Cảm nhận 21 câu cuối bài Đất nước (hay nhất)

Tuyển chọn những bài văn hay Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc. Với những bài văn mẫu rực rỡ, cụ thể dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc 

1. Mở bài

– Nguyễn Khoa Điềm là một trong những thi sĩ mặc áo lính trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Thơ Nguyễn Khoa Điềm giàu chất suy tư, trữ tình — chính luận. Trường ca Mặt đường khát vọng là một trong những thi phẩm viết về đề tài non sông trong những năm chiến tranh. Tác phẩm đã để lại nhiều dấu ấn rực rỡ trong lòng người đọc, đặc thù chương Đất Nước có nhiều đoạn hay và được nhiều người thích thú. Trong đó tác giả bộc bạch cảm nhận, nhận thức của mình về non sông: Đất Nước của Nhân dân, Nhân dân làm ra Đất Nước. Từ đó thức tỉnh nhận thức của tuổi xanh về Đất Nước trong những năm chống Mĩ cứu nước và vai trò, trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc – Đất Nước.

– Đoạn thơ được phân tích sau đây là tụ hội, là đỉnh cao của tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân”.

2. Thân bài

– Quan niệm về non sông qua mỗi thời đại.


+ Thời trung đại, non sông gắn liền với đế vương: “Nam quốc sơn hà, Nam đế cư”, gắn với các triều đại (Đinh, Lí, Trần, Lê…) nhưng một số tướng soái, quan lại như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi đã nhận thấy vai trò to lớn của nhân dân đối với non sông. Trần Hưng Đạo đã từng dâng kế sách cho vua: muốn đánh thắng giặc phải biết khoan thư sức dân, sâu rễ bền gốc trong dân. Nguyễn Trãi đã thấy: “Lật thuyền mới biết sức dân như nước”. Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng nói: “Kim cổ quốc dĩ dân vi bản”.

+ Thòi cận kim, Phan Bội Châu cũng nhận định: “Dân là dân nước, nước là nước dân”, “Một lãnh thổ ko thể gọi là non sông nếu ko có nhân dân”.

+ Thời đại Hồ Chí Minh: Bác luôn nhắc nhở Đảng ta lấy: “Dân là gốc”.

=> Tương tự, dù ờ thời đại nào thì các nhà tư tưởng lớn vẫn nhìn thấy vai trò, sức mạnh to lốn của nhân dân đối vối non sông. Nhân dân gánh trên đôi vai của mình non sông đi suốt cuộc trường chinh cũng như những cuộc khai phá đất đai, mở rộng cương vực làm ra non sông… Điều này cũng được các nhà văn, thi sĩ hiện đại ý thức thâm thúy hơn người nào hết.

  • Lúc dân tộc ta thực hiện hai cuộc trường chinh lớn lao chống Pháp và Mĩ, tư tưởng “Tổ quốc của Nhân dân” được ý thức rõ hơn trong các tác phẩm. Nhưng phải tới Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm ý thức đấy mới càng được sáng rõ. Nó đem lại cho người đọc nhận thức về non sông một cách cụ thể, thâm thúy, thấm thìa, toàn diện hơn: “Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân dân/ Đất Nước của ca dao, thần thoại”.
  • Nếu như các phần trước của trích đoạn Đất Nước, thi sĩ lí giải: Đất Nước có từ bao giờ? Đất Nước là gì? Đất Nước ở đâu? thì ở phần này, thi sĩ tiếp tục lí giải Người nào làm ra Đất Nước?

+ Thực ra xuyên suốt mạch xúc cảm trong chương Đất Nước là tư tưởng Đất Nước của Nhân dân. Tư tưởng đấy được triển khai trên những phương diện: địa lí, lịch sử, văn hóa, truyền thông, ý thức của dân tộc thật thú vị, lạ mắt. Nét nổi trội trong phần cuối này vẫn tiếp tục trên những phát hiện đấy nhưng các yếu tố văn hóa, văn học dân gian lại được vận dụng rất thông minh trong tư duy hiện đại, tạo ra màu sắc thẩm mĩ vừa thân thuộc vừa mới mẻ.

  • Mười hai câu là sự hoá thân của nhân dân vào non sông:

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu

Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái

Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại

Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương

Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên

Con cóc, con gà quê hương cũng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh

Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn nằm đi đâu ta cũng thấy

  • Những cuộc đời đã hoá núi sông ta… ”

+ Phát hiện mới mẻ, lạ mắt của Nguyễn Khoa Điềm về những phong cảnh kì thú của non sông gấm vóc: đá Vọng Phu, hòn Trống Mái, núi Bút, non Nghiên… ko chỉ là tặng vật của tự nhiên tạo hóa nhưng đã gắn với cuộc sống con người, với văn hóa, lịch sử của dân tộc qua những áng ca dao, những truyền thuyết, cổ tích; qua những cuộc vệ quốc lớn lao của nhân dân.

  • Nếu ko có những người vợ mòn mỏi chờ chồng qua những cuộc rán tranh li tán thì làm sao có được cảm nhận về những đá Vọng Phu.
  • Nếu ko có truyền thuyết về người người hùng Thánh Gióng nhổ tre đánh giặc thì làm sao có cảm nhận về những ao đầm để lại chính là gót ngựa của Người.
  • Nếu ko có truyền thuyết Hùng Vương dựng nước thì làm sao có được cảm nhận về vẻ đẹp hùng vĩ của núi non quanh đất Phong Châu như chín mươi chín con voi chầu về đất Tổ.
  • Nét rực rỡ ở đây, cái nhìn của thi sĩ thấm sâu ý thức về nhân dân. Sự hóa thân của nhân dân vào Đất Nước: những người vợ chờ chồng như đá Vọng Phu, cặp vợ chồng yêu nhau như hòn Trống Mái; những học trò nghèo nhưng hiếu học qua hình tượng núi Bút, non Nghiên; những tên đất tên làng như Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm… thật bình dị nhưng họ là những người làm nên Đất Nước.

=> Thi sĩ ko cảm nhận những phong cảnh kì thú thuần tuý là thắng cảnh tự nhiên nhưng trong đó là chiều sâu số phận, tình cảnh, công lao của mỗi người đã đóng góp, hóa thân vào Đất Nước. Đất Nước thấm sâu tâm hồn, máu thịt của nhân dân.

  • Từ đó thi sĩ đưa tới một nói chung thâm thúy giàu chất suy tư và triết luận về sự hoá thân của nhân dân vào non sông:

“Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hoá núi sông ta…”

=> Thế giối nghệ thuật thơ Nguyễn Khoa Điềm là toàn cầu vừa mộc mạc, dân dã, vừa đẹp nhấp nhánh những chất liệu văn hóa dân gian. Văn hóa dân gian đã thấm vào tiếng nói và cấu trúc hình tượng trong đoạn thơ, để hình tượng nhân dân hiện diện khắp nơi trên ruộng đồng gò bãi, trong lối sống, trong ước ao, khát vọng, trong suốt dọc dài non sông hơn 4000 năm… đã trở thành chủ sở hữu, vong hồn của lịch sử dân tộc, của non sông.

  • Đoạn còn lại 34 câu: dồn nén, tụ hội đỉnh cao của xúc cảm trữ tình – Đất Nước của Nhân dân – Đất Nước của ca dao, thần thoại.

Đi suốt cuộc trường chinh đầy máu lửa của dân tộc là hình tượng nhân dân người hùng, những con người vô danh – họ là lực lượng nòng cốt xây dựng, bảo vệ làm ra non sông.

+ Nhìn về bốn nghìn năm lịch sử, Nguyễn Khoa Điềm ko ngợi ca các triều đại: Đinh, Lí, Trần như trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi; ko nói tới những người hùng lưu danh sử sách như Bà Trưng, Bà Triệu, Lê Lợi, Quang Trung… trong Ý thức yêu nước của nhân dân ta của Hồ Chí Minh, nhưng tập trung nói tới những con người vô danh, bình dị:

 “Em ơi em

Hãy nhìn rất xa

Vào bốn nghìn năm Đất Nước

Năm tháng nào củng người người lớp lớp

Con gái, đàn ông bằng tuổi chúng ta

Chịu khó làm lụng

Lúc có giặc người đàn ông ra trận

Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Ngày giặc tới nhà thì phụ nữ cũng đánh

Nhiều người đã trở thành người hùng

Nhiều người hùng cả anh và em đều nhớ

Nhưng em biết ko

Có biết bao người con gái, đàn ông

Trong bốn nghìn lớp người giống ta thế hệ

Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Ko người nào nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

  • Vẫn giọng điệu tâm tình, tha thiết “Em ơi em”, Nguyễn Khoa Điềm hướng người đọc nhìn về chiều sâu quá khứ bốn nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước của nhân dân. Năm tháng nào cũng người người, lớp lớp , họ bằng tuổi chúng ta hiện giờ, lúc non sông hòa bình, họ chuyên cần lao động; lúc non sông có chiến tranh, họ sẵn sàng xả thân, bất luận đàn ông hay con gái, “giặc tới nhà phụ nữ cũng đánh”, “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, hiến trọn tuổi thanh xuân cho non sông được hòa bình. Biết bao thi sĩ đã viết về họ:

“Chúng con đi từng trận gió rừng

Cả thế hệ xoay trần đánh giặc”.

“Chúng tôi đi ko tiếc đời mình

(Nhưng tuổi hai mươi thì làm sao ko tiếc)

Nhưng người nào cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc”

                                                            (Thanh Thảo) 

  • Thế đấy! Họ đã sống và chết, giản dị và bình tâm, họ đã trở thành người hùng, ko người nào nhớ mặt đặt tên chỉ giản đơn như người ta thường gọi: chiến sĩ vô danh nhưng họ là những người bất tử, hoá thân cho dáng hình xứ sở trường tồn.

+ Ko chỉ lao động, bảo vệ và xây dựng non sông, nhân dân còn có trách nhiệm truyền lại cho con cháu ngày mai những trị giá văn hoá, ý thức, vật chất của non sông: từ hạt lúa, ngọn lửa, tiếng nói, tên làng, tên đất; từ việc phải biết cấy trồng, đắp đập be bờ, giữ gìn cuộc sống tới việc chống thù trong, giặc ngoài giữ yên non sông. Từ đó, thi sĩ đưa ta tới tư tưởng ngọn nguồn của vẻ đẹp văn hóa dân gian: “Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân/ Đất Nước của Nhân dân, Tổ quốc của ca dao, thần thoại”.

  • Đây là điểm hôi tụ và cũng là đỉnh cao của xúc cảm trữ tình tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” – Cụm từ được lặp đi lặp lại như nhấn mạnh, khắc sâu vào tâm trí người đọc về ý thức đấy. Cái mới mẻ trong cách nhìn của Nguyễn Khoa Điềm so với thơ chống Mĩ là cách nhìn rất tự nhiên, trở về với ngọn nguồn của dân tộc: “Đất Nước của Nhân dân – Đất Nước của ca dao thần thoại”.

+ Thật giản dị và lạ mắt, cả kho tàng ca dao dân ca, thi sĩ chỉ chọn ba câu nói về ba phương diện quan trọng của vẻ đẹp tâm hồn, tính cách và truyền thống dân tộc:

“Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi”

Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội

Biết trồng tre đợi ngày thành gậy

Đi trả thù nhưng ko sợ lâu dài”. 

  • Thật đắm say trong tình yêu.
  • Biết quý trọng tình nghĩa.
  • Quyết liệt trong căm thù và đấu tranh.

=> Nguyễn Khoa Điềm ko lặp lại nguyên văn những câu ca dao nhưng chỉ sử dụng ý và hình ảnh để gợi nhớ về ca dao, để nói lên phẩm chất xinh xắn, người hùng của nhân dân, non sông mình. Thật thú vị, những nét đẹp tâm hồn đấy thấm đẫm trong thi liệu dân gian được thi sĩ vận dụng thật khôn khéo, tài hoa. Phải là người thấu hiểu, trân trọng trị giá văn hóa dân tộc tới độ máu thịt, thi sĩ mới có thể có cái nhìn thâm thúy, mới mẻ tới vậy trong quan niệm “Đất Nước của Nhân dân”.

3. Kết bài

– Tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” cũng đã được các thi sĩ trẻ nhận thức thâm thúy về vai trò, về những đóng góp, những hi sinh to lớn của nhân dân trong các cuộc đấu tranh trong khoảng thời gian dài, khốc liệt của dân tộc. Thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm đã góp thêm một thành công trong dòng thơ về non sông thời chống Mĩ, làm thâm thúy hơn về nhận thức tư tưởng đấy.

– Với xúc cảm trữ tình – chính luận vừa sâu lắng vừa giàu chất suy tư, với hình thức trò chuyện tâm tình tha thiết của đôi trai gái, thi sĩ đã gợi ra được cả ko khí, ko gian nghệ thuật đầy màu sắc sử thi, có tác dụng đưa người đọc vào toàn cầu của truyền thuyết của ca dao, thần thoại nhưng lại mới mẻ trong cách cảm nhận và hình thức thơ tự do, phóng khoáng. Từ đó có nhận thức đúng về non sông và trách nhiệm của mỗi công dân đối với non sông, Tổ quốc trong mọi thòi đại.

Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc – Bài mẫu

Chương Đất Nước trích trong trường ca Mặt đường khát vọng là sự cảm của Nguyễn Khoa Điềm về vai trò và những hi sinh to lớn của nhân dân trong công cuộc dựng nước và giữ nước trong khoảng thời gian dài của dân tộc. Cũng như những thi sĩ trẻ tiêu biểu của thời kỳ chống Mĩ, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày những suy ngẫm của mình về nhân dân thông qua những trải nghiệm của chính bản thân mình. Tư tưởng “Tổ quốc của nhân dân, Tổ quốc của ca dao thần thoại” là tư tưởng chủ đạo, chi phối cả nội dung và hình thức chương V của bản trường ca này.

Tư tưởng chủ đạo nói trên được Nguyễn Khoa Điềm trình bày bằng một hình thức thơ trữ tình – chính luận. Cái phép tắc nhưng tác giả đưa ra nhằm thuyết phục người đọc thật giản dị: Ko phải người nào khác nhưng chính nhân dân – những người vô danh – đã kiến tạo và bảo vệ, giữ gìn non sông, đã xây dựng nên những truyền thống vãn hoá, lịch sử hàng nghìn đời của dân tộc. Phép tắc đấy thi sĩ ko phát biểu một cách khô khan, trừu tượng nhưng bằng hình ảnh gợi bằng giọng thơ sôi nổi tha thiết của mình. Thông qua những vần thơ kết giữa xúc cảm và suy nghĩ, trữ tình và chính luận, Nguyễn Khoa Điềm muốn thức tỉnh ý thức, ý thức dân tộc, tình cảm gắn bó với nhân dân, non sông thế hệ trẻ trong những năm chống Mĩ.

Mượn hình thức trò chuyện tâm tình với một người con gái mến thương, kết cấu chương V của bản trường ca có vẻ phóng túng, tự do, nhưng từ trong chiều sâu của cảm hứng của mỗi phần vẫn bám rất chắc vào tư tưởng mấu chốt: Tổ quốc nhân dân. Tư tưởng đó được thi sĩ trình bày cụ thể, sinh động và được triển trên các phương diện: trong chiều dài của thời kì (thời kì đằng đẵng) và bề dày của truyền thống văn hoá, phong tục, tâm hồn và tính cách dân tộc. Ba phương diện đấy gắn bó, hoà quyện, thống nhất chặt chẽ với nhau trong một “hệ quy chiếu”. Tổ quốc của nhân dân vốn là vong hồn của cả bài thơ.

Cả chương V của bản trường ca Mặt đường khát vọng như được bao bọc bởi ko khí của văn hoá dân gian. Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng rộng rãi và linh hoạt các chất liệu của văn hoá dân gian, từ ca dao, tục ngữ tới truyền thuyết, cổ tích, từ phong tục tập quán tới thói quen sinh hoạt trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Những chất liệu đấy đã tạo nên một toàn cầu nghệ thuật vừa thân thiện, thân thuộc, vừa sâu xa, kì diệu, đủ gợi lên được cái hồn thiêng của non sông, non sông. Điều đó ko thuần tuý chỉ là thủ pháp nghệ thuật, cũng ko phải chỉ là một tiếp thu có thông minh vãn học dân gian. Có thể nói, tư tưởng Tổ quốc của Nhân dân là tư tưởng chủ đạo của bài thơ – đã thấm nhuần từ quan niệm tới xúc cảm, từ hình tượng tới cụ thể nghệ thuật của bài thơ.

Phần đầu của bài thơ này, có thể xem là một khái niệm về non sông. Cố nhiên là khái niệm theo cách riêng của thơ, được phát biểu thông qua những hình tượng cụ thể, sinh động, đầy gợi cảm.

Tổ quốc trước hết ko phải là một khái niệm trừu tượng nhưng là những gì rất thân thiện, thân thiết, ở ngay trong cuộc sống bình dị của mỗi con người: Tổ quốc hiện hình lên qua những lời kể chuyện của mẹ, qua “miếng trầu hiện giờ bà ăn”, qua cái kèo, cái cột, qua hạt gạo miếng cơm ta ăn hàng ngày.

Tổ quốc ko phải là cái gì xa lạ nhưng ở ngay trong máu thịt của anh và em:

Trong anh và em hôm nay

Đều có một phần Đất Nước

Nguyễn Khoa Điềm đã nói lên được sự gắn bó máu thịt giữa số phận tư nhân với vận mệnh chung của tập thể, của non sông. Đó là tư tưởng chung của thời đại trong khi vấn đề dân tộc nói lên như một vân đề khác. Trách nhiệm, phận sự đối với non sông ko phải là cái gì khác nhưng cũng chính là trách nhiệm đối với chính bản thân mình:

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san xẻ,

Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở,

Làm nên Đất Nước muôn thuở.

Tổ quốc còn được tạo nên từ những truyền thống lịch sử, văn hoá, phong tục hàng nghìn đời của dân tộc. Thi sĩ đã khai thác ý nghĩa các thành tố Đất Nước trong mối quan hệ với ko gian và thời kì, với lịch sử và hiện ta. Chiều sâu của lịch sử, truyền thống, phong tục và văn hoá của non sông được gợi lên từ huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, từ truyền thuyết Hùng Vương với ngày giỗ tổ, từ những câu ca dao thân thuộc, ở đây, non sông được cảm nhận như là sự thống nhất của các phương diện truyền thống, vãn hoá, phong tục rất thiêng liêng song cũng rất thân thiện với cuộc sống của mỗi con người. Những trị giá ý thức vững bền đấy của non sông đã gắn liền với quá khứ, hiện nay với tương lai, được nuôi dưỡng qua các thế hệ:

Những người nào đã khuất,

Những người nào hiện giờ,

Yêu nhau và sinh con đẻ cái,

Gánh vác phần người đi trước để lại.

Dặn dò con cháu chuyện ngày mai,

Hằng năm ăn đâu nằm đâu,

Cũng biết cúi đầu nhớ – ngày giỗ Tổ.

Từ những quan niệm về non sông tương tự, tới phần sau của bài thơ, tác giả tập trung làm nổi trội tư tưởng. Đất Nước của nhân dân, chính nhân dân là người thông minh ra Đất Nước.

Tư tưởng đó đã dẫn tới một cách nhìn mới mẻ, có chiều sâu về địa lí, những danh lam thắng cảnh trên khắp các miền non sông. Những núi Vọng Phu những hòn Trống Mái, những núi Bút non Nghiên ko còn là những cảnh thú tự nhiên thuần tuý nữa, nhưng được cảm nhận thông qua những tình cảnh, số phận của nhân dân, được nhìn nhận như là những đóng góp của nhân dân, hoá thân của những con người ko tên, ko tuổi: “Những người vợ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu, Cặp vợ chồng yêu nhau nên hòn Trống Mái”. “Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình Bút non Nghiên”. Cả tới “Con cóc, con gà quê hương cũng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh”, ở đây, cảnh vật của tự nhiên non sông qua cái nhìn của Nguyễn Khoa Điềm hiện lên như một phần tâm hồn, máu thịt của nhân dân. Chính nhân dân đã tạo dựng nên non sông này, đã đặt tên, đã ghi dấu vết cuộc đời mình mỗi ngọn núi, dòng sông, tấc đất này, từ những hình ảnh, những cảnh vật, hình tượng cụ thể, thi sĩ đã “quy nạp” thành một nói chung thâm thúy:

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha,

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy,

Những cuộc đời đã hoá núi sông ta.

Tư tưởng Tổ quốc của Nhân dân đã chi phối cách nhìn của thi sĩ lúc nghĩ về lịch sử bốn nghìn năm của non sông. Thi sĩ ko ngợi ca các triều đại, cũng ko nói tới những người hùng đã được ghi lại trong sử sách nhưng chỉ tập trung nói tới những con người vô đanh, phổ biến, bình dị. Tổ quốc trước hết là của nhân dân, của những con người bình dị, vô danh đó:

Giản dị và bình tâm

Ko người nào nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước.

Họ lao động và chống giặc ngoại xâm, họ giữ gìn và truyền lại cho các thế ngày mai những trị giá văn hoá, văn minh ý thức và vật chất của non sông lại lúa, ngọn lửa, tiếng nói, lên xã, tên làng tới những truyện thần thoại, những câu ca dao, tục ngữ. Mạch xúc cảm, suy nghĩ của bài thơ cứ dồn tụ dần để cuối cùng dẫn tới cao trào, làm bật lên tư tưởng mấu chốt của bài thơ vừa bất thần vừa giản dị và lạ mắt:

Đất Nước này là Tổ quốc Nhân dân Đất Nước của Nhân dân,

Đất Nước của ca dao, thần thoại.

Đọc chương Đất Nước, có thể thấy rõ dấu ấn của vốn tri thức văn hoá nhà trường và sách vở, sự tác động phong cách của một thi sĩ nào đó. Tuy nhiên, đó vẫn là chương tiêu biểu và tinh tuý nhất của trường ca Mặt đường khát vọng. Bài thơ vẫn tạo nên được những rung động âm vang trong lòng người đọc là nhờ tác giả từ những xúc cảm thật tâm, từ sự trải nghiệm của bản nhưng nói lên những suy nghĩ chung của cả thế hệ mình về non sông.

—/—

Trên đây là các bài văn mẫu Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc do giainhat.vn sưu tầm và tổng hợp được, mong rằng với nội dung tham khảo này thì các em sẽ có thể hoàn thiện bài văn của mình tốt nhất!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc

(hay nhất)

Video về: Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc

(hay nhất)

Wiki về Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc

(hay nhất)

Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc

(hay nhất) -

Tuyển chọn những bài văn hay Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc. Với những bài văn mẫu rực rỡ, cụ thể dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc 

1. Mở bài

– Nguyễn Khoa Điềm là một trong những thi sĩ mặc áo lính trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Thơ Nguyễn Khoa Điềm giàu chất suy tư, trữ tình — chính luận. Trường ca Mặt đường khát vọng là một trong những thi phẩm viết về đề tài non sông trong những năm chiến tranh. Tác phẩm đã để lại nhiều dấu ấn rực rỡ trong lòng người đọc, đặc thù chương Đất Nước có nhiều đoạn hay và được nhiều người thích thú. Trong đó tác giả bộc bạch cảm nhận, nhận thức của mình về non sông: Đất Nước của Nhân dân, Nhân dân làm ra Đất Nước. Từ đó thức tỉnh nhận thức của tuổi xanh về Đất Nước trong những năm chống Mĩ cứu nước và vai trò, trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc – Đất Nước.

– Đoạn thơ được phân tích sau đây là tụ hội, là đỉnh cao của tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân”.

2. Thân bài

– Quan niệm về non sông qua mỗi thời đại.


+ Thời trung đại, non sông gắn liền với đế vương: “Nam quốc sơn hà, Nam đế cư”, gắn với các triều đại (Đinh, Lí, Trần, Lê…) nhưng một số tướng soái, quan lại như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi đã nhận thấy vai trò to lớn của nhân dân đối với non sông. Trần Hưng Đạo đã từng dâng kế sách cho vua: muốn đánh thắng giặc phải biết khoan thư sức dân, sâu rễ bền gốc trong dân. Nguyễn Trãi đã thấy: “Lật thuyền mới biết sức dân như nước”. Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng nói: “Kim cổ quốc dĩ dân vi bản”.

+ Thòi cận kim, Phan Bội Châu cũng nhận định: “Dân là dân nước, nước là nước dân”, “Một lãnh thổ ko thể gọi là non sông nếu ko có nhân dân”.

+ Thời đại Hồ Chí Minh: Bác luôn nhắc nhở Đảng ta lấy: “Dân là gốc”.

=> Tương tự, dù ờ thời đại nào thì các nhà tư tưởng lớn vẫn nhìn thấy vai trò, sức mạnh to lốn của nhân dân đối vối non sông. Nhân dân gánh trên đôi vai của mình non sông đi suốt cuộc trường chinh cũng như những cuộc khai phá đất đai, mở rộng cương vực làm ra non sông… Điều này cũng được các nhà văn, thi sĩ hiện đại ý thức thâm thúy hơn người nào hết.

  • Lúc dân tộc ta thực hiện hai cuộc trường chinh lớn lao chống Pháp và Mĩ, tư tưởng “Tổ quốc của Nhân dân” được ý thức rõ hơn trong các tác phẩm. Nhưng phải tới Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm ý thức đấy mới càng được sáng rõ. Nó đem lại cho người đọc nhận thức về non sông một cách cụ thể, thâm thúy, thấm thìa, toàn diện hơn: “Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân dân/ Đất Nước của ca dao, thần thoại”.
  • Nếu như các phần trước của trích đoạn Đất Nước, thi sĩ lí giải: Đất Nước có từ bao giờ? Đất Nước là gì? Đất Nước ở đâu? thì ở phần này, thi sĩ tiếp tục lí giải Người nào làm ra Đất Nước?

+ Thực ra xuyên suốt mạch xúc cảm trong chương Đất Nước là tư tưởng Đất Nước của Nhân dân. Tư tưởng đấy được triển khai trên những phương diện: địa lí, lịch sử, văn hóa, truyền thông, ý thức của dân tộc thật thú vị, lạ mắt. Nét nổi trội trong phần cuối này vẫn tiếp tục trên những phát hiện đấy nhưng các yếu tố văn hóa, văn học dân gian lại được vận dụng rất thông minh trong tư duy hiện đại, tạo ra màu sắc thẩm mĩ vừa thân thuộc vừa mới mẻ.

  • Mười hai câu là sự hoá thân của nhân dân vào non sông:

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu

Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái

Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại

Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng Vương

Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm

Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút, non Nghiên

Con cóc, con gà quê hương cũng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh

Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn nằm đi đâu ta cũng thấy

  • Những cuộc đời đã hoá núi sông ta… ”

+ Phát hiện mới mẻ, lạ mắt của Nguyễn Khoa Điềm về những phong cảnh kì thú của non sông gấm vóc: đá Vọng Phu, hòn Trống Mái, núi Bút, non Nghiên… ko chỉ là tặng vật của tự nhiên tạo hóa nhưng đã gắn với cuộc sống con người, với văn hóa, lịch sử của dân tộc qua những áng ca dao, những truyền thuyết, cổ tích; qua những cuộc vệ quốc lớn lao của nhân dân.

  • Nếu ko có những người vợ mòn mỏi chờ chồng qua những cuộc rán tranh li tán thì làm sao có được cảm nhận về những đá Vọng Phu.
  • Nếu ko có truyền thuyết về người người hùng Thánh Gióng nhổ tre đánh giặc thì làm sao có cảm nhận về những ao đầm để lại chính là gót ngựa của Người.
  • Nếu ko có truyền thuyết Hùng Vương dựng nước thì làm sao có được cảm nhận về vẻ đẹp hùng vĩ của núi non quanh đất Phong Châu như chín mươi chín con voi chầu về đất Tổ.
  • Nét rực rỡ ở đây, cái nhìn của thi sĩ thấm sâu ý thức về nhân dân. Sự hóa thân của nhân dân vào Đất Nước: những người vợ chờ chồng như đá Vọng Phu, cặp vợ chồng yêu nhau như hòn Trống Mái; những học trò nghèo nhưng hiếu học qua hình tượng núi Bút, non Nghiên; những tên đất tên làng như Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm… thật bình dị nhưng họ là những người làm nên Đất Nước.

=> Thi sĩ ko cảm nhận những phong cảnh kì thú thuần tuý là thắng cảnh tự nhiên nhưng trong đó là chiều sâu số phận, tình cảnh, công lao của mỗi người đã đóng góp, hóa thân vào Đất Nước. Đất Nước thấm sâu tâm hồn, máu thịt của nhân dân.

  • Từ đó thi sĩ đưa tới một nói chung thâm thúy giàu chất suy tư và triết luận về sự hoá thân của nhân dân vào non sông:

“Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy

Những cuộc đời đã hoá núi sông ta…”

=> Thế giối nghệ thuật thơ Nguyễn Khoa Điềm là toàn cầu vừa mộc mạc, dân dã, vừa đẹp nhấp nhánh những chất liệu văn hóa dân gian. Văn hóa dân gian đã thấm vào tiếng nói và cấu trúc hình tượng trong đoạn thơ, để hình tượng nhân dân hiện diện khắp nơi trên ruộng đồng gò bãi, trong lối sống, trong ước ao, khát vọng, trong suốt dọc dài non sông hơn 4000 năm… đã trở thành chủ sở hữu, vong hồn của lịch sử dân tộc, của non sông.

  • Đoạn còn lại 34 câu: dồn nén, tụ hội đỉnh cao của xúc cảm trữ tình – Đất Nước của Nhân dân – Đất Nước của ca dao, thần thoại.

Đi suốt cuộc trường chinh đầy máu lửa của dân tộc là hình tượng nhân dân người hùng, những con người vô danh – họ là lực lượng nòng cốt xây dựng, bảo vệ làm ra non sông.

+ Nhìn về bốn nghìn năm lịch sử, Nguyễn Khoa Điềm ko ngợi ca các triều đại: Đinh, Lí, Trần như trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi; ko nói tới những người hùng lưu danh sử sách như Bà Trưng, Bà Triệu, Lê Lợi, Quang Trung… trong Ý thức yêu nước của nhân dân ta của Hồ Chí Minh, nhưng tập trung nói tới những con người vô danh, bình dị:

 “Em ơi em

Hãy nhìn rất xa

Vào bốn nghìn năm Đất Nước

Năm tháng nào củng người người lớp lớp

Con gái, đàn ông bằng tuổi chúng ta

Chịu khó làm lụng

Lúc có giặc người đàn ông ra trận

Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Ngày giặc tới nhà thì phụ nữ cũng đánh

Nhiều người đã trở thành người hùng

Nhiều người hùng cả anh và em đều nhớ

Nhưng em biết ko

Có biết bao người con gái, đàn ông

Trong bốn nghìn lớp người giống ta thế hệ

Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Ko người nào nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

  • Vẫn giọng điệu tâm tình, tha thiết “Em ơi em”, Nguyễn Khoa Điềm hướng người đọc nhìn về chiều sâu quá khứ bốn nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước của nhân dân. Năm tháng nào cũng người người, lớp lớp , họ bằng tuổi chúng ta hiện giờ, lúc non sông hòa bình, họ chuyên cần lao động; lúc non sông có chiến tranh, họ sẵn sàng xả thân, bất luận đàn ông hay con gái, “giặc tới nhà phụ nữ cũng đánh”, “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, hiến trọn tuổi thanh xuân cho non sông được hòa bình. Biết bao thi sĩ đã viết về họ:

“Chúng con đi từng trận gió rừng

Cả thế hệ xoay trần đánh giặc”.

“Chúng tôi đi ko tiếc đời mình

(Nhưng tuổi hai mươi thì làm sao ko tiếc)

Nhưng người nào cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc”

                                                            (Thanh Thảo) 

  • Thế đấy! Họ đã sống và chết, giản dị và bình tâm, họ đã trở thành người hùng, ko người nào nhớ mặt đặt tên chỉ giản đơn như người ta thường gọi: chiến sĩ vô danh nhưng họ là những người bất tử, hoá thân cho dáng hình xứ sở trường tồn.

+ Ko chỉ lao động, bảo vệ và xây dựng non sông, nhân dân còn có trách nhiệm truyền lại cho con cháu ngày mai những trị giá văn hoá, ý thức, vật chất của non sông: từ hạt lúa, ngọn lửa, tiếng nói, tên làng, tên đất; từ việc phải biết cấy trồng, đắp đập be bờ, giữ gìn cuộc sống tới việc chống thù trong, giặc ngoài giữ yên non sông. Từ đó, thi sĩ đưa ta tới tư tưởng ngọn nguồn của vẻ đẹp văn hóa dân gian: “Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân/ Đất Nước của Nhân dân, Tổ quốc của ca dao, thần thoại”.

  • Đây là điểm hôi tụ và cũng là đỉnh cao của xúc cảm trữ tình tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” – Cụm từ được lặp đi lặp lại như nhấn mạnh, khắc sâu vào tâm trí người đọc về ý thức đấy. Cái mới mẻ trong cách nhìn của Nguyễn Khoa Điềm so với thơ chống Mĩ là cách nhìn rất tự nhiên, trở về với ngọn nguồn của dân tộc: “Đất Nước của Nhân dân – Đất Nước của ca dao thần thoại”.

+ Thật giản dị và lạ mắt, cả kho tàng ca dao dân ca, thi sĩ chỉ chọn ba câu nói về ba phương diện quan trọng của vẻ đẹp tâm hồn, tính cách và truyền thống dân tộc:

“Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi”

Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội

Biết trồng tre đợi ngày thành gậy

Đi trả thù nhưng ko sợ lâu dài”. 

  • Thật đắm say trong tình yêu.
  • Biết quý trọng tình nghĩa.
  • Quyết liệt trong căm thù và đấu tranh.

=> Nguyễn Khoa Điềm ko lặp lại nguyên văn những câu ca dao nhưng chỉ sử dụng ý và hình ảnh để gợi nhớ về ca dao, để nói lên phẩm chất xinh xắn, người hùng của nhân dân, non sông mình. Thật thú vị, những nét đẹp tâm hồn đấy thấm đẫm trong thi liệu dân gian được thi sĩ vận dụng thật khôn khéo, tài hoa. Phải là người thấu hiểu, trân trọng trị giá văn hóa dân tộc tới độ máu thịt, thi sĩ mới có thể có cái nhìn thâm thúy, mới mẻ tới vậy trong quan niệm “Đất Nước của Nhân dân”.

3. Kết bài

– Tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” cũng đã được các thi sĩ trẻ nhận thức thâm thúy về vai trò, về những đóng góp, những hi sinh to lớn của nhân dân trong các cuộc đấu tranh trong khoảng thời gian dài, khốc liệt của dân tộc. Thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm đã góp thêm một thành công trong dòng thơ về non sông thời chống Mĩ, làm thâm thúy hơn về nhận thức tư tưởng đấy.

– Với xúc cảm trữ tình – chính luận vừa sâu lắng vừa giàu chất suy tư, với hình thức trò chuyện tâm tình tha thiết của đôi trai gái, thi sĩ đã gợi ra được cả ko khí, ko gian nghệ thuật đầy màu sắc sử thi, có tác dụng đưa người đọc vào toàn cầu của truyền thuyết của ca dao, thần thoại nhưng lại mới mẻ trong cách cảm nhận và hình thức thơ tự do, phóng khoáng. Từ đó có nhận thức đúng về non sông và trách nhiệm của mỗi công dân đối với non sông, Tổ quốc trong mọi thòi đại.

Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc – Bài mẫu

Chương Đất Nước trích trong trường ca Mặt đường khát vọng là sự cảm của Nguyễn Khoa Điềm về vai trò và những hi sinh to lớn của nhân dân trong công cuộc dựng nước và giữ nước trong khoảng thời gian dài của dân tộc. Cũng như những thi sĩ trẻ tiêu biểu của thời kỳ chống Mĩ, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày những suy ngẫm của mình về nhân dân thông qua những trải nghiệm của chính bản thân mình. Tư tưởng “Tổ quốc của nhân dân, Tổ quốc của ca dao thần thoại” là tư tưởng chủ đạo, chi phối cả nội dung và hình thức chương V của bản trường ca này.

Tư tưởng chủ đạo nói trên được Nguyễn Khoa Điềm trình bày bằng một hình thức thơ trữ tình – chính luận. Cái phép tắc nhưng tác giả đưa ra nhằm thuyết phục người đọc thật giản dị: Ko phải người nào khác nhưng chính nhân dân – những người vô danh – đã kiến tạo và bảo vệ, giữ gìn non sông, đã xây dựng nên những truyền thống vãn hoá, lịch sử hàng nghìn đời của dân tộc. Phép tắc đấy thi sĩ ko phát biểu một cách khô khan, trừu tượng nhưng bằng hình ảnh gợi bằng giọng thơ sôi nổi tha thiết của mình. Thông qua những vần thơ kết giữa xúc cảm và suy nghĩ, trữ tình và chính luận, Nguyễn Khoa Điềm muốn thức tỉnh ý thức, ý thức dân tộc, tình cảm gắn bó với nhân dân, non sông thế hệ trẻ trong những năm chống Mĩ.

Mượn hình thức trò chuyện tâm tình với một người con gái mến thương, kết cấu chương V của bản trường ca có vẻ phóng túng, tự do, nhưng từ trong chiều sâu của cảm hứng của mỗi phần vẫn bám rất chắc vào tư tưởng mấu chốt: Tổ quốc nhân dân. Tư tưởng đó được thi sĩ trình bày cụ thể, sinh động và được triển trên các phương diện: trong chiều dài của thời kì (thời kì đằng đẵng) và bề dày của truyền thống văn hoá, phong tục, tâm hồn và tính cách dân tộc. Ba phương diện đấy gắn bó, hoà quyện, thống nhất chặt chẽ với nhau trong một “hệ quy chiếu”. Tổ quốc của nhân dân vốn là vong hồn của cả bài thơ.

Cả chương V của bản trường ca Mặt đường khát vọng như được bao bọc bởi ko khí của văn hoá dân gian. Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng rộng rãi và linh hoạt các chất liệu của văn hoá dân gian, từ ca dao, tục ngữ tới truyền thuyết, cổ tích, từ phong tục tập quán tới thói quen sinh hoạt trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Những chất liệu đấy đã tạo nên một toàn cầu nghệ thuật vừa thân thiện, thân thuộc, vừa sâu xa, kì diệu, đủ gợi lên được cái hồn thiêng của non sông, non sông. Điều đó ko thuần tuý chỉ là thủ pháp nghệ thuật, cũng ko phải chỉ là một tiếp thu có thông minh vãn học dân gian. Có thể nói, tư tưởng Tổ quốc của Nhân dân là tư tưởng chủ đạo của bài thơ – đã thấm nhuần từ quan niệm tới xúc cảm, từ hình tượng tới cụ thể nghệ thuật của bài thơ.

Phần đầu của bài thơ này, có thể xem là một khái niệm về non sông. Cố nhiên là khái niệm theo cách riêng của thơ, được phát biểu thông qua những hình tượng cụ thể, sinh động, đầy gợi cảm.

Tổ quốc trước hết ko phải là một khái niệm trừu tượng nhưng là những gì rất thân thiện, thân thiết, ở ngay trong cuộc sống bình dị của mỗi con người: Tổ quốc hiện hình lên qua những lời kể chuyện của mẹ, qua “miếng trầu hiện giờ bà ăn”, qua cái kèo, cái cột, qua hạt gạo miếng cơm ta ăn hàng ngày.

Tổ quốc ko phải là cái gì xa lạ nhưng ở ngay trong máu thịt của anh và em:

Trong anh và em hôm nay

Đều có một phần Đất Nước

Nguyễn Khoa Điềm đã nói lên được sự gắn bó máu thịt giữa số phận tư nhân với vận mệnh chung của tập thể, của non sông. Đó là tư tưởng chung của thời đại trong khi vấn đề dân tộc nói lên như một vân đề khác. Trách nhiệm, phận sự đối với non sông ko phải là cái gì khác nhưng cũng chính là trách nhiệm đối với chính bản thân mình:

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san xẻ,

Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở,

Làm nên Đất Nước muôn thuở.

Tổ quốc còn được tạo nên từ những truyền thống lịch sử, văn hoá, phong tục hàng nghìn đời của dân tộc. Thi sĩ đã khai thác ý nghĩa các thành tố Đất Nước trong mối quan hệ với ko gian và thời kì, với lịch sử và hiện ta. Chiều sâu của lịch sử, truyền thống, phong tục và văn hoá của non sông được gợi lên từ huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, từ truyền thuyết Hùng Vương với ngày giỗ tổ, từ những câu ca dao thân thuộc, ở đây, non sông được cảm nhận như là sự thống nhất của các phương diện truyền thống, vãn hoá, phong tục rất thiêng liêng song cũng rất thân thiện với cuộc sống của mỗi con người. Những trị giá ý thức vững bền đấy của non sông đã gắn liền với quá khứ, hiện nay với tương lai, được nuôi dưỡng qua các thế hệ:

Những người nào đã khuất,

Những người nào hiện giờ,

Yêu nhau và sinh con đẻ cái,

Gánh vác phần người đi trước để lại.

Dặn dò con cháu chuyện ngày mai,

Hằng năm ăn đâu nằm đâu,

Cũng biết cúi đầu nhớ – ngày giỗ Tổ.

Từ những quan niệm về non sông tương tự, tới phần sau của bài thơ, tác giả tập trung làm nổi trội tư tưởng. Đất Nước của nhân dân, chính nhân dân là người thông minh ra Đất Nước.

Tư tưởng đó đã dẫn tới một cách nhìn mới mẻ, có chiều sâu về địa lí, những danh lam thắng cảnh trên khắp các miền non sông. Những núi Vọng Phu những hòn Trống Mái, những núi Bút non Nghiên ko còn là những cảnh thú tự nhiên thuần tuý nữa, nhưng được cảm nhận thông qua những tình cảnh, số phận của nhân dân, được nhìn nhận như là những đóng góp của nhân dân, hoá thân của những con người ko tên, ko tuổi: “Những người vợ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu, Cặp vợ chồng yêu nhau nên hòn Trống Mái”. “Người học trò nghèo góp cho Đất Nước mình Bút non Nghiên”. Cả tới “Con cóc, con gà quê hương cũng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh”, ở đây, cảnh vật của tự nhiên non sông qua cái nhìn của Nguyễn Khoa Điềm hiện lên như một phần tâm hồn, máu thịt của nhân dân. Chính nhân dân đã tạo dựng nên non sông này, đã đặt tên, đã ghi dấu vết cuộc đời mình mỗi ngọn núi, dòng sông, tấc đất này, từ những hình ảnh, những cảnh vật, hình tượng cụ thể, thi sĩ đã “quy nạp” thành một nói chung thâm thúy:

Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi

Chẳng mang một dáng hình, một ước ao, một lối sống ông cha,

Ôi Đất Nước sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy,

Những cuộc đời đã hoá núi sông ta.

Tư tưởng Tổ quốc của Nhân dân đã chi phối cách nhìn của thi sĩ lúc nghĩ về lịch sử bốn nghìn năm của non sông. Thi sĩ ko ngợi ca các triều đại, cũng ko nói tới những người hùng đã được ghi lại trong sử sách nhưng chỉ tập trung nói tới những con người vô đanh, phổ biến, bình dị. Tổ quốc trước hết là của nhân dân, của những con người bình dị, vô danh đó:

Giản dị và bình tâm

Ko người nào nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước.

Họ lao động và chống giặc ngoại xâm, họ giữ gìn và truyền lại cho các thế ngày mai những trị giá văn hoá, văn minh ý thức và vật chất của non sông lại lúa, ngọn lửa, tiếng nói, lên xã, tên làng tới những truyện thần thoại, những câu ca dao, tục ngữ. Mạch xúc cảm, suy nghĩ của bài thơ cứ dồn tụ dần để cuối cùng dẫn tới cao trào, làm bật lên tư tưởng mấu chốt của bài thơ vừa bất thần vừa giản dị và lạ mắt:

Đất Nước này là Tổ quốc Nhân dân Đất Nước của Nhân dân,

Đất Nước của ca dao, thần thoại.

Đọc chương Đất Nước, có thể thấy rõ dấu ấn của vốn tri thức văn hoá nhà trường và sách vở, sự tác động phong cách của một thi sĩ nào đó. Tuy nhiên, đó vẫn là chương tiêu biểu và tinh tuý nhất của trường ca Mặt đường khát vọng. Bài thơ vẫn tạo nên được những rung động âm vang trong lòng người đọc là nhờ tác giả từ những xúc cảm thật tâm, từ sự trải nghiệm của bản nhưng nói lên những suy nghĩ chung của cả thế hệ mình về non sông.

—/—

Trên đây là các bài văn mẫu Cảm nhận 21 câu cuối bài Tổ quốc do giainhat.vn sưu tầm và tổng hợp được, mong rằng với nội dung tham khảo này thì các em sẽ có thể hoàn thiện bài văn của mình tốt nhất!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận