Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc (hay nhất)

Hướng dẫn lập dàn ý Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Với các bài dàn ý và văn mẫu được tổng hợp và biên soạn dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc – Mẫu số 1

Mở Bài

– Giới thiệu nói chung về tác giả Tố Hữu và tác phẩm Việt Bắc.

– Giới thiệu nhận định cần chứng minh

Thân Bài


a. Giảng giải ý kiến nhận định

– Giọng thơ tâm tình ngọt ngào.

– Nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc.

– Dù viết về đề tài chính trị gắn với sự kiện lịch sử tháng 10 năm 1954 nhưng bài thơ Việt Bắc nói chung và tám câu thơ trước nhất vẫn hiện lên chất chứa xúc cảm của sự ngọt ngào, tha thiết.

b. Phân tích, bình luận về giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc trong 8 câu thơ đầu

– Bốn câu thơ đầu: là lời của những người ở lại – nhân dân Việt Bắc.

+ Điệp cấu trúc câu: “Mình về mình có nhớ ta?”, “Mình về mình có nhớ ko?”.

+ Sự láy đi láy lại của câu hỏi tu từ đã xoáy sâu vào nỗi nhớ và sự day dứt khôn nguôi.

+ “Mười lăm năm đấy” gợi tháng ngày đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi.

+ Những hình ảnh “cây”, “núi”, “sông”, “nguồn” thân thuộc gợi nhắc lối sống ân nghĩa thủy chung.

→ Giọng điệu tâm tình, thủ thỉ tràn đầy xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến của đồng bào Việt Bắc.

– Bốn câu thơ sau là lời của người đi – các cán bộ chiến sĩ cách mệnh.

+ Đại từ “người nào” ngân vang cùng sự “tha thiết” đã nhấn mạnh vào tình cảm, xúc cảm đặc thù.

+ Những tính từ mô tả xúc cảm như “bâng khuâng”, “ngay ngáy”.

+ Tất cả mọi xúc cảm dường như nén lại: “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”.

– Giọng điệu tâm tình được tạo nên bởi nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc

+ Sử dụng thuần thục, thông minh và linh hoạt thể thơ lục bát – thể thơ dân tộc.

+ Kết cấu bài thơ được kiến tạo theo lối đối đáp giao duyên qua cặp đại từ “mình – ta”

c. Nhận định về giọng thơ và nghệ thuật trong thơ Tố Hữu

– Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết quyện hòa và gắn bó chặt chẽ với nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc.

– Góp phần trình bày đặc trưng trữ tình – chính trị trong phong cách thơ Tố Hữu.

– Tạo nên trị giá rực rỡ của tác phẩm Việt Bắc.

Kết Bài

Nhận định về tính trữ tình – chính trị trong thơ Tố Hữu

Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc – Mẫu số 2

MỞ BÀI

     Tố Hữu là nhà chính trị, là lá cờ đầu của thơ ca cách mệnh Việt Nam. Thơ Tố Hữ trình bày lẽ sống lớn, tình cảm lớn của con người Cách mệnh. Thơ ông đặm đà tính dân tộc trong nội dung và hình thức trình bày. Bài thơ “Việt Bắc” là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là đỉnh cao của thơ ca kháng chiến chống Pháp. Bài thơ Việt Bắc có nhiều đoạn thơ hay nhưng tiêu biểu là đoạn thơ sau:

“Mình về mình có nhớ ta

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

THÂN BÀI

1. Nói chung:

– Việt Bắc là khu căn cứ địa kháng chiến được thành lập từ năm 1940, gồm sáu tỉnh viết tắt là “Cao – Bắc – Lạng – Thái – Tuyên – Hà”. Nơi đây, cán bộ chiến sĩ và nhân dân Việt Bắc đã có mười lăm năm gắn bó keo sơn, tình nghĩa (1940 – 1954).

– Sau hiệp nghị Giơnevơ, tháng 10.1954, Trung ương Đảng và cán bộ rời Việt Bắc. Buổi chia tay lịch sử đấy đã trở thành niềm cảm hứng cho Tố Hữu sáng tác bài thơ “Việt Bắc”. Trải dài khắp bài thơ là niềm thương nỗi nhớ về những kỷ niệm kháng chiến gieo neo nhưng tình nghĩa.

2. Nội dung cảm nhận

a. Bốn câu thơ mở đầu là lời của Việt Bắc hỏi người ra đi, khơi gợi kỷ niệm về một thời đoạn đã qua, về ko gian nguồn cội, tình nghĩa.

– Mở đầu là câu hỏi tu từ. Trong câu hỏi này, “Mình” là chỉ người ra đi, “Ta” là chỉ người ở lại.

+ “Mười lăm năm đấy” là trạng ngữ chỉ thời kì, đó là thời kì chỉ độ dài gắn bó thương nhớ vô vàn giữa người đi kẻ ở. Bốn chữ “thiết tha mặn nồng” đã cho thấy tình cảm giữa Việt Bắc và người cán bộ thật thủy chung sâu nặng, keo sơn bền chặt.

– Hai câu sau là lời nhắc nhở chân tình, lời dặn dò kín đáo nhưng rất đỗi thiết tha. Câu thơ có hai hình ảnh “núi” và “nguồn” là sự vận dụng rất linh hoạt và tài tình của Tố Hữu với câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn”. Đó là lời nhắc nhở, dặn dò kín đáo rất đỗi thật tình: Việt Bắc là cội nguồn Cách mệnh, là trung tâm đầu não của cuộc kháng chiến. Xin người về đừng quên cội quên.

b. Bốn câu thơ tiếp theo là tiếng lòng của người về xuôi mang bao nỗi thương nhớ, lưu luyến:

– “Bâng khuâng” có tức là nhớ nhung, luyến tiếc, buồn vui lộn lạo (buồn vì phải xa VB, vui vì được trở lại quê hương của mình) nhưng buồn nhiều hơn vui. “Ngay ngáy” là từ láy diễn tả tâm trạng xúc cảm day dứt, bồn chồn, nôn nao trong lòng làm cho bước chân đi cũng ngập ngừng, lưu luyến ko muốn chia xa .

– Buổi chia tay đấy có hình ảnh “Áo chàm đưa buổi phân ly”. “Áo chàm” là màu áo nghèo khổ, bình dị của người dân Việt Bắc, là hình ảnh hoán dụ để chỉ con người Việt Bắc. Đó là những con người nghèo khổ “hắt hiu lau xám” nhưng luôn “đặm đà lòng son” thủy chung, mặn nồng.

– Câu thơ “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay” đầy tính chất biểu cảm. “Biết nói gì hôm nay…” ko phải là ko có gì để nói. Ko nói được vì xúc động nghẹn ngào ko thốt được nên lời. Những lời ko nói đấy có nhẽ đã nằm hết trong ba chữ “Cầm tay nhau”. “Cầm tay” là biểu tượng của tình mến thương kết đoàn. “Cầm tay” là đã đủ nói lên bao xúc cảm trong lòng rồi. Mặt khác, ba dấu chấm lửng đặt ở cuối câu như càng tăng thêm cái tình cảm mặn nồng đấy. Nó giống như nốt lặng trong một khuôn nhạc nhưng ở đó tình cảm cứ ngân dài sâu lắng.

3. Nghệ thuật: Thể thơ lục bát đặm đà bản sắc dân tộc. Lối hát đối đáp tạo ra nhạc điệu phong phú cho bài thơ. Nhiều giải pháp tu từ được tác giả vận dụng khôn khéo (Hoán dụ, câu hỏi tu từ). Tiếng nói trong sáng, nhuần nhuỵ, và có nhiều nét cải cách (đặc thù là hai đại từ Ta – Mình)

KẾT BÀI

– Nhận định chung.


Bài văn mẫu Phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc

     Tố Hữu là thi sĩ trữ tình chính trị, tiêu biểu cho thơ ca cách mệnh Việt Nam. Thơ Tố Hữu trình bày lẽ sống lớn, tình cảm lớn của con người Cách mệnh. Thơ ông đặm đà tính dân tộc trong nội dung và hình thức trình bày. Bài thơ “Việt Bắc” là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là đỉnh cao của thơ ca kháng chiến chống Pháp. “Việt Bắc” là một trong những bài thơ được xếp vào hạng những bài thơ “tống biệt” của Tố Hữu. Mặc dù là đề tài cũ, nhưng bài thơ vẫn mới mẻ bởi “Việt Bắc” ra đời trong cuộc chia tay đặc thù giữa nhân dân Việt Bắc và cán bộ kháng chiến vào tháng 10/1954. Ra đời trong hoàn cảnh đấy, bài thơ ko mang cảnh trạng của một cuộc chia ly với nỗi buồn đầy nước mắt, nhưng là nỗi niềm chia ly trong tình cảm giữa cán bộ và nhân dân sâu đậm ân tình. Đoạn thơ mở đầu của bài thơ là sự trình bày tinh tế và thâm thúy những rung động trong trái tim của người đi và người ở trong giờ phút phân li:

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

– Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, ngay ngáy bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

Bốn câu thơ đầu là lời của người ở lại nói với người ra đi:

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

     Tác giả mở đầu bằng một câu hỏi mang âm hưởng ca dao, tình yêu: “Mình về mình có nhớ ta”. “Mình về” là hoàn cảnh để người ở lại bộc lộ nỗi niềm. “Về” gợi tới sự chia li, đó là sự chia li của người ra đi và người ở lại. Về mặt kết cấu câu thơ thì “mình” đứng ở đầu câu, còn “ta” đứng ở cuối câu thơ. Nó gợi lên cái khoảng cách giữa “ta” và “mình”. Nỗi niềm gợi lên qua câu hỏi đấy của người ở lại là nỗi nhớ, tình cảm của người ở lại hướng tới người ra đi. Đứng giữa câu thơ là một từ “nhớ”, nó làm cho “mình” và “ta” dường như được xích lại gần nhau hơn. Cơ sở tạo nên nỗi nhớ đấy là: “Mười lăm năm đấy thiết tha mặn nồng”. Câu thơ phảng phất âm hưởng của thơ Kiều, nhưng từ âm hưởng đó lại vang lên nỗi niềm tình cảm của những con người trong một thời kháng chiến. “Mười lăm năm đấy” gợi tới một quãng thời gian lao khăn, một thời đau thương, mất mát. Tuy vậy, dường như tất cả mất mát đau thương đấy chìm đi, đọng lại trong câu thơ chỉ còn là tình cảm “thiết tha mặn nồng”. Đó chính là sự gắn bó thân thiết, tình cảm chia bùi sẻ ngọt trong “mười lăm năm đấy” giữa “ta” và “mình”. Bởi vậy, hỏi nhưng cũng chính là để bộc lộ tình cảm và hỏi chính là trình bày mong muốn người ra đi cũng có tình cảm như chính mình.

     Tới câu thơ thứ ba cũng là một câu hỏi. Câu hỏi: “Mình về mình có nhớ ko” cũng có sự lặp lại tương tự câu thơ đầu. Tuy vậy, nhân vật hỏi ko chỉ còn bó hẹp trong mối quan hệ giữa “ta – mình” và nỗi nhớ dường như ko còn chỉ hướng tới “ta”, nhưng nỗi nhớ đó đã hướng vào nhân vật rộng lớn hơn rất nhiều, đó chính là ko gian “núi rừng” và “sông nguồn”. Câu hỏi gợi về ko gian có “núi”, có “nguồn” ở núi rừng Việt Bắc. Đây chính là ko gian thân thuộc gắn với người ở lại và cũng gắn bó với cả người ra đi. Ko gian đó với người ra đi và người ở lại ko còn là ko gian vô hồn, vô cảm nhưng là ko gian chứa đầy kỉ niệm, nó góp phần tạo nên tình cảm cho người ra đi. Ở trong câu thơ xuất hiện nhiều lần hai động từ chỉ hành động “nhìn” và “nhớ”. Một hành động tác động vào thị giác, một hành động tác động vào tâm tưởng; một hành động hướng tới hiện nay, một hành động hướng về quá khứ. Sự đan xen giữa các hành động đó nhưng người ở lại đưa ra là để muốn nhắc nhở người ra đi sống ở hiện nay đừng quên về quá khứ, sống ở miền xuôi đừng quên miền ngược, đừng quên về những kỉ niệm của một thời đã qua. Đó chính là mong muốn của người ở lại nhắn nhủ tới người ra đi. Trước lúc mong muốn người ra đi để nhớ thì người ở lại đã trình bày nỗi nhớ của mình. Nỗi nhớ đó biểu đạt trực tiếp qua động từ “nhớ” xuất hiện nhiều lần ở khổ thơ, càng về cuối thì từ “nhớ” xuất hiện càng nhiều đã trình bày cường độ nhớ ngày một tăng và nó đã tạo nên âm hưởng chủ đạo cho bài thơ. Đó là âm hưởng thương nhớ, ân tình tha thiết.

     Bốn câu thơ đầu chỉ với hai câu hỏi, nhưng chủ yếu là để thổ lộ tình cảm và để mong muốn người ra đi cũng có tình cảm như chính mình, bởi giữa hai nhân vật đó có sự gắn bó mật thiết trong một thời kháng chiến và một vùng kháng chiến. Để rồi từ đó, người ra đi đáp lại sức ở lại bằng bốn câu thơ:

Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, ngay ngáy bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

     Người ở lại đặt ra câu hỏi nhưng người ra đi ko trực tiếp trả lời câu hỏi đó nhưng thay vào đó người ra đi trình bày tình cảm lưu luyến, lưu luyến trong buổi chia tay. Ấn tượng lúc đầu đã tác động tới người ra đi: “Tiếng người nào tha thiết bên cồn”. “Người nào” là đại từ ko xác định. “Người nào” có thể là nhân vật đang xuất hiện trước mắt người ra đi, thân thuộc với người ra đi – một con người cụ thể xuất hiện “bên cồn” trong buổi chia li. “Người nào” có thể là bất kỳ người dân Việt Bắc đã cùng sống, cùng làm việc, cùng sinh hoạt với người ra đi. Dù hiểu theo cách nào thì ấn tượng tác động tới người ra đi là âm thanh tiếng nói tha thiết – đó chính là âm thanh rất đỗi ngọt ngào, thiết tha, sâu lắng. Và âm thanh đó dường như gọi về biết bao kỉ niệm, biết bao buổi trò chuyện tâm tình và âm thanh đó gọi về mối tình keo sơn gắn bó thân thiết giữa người ở lại với người ra đi. Chính âm thanh đó đã làm cho người ra đi “Bâng khuâng trong dạ, ngay ngáy bước đi”. Câu thơ ngắt nhịp 4/4 với hai vế tiểu đối trong tương quan đối lập giữa bên trong và bên ngoài. “Trong dạ” thì “bâng khuâng” còn hành động bên ngoài biểu lộ sự “ngay ngáy” thấp thỏm của người ra đi, nhưng lại có sự tương đồng trong xúc cảm và hành động. Chính vì xúc cảm “bâng khuâng” thì mới có hành động “ngay ngáy” đó được.

     Trong cảm nhận của người ra đi, một hình ảnh bình dị, thân thuộc thường xuất hiện trong cuộc sống đời thường đó là hình ảnh “áo chàm”. Hơn thế nữa chiếc “áo chàm” gợi tới sắc màu dai sức khó phai. Tác giả sử dụng hình ảnh hoán dụ “áo chàm” để chỉ người dân Việt Bắc và bởi vậy nói “áo chàm đưa buổi phân li” là nói về cuộc chia tay đầy lưu luyến giữa người Việt Bắc với người cách mệnh. Mượn hình ảnh “áo chàm” dường như tác giả muốn nói tới tình cảm thủy chung sắt son khó phai mờ của người dân Việt Bắc với người chiến sĩ cách mệnh. Và ấn tượng đậm nét nhất với người ra đi chính là hành động “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”. Trước tiên là hành động “cầm tay nhau” là hành động thân thuộc và rất đẹp của những người nào lúc chia li, nó trình bày tình cảm gắn bó thân thiết và đồng thời trình bày sự lưu luyến giữa kẻ ở người đi. Họ cầm tay nhau trong tâm trạng nghẹn ngào, vì thế ko nói lên lời. Dấu ba chấm xuất hiện cuối dòng thơ như nốt nặng ko lời, nhưng chính nó lại quý giá hơn rất nhiều những lời nói thường nhật bởi cái cầm tay đã nói lên tất cả những lưu luyến, lưu luyến. Câu thơ kết lại đoạn thơ có nhịp thơ thay đổi khác thường. Sự thay đổi của nhịp thơ ko chỉ tạo nên sự ngập ngừng cho giọng điệu của câu thơ nhưng còn tạo nên cái ngập ngừng của tình cảm. Và đồng thời sự khác thường trong nhịp thơ đấy đã diễn tả sự khác thường trong diễn biến tình cảm của kẻ ở người đi.

Tương tự, giainhat.vn đã vừa phân phối những dàn ý cơ bản cũng như một số bài văn mẫu hay Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc để các em tham khảo và có thể tự viết được một bài văn mẫu hoàn chỉnh. Chúc các em học tốt môn Ngữ Văn !

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc

(hay nhất)

Video về: Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc

(hay nhất)

Wiki về Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc

(hay nhất)

Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc

(hay nhất) -

Hướng dẫn lập dàn ý Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Với các bài dàn ý và văn mẫu được tổng hợp và biên soạn dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc – Mẫu số 1

Mở Bài

– Giới thiệu nói chung về tác giả Tố Hữu và tác phẩm Việt Bắc.

– Giới thiệu nhận định cần chứng minh

Thân Bài


a. Giảng giải ý kiến nhận định

– Giọng thơ tâm tình ngọt ngào.

– Nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc.

– Dù viết về đề tài chính trị gắn với sự kiện lịch sử tháng 10 năm 1954 nhưng bài thơ Việt Bắc nói chung và tám câu thơ trước nhất vẫn hiện lên chất chứa xúc cảm của sự ngọt ngào, tha thiết.

b. Phân tích, bình luận về giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết và nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc trong 8 câu thơ đầu

– Bốn câu thơ đầu: là lời của những người ở lại – nhân dân Việt Bắc.

+ Điệp cấu trúc câu: “Mình về mình có nhớ ta?”, “Mình về mình có nhớ ko?”.

+ Sự láy đi láy lại của câu hỏi tu từ đã xoáy sâu vào nỗi nhớ và sự day dứt khôn nguôi.

+ “Mười lăm năm đấy” gợi tháng ngày đồng cam cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi.

+ Những hình ảnh “cây”, “núi”, “sông”, “nguồn” thân thuộc gợi nhắc lối sống ân nghĩa thủy chung.

→ Giọng điệu tâm tình, thủ thỉ tràn đầy xúc cảm bâng khuâng, xao xuyến của đồng bào Việt Bắc.

– Bốn câu thơ sau là lời của người đi – các cán bộ chiến sĩ cách mệnh.

+ Đại từ “người nào” ngân vang cùng sự “tha thiết” đã nhấn mạnh vào tình cảm, xúc cảm đặc thù.

+ Những tính từ mô tả xúc cảm như “bâng khuâng”, “ngay ngáy”.

+ Tất cả mọi xúc cảm dường như nén lại: “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”.

– Giọng điệu tâm tình được tạo nên bởi nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc

+ Sử dụng thuần thục, thông minh và linh hoạt thể thơ lục bát – thể thơ dân tộc.

+ Kết cấu bài thơ được kiến tạo theo lối đối đáp giao duyên qua cặp đại từ “mình – ta”

c. Nhận định về giọng thơ và nghệ thuật trong thơ Tố Hữu

– Giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết quyện hòa và gắn bó chặt chẽ với nghệ thuật biểu lộ giàu tính dân tộc.

– Góp phần trình bày đặc trưng trữ tình – chính trị trong phong cách thơ Tố Hữu.

– Tạo nên trị giá rực rỡ của tác phẩm Việt Bắc.

Kết Bài

Nhận định về tính trữ tình – chính trị trong thơ Tố Hữu

Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc – Mẫu số 2

MỞ BÀI

     Tố Hữu là nhà chính trị, là lá cờ đầu của thơ ca cách mệnh Việt Nam. Thơ Tố Hữ trình bày lẽ sống lớn, tình cảm lớn của con người Cách mệnh. Thơ ông đặm đà tính dân tộc trong nội dung và hình thức trình bày. Bài thơ “Việt Bắc” là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là đỉnh cao của thơ ca kháng chiến chống Pháp. Bài thơ Việt Bắc có nhiều đoạn thơ hay nhưng tiêu biểu là đoạn thơ sau:

“Mình về mình có nhớ ta

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

THÂN BÀI

1. Nói chung:

– Việt Bắc là khu căn cứ địa kháng chiến được thành lập từ năm 1940, gồm sáu tỉnh viết tắt là “Cao – Bắc – Lạng – Thái – Tuyên – Hà”. Nơi đây, cán bộ chiến sĩ và nhân dân Việt Bắc đã có mười lăm năm gắn bó keo sơn, tình nghĩa (1940 – 1954).

– Sau hiệp nghị Giơnevơ, tháng 10.1954, Trung ương Đảng và cán bộ rời Việt Bắc. Buổi chia tay lịch sử đấy đã trở thành niềm cảm hứng cho Tố Hữu sáng tác bài thơ “Việt Bắc”. Trải dài khắp bài thơ là niềm thương nỗi nhớ về những kỷ niệm kháng chiến gieo neo nhưng tình nghĩa.

2. Nội dung cảm nhận

a. Bốn câu thơ mở đầu là lời của Việt Bắc hỏi người ra đi, khơi gợi kỷ niệm về một thời đoạn đã qua, về ko gian nguồn cội, tình nghĩa.

– Mở đầu là câu hỏi tu từ. Trong câu hỏi này, “Mình” là chỉ người ra đi, “Ta” là chỉ người ở lại.

+ “Mười lăm năm đấy” là trạng ngữ chỉ thời kì, đó là thời kì chỉ độ dài gắn bó thương nhớ vô vàn giữa người đi kẻ ở. Bốn chữ “thiết tha mặn nồng” đã cho thấy tình cảm giữa Việt Bắc và người cán bộ thật thủy chung sâu nặng, keo sơn bền chặt.

– Hai câu sau là lời nhắc nhở chân tình, lời dặn dò kín đáo nhưng rất đỗi thiết tha. Câu thơ có hai hình ảnh “núi” và “nguồn” là sự vận dụng rất linh hoạt và tài tình của Tố Hữu với câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn”. Đó là lời nhắc nhở, dặn dò kín đáo rất đỗi thật tình: Việt Bắc là cội nguồn Cách mệnh, là trung tâm đầu não của cuộc kháng chiến. Xin người về đừng quên cội quên.

b. Bốn câu thơ tiếp theo là tiếng lòng của người về xuôi mang bao nỗi thương nhớ, lưu luyến:

– “Bâng khuâng” có tức là nhớ nhung, luyến tiếc, buồn vui lộn lạo (buồn vì phải xa VB, vui vì được trở lại quê hương của mình) nhưng buồn nhiều hơn vui. “Ngay ngáy” là từ láy diễn tả tâm trạng xúc cảm day dứt, bồn chồn, nôn nao trong lòng làm cho bước chân đi cũng ngập ngừng, lưu luyến ko muốn chia xa .

– Buổi chia tay đấy có hình ảnh “Áo chàm đưa buổi phân ly”. “Áo chàm” là màu áo nghèo khổ, bình dị của người dân Việt Bắc, là hình ảnh hoán dụ để chỉ con người Việt Bắc. Đó là những con người nghèo khổ “hắt hiu lau xám” nhưng luôn “đặm đà lòng son” thủy chung, mặn nồng.

– Câu thơ “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay” đầy tính chất biểu cảm. “Biết nói gì hôm nay…” ko phải là ko có gì để nói. Ko nói được vì xúc động nghẹn ngào ko thốt được nên lời. Những lời ko nói đấy có nhẽ đã nằm hết trong ba chữ “Cầm tay nhau”. “Cầm tay” là biểu tượng của tình mến thương kết đoàn. “Cầm tay” là đã đủ nói lên bao xúc cảm trong lòng rồi. Mặt khác, ba dấu chấm lửng đặt ở cuối câu như càng tăng thêm cái tình cảm mặn nồng đấy. Nó giống như nốt lặng trong một khuôn nhạc nhưng ở đó tình cảm cứ ngân dài sâu lắng.

3. Nghệ thuật: Thể thơ lục bát đặm đà bản sắc dân tộc. Lối hát đối đáp tạo ra nhạc điệu phong phú cho bài thơ. Nhiều giải pháp tu từ được tác giả vận dụng khôn khéo (Hoán dụ, câu hỏi tu từ). Tiếng nói trong sáng, nhuần nhuỵ, và có nhiều nét cải cách (đặc thù là hai đại từ Ta – Mình)

KẾT BÀI

– Nhận định chung.


Bài văn mẫu Phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc

     Tố Hữu là thi sĩ trữ tình chính trị, tiêu biểu cho thơ ca cách mệnh Việt Nam. Thơ Tố Hữu trình bày lẽ sống lớn, tình cảm lớn của con người Cách mệnh. Thơ ông đặm đà tính dân tộc trong nội dung và hình thức trình bày. Bài thơ “Việt Bắc” là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là đỉnh cao của thơ ca kháng chiến chống Pháp. “Việt Bắc” là một trong những bài thơ được xếp vào hạng những bài thơ “tống biệt” của Tố Hữu. Mặc dù là đề tài cũ, nhưng bài thơ vẫn mới mẻ bởi “Việt Bắc” ra đời trong cuộc chia tay đặc thù giữa nhân dân Việt Bắc và cán bộ kháng chiến vào tháng 10/1954. Ra đời trong hoàn cảnh đấy, bài thơ ko mang cảnh trạng của một cuộc chia ly với nỗi buồn đầy nước mắt, nhưng là nỗi niềm chia ly trong tình cảm giữa cán bộ và nhân dân sâu đậm ân tình. Đoạn thơ mở đầu của bài thơ là sự trình bày tinh tế và thâm thúy những rung động trong trái tim của người đi và người ở trong giờ phút phân li:

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

– Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, ngay ngáy bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

Bốn câu thơ đầu là lời của người ở lại nói với người ra đi:

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

     Tác giả mở đầu bằng một câu hỏi mang âm hưởng ca dao, tình yêu: “Mình về mình có nhớ ta”. “Mình về” là hoàn cảnh để người ở lại bộc lộ nỗi niềm. “Về” gợi tới sự chia li, đó là sự chia li của người ra đi và người ở lại. Về mặt kết cấu câu thơ thì “mình” đứng ở đầu câu, còn “ta” đứng ở cuối câu thơ. Nó gợi lên cái khoảng cách giữa “ta” và “mình”. Nỗi niềm gợi lên qua câu hỏi đấy của người ở lại là nỗi nhớ, tình cảm của người ở lại hướng tới người ra đi. Đứng giữa câu thơ là một từ “nhớ”, nó làm cho “mình” và “ta” dường như được xích lại gần nhau hơn. Cơ sở tạo nên nỗi nhớ đấy là: “Mười lăm năm đấy thiết tha mặn nồng”. Câu thơ phảng phất âm hưởng của thơ Kiều, nhưng từ âm hưởng đó lại vang lên nỗi niềm tình cảm của những con người trong một thời kháng chiến. “Mười lăm năm đấy” gợi tới một quãng thời gian lao khăn, một thời đau thương, mất mát. Tuy vậy, dường như tất cả mất mát đau thương đấy chìm đi, đọng lại trong câu thơ chỉ còn là tình cảm “thiết tha mặn nồng”. Đó chính là sự gắn bó thân thiết, tình cảm chia bùi sẻ ngọt trong “mười lăm năm đấy” giữa “ta” và “mình”. Bởi vậy, hỏi nhưng cũng chính là để bộc lộ tình cảm và hỏi chính là trình bày mong muốn người ra đi cũng có tình cảm như chính mình.

     Tới câu thơ thứ ba cũng là một câu hỏi. Câu hỏi: “Mình về mình có nhớ ko” cũng có sự lặp lại tương tự câu thơ đầu. Tuy vậy, nhân vật hỏi ko chỉ còn bó hẹp trong mối quan hệ giữa “ta – mình” và nỗi nhớ dường như ko còn chỉ hướng tới “ta”, nhưng nỗi nhớ đó đã hướng vào nhân vật rộng lớn hơn rất nhiều, đó chính là ko gian “núi rừng” và “sông nguồn”. Câu hỏi gợi về ko gian có “núi”, có “nguồn” ở núi rừng Việt Bắc. Đây chính là ko gian thân thuộc gắn với người ở lại và cũng gắn bó với cả người ra đi. Ko gian đó với người ra đi và người ở lại ko còn là ko gian vô hồn, vô cảm nhưng là ko gian chứa đầy kỉ niệm, nó góp phần tạo nên tình cảm cho người ra đi. Ở trong câu thơ xuất hiện nhiều lần hai động từ chỉ hành động “nhìn” và “nhớ”. Một hành động tác động vào thị giác, một hành động tác động vào tâm tưởng; một hành động hướng tới hiện nay, một hành động hướng về quá khứ. Sự đan xen giữa các hành động đó nhưng người ở lại đưa ra là để muốn nhắc nhở người ra đi sống ở hiện nay đừng quên về quá khứ, sống ở miền xuôi đừng quên miền ngược, đừng quên về những kỉ niệm của một thời đã qua. Đó chính là mong muốn của người ở lại nhắn nhủ tới người ra đi. Trước lúc mong muốn người ra đi để nhớ thì người ở lại đã trình bày nỗi nhớ của mình. Nỗi nhớ đó biểu đạt trực tiếp qua động từ “nhớ” xuất hiện nhiều lần ở khổ thơ, càng về cuối thì từ “nhớ” xuất hiện càng nhiều đã trình bày cường độ nhớ ngày một tăng và nó đã tạo nên âm hưởng chủ đạo cho bài thơ. Đó là âm hưởng thương nhớ, ân tình tha thiết.

     Bốn câu thơ đầu chỉ với hai câu hỏi, nhưng chủ yếu là để thổ lộ tình cảm và để mong muốn người ra đi cũng có tình cảm như chính mình, bởi giữa hai nhân vật đó có sự gắn bó mật thiết trong một thời kháng chiến và một vùng kháng chiến. Để rồi từ đó, người ra đi đáp lại sức ở lại bằng bốn câu thơ:

Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, ngay ngáy bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

     Người ở lại đặt ra câu hỏi nhưng người ra đi ko trực tiếp trả lời câu hỏi đó nhưng thay vào đó người ra đi trình bày tình cảm lưu luyến, lưu luyến trong buổi chia tay. Ấn tượng lúc đầu đã tác động tới người ra đi: “Tiếng người nào tha thiết bên cồn”. “Người nào” là đại từ ko xác định. “Người nào” có thể là nhân vật đang xuất hiện trước mắt người ra đi, thân thuộc với người ra đi – một con người cụ thể xuất hiện “bên cồn” trong buổi chia li. “Người nào” có thể là bất kỳ người dân Việt Bắc đã cùng sống, cùng làm việc, cùng sinh hoạt với người ra đi. Dù hiểu theo cách nào thì ấn tượng tác động tới người ra đi là âm thanh tiếng nói tha thiết – đó chính là âm thanh rất đỗi ngọt ngào, thiết tha, sâu lắng. Và âm thanh đó dường như gọi về biết bao kỉ niệm, biết bao buổi trò chuyện tâm tình và âm thanh đó gọi về mối tình keo sơn gắn bó thân thiết giữa người ở lại với người ra đi. Chính âm thanh đó đã làm cho người ra đi “Bâng khuâng trong dạ, ngay ngáy bước đi”. Câu thơ ngắt nhịp 4/4 với hai vế tiểu đối trong tương quan đối lập giữa bên trong và bên ngoài. “Trong dạ” thì “bâng khuâng” còn hành động bên ngoài biểu lộ sự “ngay ngáy” thấp thỏm của người ra đi, nhưng lại có sự tương đồng trong xúc cảm và hành động. Chính vì xúc cảm “bâng khuâng” thì mới có hành động “ngay ngáy” đó được.

     Trong cảm nhận của người ra đi, một hình ảnh bình dị, thân thuộc thường xuất hiện trong cuộc sống đời thường đó là hình ảnh “áo chàm”. Hơn thế nữa chiếc “áo chàm” gợi tới sắc màu dai sức khó phai. Tác giả sử dụng hình ảnh hoán dụ “áo chàm” để chỉ người dân Việt Bắc và bởi vậy nói “áo chàm đưa buổi phân li” là nói về cuộc chia tay đầy lưu luyến giữa người Việt Bắc với người cách mệnh. Mượn hình ảnh “áo chàm” dường như tác giả muốn nói tới tình cảm thủy chung sắt son khó phai mờ của người dân Việt Bắc với người chiến sĩ cách mệnh. Và ấn tượng đậm nét nhất với người ra đi chính là hành động “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”. Trước tiên là hành động “cầm tay nhau” là hành động thân thuộc và rất đẹp của những người nào lúc chia li, nó trình bày tình cảm gắn bó thân thiết và đồng thời trình bày sự lưu luyến giữa kẻ ở người đi. Họ cầm tay nhau trong tâm trạng nghẹn ngào, vì thế ko nói lên lời. Dấu ba chấm xuất hiện cuối dòng thơ như nốt nặng ko lời, nhưng chính nó lại quý giá hơn rất nhiều những lời nói thường nhật bởi cái cầm tay đã nói lên tất cả những lưu luyến, lưu luyến. Câu thơ kết lại đoạn thơ có nhịp thơ thay đổi khác thường. Sự thay đổi của nhịp thơ ko chỉ tạo nên sự ngập ngừng cho giọng điệu của câu thơ nhưng còn tạo nên cái ngập ngừng của tình cảm. Và đồng thời sự khác thường trong nhịp thơ đấy đã diễn tả sự khác thường trong diễn biến tình cảm của kẻ ở người đi.

Tương tự, giainhat.vn đã vừa phân phối những dàn ý cơ bản cũng như một số bài văn mẫu hay Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu trong bài Việt Bắc để các em tham khảo và có thể tự viết được một bài văn mẫu hoàn chỉnh. Chúc các em học tốt môn Ngữ Văn !

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận