiếng hát. Đó là tiếng hát trong trẻo của đồng bào dân tộc, là tiếng hát nhắc nhở thủy chung ân tình. Đây cũng chính là tiếng hát của Việt Bắc của núi rừng của tình cảm mười lăm năm gắn bó thiết tha mặn nồng.

     Vâng! Bức tranh mùa thu Việt Bắc đã làm hoàn chỉnh bức tranh tuyệt mỹ của núi rừng và khép lại đoạn thơ bằng tiếng hát “ân tình thủy chung” gợi cho người về và cả người đọc những rung động sâu xa của tình yêu quê hương tổ quốc.

     Với những nét chấm phá đơn sơ giản dị, vừa cổ điển vừa hiện đại, đoạn thơ trên của Tố Hữu đã làm nổi trội được bức tranh cảnh và người qua bốn mùa của chiến khu Việt Bắc. Cảnh và người hòa hợp với nhau tô điểm cho nhau, làm cho bức tranh trở thành thân thiện thân quen, sống động và có hồn hơn. Tất cả đã tan chảy thành nỗi nhớ nhung quyến luyến thiết tha trong tâm hồn người cán bộ về xuôi.

Thông qua dàn ý và một số bài văn mẫu Dàn ý phân tích bức tranh tự nhiên tứ bình Việt Bắc tiêu biểu được giainhat.vn tuyển chọn từ những bài viết xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận