Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu (hay nhất)

 Để tìm hiểu sâu hơn về trị giá tác phẩm Bác ơi, mời các em tham khảo một số bài văn mẫu Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu sau đây. Hi vọng với các bài văn mẫu ngắn gọn, cụ thể, hay nhất này các em sẽ có thêm tài liệu, cách triển khai để hoàn thiện bài viết một cách tốt nhất!

Tiểu truyện về tác giả Tố Hữu 

     Tố Hữu sinh năm 1920 và mất năm 2002 – Ông là một thi sĩ có xuất thân từ miền đất cố đô Huế đầy mộng mơ. Tên khai sinh của ông là Nguyễn Kim Thành và từ nhỏ đã được nuôi dưỡng tình yêu văn học trong một gia đình nhà Nho nghèo nhưng giàu truyền thống học tập. Ông được người cha của mình dạy cho cách làm thơ theo lối cổ và được tắm mát trong suối nguồn ca dao dân ca Huế qua lời ru, tiếng hát của người mẹ dịu hiền. Ngoài ra, thời kì gắn bó với đất Huế, cảnh Huế và người Huế đã vun bồi cho thi sĩ những chất trữ tình tha thiết để rồi ngòi bút ông đã chắp cánh viết nên những dòng hết sức tha thiết, ngọt ngào.

     Trong phần lớn những sáng tác của mình, Tố Hữu trình bày sự quan tâm đặc thù dành cho những chặng đường cách mệnh của dân tộc. Chính vì thế nên trục đường thơ của ông và trục đường cách mệnh của tổ quốc như gắn bó song song và có mối quan hệ mật thiết với nhau. 

     Điều này sẽ được minh chứng cụ thể qua những tập thơ nhưng mà Tố Hữu đã cho ra đời như: “Từ đấy” (thời kỳ 1937-1946), “Việt Bắc” (thời kỳ 1947-1954), “Gió lộng” (thời kỳ 1955-1961), “Ra trận” (thời kỳ 1962-1972) và “Máu và hoa” (thời kỳ 1972-1977), “Một tiếng đờn” (năm 1992) và “Ta với ta” (năm 1999). 

     Những tập thơ đấy từ điểm khởi đầu là nói lên niềm say mê, sự hồ hởi lúc được đứng vào hàng ngũ chiến sĩ cộng sản, từ chỗ truyền tụng công cuộc kháng Pháp thì về sau đã tiếp tục viết về thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, những năm tháng đánh Mĩ và kết lại bằng những chiêm nghiệm về những chặng đường đã qua của cách mệnh dân tộc.

Tìm hiểu nội dung bài thơ Bác ơi


– Bác ơi là bài thơ viết về đề tài lãnh tụ. Ngày 2/9/1969, một sự kiện lớn đã xảy ra Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ trần vĩnh biệt Người “Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa” nhiều thi sĩ, thậm chí cả những người chưa từng làm thơ bao giờ cũng làm thơ khóc Bác, trong đó có bài Bác ơi của Tố Hữu rất cảm động. Bài thơ như một tiếng khóc tiễn biệt, một “điếu văn bi tráng” bằng thơ. Thông qua tiếng khóc đau xót, bài thơ đã khắc hoạ hình tượng Bác Hồ. Một con người sống hợp lí tưởng cao cả, giàu tình nhân ái, ân nghĩa, sống khiêm tốn, giản dị và quên mình. Đồng thời bài thơ còn là sự bộc bạch tình cảm của mọi người Việt Nam trước sự ra đi của Bác.

Dàn ý Cảm nhận về bài thơ Bác ơi

I. Tri thức nói chung

1. Nội dung tư tưởng

– Bác ơi là bài thơ viết về đề tài lãnh tụ. Ngày 2/9/1969, một sự kiện lớn đã xảy ra Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ trần vĩnh biệt Người “Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa” nhiều thi sĩ, thậm chí cả những người chưa từng làm thơ bao giờ cũng làm thơ khóc Bác, trong đó có bài Bác ơi của Tố Hữu rất cảm động. Bài thơ như một tiếng khóc tiễn biệt, một “điếu văn bi tráng” bằng thơ. Thông qua tiếng khóc đau xót, bài thơ đã khắc hoạ hình tượng Bác Hồ. Một con người sống hợp lí tưởng cao cả, giàu tình nhân ái, ân nghĩa, sống khiêm tốn, giản dị và quên mình. Đồng thời bài thơ còn là sự bộc bạch tình cảm của mọi người Việt Nam trước sự ra đi của Bác.

2. Hình thức nghệ thuật

     Tố Hữu là thi sĩ của lẽ sống lớn, của những tình cảm lớn, là thi sĩ tiêu biểu cho thiên hướng trữ tình chính trị. Bài thơ Bác ơi tiêu biểu cho cảm hứng lãng mạn cách mệnh, với giọng điệu trữ tình đặc trưng, ngọt ngào tha thiết của tình thương yêu, Tố Hữu cất lên tiếng thơ bi tráng tràn đầy nỗi đau xót, tiếc thương vô hạn trước sự kiện Bác Hồ nhắm mắt xuôi tay nhưng cũng rất tự hào. Trong niềm đau thương lớn, thi sĩ đã cảm nhận xác thực và thấu hiểu phẩm chất đạo đức cao cả, tuyệt vời trong sáng của Bác Hồ. Bài thơ khép lại bằng cảm tưởng của mọi người Việt Nam trước sự ra đi của Bác. Bài thơ có kết cấu ba phần rất rõ ràng.

     Nghệ thuật bộc lộ của bài thơ đặm đà bản sắc dân tộc. Bài thơ được viết theo thể thơ có tám tiếng, có nhiều hình ảnh so sánh, phép chuyển nghĩa thân thuộc với tâm hồn người Việt, đồng thời những câu thơ đấy cũng đạt tới sự cô đúc, xác thực và giản dị như một chân lí:

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế.

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác sống như trời đất của ta

Mỏng manh áo vải hồn muôn trượng

Bác đã lên đường theo tổ tiên…

II. Luyện tập

1. Bốn khổ thơ đầu: nghệ thuật diễn tả nỗi đau xót lớn lao trước sự kiện Bác Hồ nhắm mắt xuôi tay

     Bác Hồ là một đề tài, nguồn cảm hứng lớn trong nhiều chặng đường sáng tác của Tố Hữu. Bác ơi là một tác phẩm xuất sắc viết về Bác Hồ trong tập thơ Ra trận. 

     Bài thơ được viết lúc lãnh tụ của Đảng và dân tộc ta là Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa nhắm mắt xuôi tay. Bài thơ là lời khóc Bác bằng thơ, bộc lộ nỗi đau xót, tiếc thương tràn đầy.

     Nỗi đau xót: mở đầu bài thơ Tố Hữu tái tạo lại quang cảnh những ngày Bác mất:

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

     Quang cảnh thực nhưng có ý nghĩa tượng trưng. Cả dân tộc đau xót khóc Bác, trời đất tạo vật cũng sụt sùi tiếc thương một con người – tinh hoa của dân tộc, tinh hoa của đất trời.

– Nỗi đau xót được diễn tả bằng hình ảnh biểu thị động tác có sức gợi tả tâm trạng: Chạy về thăm Bác, lần theo lối sỏi quen, tới bên thang gác, đứng nhìn lên…

– Nỗi đau xót được diễn tả bằn cách nói giảm: về thăm Bác, Bác đã đi rồi sao.

– Nỗi đau xót được diễn tả bằng hình ảnh thực tại trong cảm nhận của thi sĩ:

Ướt lạnh vườn rau mấy gốc dừa

Chuông ôi, chuông như còn reo nữa?

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

– Nỗi đau xót trình bày bằng liên tưởng:

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

Miền Nam đang thắng mơ ngày hội

Rước Bác vào thăm thấy Bác cười.

Trái bưởi kia vàng ngọt với người nào…

     Tâm trạng đớn đau tới thảng thốt, ko tin ở cái tin sét đánh phũ phàng kia. Hình như ko còn Bác, cũng ko nên tồn tại những gì là thơm ngọt, đẹp tươi. Bác ra đi đồng nghĩa với lạnh, lặng, tắt… tâm trạng đớn đau tới tột cùng. Bác ra đi, trong lúc đó ở ngoài kia đang là trời đầu thu, đang là thắng lợi và hi vọng. Quang cảnh và lòng người trở thành tương phản, đối lập, gợi bao nỗi day dứt về tính chất phi lí, ko thể chấp thu được của sự mất mát. Cuộc đời càng đẹp tươi, thu hút thì sự ra đi của Bác càng gợi bao đau xót, nhức nhối tâm can.

2. Sáu khổ thơ tiếp theo: tái tạo hình tượng Bác Hồ

a. Viết về Bác Hồ, với Tố Hữu là xây dựng hình tượng con người Việt Nam đẹp nhất, tiêu biểu nhất, kết tinh phẩm chất dân tộc qua nhiều thời đại.

b. Hình tượng Bác Hồ:

– Con người hợp lí tưởng và lẽ sống cao cả: lí tưởng giải phóng dân tộc, lí tưởng độc lập tự do vì thế, lẽ sống của Bác là sống bằng tình thương, luôn lo cho dân nước:

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu,

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho ngày mai…

     Cách điệp ngữ dưới nhiều hình thức để chúng khắc sâu vào tâm tưởng người đọc, người nghe. Lời điệp trong thơ Tố Hữu luôn xoáy vào các nốt nhạc chủ âm của tư tưởng và tâm hồn.

     Hai câu trên nói về nỗi đau, nỗi đau được chia cho “nỗi đau dân nước”, nỗi “năm châu”. Hai câu sau nói về nỗi lo, nỗi lo cũng được chia ra, lo “hôm nay” và lo “ngày mai”. Nỗi đau, nỗi lo vừa là bộc lộ của lẽ sống, vừa là bộc lộ của tình thương.

– Tình thương của Bác được diễn tả bằng hình ảnh thơ có chứa sức gợi lớn lao:

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người

     Tình thương đấy gắn liền với tình yêu, ân nghĩa như song sinh. Bác Hồ yêu nhân dân bằng thứ tình cảm trong trẻo như ko khí, trời xanh, ân nghĩa như cơm ăn, áo mặc, êm ấm như máu mủ ruột rà.

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi nhành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già.

Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

     Hình ảnh ví von trong thơ Tố Hữu rất tiêu biểu cho tư duy thơ của ông. Ví von ko làm cho sự vật, con người cụ thể hơn nhưng mà là nói chung hơn, cao hơn, trừu tượng hơn và bóng bảy hơn.

– Thú vui của Bác gắn với thú vui của dân tộc với những chiến công để đi sắp tới hoà bình, độc lập, tự do, gắn với thú vui của tự nhiên cây trái, cuộc sống tạo vật, con người.

– Bác Hồ sống khiêm tốn, giản dị và hi sinh quên mình.

Nâng niu tất cả chỉ quên mình

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh sạch, chẳng vàng son

Mỏng manh áo vải, hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

     Cách lập ý biểu cảm trong những hình ảnh thơ này là phép tương phản. Sự tương phản đều xoáy vào sự đối lập của các ý thức xã hội. Tương phản trong đoạn thơ ko chỉ xây dựng trên sự liên tưởng của các hình ảnh đối lập nhưng mà còn mang hình thức tư duy, lập luận, rõ ràng. Yếu tố lôgíc nổi lên, nằm cùng dãy với yếu tố hình tượng làm câu thơ mang tính chất hùng biện mạnh mẽ.

+ Tương phản thứ nhất: Nâng niu tất cả / chỉ quên mình là tương phản giữa số lượng tất cả / chỉ để trình bày sự thống nhất trong tính cách, phẩm chất đạo đức của Bác: tình thương là cơ sở của lẽ sống, là thước đo phẩm giá, đạo đức con người.

+ Tương phản thứ hai: áo vải / hồn muôn trượng. Đó là tương phản về vật chất và ý thức, bộc lộ của thanh và tục, cái cao cả và cái thấp hèn. Hình ảnh thơ trên đã biểu thị cái ưu thế tuyệt đối của ý thức so với vật chất. Vật chất rất đơn sơ giản dị, tương phản với tâm hồn cao cả bất tử, trình bày một chất thơ vượt lên tồn tại vật chất, trình bày sự khiêm tốn, giản dị trong vật chất, trị giá sống của con người Bác Hồ.

     Tái tạo lại hình tượng Bác Hồ, Tố Hữu đã dựng lại chân dung ý thức của Bác Hồ với quan niệm con người tự nhiên, chân dung Bác không những được tái tạo gắn bó làm một với cây cối, trời mây, núi sông Việt Nam, hơn thế Bác còn là hiện thân cho lẽ sống tự nhiên của trời đất Việt Nam: “Bác sống như trời đất của ta”. Tâm hồn Bác “mênh mông”, “ôm cả non sông mọi kiếp người”. Tình cảm của Bác là thứ tình cảm tự nhiên của cha mẹ với con cái, tình cảm gia đình. Bác “lo muôn mối như lòng mẹ”, “Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà. Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”, “Bác vui như ánh buổi rạng đông”…

     Hình tượng Bác Hồ thật lớn lao nhưng mà thân thiện với mỗi người dân Việt qua tiếng thơ Tố Hữu.

Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu – Bài mẫu 1


     Ngày 2 – 9 – 1969, Hồ Chủ Tịch tạ thế. Cả một rừng thơ khóc Bác xuất hiện, trong đó nổi trội lên cây đại thụ Tố Hữu với bài thơ “Bác ơi!”

     Bốn khổ thơ đầu nói cái đau xót tột cùng của thi sĩ trước sự kiện Bác ra đi:

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa.

     Trời mưa tầm tã cùng với nước mắt hàng triệu người khóc vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc đã làm cho cả ko gian ướt lạnh, đau buồn.

     Lúc Bác đi xa, Tố Hữu đang nằm điều trị ở bệnh viện. Nghe tin, thi sĩ hốt hoảng chạy về phủ Chủ tịch, nơi nhà sàn của Người:

Chiều nay con chạy về thăm Bác

     Từ “chạy” được dùng rất tài, nói lên sự nóng gan sốt ruột của người con lúc nghe tin cha mất.

Con lại lần theo lối sỏi quen

Tới bên thang gác đứng nhìn lên

Chuông ôi, chuông nhỏ còn reo nữa

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

     Ta thấy tác giả rất ý tứ cho nên “tới bên thang gác đứng nhìn lên” nhưng mà chưa vào nhà vội. Vì sao vậy? Vì tới thăm một người tạ thế là thăm vợ góa, con côi. Còn Bác ko có gia đình thì xử lí như Tố Hữu là rất tinh tế. Nhà Bác hôm nay đã khác xưa rồi: Chuông ko còn reo để báo tin với Người có khách tới. Đặc trưng câu thơ: “Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn”, bị cắt ra làm ba nhịp như muốn diễn tả nỗi nghẹn ngào của Tố Hữu.

     Nhìn vườn cây Bác từng vun trồng, tác giả bâng khuâng:

Trái bưởi kia vàng, ngọt với người nào

Thơm cho người nào nữa hỡi hoa nhài!

     Hai câu này làm cho một số độc giả thắc mắc: Lẽ nào Bác trồng cây chỉ cho một mình Bác thôi ư? Tôi đã có dịp hỏi thi sĩ Xuân Diệu; thi sĩ bảo: Người nào lại đi thẩm định văn học tương tự! Đây chỉ là một cách nói của thi ca để biểu lộ tình thương thâm thúy của con đối với Cha nhưng mà thôi. Cha chết ko thương Cha hay sao?

Nhìn ao cá, thi sĩ bỗng tiếc nuối:

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

     Bác hiện lên trong kí ức đẹp như một ông Tiên trong thần thoại. Đúng! Trong tâm trí thi sĩ cũng như trong tâm trí dân tộc ta, Bác là một “Ông tiên Mác – xít”.

     Sau những ngày sững sờ đau xót, thi sĩ bình tâm lại, khắc họa hình tượng Bác. Tố Hữu đã viết nhiều bài thơ về Bác nhưng bài này hay hơn cả vì đây là thơ tổng kết một cuộc đời.

     Hình ảnh bao trùm là: “Bác ơi tim Bác mênh mông thế”. Đó là một trái tim giàu tình thương: “Ôm cả non sông, mọi kiếp người”.

     Một trái tim thương nước, thương dân rộng lớn, mênh mông. Từ “ôm” được dùng rất gợi cảm: ôm là nâng niu, chở che, giữ gìn.

Thương bao nhiêu thì đau bấy nhiêu:

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu

     Từ “đau” là lấy lại chữ dùng của Bác trong di chúc. Đau dân nước vì dân nước đang bị đế quốc xâm lược; đau năm châu vì có sự bất hoà trong phong trào cộng sản quốc tế. Chỉ con người lớn lao mới có nỗi đớn đau lớn lao như thế.

     Có một câu thơ tuyệt hay nói về cuộc đời của lãnh tụ:

Bác sống như trời đất của ta

     Câu thơ giản dị nhưng mà hàm chứa một nội dung thâm thúy: Cuộc đời Bác đã hoà làm một với tự nhiên, sẽ vĩnh hằng như tự nhiên. Đó là xuất xứ ý thức sáng sủa của Người:

Bác vui như ánh buổi rạng đông

Vui mỗi măng non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hoà bốn biển

Nâng niu tất cả, chỉ quên mình

     Vì sao vậy? Vì giải phóng miền Nam là trung tâm của cách mệnh Việt Nam lúc bấy giờ. Nhiều người gặp Bác đều kể lại mỗi lúc trò chuyện, thế nào Người cũng nhắc tới miền Nam. Trong phòng của Bác có treo bản đồ miền Nam về sự sắp xếp quân lực của địch. Có lần phát biểu trước Quốc hội, Người nói: “Miền Nam luôn trong trái tim tôi”.

Đạo đức của Bác thật caọ khiết:

Một đời thanh sạch, chẳng vàng son

Mỏng manh áo vải, hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

     Bác là vị lãnh tụ kiểu mới; khác với những người ưa sùng bái tư nhân. Vì tâm hồn Bác giàu quá (hồn muôn trượng) nên hình thức Bác rất giản dị (mỏng manh áo vải). Bác ko cần tượng đồng vì nhân dân đã đúc cho Người hàng triệu tượng trong tim.

     Trong ba khổ cuối, thi sĩ nói lên cảm tưởng của nhân dân ta trước sự ra đi của Bác.

     Trước hết là nhớ lời Di chúc:

Ra đi Bác dặn: “Còn nước non…”

Nghĩa nặng lòng ko dám khóc nhiều

Câu thơ nhắc lại lời Người:

“Còn non còn nước còn người

Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”.

     Vậy thì thương Bác tức là phải tuân theo lời Bác dặn, tập trung sức để giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

     Bác Hồ nay đã nhập vào một toàn cầu đặc thù:

Mác-Lê nin toàn cầu Người Hiền

     Hiền ở đây là hiền minh, hiền triết – tức là những vĩ nhân có trí tuệ siêu việt có đạo đức cao cả. Chính những con người đó đã dẫn dắt lịch sử tiến lên ko ngừng.

     Kết thúc thi phẩm này, Tố Hữu có một câu thơ rất hay:

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn.

     Yêu Bác tuân theo tấm gương trong suốt như pha lê của Người; sẽ có sức mạnh tẩy sạch những vết mờ đục trong lòng ta, nâng chúng ta lên tầm cao mới.

     Chúng ta quyết biến đau thương thành sức mạnh:

“Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn”.

     Bài thơ “Bác ơi” là một điếu văn bi tráng. Lối thơ thất ngôn tạo nên một nhạc điệu trang trọng, cùng với hình ảnh thơ kì vĩ đã diễn tả rất tài tình những xúc cảm cao đẹp của toàn thể dân tộc ta trong những ngày quốc tang năm 1969.

Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu – Bài mẫu 2

     Tố Hữu là một thi sĩ có cuộc đời và sự nghiệp cách mệnh, cũng như sự nghiệp sáng tác luôn gắn bó và song hành chặt chẽ với nhau với nhau. Có thể nói rằng Tố Hữu là khái niệm của một thi sĩ lý tưởng, với những tình cảm cao đẹp, thơ ca của ông luôn gắn liền với từng sự kiện lịch sử quan trọng của tổ quốc, của dân tộc. Sau cuộc tổng tiến công năm Mậu Thân 1968, tổ quốc ta bước vào một thời kỳ kháng chiến mới đầy gay cấn và tàn khốc. Đồng thời này sự ra đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh lớn lao đã trở thành một mất mát vô cùng to lớn đối với tổ quốc, là nỗi đau lớn của toàn dân tộc Việt Nam. Trước hung tin đấy, Tố Hữu dù đang nằm viện, nhưng đã ngay lập tức trở về nhà sàn nơi Bác làm việc để nhìn Bác lần cuối. Bài thơ Bác ơi! đã ra đời trong hoàn cảnh vô cùng đớn đau và xúc động đấy, được Xuân Diệu truyền tụng là “bài điếu văn bi tráng bằng thơ”, nhưng mà cho tới ngày hôm nay mỗi lần đọc lại ta vẫn cảm thấy nghẹn ngào, tiếc thương ko thôi về sự ra đi của lãnh tụ Hồ Chí Minh.

     Bác ơi! là một bài thơ dài ko chỉ có những xúc cảm xót thương vô hạn trước sự ra đi của Hồ Chủ tịch, nhưng mà nó còn vào vai trò là một bản chiêm nghiệm, đúc kết thâm thúy về cuộc đời và sự nghiệp gắn bó với dân tộc, tổ quốc của Bác. Trong sáu khổ thơ trước tiên là những nỗi niềm đớn đau, xót xa trước sự kiện trăm tuổi của Người, nhưng mà ở đây xúc cảm trong thơ của Tố Hữu ko chỉ là nỗi đau riêng nhưng mà nó còn là nỗi đau chung, cảm nhận chung hàng triệu đồng bào lúc bấy giờ.

“Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Trái bưởi kia vàng ngọt với người nào

Thơm cho người nào nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…”

     Trong suốt bốn khổ thơ đầu có nhẽ rằng câu thơ đánh động tâm can người đọc nhất là hai câu thơ đầu “Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa/Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…” lời thơ nghe như trào nước mắt. Sự kiện Bác ra đi đã lại trong lòng nhân dân những nỗi đau khôn tả, nhưng mà ko chỉ nước mắt con người đưa chân Bác, thậm chí những nỗi đớn đau mất mát đấy còn cảm động cả tự nhiên, tới trời xanh cũng buồn ko hửng nắng, nhưng mà rỏ những giọt mưa đầy hiu hắt. Ko khí tang thương bao trùm cả lòng người, cả cảnh vật, tất thảy vắng đi hơi thở của Người đều trở thành âm u lạnh lẽo, những vườn cau, những gốc dừa, lối sỏi quen, thang gác, chuông nhỏ, phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn đều như ko còn sinh khí, như đang để tang cho vị lãnh tụ mến yêu. Sự kiện sững sờ, đớn đau đấy ko ngờ lại xảy ra lúc tổ quốc sắp tới ngày thắng lợi, vậy nhưng mà Người đành ra đi trước, ko kịp nhìn thấy cảnh Nam Bắc sum họp, ko kịp nhìn thấy cái thành tựu nhưng mà mấy mươi năm Người dốc lòng vun vén hy sinh, ko kịp chung vui cùng dân tộc ngày đại thắng. Hỏi rằng có nỗi đớn đau, mất mát nào sâu đậm hơn thế nữa? Tố Hữu dường như ko thể tin vào sự thực rằng Bác đã rời nhân thế, ko thể tin được Bác lại buông tay vào một ngày thu nắng đẹp, trước thềm độc lập của tổ quốc nhưng mà thốt lên đầy đớn đau rằng “Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!”. Nghẹn ngào, đau xót làm sao lúc những trái bưởi vàng ngọt, những hoa nhài ngát hương, những mặt hồ soi bóng mây nay bỗng như thừa thãi, bởi Bác còn đâu nhưng mà trông thấy, nhưng mà thưởng thức. Những cảnh có đẹp, có xum xuê biết mấy thì Bác đi rồi cũng trở thành âm u, ngán ngẩm, bởi trong ngôi nhà sàn, trong nơi Bác ở, Bác chính là vầng hào quang soi sáng, làm nên sức sống cho tất cả.

     Với sáu khổ thơ tiếp theo, Tố Hữu đã có những suy nghĩ, chiêm nghiệm thật thâm thúy, tràn đầy lòng kính trọng và yêu quý đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Suốt cuộc đời 79 mùa xuân tươi đẹp, Bác chưa lúc nào để mình được thư thả, trái tim chỉ nặng một “nỗi thương đời”. Bác đã vực dậy non sông Việt Nam, mang trong mình tấm lòng của người mẹ “Ôm cả non sông, mọi kiếp người”. Người cả đời sống với một tâm hồn bao dung, chan hòa với tự nhiên “yêu từng ngọn lúa mỗi cành hoa”, trái tim luôn chất chứa những tình thương người, thông cảm cho những số phận đớn đau xấu số trên khắp năm châu, địa cầu, là cơ sở cho lý tưởng, niềm tin và lẽ sống của Hồ Chủ tịch. Người suốt đời phấn đấu vì hòa bình, độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân. Thế nhưng ko chỉ nằm ở tầm vĩ mô của những lý tưởng to lớn là khát vọng giải phóng dân tộc, nhưng mà trái tim Người còn rộng lớn hướng tới từng tư nhân, số phận con người cụ thể “Sữa để em thơ, lụa tặng già”. Đồn thời Người luôn có những tình cảm gắn bó, tha thiết, sâu đậm với từng mảnh đất quê hương, Bác nhớ miền Nam như nhớ quê nhà, quan tâm từng tiếng vọng của miền Nam thân yêu “Bác nghe từng bước trên tiền tuyến/Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa”. Người sống nhưng mà chỉ quan tâm tới những thú vui, những niềm hạnh phúc của vạn vật, vạn người xung quanh mình, nhưng lại quên đi chính bản thân. Bác nào có giữ riêng cho mình một thức gì, chỉ có mong ước một nỗi hạnh phúc cho dân tộc hôm nay và ngày mai. Lúc sắp ra đi Người cũng chỉ mong được mang đi một khúc hát của quê hương, một điệu hò xứ Nghệ, một bài quan họ Bắc Ninh. Bao nhiêu tình thương dành cả cho dân tộc, cho tổ quốc, Bác chịu sống một đời thanh sạch, cần, kiệm, liêm, chính, ko màng tới những cảnh hư vinh, vật chất. Một tấm áo vải, một vài dép cao su chắp vá bao bận, Người đã trở thành tượng đài bất tử trong lòng hàng triệu người dân đất Việt. Tư tưởng, vẻ đẹp phẩm chất, những đóng góp lớn lao cho dân tộc của Người mãi mãi được muôn thuở ghi nhớ công ơn.

“Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều

Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?

Ra đi, Bác dặn: “Còn nước non…”

Nghĩa nặng, lòng ko dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác – Lênin, toàn cầu Người hiền

Ánh hào quang đỏ thêm núi sông

Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn

Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.”

     Trước sự ra đi của Bác, nhưng Tố Hữu cũng thấu hiểu rằng nỗi đau này tuy lớn nhưng ko thể vì thế nhưng mà làm suy sụp ý thức đấu tranh của nhân dân trong những ngày chiến tranh miền Nam trở thành gay cấn và tàn khốc nhất. Chúng ta phải nhanh chóng vượt qua nỗi đau để Bác bước vào nỗi nhớ nghìn thu trong trái tim mỗi người, tiếp tục hướng về phía trước hoàn thành nốt những trằn trọc của vị cha già lớn lao “Còn nước non …” nhưng mà như Bác đã dặn trong Di chúc nước ta sẽ còn phải “kinh qua gian truân, hy sinh nhiều hơn nữa,…” . Bác ra đi nhưng đã trở thành những tượng đài bất tử cùng với Mác – Lênin, về với giới “Người hiền” vĩnh viễn ở trên cao dùng tư tưởng của mình để soi đường và dẫn dắt con dân Việt Nam trải qua những bước đường khó khăn phía trước. Và ko trái với tấm lòng của Bác, Tố Hữu đã khai thác được những sức mạnh mới từ sự ra đi của người lãnh tụ lớn lao, cuộc đời luôn có những hy sinh, mất mát, nhưng ko vì thế nhưng mà ta suy sụp, gục ngã, trái lại ta lại càng phải sống mạnh mẽ và luôn tiến bước về phía trước. Còn Bác sẽ sống mãi trong lòng nhân dân, trong dòng lịch sử nhiều đau thương, người hùng của dân tộc, Người đã trở thành bất tử muôn thuở.

     Bác ơi! là một trong những bài thơ viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh xúc động và thâm thúy hơn cả. Ko chỉ trình bày tấm lòng đớn đau, xót thương vô hạn trước sự ra đi của Bác, nhưng mà nó còn là những suy nghĩ, chiêm nghiệm thâm thúy về cuộc đời và sự nghiệp gắn bó với tổ quốc với nhân dân của người cha già dân tộc, đồng thời trình bày tấm lòng hàm ơn, lời hứa thâm thúy của cả một dân tộc về sự tiến bước, nỗ lực trong công trận đánh đấu và xây dựng tổ quốc.

Với các bài văn mẫu Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu do giainhat.vn sưu tầm và biên soạn trên đây, kỳ vọng các em sẽ có thêm những góc nhìn mới mẻ và có cái nhìn tổng quát hơn về  tác phẩm. Chúc các em làm bài tốt!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu

(hay nhất)

Video về: Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu

(hay nhất)

Wiki về Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu

(hay nhất)

Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu

(hay nhất) -

 Để tìm hiểu sâu hơn về trị giá tác phẩm Bác ơi, mời các em tham khảo một số bài văn mẫu Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu sau đây. Hi vọng với các bài văn mẫu ngắn gọn, cụ thể, hay nhất này các em sẽ có thêm tài liệu, cách triển khai để hoàn thiện bài viết một cách tốt nhất!

Tiểu truyện về tác giả Tố Hữu 

     Tố Hữu sinh năm 1920 và mất năm 2002 – Ông là một thi sĩ có xuất thân từ miền đất cố đô Huế đầy mộng mơ. Tên khai sinh của ông là Nguyễn Kim Thành và từ nhỏ đã được nuôi dưỡng tình yêu văn học trong một gia đình nhà Nho nghèo nhưng giàu truyền thống học tập. Ông được người cha của mình dạy cho cách làm thơ theo lối cổ và được tắm mát trong suối nguồn ca dao dân ca Huế qua lời ru, tiếng hát của người mẹ dịu hiền. Ngoài ra, thời kì gắn bó với đất Huế, cảnh Huế và người Huế đã vun bồi cho thi sĩ những chất trữ tình tha thiết để rồi ngòi bút ông đã chắp cánh viết nên những dòng hết sức tha thiết, ngọt ngào.

     Trong phần lớn những sáng tác của mình, Tố Hữu trình bày sự quan tâm đặc thù dành cho những chặng đường cách mệnh của dân tộc. Chính vì thế nên trục đường thơ của ông và trục đường cách mệnh của tổ quốc như gắn bó song song và có mối quan hệ mật thiết với nhau. 

     Điều này sẽ được minh chứng cụ thể qua những tập thơ nhưng mà Tố Hữu đã cho ra đời như: “Từ đấy” (thời kỳ 1937-1946), “Việt Bắc” (thời kỳ 1947-1954), “Gió lộng” (thời kỳ 1955-1961), “Ra trận” (thời kỳ 1962-1972) và “Máu và hoa” (thời kỳ 1972-1977), “Một tiếng đờn” (năm 1992) và “Ta với ta” (năm 1999). 

     Những tập thơ đấy từ điểm khởi đầu là nói lên niềm say mê, sự hồ hởi lúc được đứng vào hàng ngũ chiến sĩ cộng sản, từ chỗ truyền tụng công cuộc kháng Pháp thì về sau đã tiếp tục viết về thời kì xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, những năm tháng đánh Mĩ và kết lại bằng những chiêm nghiệm về những chặng đường đã qua của cách mệnh dân tộc.

Tìm hiểu nội dung bài thơ Bác ơi


– Bác ơi là bài thơ viết về đề tài lãnh tụ. Ngày 2/9/1969, một sự kiện lớn đã xảy ra Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ trần vĩnh biệt Người “Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa” nhiều thi sĩ, thậm chí cả những người chưa từng làm thơ bao giờ cũng làm thơ khóc Bác, trong đó có bài Bác ơi của Tố Hữu rất cảm động. Bài thơ như một tiếng khóc tiễn biệt, một “điếu văn bi tráng” bằng thơ. Thông qua tiếng khóc đau xót, bài thơ đã khắc hoạ hình tượng Bác Hồ. Một con người sống hợp lí tưởng cao cả, giàu tình nhân ái, ân nghĩa, sống khiêm tốn, giản dị và quên mình. Đồng thời bài thơ còn là sự bộc bạch tình cảm của mọi người Việt Nam trước sự ra đi của Bác.

Dàn ý Cảm nhận về bài thơ Bác ơi

I. Tri thức nói chung

1. Nội dung tư tưởng

– Bác ơi là bài thơ viết về đề tài lãnh tụ. Ngày 2/9/1969, một sự kiện lớn đã xảy ra Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ trần vĩnh biệt Người “Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa” nhiều thi sĩ, thậm chí cả những người chưa từng làm thơ bao giờ cũng làm thơ khóc Bác, trong đó có bài Bác ơi của Tố Hữu rất cảm động. Bài thơ như một tiếng khóc tiễn biệt, một “điếu văn bi tráng” bằng thơ. Thông qua tiếng khóc đau xót, bài thơ đã khắc hoạ hình tượng Bác Hồ. Một con người sống hợp lí tưởng cao cả, giàu tình nhân ái, ân nghĩa, sống khiêm tốn, giản dị và quên mình. Đồng thời bài thơ còn là sự bộc bạch tình cảm của mọi người Việt Nam trước sự ra đi của Bác.

2. Hình thức nghệ thuật

     Tố Hữu là thi sĩ của lẽ sống lớn, của những tình cảm lớn, là thi sĩ tiêu biểu cho thiên hướng trữ tình chính trị. Bài thơ Bác ơi tiêu biểu cho cảm hứng lãng mạn cách mệnh, với giọng điệu trữ tình đặc trưng, ngọt ngào tha thiết của tình thương yêu, Tố Hữu cất lên tiếng thơ bi tráng tràn đầy nỗi đau xót, tiếc thương vô hạn trước sự kiện Bác Hồ nhắm mắt xuôi tay nhưng cũng rất tự hào. Trong niềm đau thương lớn, thi sĩ đã cảm nhận xác thực và thấu hiểu phẩm chất đạo đức cao cả, tuyệt vời trong sáng của Bác Hồ. Bài thơ khép lại bằng cảm tưởng của mọi người Việt Nam trước sự ra đi của Bác. Bài thơ có kết cấu ba phần rất rõ ràng.

     Nghệ thuật bộc lộ của bài thơ đặm đà bản sắc dân tộc. Bài thơ được viết theo thể thơ có tám tiếng, có nhiều hình ảnh so sánh, phép chuyển nghĩa thân thuộc với tâm hồn người Việt, đồng thời những câu thơ đấy cũng đạt tới sự cô đúc, xác thực và giản dị như một chân lí:

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế.

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác sống như trời đất của ta

Mỏng manh áo vải hồn muôn trượng

Bác đã lên đường theo tổ tiên…

II. Luyện tập

1. Bốn khổ thơ đầu: nghệ thuật diễn tả nỗi đau xót lớn lao trước sự kiện Bác Hồ nhắm mắt xuôi tay

     Bác Hồ là một đề tài, nguồn cảm hứng lớn trong nhiều chặng đường sáng tác của Tố Hữu. Bác ơi là một tác phẩm xuất sắc viết về Bác Hồ trong tập thơ Ra trận. 

     Bài thơ được viết lúc lãnh tụ của Đảng và dân tộc ta là Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa nhắm mắt xuôi tay. Bài thơ là lời khóc Bác bằng thơ, bộc lộ nỗi đau xót, tiếc thương tràn đầy.

     Nỗi đau xót: mở đầu bài thơ Tố Hữu tái tạo lại quang cảnh những ngày Bác mất:

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

     Quang cảnh thực nhưng có ý nghĩa tượng trưng. Cả dân tộc đau xót khóc Bác, trời đất tạo vật cũng sụt sùi tiếc thương một con người – tinh hoa của dân tộc, tinh hoa của đất trời.

– Nỗi đau xót được diễn tả bằng hình ảnh biểu thị động tác có sức gợi tả tâm trạng: Chạy về thăm Bác, lần theo lối sỏi quen, tới bên thang gác, đứng nhìn lên…

– Nỗi đau xót được diễn tả bằn cách nói giảm: về thăm Bác, Bác đã đi rồi sao.

– Nỗi đau xót được diễn tả bằng hình ảnh thực tại trong cảm nhận của thi sĩ:

Ướt lạnh vườn rau mấy gốc dừa

Chuông ôi, chuông như còn reo nữa?

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

– Nỗi đau xót trình bày bằng liên tưởng:

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

Miền Nam đang thắng mơ ngày hội

Rước Bác vào thăm thấy Bác cười.

Trái bưởi kia vàng ngọt với người nào…

     Tâm trạng đớn đau tới thảng thốt, ko tin ở cái tin sét đánh phũ phàng kia. Hình như ko còn Bác, cũng ko nên tồn tại những gì là thơm ngọt, đẹp tươi. Bác ra đi đồng nghĩa với lạnh, lặng, tắt… tâm trạng đớn đau tới tột cùng. Bác ra đi, trong lúc đó ở ngoài kia đang là trời đầu thu, đang là thắng lợi và hi vọng. Quang cảnh và lòng người trở thành tương phản, đối lập, gợi bao nỗi day dứt về tính chất phi lí, ko thể chấp thu được của sự mất mát. Cuộc đời càng đẹp tươi, thu hút thì sự ra đi của Bác càng gợi bao đau xót, nhức nhối tâm can.

2. Sáu khổ thơ tiếp theo: tái tạo hình tượng Bác Hồ

a. Viết về Bác Hồ, với Tố Hữu là xây dựng hình tượng con người Việt Nam đẹp nhất, tiêu biểu nhất, kết tinh phẩm chất dân tộc qua nhiều thời đại.

b. Hình tượng Bác Hồ:

– Con người hợp lí tưởng và lẽ sống cao cả: lí tưởng giải phóng dân tộc, lí tưởng độc lập tự do vì thế, lẽ sống của Bác là sống bằng tình thương, luôn lo cho dân nước:

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu,

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho ngày mai…

     Cách điệp ngữ dưới nhiều hình thức để chúng khắc sâu vào tâm tưởng người đọc, người nghe. Lời điệp trong thơ Tố Hữu luôn xoáy vào các nốt nhạc chủ âm của tư tưởng và tâm hồn.

     Hai câu trên nói về nỗi đau, nỗi đau được chia cho “nỗi đau dân nước”, nỗi “năm châu”. Hai câu sau nói về nỗi lo, nỗi lo cũng được chia ra, lo “hôm nay” và lo “ngày mai”. Nỗi đau, nỗi lo vừa là bộc lộ của lẽ sống, vừa là bộc lộ của tình thương.

– Tình thương của Bác được diễn tả bằng hình ảnh thơ có chứa sức gợi lớn lao:

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người

     Tình thương đấy gắn liền với tình yêu, ân nghĩa như song sinh. Bác Hồ yêu nhân dân bằng thứ tình cảm trong trẻo như ko khí, trời xanh, ân nghĩa như cơm ăn, áo mặc, êm ấm như máu mủ ruột rà.

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi nhành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già.

Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

     Hình ảnh ví von trong thơ Tố Hữu rất tiêu biểu cho tư duy thơ của ông. Ví von ko làm cho sự vật, con người cụ thể hơn nhưng mà là nói chung hơn, cao hơn, trừu tượng hơn và bóng bảy hơn.

– Thú vui của Bác gắn với thú vui của dân tộc với những chiến công để đi sắp tới hoà bình, độc lập, tự do, gắn với thú vui của tự nhiên cây trái, cuộc sống tạo vật, con người.

– Bác Hồ sống khiêm tốn, giản dị và hi sinh quên mình.

Nâng niu tất cả chỉ quên mình

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh sạch, chẳng vàng son

Mỏng manh áo vải, hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

     Cách lập ý biểu cảm trong những hình ảnh thơ này là phép tương phản. Sự tương phản đều xoáy vào sự đối lập của các ý thức xã hội. Tương phản trong đoạn thơ ko chỉ xây dựng trên sự liên tưởng của các hình ảnh đối lập nhưng mà còn mang hình thức tư duy, lập luận, rõ ràng. Yếu tố lôgíc nổi lên, nằm cùng dãy với yếu tố hình tượng làm câu thơ mang tính chất hùng biện mạnh mẽ.

+ Tương phản thứ nhất: Nâng niu tất cả / chỉ quên mình là tương phản giữa số lượng tất cả / chỉ để trình bày sự thống nhất trong tính cách, phẩm chất đạo đức của Bác: tình thương là cơ sở của lẽ sống, là thước đo phẩm giá, đạo đức con người.

+ Tương phản thứ hai: áo vải / hồn muôn trượng. Đó là tương phản về vật chất và ý thức, bộc lộ của thanh và tục, cái cao cả và cái thấp hèn. Hình ảnh thơ trên đã biểu thị cái ưu thế tuyệt đối của ý thức so với vật chất. Vật chất rất đơn sơ giản dị, tương phản với tâm hồn cao cả bất tử, trình bày một chất thơ vượt lên tồn tại vật chất, trình bày sự khiêm tốn, giản dị trong vật chất, trị giá sống của con người Bác Hồ.

     Tái tạo lại hình tượng Bác Hồ, Tố Hữu đã dựng lại chân dung ý thức của Bác Hồ với quan niệm con người tự nhiên, chân dung Bác không những được tái tạo gắn bó làm một với cây cối, trời mây, núi sông Việt Nam, hơn thế Bác còn là hiện thân cho lẽ sống tự nhiên của trời đất Việt Nam: “Bác sống như trời đất của ta”. Tâm hồn Bác “mênh mông”, “ôm cả non sông mọi kiếp người”. Tình cảm của Bác là thứ tình cảm tự nhiên của cha mẹ với con cái, tình cảm gia đình. Bác “lo muôn mối như lòng mẹ”, “Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà. Miền Nam mong Bác nỗi mong cha”, “Bác vui như ánh buổi rạng đông”…

     Hình tượng Bác Hồ thật lớn lao nhưng mà thân thiện với mỗi người dân Việt qua tiếng thơ Tố Hữu.

Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu – Bài mẫu 1


     Ngày 2 – 9 – 1969, Hồ Chủ Tịch tạ thế. Cả một rừng thơ khóc Bác xuất hiện, trong đó nổi trội lên cây đại thụ Tố Hữu với bài thơ “Bác ơi!”

     Bốn khổ thơ đầu nói cái đau xót tột cùng của thi sĩ trước sự kiện Bác ra đi:

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa.

     Trời mưa tầm tã cùng với nước mắt hàng triệu người khóc vị lãnh tụ mến yêu của dân tộc đã làm cho cả ko gian ướt lạnh, đau buồn.

     Lúc Bác đi xa, Tố Hữu đang nằm điều trị ở bệnh viện. Nghe tin, thi sĩ hốt hoảng chạy về phủ Chủ tịch, nơi nhà sàn của Người:

Chiều nay con chạy về thăm Bác

     Từ “chạy” được dùng rất tài, nói lên sự nóng gan sốt ruột của người con lúc nghe tin cha mất.

Con lại lần theo lối sỏi quen

Tới bên thang gác đứng nhìn lên

Chuông ôi, chuông nhỏ còn reo nữa

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

     Ta thấy tác giả rất ý tứ cho nên “tới bên thang gác đứng nhìn lên” nhưng mà chưa vào nhà vội. Vì sao vậy? Vì tới thăm một người tạ thế là thăm vợ góa, con côi. Còn Bác ko có gia đình thì xử lí như Tố Hữu là rất tinh tế. Nhà Bác hôm nay đã khác xưa rồi: Chuông ko còn reo để báo tin với Người có khách tới. Đặc trưng câu thơ: “Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn”, bị cắt ra làm ba nhịp như muốn diễn tả nỗi nghẹn ngào của Tố Hữu.

     Nhìn vườn cây Bác từng vun trồng, tác giả bâng khuâng:

Trái bưởi kia vàng, ngọt với người nào

Thơm cho người nào nữa hỡi hoa nhài!

     Hai câu này làm cho một số độc giả thắc mắc: Lẽ nào Bác trồng cây chỉ cho một mình Bác thôi ư? Tôi đã có dịp hỏi thi sĩ Xuân Diệu; thi sĩ bảo: Người nào lại đi thẩm định văn học tương tự! Đây chỉ là một cách nói của thi ca để biểu lộ tình thương thâm thúy của con đối với Cha nhưng mà thôi. Cha chết ko thương Cha hay sao?

Nhìn ao cá, thi sĩ bỗng tiếc nuối:

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

     Bác hiện lên trong kí ức đẹp như một ông Tiên trong thần thoại. Đúng! Trong tâm trí thi sĩ cũng như trong tâm trí dân tộc ta, Bác là một “Ông tiên Mác – xít”.

     Sau những ngày sững sờ đau xót, thi sĩ bình tâm lại, khắc họa hình tượng Bác. Tố Hữu đã viết nhiều bài thơ về Bác nhưng bài này hay hơn cả vì đây là thơ tổng kết một cuộc đời.

     Hình ảnh bao trùm là: “Bác ơi tim Bác mênh mông thế”. Đó là một trái tim giàu tình thương: “Ôm cả non sông, mọi kiếp người”.

     Một trái tim thương nước, thương dân rộng lớn, mênh mông. Từ “ôm” được dùng rất gợi cảm: ôm là nâng niu, chở che, giữ gìn.

Thương bao nhiêu thì đau bấy nhiêu:

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu

     Từ “đau” là lấy lại chữ dùng của Bác trong di chúc. Đau dân nước vì dân nước đang bị đế quốc xâm lược; đau năm châu vì có sự bất hoà trong phong trào cộng sản quốc tế. Chỉ con người lớn lao mới có nỗi đớn đau lớn lao như thế.

     Có một câu thơ tuyệt hay nói về cuộc đời của lãnh tụ:

Bác sống như trời đất của ta

     Câu thơ giản dị nhưng mà hàm chứa một nội dung thâm thúy: Cuộc đời Bác đã hoà làm một với tự nhiên, sẽ vĩnh hằng như tự nhiên. Đó là xuất xứ ý thức sáng sủa của Người:

Bác vui như ánh buổi rạng đông

Vui mỗi măng non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hoà bốn biển

Nâng niu tất cả, chỉ quên mình

     Vì sao vậy? Vì giải phóng miền Nam là trung tâm của cách mệnh Việt Nam lúc bấy giờ. Nhiều người gặp Bác đều kể lại mỗi lúc trò chuyện, thế nào Người cũng nhắc tới miền Nam. Trong phòng của Bác có treo bản đồ miền Nam về sự sắp xếp quân lực của địch. Có lần phát biểu trước Quốc hội, Người nói: “Miền Nam luôn trong trái tim tôi”.

Đạo đức của Bác thật caọ khiết:

Một đời thanh sạch, chẳng vàng son

Mỏng manh áo vải, hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

     Bác là vị lãnh tụ kiểu mới; khác với những người ưa sùng bái tư nhân. Vì tâm hồn Bác giàu quá (hồn muôn trượng) nên hình thức Bác rất giản dị (mỏng manh áo vải). Bác ko cần tượng đồng vì nhân dân đã đúc cho Người hàng triệu tượng trong tim.

     Trong ba khổ cuối, thi sĩ nói lên cảm tưởng của nhân dân ta trước sự ra đi của Bác.

     Trước hết là nhớ lời Di chúc:

Ra đi Bác dặn: “Còn nước non…”

Nghĩa nặng lòng ko dám khóc nhiều

Câu thơ nhắc lại lời Người:

“Còn non còn nước còn người

Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”.

     Vậy thì thương Bác tức là phải tuân theo lời Bác dặn, tập trung sức để giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

     Bác Hồ nay đã nhập vào một toàn cầu đặc thù:

Mác-Lê nin toàn cầu Người Hiền

     Hiền ở đây là hiền minh, hiền triết – tức là những vĩ nhân có trí tuệ siêu việt có đạo đức cao cả. Chính những con người đó đã dẫn dắt lịch sử tiến lên ko ngừng.

     Kết thúc thi phẩm này, Tố Hữu có một câu thơ rất hay:

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn.

     Yêu Bác tuân theo tấm gương trong suốt như pha lê của Người; sẽ có sức mạnh tẩy sạch những vết mờ đục trong lòng ta, nâng chúng ta lên tầm cao mới.

     Chúng ta quyết biến đau thương thành sức mạnh:

“Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn”.

     Bài thơ “Bác ơi” là một điếu văn bi tráng. Lối thơ thất ngôn tạo nên một nhạc điệu trang trọng, cùng với hình ảnh thơ kì vĩ đã diễn tả rất tài tình những xúc cảm cao đẹp của toàn thể dân tộc ta trong những ngày quốc tang năm 1969.

Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu – Bài mẫu 2

     Tố Hữu là một thi sĩ có cuộc đời và sự nghiệp cách mệnh, cũng như sự nghiệp sáng tác luôn gắn bó và song hành chặt chẽ với nhau với nhau. Có thể nói rằng Tố Hữu là khái niệm của một thi sĩ lý tưởng, với những tình cảm cao đẹp, thơ ca của ông luôn gắn liền với từng sự kiện lịch sử quan trọng của tổ quốc, của dân tộc. Sau cuộc tổng tiến công năm Mậu Thân 1968, tổ quốc ta bước vào một thời kỳ kháng chiến mới đầy gay cấn và tàn khốc. Đồng thời này sự ra đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh lớn lao đã trở thành một mất mát vô cùng to lớn đối với tổ quốc, là nỗi đau lớn của toàn dân tộc Việt Nam. Trước hung tin đấy, Tố Hữu dù đang nằm viện, nhưng đã ngay lập tức trở về nhà sàn nơi Bác làm việc để nhìn Bác lần cuối. Bài thơ Bác ơi! đã ra đời trong hoàn cảnh vô cùng đớn đau và xúc động đấy, được Xuân Diệu truyền tụng là “bài điếu văn bi tráng bằng thơ”, nhưng mà cho tới ngày hôm nay mỗi lần đọc lại ta vẫn cảm thấy nghẹn ngào, tiếc thương ko thôi về sự ra đi của lãnh tụ Hồ Chí Minh.

     Bác ơi! là một bài thơ dài ko chỉ có những xúc cảm xót thương vô hạn trước sự ra đi của Hồ Chủ tịch, nhưng mà nó còn vào vai trò là một bản chiêm nghiệm, đúc kết thâm thúy về cuộc đời và sự nghiệp gắn bó với dân tộc, tổ quốc của Bác. Trong sáu khổ thơ trước tiên là những nỗi niềm đớn đau, xót xa trước sự kiện trăm tuổi của Người, nhưng mà ở đây xúc cảm trong thơ của Tố Hữu ko chỉ là nỗi đau riêng nhưng mà nó còn là nỗi đau chung, cảm nhận chung hàng triệu đồng bào lúc bấy giờ.

“Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Trái bưởi kia vàng ngọt với người nào

Thơm cho người nào nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…”

     Trong suốt bốn khổ thơ đầu có nhẽ rằng câu thơ đánh động tâm can người đọc nhất là hai câu thơ đầu “Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa/Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…” lời thơ nghe như trào nước mắt. Sự kiện Bác ra đi đã lại trong lòng nhân dân những nỗi đau khôn tả, nhưng mà ko chỉ nước mắt con người đưa chân Bác, thậm chí những nỗi đớn đau mất mát đấy còn cảm động cả tự nhiên, tới trời xanh cũng buồn ko hửng nắng, nhưng mà rỏ những giọt mưa đầy hiu hắt. Ko khí tang thương bao trùm cả lòng người, cả cảnh vật, tất thảy vắng đi hơi thở của Người đều trở thành âm u lạnh lẽo, những vườn cau, những gốc dừa, lối sỏi quen, thang gác, chuông nhỏ, phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn đều như ko còn sinh khí, như đang để tang cho vị lãnh tụ mến yêu. Sự kiện sững sờ, đớn đau đấy ko ngờ lại xảy ra lúc tổ quốc sắp tới ngày thắng lợi, vậy nhưng mà Người đành ra đi trước, ko kịp nhìn thấy cảnh Nam Bắc sum họp, ko kịp nhìn thấy cái thành tựu nhưng mà mấy mươi năm Người dốc lòng vun vén hy sinh, ko kịp chung vui cùng dân tộc ngày đại thắng. Hỏi rằng có nỗi đớn đau, mất mát nào sâu đậm hơn thế nữa? Tố Hữu dường như ko thể tin vào sự thực rằng Bác đã rời nhân thế, ko thể tin được Bác lại buông tay vào một ngày thu nắng đẹp, trước thềm độc lập của tổ quốc nhưng mà thốt lên đầy đớn đau rằng “Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!”. Nghẹn ngào, đau xót làm sao lúc những trái bưởi vàng ngọt, những hoa nhài ngát hương, những mặt hồ soi bóng mây nay bỗng như thừa thãi, bởi Bác còn đâu nhưng mà trông thấy, nhưng mà thưởng thức. Những cảnh có đẹp, có xum xuê biết mấy thì Bác đi rồi cũng trở thành âm u, ngán ngẩm, bởi trong ngôi nhà sàn, trong nơi Bác ở, Bác chính là vầng hào quang soi sáng, làm nên sức sống cho tất cả.

     Với sáu khổ thơ tiếp theo, Tố Hữu đã có những suy nghĩ, chiêm nghiệm thật thâm thúy, tràn đầy lòng kính trọng và yêu quý đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Suốt cuộc đời 79 mùa xuân tươi đẹp, Bác chưa lúc nào để mình được thư thả, trái tim chỉ nặng một “nỗi thương đời”. Bác đã vực dậy non sông Việt Nam, mang trong mình tấm lòng của người mẹ “Ôm cả non sông, mọi kiếp người”. Người cả đời sống với một tâm hồn bao dung, chan hòa với tự nhiên “yêu từng ngọn lúa mỗi cành hoa”, trái tim luôn chất chứa những tình thương người, thông cảm cho những số phận đớn đau xấu số trên khắp năm châu, địa cầu, là cơ sở cho lý tưởng, niềm tin và lẽ sống của Hồ Chủ tịch. Người suốt đời phấn đấu vì hòa bình, độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân. Thế nhưng ko chỉ nằm ở tầm vĩ mô của những lý tưởng to lớn là khát vọng giải phóng dân tộc, nhưng mà trái tim Người còn rộng lớn hướng tới từng tư nhân, số phận con người cụ thể “Sữa để em thơ, lụa tặng già”. Đồn thời Người luôn có những tình cảm gắn bó, tha thiết, sâu đậm với từng mảnh đất quê hương, Bác nhớ miền Nam như nhớ quê nhà, quan tâm từng tiếng vọng của miền Nam thân yêu “Bác nghe từng bước trên tiền tuyến/Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa”. Người sống nhưng mà chỉ quan tâm tới những thú vui, những niềm hạnh phúc của vạn vật, vạn người xung quanh mình, nhưng lại quên đi chính bản thân. Bác nào có giữ riêng cho mình một thức gì, chỉ có mong ước một nỗi hạnh phúc cho dân tộc hôm nay và ngày mai. Lúc sắp ra đi Người cũng chỉ mong được mang đi một khúc hát của quê hương, một điệu hò xứ Nghệ, một bài quan họ Bắc Ninh. Bao nhiêu tình thương dành cả cho dân tộc, cho tổ quốc, Bác chịu sống một đời thanh sạch, cần, kiệm, liêm, chính, ko màng tới những cảnh hư vinh, vật chất. Một tấm áo vải, một vài dép cao su chắp vá bao bận, Người đã trở thành tượng đài bất tử trong lòng hàng triệu người dân đất Việt. Tư tưởng, vẻ đẹp phẩm chất, những đóng góp lớn lao cho dân tộc của Người mãi mãi được muôn thuở ghi nhớ công ơn.

“Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều

Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?

Ra đi, Bác dặn: “Còn nước non…”

Nghĩa nặng, lòng ko dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác – Lênin, toàn cầu Người hiền

Ánh hào quang đỏ thêm núi sông

Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn

Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.”

     Trước sự ra đi của Bác, nhưng Tố Hữu cũng thấu hiểu rằng nỗi đau này tuy lớn nhưng ko thể vì thế nhưng mà làm suy sụp ý thức đấu tranh của nhân dân trong những ngày chiến tranh miền Nam trở thành gay cấn và tàn khốc nhất. Chúng ta phải nhanh chóng vượt qua nỗi đau để Bác bước vào nỗi nhớ nghìn thu trong trái tim mỗi người, tiếp tục hướng về phía trước hoàn thành nốt những trằn trọc của vị cha già lớn lao “Còn nước non …” nhưng mà như Bác đã dặn trong Di chúc nước ta sẽ còn phải “kinh qua gian truân, hy sinh nhiều hơn nữa,…” . Bác ra đi nhưng đã trở thành những tượng đài bất tử cùng với Mác – Lênin, về với giới “Người hiền” vĩnh viễn ở trên cao dùng tư tưởng của mình để soi đường và dẫn dắt con dân Việt Nam trải qua những bước đường khó khăn phía trước. Và ko trái với tấm lòng của Bác, Tố Hữu đã khai thác được những sức mạnh mới từ sự ra đi của người lãnh tụ lớn lao, cuộc đời luôn có những hy sinh, mất mát, nhưng ko vì thế nhưng mà ta suy sụp, gục ngã, trái lại ta lại càng phải sống mạnh mẽ và luôn tiến bước về phía trước. Còn Bác sẽ sống mãi trong lòng nhân dân, trong dòng lịch sử nhiều đau thương, người hùng của dân tộc, Người đã trở thành bất tử muôn thuở.

     Bác ơi! là một trong những bài thơ viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh xúc động và thâm thúy hơn cả. Ko chỉ trình bày tấm lòng đớn đau, xót thương vô hạn trước sự ra đi của Bác, nhưng mà nó còn là những suy nghĩ, chiêm nghiệm thâm thúy về cuộc đời và sự nghiệp gắn bó với tổ quốc với nhân dân của người cha già dân tộc, đồng thời trình bày tấm lòng hàm ơn, lời hứa thâm thúy của cả một dân tộc về sự tiến bước, nỗ lực trong công trận đánh đấu và xây dựng tổ quốc.

Với các bài văn mẫu Cảm nhận bài thơ Bác ơi của Tố Hữu do giainhat.vn sưu tầm và biên soạn trên đây, kỳ vọng các em sẽ có thêm những góc nhìn mới mẻ và có cái nhìn tổng quát hơn về  tác phẩm. Chúc các em làm bài tốt!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận