Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu không bước nữa… (hay nhất)

Bạn đang gặp khó lúc làm bài văn Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…? Đừng lo! Hãy tham khảo bài văn mẫu đã được tuyển chọn và biên soạn với nội dung hay nhất của giainhat.vn dưới đây để nắm được cách làm cũng như bổ sung thêm vốn từ ngữ nhé. Chúc các bạn có một tài liệu hữu ích!

Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…

    “Tây Tiến” là bài thơ của người lính nói về người lính – anh Vệ quốc quân thời chín năm kháng chiến chống Pháp gian nan, hào hùng. Những kỉ niệm thời cầm súng đấu tranh, những tình cảm dành cho mảnh đất, cho đồng chí cùng dầm mưa dãi nắng biết bao tháng ngày được Quang Dũng gửi qua nỗi nhớ da diết nhưng mênh mang, sôi trào. Người đọc đặc thù ấn tượng với tác phẩm qua đoạn thơ:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa
Gục lên súng mũ quên mất đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét,
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.”

    Hoài niệm về đoàn binh Tây Tiến còn có hình ảnh người lính dẫn chặng đường hành quân vất vả bởi núi cao, vực sâu, mưa sa, sương phủ, ko ít người trong số họ đã gục ngã, Quang Dũng ko hề giấu giếm hiện thực đau thương đó:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa
Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Thi sĩ nói về “anh bạn” là nói về những đồng chí, đồng chí của mình thiếu thốn mỏi mệt tới mức kiệt sức. Từ “gục” có phần nặng nề nhưng bị xóa nhòa đi và được thăng bằng trở lại, bằng hình ảnh “quên mất đời”. Cái chết với người lính Tây Tiến rất đỗi nhẹ nhõm và thanh thản. Kết cấu đối sánh đan xen giữa tự nhiên và con người tạo nên sự đối chiếu thầm lặng để tôn vinh sức mạnh của con người, dù con người có nhỏ nhỏ trước tự nhiên hiểm trở và dữ dội, nguy hiểm dọa nạt họ từ mọi phía, mọi nơi


    Giữa những gồ ghề, gập gãy nơi rừng thiêng nước độc, người lính còn bị dọa nạt bởi thác dữ, thú rừng:

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét,
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.”

    Từ láy “chiều chiều, đêm đêm” gợi tần suất thường xuyên, liên tục của những gian lao. Người chiến sĩ luôn phải đương đầu với nguy hiểm rình rập nơi rừng thiêng nước độc bằng tiếng cọp, bằng thác dữ có thể cướp đi sinh mạng của họ bất kỳ lúc nào. Tuy nhiên, họ chọn cách đương đầu với chứng bằng sự dí dỏm, vui nhộn bằng cách coi như đó là những lời trêu đùa bên tai để phấn đấu, vững tin đấu tranh.

 

    Đoạn thơ đã mang tới một màu sắc khác thường góp phần làm phong phú và ấn tượng cho tác phẩm. Nhiều năm tháng qua đi những tác phẩm vẫn giữ nguyên vẹn trị giá ban sơ của nó và để lại ấn tượng thâm thúy trong lòng nhiều thế hệ độc giả.

Ngoài ra, các em cùng giainhat.vn tham khảo thêm bài phân tích đoạn đầu bài thơ Tây tiến dưới đây nhé!

Phân tích đoạn 1 bài thơ Tây Tiến

    Quang Dũng là thi sĩ lãng mạn, tài hoa. Bài thơ Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu cho sáng tác của Quang Dũng. Quang Dũng viết Tây Tiến vào năm 1948, tại Phù Lưu Chanh, một làng ven con sông Đáy hiền hòa. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là nỗi nhớ đồng chí thân yêu, nhớ đoàn binh Tây Tiến, nhớ bản mường và núi rừng miền Tây, nhớ kỉ niệm đẹp một thời trận mạc… Nói về nỗi nhớ đó, bài thơ đã ghi lại hào khí lãng mạn của tuổi xanh Việt Nam, của “bao chiến sĩ người hùng” trong buổi đầu kháng chiến chống Pháp vô cùng gian nan nhưng vinh quang.

    Tây Tiến là tên gọi của một đơn vị quân nhân hoạt động tại biên giới Việt – Lào, miền Tây tỉnh Thanh Hóa và Hòa Bình. Quang Dũng là một cán bộ đại đội của “đoàn binh ko mọc tóc” đó, đã từng vào sinh ra tử với đồng chí thân yêu.

    Hai câu thơ đầu nói lên nỗi nhớ, nhớ miền Tây, nhớ núi rừng, nhớ dòng sông Mã thương yêu:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.

    Đã “xa rồi” nên nỗi nhớ ko thể nào nguôi được, nhớ da diết tới quặn lòng, đó là nỗi nhớ “chơi vơi”. Tiếng gọi “Tây Tiến ơi” vang lên tha thiết như tiếng gọi người thân yêu. Từ “ơi!” bắt vần với từ láy “chơi vơi” tạo nên âm hưởng câu thơ sâu lắng, bổi hổi, ngân dài, từ lòng người vọng vào thời kì năm tháng, lan rộng lan xa trong ko gian. Hai chữ “xa xôi” như một tiếng thở dài đầy thương nhớ, hô ứng với điệp từ “nhớ” trong câu thơ thứ hai trình bày một tâm tình đẹp của người chiến binh Tây Tiến đối với dòng sông Mã và núi rừng miền Tây. Sau tiếng gọi đó, biết bao hoài niệm về một thời gian nan hiện về trong tâm tưởng.

    Những câu thơ tiếp theo nói về chặng đường hành quân đầy thử thách gian nan nhưng đoàn binh Tây Tiến từng nếm trải. Các tên bản, tên mường: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông, Mường Hịch, Mai Châu… được nhắc tới ko chỉ gợi lên bao thương nhớ vơi đầy nhưng còn để lại nhiều ấn tượng về sự xa xôi, hẻo lánh, hoang dại, thâm sơn cùng cốc… Nó gợi trí tò mò và hào hứng của những chàng trai “Từ thuở mang gươm đi giữ nước – Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”. Đoàn binh hành quân trong sương mù giữa núi rừng trùng điệp:

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi,
Mường Lát hoa về trong đêm hơi.

    Bao núi cao, đèo cao, dốc thẳng dựng thành phía trước nhưng các chiến sĩ Tây Tiến phải vượt qua.

    Dốc lên thì “khúc khuỷu” gồ ghề , dốc xuống thì “thăm thẳm” như dẫn tới vực sâu. Các từ “khúc khuỷu”, “thăm thẳm”, “hẻo lánh” đặc tả gian nan, gian truân của nẻo đường hành quân đấu tranh: “Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm – Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời!”. Đỉnh núi mù sương cao vút. Mũi súng của người chiến binh được nhân hóa tạo nên một hình ảnh: “súng ngửi trời” giàu chất thơ, mang vẻ đẹp cảm hứng lãng mạn, cho ta nhiều thi vị. Nó khẳng định chí khí và quyết tâm của người chiến sĩ chiếm lĩnh mọi tầm cao nhưng đi tới “Khó khăn nào cũng vượt qua – Quân thù nào cũng đánh thắng!”. Tự nhiên núi đèo xuất hiện như để thử thách lòng người: “Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống”. Hết lên lại xuống, xuống thấp lại lên cao, đèo nối đèo, dốc tiếp dốc, ko dứt. Câu thơ được tạo thành hai vế tiểu đối: “Nghìn thước lên cao // nghìn thước xuống”, hình tượng thơ tương xứng hài hòa, cảnh tượng núi rừng hùng vĩ được đặc tả, trình bày một ngòi bút đầy chất hào khí của thi sĩ — chiến sĩ.

    Có cảnh đoàn quân đi trong mưa: “Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Câu thơ được dệt bằng những thanh bằng liên tục, gợi tả sự êm dịu, tươi mát, của tâm hồn những người lính trẻ, trong gian nan vẫn sáng sủa yêu đời. Trong màn mưa rừng, tầm nhìn của người chiến binh Tây Tiến vẫn hướng về những bản mường, những mái nhà dân hiền lành và mến thương, nơi nhưng các anh sẽ tới, đem xương máu và lòng dũng cảm để bảo vệ và giữ gìn.

    Ta trở lại đoạn thơ trên, gian nan ko chỉ là núi cao dốc thẳm, ko chỉ là mưa lũ thác nghìn nhưng còn có tiếng gầm của cọp beo nơi rừng thiêng nước độc, nơi đại nghìn hoang vu:

Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.

    “Chiều chiều…” rồi “đêm đêm” luôn có những tiếng gầm thét, những âm thanh đó khẳng định cái bí mật, cái uy thế kinh khủng nghìn đời của chốn rừng thiêng. Chất hào sảng trong thơ Quang Dũng là lấy ngoại cảnh núi rừng miền Tây nguy hiểm để tô đậm và khắc họa chí khí người hùng của đoàn quân Tây Tiến. Mỗi vần thơ đã để lại trong tâm trí người đọc một ấn tượng: gian nan tột bậc nhưng cũng can trường tột bậc! Đoàn quân vẫn tiến bước, người nối người, băng lên phía trước. Uy thế tự nhiên như bị giảm xuống và trị giá con người như được tăng lên hẳn lên một tầm vóc mới. Quang Dũng cũng nói tới sự hi sinh của đồng chí trên những chặng đường hành quân vô cùng gian nan:

Anh bạn dãi dầu ko bước nữa
Gục lên súng mũ quên mất đời…

    Hiện thực chiến tranh xưa nay vốn như thế! Sự hi sinh của người chiến sĩ là thế tất. Xương máu đổ xuống để xây đài tự do. Vần thơ nói tới cái mất mát, hy sinh nhưng ko chút bi quan, thảm thương.

    Hai câu cuối đoạn thơ, xúc cảm bổi hổi tha thiết, như lời nhắn gửi của một khúc tâm tình, như tiếng hát của một bài ca hoài niệm, vừa bâng khuâng, vừa tự hào:

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

    “Nhớ ôi!” là tình cảm dạt dào, là tiếng lòng của các chiến sĩ Tây Tiến “đoàn binh ko mọc tóc”. Câu thơ đặm đà tình quân dân. Hương vị bản Mường với “cơm lên khói”, với “mùa em thơm nếp xôi” có bao giờ quên? Hai tiếng “mùa em” là một thông minh lạ mắt về tiếng nói thi ca, có hàm chứa bao tình thương nỗi nhớ, điệu thơ trở thành uyển chuyển, mềm mại, tình thơ trở thành ấm áp. Cũng nói về hương nếp, hương xôi, về “mùa em” và tình quân dân, sau này Chế Lan Viên viết trong bài Tiếng hát con tàu.

Anh nắm tay em cuối mùa chiến dịch
Vắt xôi nuôi quân em giấu giữa rừng

Đất Tây Bắc tháng ngày ko có lịch
Bữa xôi đầu còn tỏa nhớ mùi hương.

    “Nhớ mùi hương”, nhớ “cơm lên khói”, nhớ “thơm nếp xôi” là nhớ hương vị núi rừng Tây Bắc, nhớ tình nghĩa, nhớ tấm lòng cao cả của đồng bào Tây Bắc thân yêu.

    Mười bốn câu thơ trên đây là phần đầu bài Tây Tiến, một trong những bài thơ hay nhất viết về người lính trong chín năm kháng chiến chống Pháp. Bức tranh tự nhiên hoành tráng, trên đó nổi trội lên hình ảnh chiến sĩ can trường và sáng sủa, đang xả thân vào máu lửa với niềm tự hào “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh…”. Đoạn thơ để lại một dấu ấn xinh tươi về thơ ca kháng chiến nhưng sự thành công là ở sự liên kết hài hòa giữa thiên hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. Nửa thế hệ đã trôi qua, bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng vẫn giữ được trị giá của mình.

Cảm nhận về bức tranh tự nhiên trong đoạn đầu bài thơ Tây Tiến

    Quang Dũng là nhà thơ quân đội, trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp. Ông cũng là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, hào hoa. Âm điệu thơ trầm hùng, giàu nhạc tính.

    Tây Tiến” là bài thơ hay về đề tài người lính thời chống Pháp. Tác phẩm ra đời vào năm 1948 là kết quả từ nỗi nhớ của Quang Dũng về đơn vị Tây Tiến, về miền Tây Bắc nơi mà nhà thơ đã có nhiều kỉ niệm sống và chiến đấu.
Đoạn thơ đầu là một trong những đoạn thơ hay nhất của bài “Tây Tiến“, thể hiện nỗi nhớ của Quang Dũng về bước chân kiêu hùng của người lính Tây Tiến trên những chặn đường hành quân gian khổ qua rừng núi Tây Bắc hùng vĩ.

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

………………….

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

    Quang Dũng viết bài thơ “Tây Tiến” lúc đã chuyển sang đơn vị khác, lúc những gì đẹp nhất đã trở thành quá khứ. Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ là nỗi nhớ về người lính Tây Tiến gắn liền với địa bàn hoạt động vùng rừng núi Tây Bắc. Đoạn thơ khắc hoạ rõ nét bức tranh cuộc sống và chiến đấu của đơn vị Tây Tiến ở miền Tây Bắc xa xôi trong những ngày đầu chống Pháp.

    Mở đầu đoạn thơ là câu cảm thán: “Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!” vừa như lời tâm sự, vừa như lời gọi thể hiện tình cảm sâu nặng của nhà thơ. Quang Dũng đã gọi tên dòng “sông Mã”, một hình ảnh tượng trưng của tự nhiên Tây Bắc hùng vĩ. Con “sông Mã” như người bạn tri kỉ để Quang Dũng nhớ lúc phải chia xa. Nhớ đến là đơn vị Tây Tiến mà phần lớn là những thanh niên Hà Nội đi chiến đấu, Quang Dũng đã cùng đoàn binh Tây Tiến trải qua bao tháng ngày đầy gian khổ, hi sinh mà thắm đượm tình đồng đội.

    Điệp từ “nhớ” được nhắc lại hai lần trong một dòng thơ kết hợp với từ láy “chơi vơi” để cụ thể hoá về một nỗi nhớ rất thực, gây ấn tượng về một nỗi nhớ dạt dào, lắng đọng trong con người từng sống và gắn bó với dòng “sông Mã” với binh đoàn Tây Tiến. Nỗi nhớ như có hình, có ảnh, da diết nghìn trùng, lan toản khắp ko gian, khắp thời gian.
Miền đất Tây Bắc rộng lớn với các địa danh nhắc đến xa xôi, hoang vu và đầy bí ẩn: “Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông, Mường Hịch, Mai Châu” với địa hình ko mấy bằng phẳng và thời tiết vô cùng khắc nghiệt:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

    Tây Bắc nhiều vực sâu, lắm dốc cao thường xuyên mưa nguồn, thác lũ, để miêu tả một cách ấn tượng về Tây Bắc Quang Dũng dùng nhiều từ láy tượng hình: “khúc khuỷu, thăm thẳm, heo hút” cùng với nhịp thơ trắc trở có cảm giác như bẻ đôi: “Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống”. Câu thơ như cheo leo, trắc trở theo thế núi, thế đèo, theo bước chân hành quân của người lính Tây Tiến. Hình ảnh thơ gấp khúc vẽ ra hai sườn núi vút lên và đổ xuống gần như thẳng đứng. Dốc núi thì cao còn vực thì sâu “thăm thẳm”. Một Tây Bắc hiểm trở, dữ dội còn được thể hiện ở nhiều thanh trắc trên câu thơ: “Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm”. Một Tây Bắc còn dữ dội hơn nhiều bởi những âm thanh ghê rợn của “thác gầm thét” của “cọp trêu người” vào mỗi “chiều chiều, đêm đêm” đe doạ đến tính mạng của con người.

    Tự nhiên được tái hiện rất chân thực bởi bút pháp tả thực và được tô đậm bởi hàng loạt thủ pháp đối lập của cảm hứng lãng mạn. Miêu tả tự nhiên hoang dại, bí ẩn, dữ dội để ca ngợi những con người uy phong, lẫm liệt, kiêu hùng trên chặn đường hành quân gian khổ.

    Sống gắn bó với Tây Bắc khoảng thời gian khá dài, Quang Dũng có nhiều phát hiện mới mẻ về vùng đất ấy. Vùng biên giới Việt – Lào ko chỉ hiện lên với chốn rừng thiêng nước độc mà còn là mảnh đất giàu chất thơ và nhiều kỉ niệm.

“Mường Lát hoa về trong đêm hơi

…………

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

    Cảnh Tây Bắc trong cái nhìn của hồn thơ đa cảm rất trữ tình và quyến rũ: ở địa danh “Mường Lát” đêm về hoa rừng toả ngát hương thật hấp dẫn, dịu kì. Nơi “Pha Luông” thấp thoáng những ngôi nhà như đang bồng bềnh trôi giữa biển khơi, mỗi một địa danh có vẻ đẹp riêng. Bức tranh Tây Bắc huyền ảo, nữa thực nửa mộng. Con người và tự nhiên gắn bó chan hoà với nhau.

    Kết thúc đoạn thơ là kỉ niệm đẹp của tình quân dân gắn bó, để rồi lúc chia xa Tây Bắc nhà thơ ko thể nào quên:

“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

    “Cơm lên khói – thơm nếp xôi” là những hình ảnh gần gũi, quen thuộc gợi lên cảnh gia đình đầm ấm, hạnh phúc. Cuộc sống bình dị góp thêm một vẻ đẹp nữa cho mảnh đất nhiều kỉ niệm. Đó còn là hình ảnh một mùa vui biểu hiện sự gắn bó bền chặt của tình quân dân. Tình cảm đáng quý ấy trở thành sức mạnh tinh thần, một nguồn động viên cổ vũ lớn lao cho người lính xa nhà.

    Tây Bắc khắc nghiệt, dữ dội đã gieo bao khó khăn, thử thách cho con người. Nhưng các chàng trai đất Hà Thành hiện lên trong thơ Quang Dũng rất hồn nhiên, tinh nghịch. Trên những chặn đường ẩn hiện trong mây, người lính như đang bước đi trên những cồn mây với cảm giác súng mang trên vai như chạm tới đỉnh trời.

“Heo hút cồn mây súng ngửi trời”

    Hình ảnh nhân hoá có phần cường điệu “súng ngửi trời” là cách nói đùa vui tinh nghịch cho thấy dù vất vả, gian khổ đến đâu cũng ko làm mất đi tính cách lạc quan, yêu đời của người lính trẻ.

    Nhớ về vùng đất nơi đoàn binh Tây Tiến đã từng chiến đấu cũng là nỗi nhớ của nhà thơ về đồng đội:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời”

    Quang Dũng đã dùng cách nói giảm qua hình ảnh “bỏ quên đời” để nói về một trường hợp hi sinh: người lính đã ngã xuống vì kiệt sức trên đường hành quân. Nghệ thuật nói giảm đã bình thường hoá cái chết, làm giảm đi sự đau đớn lúc nói về cái mất mát, sự hi sinh. Ý thơ buồn mà ko bi luỵ bởi con người vượt lên trên hoàn cảnh để chiến thắng gian lao. Bức chân dung kiêu hùng của người lính Tây Tiến phù hợp với ko lúć của thời đại, của đất nước lúc đang bước vào cuộc chiến khốc liệt.

    Đoạn thơ đầu bài thơ Tây Tiến đã trình bày tài hoa và tâm hồn lãng mạn phóng khoáng của thi sĩ Quang Dũng. Đoạn thơ có tiếng nói giàu chất tạo hình, giàu nhạc điệu, gây ấn tượng táo tợn, dựng lên bức tranh sinh động, có chiều sâu về cảnh hành quân của đoàn quân Tây Tiến trên cái nền tự nhiên rừng núi hùng vĩ thơ mộng miền Tây. Qua đó, ta cảm thu được sự gắn bó thâm thúy, nỗi nhớ tha thiết của thi sĩ Quang Dũng về những tháng ngày đấu tranh trong đoàn quân Tây Tiến – một thời mãi mãi để nhớ và tự hào.

    Tương tự giainhat.vn đã trình diễn xong bài văn mẫu Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…. Kỳ vọng sẽ giúp ích các em trong quá trình làm bài và ôn luyện cùng tác phẩm. Chúc các em học tốt môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…

(hay nhất)

Video về: Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…

(hay nhất)

Wiki về Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…

(hay nhất)

Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…

(hay nhất) -

Bạn đang gặp khó lúc làm bài văn Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…? Đừng lo! Hãy tham khảo bài văn mẫu đã được tuyển chọn và biên soạn với nội dung hay nhất của giainhat.vn dưới đây để nắm được cách làm cũng như bổ sung thêm vốn từ ngữ nhé. Chúc các bạn có một tài liệu hữu ích!

Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…

    “Tây Tiến” là bài thơ của người lính nói về người lính – anh Vệ quốc quân thời chín năm kháng chiến chống Pháp gian nan, hào hùng. Những kỉ niệm thời cầm súng đấu tranh, những tình cảm dành cho mảnh đất, cho đồng chí cùng dầm mưa dãi nắng biết bao tháng ngày được Quang Dũng gửi qua nỗi nhớ da diết nhưng mênh mang, sôi trào. Người đọc đặc thù ấn tượng với tác phẩm qua đoạn thơ:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa
Gục lên súng mũ quên mất đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét,
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.”

    Hoài niệm về đoàn binh Tây Tiến còn có hình ảnh người lính dẫn chặng đường hành quân vất vả bởi núi cao, vực sâu, mưa sa, sương phủ, ko ít người trong số họ đã gục ngã, Quang Dũng ko hề giấu giếm hiện thực đau thương đó:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa
Gục lên súng mũ quên mất đời”

    Thi sĩ nói về “anh bạn” là nói về những đồng chí, đồng chí của mình thiếu thốn mỏi mệt tới mức kiệt sức. Từ “gục” có phần nặng nề nhưng bị xóa nhòa đi và được thăng bằng trở lại, bằng hình ảnh “quên mất đời”. Cái chết với người lính Tây Tiến rất đỗi nhẹ nhõm và thanh thản. Kết cấu đối sánh đan xen giữa tự nhiên và con người tạo nên sự đối chiếu thầm lặng để tôn vinh sức mạnh của con người, dù con người có nhỏ nhỏ trước tự nhiên hiểm trở và dữ dội, nguy hiểm dọa nạt họ từ mọi phía, mọi nơi


    Giữa những gồ ghề, gập gãy nơi rừng thiêng nước độc, người lính còn bị dọa nạt bởi thác dữ, thú rừng:

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét,
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.”

    Từ láy “chiều chiều, đêm đêm” gợi tần suất thường xuyên, liên tục của những gian lao. Người chiến sĩ luôn phải đương đầu với nguy hiểm rình rập nơi rừng thiêng nước độc bằng tiếng cọp, bằng thác dữ có thể cướp đi sinh mạng của họ bất kỳ lúc nào. Tuy nhiên, họ chọn cách đương đầu với chứng bằng sự dí dỏm, vui nhộn bằng cách coi như đó là những lời trêu đùa bên tai để phấn đấu, vững tin đấu tranh.

 

    Đoạn thơ đã mang tới một màu sắc khác thường góp phần làm phong phú và ấn tượng cho tác phẩm. Nhiều năm tháng qua đi những tác phẩm vẫn giữ nguyên vẹn trị giá ban sơ của nó và để lại ấn tượng thâm thúy trong lòng nhiều thế hệ độc giả.

Ngoài ra, các em cùng giainhat.vn tham khảo thêm bài phân tích đoạn đầu bài thơ Tây tiến dưới đây nhé!

Phân tích đoạn 1 bài thơ Tây Tiến

    Quang Dũng là thi sĩ lãng mạn, tài hoa. Bài thơ Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu cho sáng tác của Quang Dũng. Quang Dũng viết Tây Tiến vào năm 1948, tại Phù Lưu Chanh, một làng ven con sông Đáy hiền hòa. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là nỗi nhớ đồng chí thân yêu, nhớ đoàn binh Tây Tiến, nhớ bản mường và núi rừng miền Tây, nhớ kỉ niệm đẹp một thời trận mạc… Nói về nỗi nhớ đó, bài thơ đã ghi lại hào khí lãng mạn của tuổi xanh Việt Nam, của “bao chiến sĩ người hùng” trong buổi đầu kháng chiến chống Pháp vô cùng gian nan nhưng vinh quang.

    Tây Tiến là tên gọi của một đơn vị quân nhân hoạt động tại biên giới Việt – Lào, miền Tây tỉnh Thanh Hóa và Hòa Bình. Quang Dũng là một cán bộ đại đội của “đoàn binh ko mọc tóc” đó, đã từng vào sinh ra tử với đồng chí thân yêu.

    Hai câu thơ đầu nói lên nỗi nhớ, nhớ miền Tây, nhớ núi rừng, nhớ dòng sông Mã thương yêu:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.

    Đã “xa rồi” nên nỗi nhớ ko thể nào nguôi được, nhớ da diết tới quặn lòng, đó là nỗi nhớ “chơi vơi”. Tiếng gọi “Tây Tiến ơi” vang lên tha thiết như tiếng gọi người thân yêu. Từ “ơi!” bắt vần với từ láy “chơi vơi” tạo nên âm hưởng câu thơ sâu lắng, bổi hổi, ngân dài, từ lòng người vọng vào thời kì năm tháng, lan rộng lan xa trong ko gian. Hai chữ “xa xôi” như một tiếng thở dài đầy thương nhớ, hô ứng với điệp từ “nhớ” trong câu thơ thứ hai trình bày một tâm tình đẹp của người chiến binh Tây Tiến đối với dòng sông Mã và núi rừng miền Tây. Sau tiếng gọi đó, biết bao hoài niệm về một thời gian nan hiện về trong tâm tưởng.

    Những câu thơ tiếp theo nói về chặng đường hành quân đầy thử thách gian nan nhưng đoàn binh Tây Tiến từng nếm trải. Các tên bản, tên mường: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông, Mường Hịch, Mai Châu… được nhắc tới ko chỉ gợi lên bao thương nhớ vơi đầy nhưng còn để lại nhiều ấn tượng về sự xa xôi, hẻo lánh, hoang dại, thâm sơn cùng cốc… Nó gợi trí tò mò và hào hứng của những chàng trai “Từ thuở mang gươm đi giữ nước – Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”. Đoàn binh hành quân trong sương mù giữa núi rừng trùng điệp:

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi,
Mường Lát hoa về trong đêm hơi.

    Bao núi cao, đèo cao, dốc thẳng dựng thành phía trước nhưng các chiến sĩ Tây Tiến phải vượt qua.

    Dốc lên thì “khúc khuỷu” gồ ghề , dốc xuống thì “thăm thẳm” như dẫn tới vực sâu. Các từ “khúc khuỷu”, “thăm thẳm”, “hẻo lánh” đặc tả gian nan, gian truân của nẻo đường hành quân đấu tranh: “Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm – Hẻo lánh cồn mây súng ngửi trời!”. Đỉnh núi mù sương cao vút. Mũi súng của người chiến binh được nhân hóa tạo nên một hình ảnh: “súng ngửi trời” giàu chất thơ, mang vẻ đẹp cảm hứng lãng mạn, cho ta nhiều thi vị. Nó khẳng định chí khí và quyết tâm của người chiến sĩ chiếm lĩnh mọi tầm cao nhưng đi tới “Khó khăn nào cũng vượt qua – Quân thù nào cũng đánh thắng!”. Tự nhiên núi đèo xuất hiện như để thử thách lòng người: “Nghìn thước lên cao, nghìn thước xuống”. Hết lên lại xuống, xuống thấp lại lên cao, đèo nối đèo, dốc tiếp dốc, ko dứt. Câu thơ được tạo thành hai vế tiểu đối: “Nghìn thước lên cao // nghìn thước xuống”, hình tượng thơ tương xứng hài hòa, cảnh tượng núi rừng hùng vĩ được đặc tả, trình bày một ngòi bút đầy chất hào khí của thi sĩ — chiến sĩ.

    Có cảnh đoàn quân đi trong mưa: “Nhà người nào Pha Luông mưa xa khơi”. Câu thơ được dệt bằng những thanh bằng liên tục, gợi tả sự êm dịu, tươi mát, của tâm hồn những người lính trẻ, trong gian nan vẫn sáng sủa yêu đời. Trong màn mưa rừng, tầm nhìn của người chiến binh Tây Tiến vẫn hướng về những bản mường, những mái nhà dân hiền lành và mến thương, nơi nhưng các anh sẽ tới, đem xương máu và lòng dũng cảm để bảo vệ và giữ gìn.

    Ta trở lại đoạn thơ trên, gian nan ko chỉ là núi cao dốc thẳm, ko chỉ là mưa lũ thác nghìn nhưng còn có tiếng gầm của cọp beo nơi rừng thiêng nước độc, nơi đại nghìn hoang vu:

Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.

    “Chiều chiều…” rồi “đêm đêm” luôn có những tiếng gầm thét, những âm thanh đó khẳng định cái bí mật, cái uy thế kinh khủng nghìn đời của chốn rừng thiêng. Chất hào sảng trong thơ Quang Dũng là lấy ngoại cảnh núi rừng miền Tây nguy hiểm để tô đậm và khắc họa chí khí người hùng của đoàn quân Tây Tiến. Mỗi vần thơ đã để lại trong tâm trí người đọc một ấn tượng: gian nan tột bậc nhưng cũng can trường tột bậc! Đoàn quân vẫn tiến bước, người nối người, băng lên phía trước. Uy thế tự nhiên như bị giảm xuống và trị giá con người như được tăng lên hẳn lên một tầm vóc mới. Quang Dũng cũng nói tới sự hi sinh của đồng chí trên những chặng đường hành quân vô cùng gian nan:

Anh bạn dãi dầu ko bước nữa
Gục lên súng mũ quên mất đời…

    Hiện thực chiến tranh xưa nay vốn như thế! Sự hi sinh của người chiến sĩ là thế tất. Xương máu đổ xuống để xây đài tự do. Vần thơ nói tới cái mất mát, hy sinh nhưng ko chút bi quan, thảm thương.

    Hai câu cuối đoạn thơ, xúc cảm bổi hổi tha thiết, như lời nhắn gửi của một khúc tâm tình, như tiếng hát của một bài ca hoài niệm, vừa bâng khuâng, vừa tự hào:

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

    “Nhớ ôi!” là tình cảm dạt dào, là tiếng lòng của các chiến sĩ Tây Tiến “đoàn binh ko mọc tóc”. Câu thơ đặm đà tình quân dân. Hương vị bản Mường với “cơm lên khói”, với “mùa em thơm nếp xôi” có bao giờ quên? Hai tiếng “mùa em” là một thông minh lạ mắt về tiếng nói thi ca, có hàm chứa bao tình thương nỗi nhớ, điệu thơ trở thành uyển chuyển, mềm mại, tình thơ trở thành ấm áp. Cũng nói về hương nếp, hương xôi, về “mùa em” và tình quân dân, sau này Chế Lan Viên viết trong bài Tiếng hát con tàu.

Anh nắm tay em cuối mùa chiến dịch
Vắt xôi nuôi quân em giấu giữa rừng

Đất Tây Bắc tháng ngày ko có lịch
Bữa xôi đầu còn tỏa nhớ mùi hương.

    “Nhớ mùi hương”, nhớ “cơm lên khói”, nhớ “thơm nếp xôi” là nhớ hương vị núi rừng Tây Bắc, nhớ tình nghĩa, nhớ tấm lòng cao cả của đồng bào Tây Bắc thân yêu.

    Mười bốn câu thơ trên đây là phần đầu bài Tây Tiến, một trong những bài thơ hay nhất viết về người lính trong chín năm kháng chiến chống Pháp. Bức tranh tự nhiên hoành tráng, trên đó nổi trội lên hình ảnh chiến sĩ can trường và sáng sủa, đang xả thân vào máu lửa với niềm tự hào “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh…”. Đoạn thơ để lại một dấu ấn xinh tươi về thơ ca kháng chiến nhưng sự thành công là ở sự liên kết hài hòa giữa thiên hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. Nửa thế hệ đã trôi qua, bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng vẫn giữ được trị giá của mình.

Cảm nhận về bức tranh tự nhiên trong đoạn đầu bài thơ Tây Tiến

    Quang Dũng là nhà thơ quân đội, trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp. Ông cũng là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, hào hoa. Âm điệu thơ trầm hùng, giàu nhạc tính.

    Tây Tiến” là bài thơ hay về đề tài người lính thời chống Pháp. Tác phẩm ra đời vào năm 1948 là kết quả từ nỗi nhớ của Quang Dũng về đơn vị Tây Tiến, về miền Tây Bắc nơi mà nhà thơ đã có nhiều kỉ niệm sống và chiến đấu.
Đoạn thơ đầu là một trong những đoạn thơ hay nhất của bài “Tây Tiến“, thể hiện nỗi nhớ của Quang Dũng về bước chân kiêu hùng của người lính Tây Tiến trên những chặn đường hành quân gian khổ qua rừng núi Tây Bắc hùng vĩ.

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

………………….

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

    Quang Dũng viết bài thơ “Tây Tiến” lúc đã chuyển sang đơn vị khác, lúc những gì đẹp nhất đã trở thành quá khứ. Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ là nỗi nhớ về người lính Tây Tiến gắn liền với địa bàn hoạt động vùng rừng núi Tây Bắc. Đoạn thơ khắc hoạ rõ nét bức tranh cuộc sống và chiến đấu của đơn vị Tây Tiến ở miền Tây Bắc xa xôi trong những ngày đầu chống Pháp.

    Mở đầu đoạn thơ là câu cảm thán: “Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!” vừa như lời tâm sự, vừa như lời gọi thể hiện tình cảm sâu nặng của nhà thơ. Quang Dũng đã gọi tên dòng “sông Mã”, một hình ảnh tượng trưng của tự nhiên Tây Bắc hùng vĩ. Con “sông Mã” như người bạn tri kỉ để Quang Dũng nhớ lúc phải chia xa. Nhớ đến là đơn vị Tây Tiến mà phần lớn là những thanh niên Hà Nội đi chiến đấu, Quang Dũng đã cùng đoàn binh Tây Tiến trải qua bao tháng ngày đầy gian khổ, hi sinh mà thắm đượm tình đồng đội.

    Điệp từ “nhớ” được nhắc lại hai lần trong một dòng thơ kết hợp với từ láy “chơi vơi” để cụ thể hoá về một nỗi nhớ rất thực, gây ấn tượng về một nỗi nhớ dạt dào, lắng đọng trong con người từng sống và gắn bó với dòng “sông Mã” với binh đoàn Tây Tiến. Nỗi nhớ như có hình, có ảnh, da diết nghìn trùng, lan toản khắp ko gian, khắp thời gian.
Miền đất Tây Bắc rộng lớn với các địa danh nhắc đến xa xôi, hoang vu và đầy bí ẩn: “Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông, Mường Hịch, Mai Châu” với địa hình ko mấy bằng phẳng và thời tiết vô cùng khắc nghiệt:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

    Tây Bắc nhiều vực sâu, lắm dốc cao thường xuyên mưa nguồn, thác lũ, để miêu tả một cách ấn tượng về Tây Bắc Quang Dũng dùng nhiều từ láy tượng hình: “khúc khuỷu, thăm thẳm, heo hút” cùng với nhịp thơ trắc trở có cảm giác như bẻ đôi: “Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống”. Câu thơ như cheo leo, trắc trở theo thế núi, thế đèo, theo bước chân hành quân của người lính Tây Tiến. Hình ảnh thơ gấp khúc vẽ ra hai sườn núi vút lên và đổ xuống gần như thẳng đứng. Dốc núi thì cao còn vực thì sâu “thăm thẳm”. Một Tây Bắc hiểm trở, dữ dội còn được thể hiện ở nhiều thanh trắc trên câu thơ: “Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm”. Một Tây Bắc còn dữ dội hơn nhiều bởi những âm thanh ghê rợn của “thác gầm thét” của “cọp trêu người” vào mỗi “chiều chiều, đêm đêm” đe doạ đến tính mạng của con người.

    Tự nhiên được tái hiện rất chân thực bởi bút pháp tả thực và được tô đậm bởi hàng loạt thủ pháp đối lập của cảm hứng lãng mạn. Miêu tả tự nhiên hoang dại, bí ẩn, dữ dội để ca ngợi những con người uy phong, lẫm liệt, kiêu hùng trên chặn đường hành quân gian khổ.

    Sống gắn bó với Tây Bắc khoảng thời gian khá dài, Quang Dũng có nhiều phát hiện mới mẻ về vùng đất ấy. Vùng biên giới Việt – Lào ko chỉ hiện lên với chốn rừng thiêng nước độc mà còn là mảnh đất giàu chất thơ và nhiều kỉ niệm.

“Mường Lát hoa về trong đêm hơi

…………

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

    Cảnh Tây Bắc trong cái nhìn của hồn thơ đa cảm rất trữ tình và quyến rũ: ở địa danh “Mường Lát” đêm về hoa rừng toả ngát hương thật hấp dẫn, dịu kì. Nơi “Pha Luông” thấp thoáng những ngôi nhà như đang bồng bềnh trôi giữa biển khơi, mỗi một địa danh có vẻ đẹp riêng. Bức tranh Tây Bắc huyền ảo, nữa thực nửa mộng. Con người và tự nhiên gắn bó chan hoà với nhau.

    Kết thúc đoạn thơ là kỉ niệm đẹp của tình quân dân gắn bó, để rồi lúc chia xa Tây Bắc nhà thơ ko thể nào quên:

“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

    “Cơm lên khói – thơm nếp xôi” là những hình ảnh gần gũi, quen thuộc gợi lên cảnh gia đình đầm ấm, hạnh phúc. Cuộc sống bình dị góp thêm một vẻ đẹp nữa cho mảnh đất nhiều kỉ niệm. Đó còn là hình ảnh một mùa vui biểu hiện sự gắn bó bền chặt của tình quân dân. Tình cảm đáng quý ấy trở thành sức mạnh tinh thần, một nguồn động viên cổ vũ lớn lao cho người lính xa nhà.

    Tây Bắc khắc nghiệt, dữ dội đã gieo bao khó khăn, thử thách cho con người. Nhưng các chàng trai đất Hà Thành hiện lên trong thơ Quang Dũng rất hồn nhiên, tinh nghịch. Trên những chặn đường ẩn hiện trong mây, người lính như đang bước đi trên những cồn mây với cảm giác súng mang trên vai như chạm tới đỉnh trời.

“Heo hút cồn mây súng ngửi trời”

    Hình ảnh nhân hoá có phần cường điệu “súng ngửi trời” là cách nói đùa vui tinh nghịch cho thấy dù vất vả, gian khổ đến đâu cũng ko làm mất đi tính cách lạc quan, yêu đời của người lính trẻ.

    Nhớ về vùng đất nơi đoàn binh Tây Tiến đã từng chiến đấu cũng là nỗi nhớ của nhà thơ về đồng đội:

“Anh bạn dãi dầu ko bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời”

    Quang Dũng đã dùng cách nói giảm qua hình ảnh “bỏ quên đời” để nói về một trường hợp hi sinh: người lính đã ngã xuống vì kiệt sức trên đường hành quân. Nghệ thuật nói giảm đã bình thường hoá cái chết, làm giảm đi sự đau đớn lúc nói về cái mất mát, sự hi sinh. Ý thơ buồn mà ko bi luỵ bởi con người vượt lên trên hoàn cảnh để chiến thắng gian lao. Bức chân dung kiêu hùng của người lính Tây Tiến phù hợp với ko lúć của thời đại, của đất nước lúc đang bước vào cuộc chiến khốc liệt.

    Đoạn thơ đầu bài thơ Tây Tiến đã trình bày tài hoa và tâm hồn lãng mạn phóng khoáng của thi sĩ Quang Dũng. Đoạn thơ có tiếng nói giàu chất tạo hình, giàu nhạc điệu, gây ấn tượng táo tợn, dựng lên bức tranh sinh động, có chiều sâu về cảnh hành quân của đoàn quân Tây Tiến trên cái nền tự nhiên rừng núi hùng vĩ thơ mộng miền Tây. Qua đó, ta cảm thu được sự gắn bó thâm thúy, nỗi nhớ tha thiết của thi sĩ Quang Dũng về những tháng ngày đấu tranh trong đoàn quân Tây Tiến – một thời mãi mãi để nhớ và tự hào.

    Tương tự giainhat.vn đã trình diễn xong bài văn mẫu Cảm nhận đoạn thơ: Anh bạn dãi dầu ko bước nữa…. Kỳ vọng sẽ giúp ích các em trong quá trình làm bài và ôn luyện cùng tác phẩm. Chúc các em học tốt môn Văn!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận