Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi (hay nhất)

Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi. Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng hợp ngắn gọn, cụ thể, đầy đủ từ các bài viết hay, xuất sắc nhất của các bạn học trò trên cả nước. Mời các em cùng tham khảo nhé!

Dàn ý bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

1. Mở bài

– Giới thiệu Nguyễn Đình Thi với đề tài tổ quốc.

– Tượng đài Tổ quốc sáng ngời sức mạnh và niềm tin bất tử, bước ra từ trong máu và lửa với những vần thơ cuối bài Tổ quốc, như một lời tổng kết huy hoàng.

2. Thân bài


a. Hoàn cảnh sáng tác:

– Viết từ những năm 1948 tới năm 1955, lúc cách mệnh tháng tám thành công mới độ vài năm trời, tổ quốc vừa được độc lập ko bao lâu, nhân dân ta vừa bước qua một cánh cửa mới đầy kỳ vọng, nhưng lại đã phải bước vào trận chiến thảm khốc khác.

b. Tiền đề cảm hứng

– Bốn câu thơ cuối bài lại chính là đỉnh cao của cảm hứng về tổ quốc, xuất phát từ cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945, và thắng lợi Điện Biên Phủ năm 1954.

c. Phân tích 4 câu thơ cuối:

* Câu 1: “Súng nổ rung trời tức giận”: Nói chung hóa trận chiến thảm khốc, khí thế người hùng của tổ quốc.

– “rung” như rung rinh cả trời đất, chất chứa oán hờn, căm thù biết bao năm, quân dân ta đã phản đáp lại bằng những tiếng súng thịnh nộ “tức giận”.

– Ko khí của chiến trường ko chỉ được bao trùm bởi sự thảm khốc, nhưng mà còn nằm ở khí thế của người tranh đấu, đem sự căm thù hóa thành tiếng súng tức giận, hào hùng.

* Câu 2: “Người lên như nước vỡ bờ”:

– Hình ảnh lớp lớp quân dân ta tiến vào chiến trường một cách rần rộ.

– Mang ý nghĩa tượng trưng cho sức mạnh, khí thế của quân đội ta chỉ chực chờ tới giờ phút này nhưng mà tuôn trào mạnh mẽ, ko cho phép bất kỳ kẻ nào chống lại sức mạnh gớm ghê sánh ngang với tầm vóc của tự nhiên kỳ vĩ này.

* Câu 3 và 4: Cảm hứng lãng mạn luôn xung quanh chủ nghĩa hiện thực.

– Từ hình tượng người lính chiến bước ra từ trong khói lửa chói lòa, lấm lem bùn đất đã nói chung hóa thành biểu tượng chung cho tổ quốc Việt Nam.

– Mang thiên hướng sử thi và chất người hùng ca, tượng đài Việt Nam sừng sững, uy nghi xuất hiện từ trong máu lửa chiến tranh, kinh qua biết bao nhiêu trận chiến nhưng vẫn kiêu hùng đứng thẳng, mạnh mẽ vươn mình, rũ sạch bùn đất của kiếp nô lệ lầm than suốt mấy mươi năm

– Trình bày sức sống tiềm tàng mãnh liệt của nhân dân Việt Nam.

3. Kết bài

– Nói chung nội dung và nghệ thuật.

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi – Bài mẫu 1

    Bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi được sáng tác trong vòng thời kì dài (1948-1955) là cảm hứng thi ca mang tính tổng hợp về chủ đề tổ quốc. Cảm hứng chủ đạo xuyên suốt bài thơ là niềm tự hào tự hào về Tổ quốc Việt Nam từ trong đau thương nô lệ dưới sự lãnh đạo của Đảng đã vùng lên đấu tranh giành thắng lợi huy hoàng với niềm tin yêu sáng ngời được kết thúc bằng bốn câu thơ đầy hào hứng:

Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa

    Ngay câu thơ trước nhất của khổ thơ tác giả đã cho người đọc thấy một loạt hình ảnh tiếng súng. Đó ko phải là những tiếng súng nổ lẹt đẹt nhưng mà là tiếng súng nổ tức giận, đó là tiếng súng nổ rung trời đồng thời đó cũng là sự giận giữ của lòng người. Những dàn súng lớn của quân ta vào đồn bốt của giặc ko chỉ bắn ra bằng những viên đạn đồng nhưng mà còn được bắn bởi những viên đạn nhồi bằng thuốc nổ căm hờn của lòng người dân Việt Nam được nén chặt từ hàng năm nay dưới ách xâm lược của thực dân Pháp “Thằng giặc Tây thằng chúa đất đứa đè cổ, đứa lột da” chính vì thế nhưng mà chúng mới có sức rền vang mạnh mẽ tới mức làm rung rinh cả trời đất. Hình ảnh đó làm ta liên tưởng tới những câu thơ của Nguyễn Trãi khí thế tiến công mạnh như vũ bão của nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc kháng chiến chống quân Minh:

Trận Bồ Đằng sấm vang chớp giật

Miền Trà Lan trúc chẻ tro bay

Đánh một trận sạch ko kình ngạc

Đánh hai trận tan tác chim muông

                         (Bình Ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)

    Nếu câu thơ trên thi sĩ mô tả sức mạnh của dân tộc qua hình ảnh tiếng súng thì tới câu thơ này là hình ảnh con người hiện lên “như nước vỡ bờ”. Câu thơ vừa mang đậm ý nghĩa hiện thực nhưng mà lại giàu ý nghĩa tượng trưng, diễn tả hình ảnh từng binh đoàn xông lên chiếm lấy cao điểm cuối cùng trong một trận đánh nào đó vừa diễn tả sức mạnh quật khởi của cả dân tộc bị áp bức nô lệ. Hình ảnh này được trình bày thật rõ rệt qua văn pháp so sánh tài tình của tác giả với cách vận dụng thành ngữ giản dị dễ hiểu nhưng mà giàu ý nghĩa tượng trưng “Người lên như nước vỡ bờ”. Hai câu thơ trên với nhịp thơ ngắn, nhanh, mạnh như những bước chân đang dồn dập xông lên với khí thế tranh đấu vô cùng mạnh mẽ quyết liệt của quân và dân ta:

Súng nổ rung trời / tức giận

Người lên / như nước/ vỡ bờ

       Nếu hai câu thơ trên là khí thế tranh đấu, sức mạnh thần kỳ của quân và dân ta trong khí thế tiến công giành thắng lợi thì hai câu thơ cuối cùng của bài thơ ngòi bút của tác ví thử làm sống dậy sức sống của người dân Việt Nam từ kiếp nô lệ tâm hồn đau thương đã vượt qua những trận chiến thảm khốc đầy “máu lửa” để làm nên những chiến công chói lọi huy hoàng:

Nước Việt Nam từ trong máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa

       Hai câu thơ tạo nên hai hình ảnh đối lập đã làm nổi trội sự quật khởi lớn lao của tổ quốc. Động từ “rũ” chỉ tác động mạnh mẽ dứt khoát nhanh lẹ. Trong phút chốc chúng ta đã rũ sạch mọi quá khứ bùn nhơ và hiện lên với một tư thế như một dũng sỹ thật uy phong lẫm liệt “đứng dậy sáng lòa”, sáng lòa là ánh sáng của hào quang, nó còn gợi cho ta cảm giác từ bóng tối đột ngột bước ra ánh sáng. Đó là ánh sáng của chiến công, của tư thế làm chủ tổ quốc.

      Bốn câu thơ đã tạo được một bức tranh hào hùng với bối cảnh vừa rộng lớn vừa hiện thực vừa tượng trưng phảng phất màu sắc thần thoại và cảm hứng lãng mạn. Và có nhẽ đó cũng là những hình ảnh thực nhưng mà thi sĩ Nguyễn Đình Thi đã từng chứng kiến ở chiến trường Điện Biên Phủ lịch sử. Trong tiếng súng đại bác dồn dập rền vang các chiến sỹ của ta từ các hào chiến đấu đầy bùn đỏ ồ ạt xông lên như những thác người tràn vào chiếm lấy cố thủ cuối cùng của quân Pháp ở đồi Him Lam:

     “Tôi thấy các anh mình đầy bùn nhưng lúc nhảy lên trên mặt đất, các anh xuất hiện chói lòa trong ánh nắng”.

     Trong giờ phút lịch sử huy hoàng đấy, trước mắt thi sĩ như sừng sững vụt lên chân dung của nước Việt Nam mới, chói ngời trên cái nền lửa máu bùn lầy, khói đạn trong ko gian dồn dập rền vang tiếng súng nổ rung trời. Phải chăng đó là hình ảnh thu nhỏ của ko khí Cách mệnh tháng Tám, của cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt và hào hùng đã đi vào sử sách:

Chín năm làm một Điện Biên

Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng

                    (Tố Hữu)

    Và chỉ trong những khoảnh khắc lịch sử ngắn ngủi, dân tộc tổ quốc ta đã hóa thân lột xác từ địa vị nô lệ ko tên tuổi bỗng chốc trở thành:

Việt Nam dân tộc người hùng

Nhưng lòng bốn biển nhịp cùng lòng ta

     Sau này cuộc kháng chiến chống Mỹ đầy hi sinh gieo neo hoàn toàn thắng lợi thi sĩ Tố Hữu cũng có những câu thơ đầy tự hào như Nguyễn Đình Thi:

Ôi Việt Nam từ trong biển máu

Người vươn lên như một thiên thần

                     (Việt Nam máu và hoa)

     Chỉ có bốn câu thơ với hai mươi tư chữ đã kết tinh được chủ đề tư tưởng của bài thơ Tổ quốc. Đoạn thơ có những câu thơ ngắn ngắt nhịp đều đặn tạo được một âm hưởng dõng dạc hùng tráng. Nó xứng đáng là một bức điêu khắc bằng thơ đựng lên được một tượng đài hào hùng của dân tộc, trong những khoảnh khắc huy hoàng chói sáng nhất của lịch sử.

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi – Bài mẫu 2


       Nguyễn Đình Thi có những câu thơ viết về mùa thu rất gợi:

“Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới”

Có những câu thơ đẹp, giàu phong cách thông minh:

“Những dòng sông đỏ nặng phù sa”

     Thơ Nguyễn Đình Thi có bản sắc riêng, có những tìm tòi về hình ảnh và tiếng nói; dạt dào về xúc cảm lúc ông viết về tổ quốc trong chiến tranh:

“Ôm tổ quốc những người áo vải

Đã đứng lên thành những người hùng”

      Kết thúc bài thơ “Tổ quốc” là hình ảnh nước Việt Nam – Tổ quốc thân yêu – lẫm liệt và hiên ngang, quật khởi và tự hào trong tư thế hào hùng tranh đấu và thắng lợi:

“Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn, đứng dậy sáng lòa”

      Khổ thơ kết này được Nguyễn Đình Thi sử dụng rất thông minh thể thơ lục ngôn trình bày xúc cảm như bị dồn nén lại, chất chứa trong lòng tổ quốc bấy nay. Giọng thơ bừng bừng vang lên như một khúc ca mặt trận. Tổ quốc đã trải qua những năm dài “đau thương tranh đấu”, biết bao máu đổ xương rơi, bao hi sinh gieo neo “Ngày nắng đốt theo đêm mưa dội – Mỗi bước đường mỗi bước hi sinh”, thì mới có cảnh tượng hào hùng này:

“Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ”

     Cả tổ quốc đứng lên nổ súng tấn công quân xâm lược; tiếng súng nổ rung trời, quân thù bị giáng những đòn chí mạng. Trên những tuyến đường chiến dịch, quân và dân ta ào ào ra trận, “người người lớp lớp” (Trần Dần), “đêm đêm rầm rập như là đất nung” (Tố Hữu) vì thế trong tổng đả kích, tổng phản công mới có cảnh tượng “súng nổ rung trời tức giận” tương tự. Tổ quốc tiến công với sức mạnh của cả dân tộc. Hai tiếng “rung trời” cảm nhận thế đánh của tổ quốc mang tầm vóc kì vĩ vũ trụ. Đó là thế tiến công của quân dân ta trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 – 1954 nhưng mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ mới có sức mạnh thần kì đấy. Tiếng súng đấy còn chứa chất bao nỗi căm thù, tức giận sục sôi. Tức giận vì quân thù đã giày xéo tổ quốc ta, gây ra bao nhiêu tội ác tày trời: “Bát cơm chan đầy nước mắt”,… “những cánh đồng quê chảy máu” và đã 9 năm trời đằng đẵng “Dây thép gai đâm nát trời chiều” quê hương tổ quốc ta. Tức giận trở thành sức mạnh tranh đấu và thắng lợi.

       Câu thơ “Người lên như nước vỡ bờ” là một câu thơ súc tích, khơi nguồn cảm hứng từ một thành ngữ – tục ngữ dân gian: “Tức nước thì vỡ bờ” rồi tạo nên một so sánh, để hình tượng hóa sức mạnh tranh đấu vô cùng mạnh mẽ và to lớn của nhân dân ta quyết đánh tan mọi quân địch, cuốn phăng mọi thế lực gian ác trên tuyến đường tổ quốc đi tới tương lai tươi sáng. Câu thơ nói ít nhưng mà gợi nhiều, thế và lực của tổ quốc dồn nén và tích tụ, bật lên và phóng tới như một mũi tên từ cánh cung thần của người người hùng thẩn thoại. Sức mạnh của thời đại Hồ Chí Minh, của 9 năm kháng chiến chống Pháp của tổ quốc ta đã truyền cho ngòi bút Nguyễn Đình Thi niềm tin tưởng tự hào để viết nên những vần thơ hào sảng, cho ta nhiều liên tưởng và xúc cảm vể sức mạnh quật khởi của tổ quốc người hùng.

      Hai câu cuối như một tổng kết về hành trình lịch sử của tổ quốc. Có “rũ bùn” mới có “đứng dậy”, từ “máu lửa” mới có cảnh tượng “sáng lòa”. Câu thơ như một lời đúc kết về chiến tranh cách mệnh, vể một chân lí lịch sử của tổ quốc ta trong thời đại Hồ Chí Minh:

“Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn, đứng dậy sáng lòa”.

      Chữ “từ” trong câu thơ nói lên một quá trình, một sự thay đổi lớn lao của tổ quốc. Ba tiếng “Nước Việt Nam” cất lên, vang lên trong vần thơ biểu lộ thú vui sướng tự hào vô hạn của tác giả. Mười sáu nãm sau, trên chiến trường Trị Thiên giữa những ngày sục sôi đánh Mỹ, kết thúc bài thơ “Tổ quốc” – Chương V bản trường ca “Mặt đường khát vọng”, thi sĩ trẻ Nguyễn Khoa Điềm, cũng với cảm hứng tự hào đấy đã gọi tên Đất Nước:

“Lúc ta tới gõ lên từng cánh cửa

Thì tin yêu thẳng thắn đón ta vào

Ta nghẹn ngào: Tổ quốc Việt Nam ơi!”

       Từ “máu lửa” là từ những hi sinh, mất mát, đau thương. Nói như Chế Lan Viên thì “Mỗi trang sử đất này đều ngập máu ông cha” (Sao thắng lợi). Từ “máu lửa” là từ những năm dài kháng chiến “một gốc tre ba đời đánh giặc”. “Từ máu lửa” là từ nô lệ lầm than nhưng mà nhân dân “rũ bùn đứng dậy” trong tư thế lẫm liệt thắng lợi vẻ vang: “sáng lòa”. Câu thư từ nhịp 6 chuyển sang nhịp 2 diễn tả dáng đứng Việt Nam hào hùng:

“Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn/ đứng dậy /sáng lòa”

      “Đứng dậy” – trình bày sức mạnh quật khởi của tổ quốc, khát vọng tự do của nhân dân cầm vũ khí tranh đấu với quyết tâm “thà hi sinh tất cả chứ nhất ko chịu mất nước, nhất mực khống chịu làm nô lệ! ”(Hồ Chí Minh). “Từ máu lửa” tới “rũ bùn đứng dậy” mới có cảnh tượng huy hoàng: “sáng lòa”. Tứ thơ này được viết ra bằng cảm hứng lãng mạn nói về viễn cảnh của tổ quốc ta sau ngày đánh thắng quân xâm lược, bước vào một kỉ nguyên mới: độc lập, tự do, thịnh vượng. Câu thơ còn mang một hàm nghĩa lịch sử: cái giá của độc lập, tự do và niềm tự hào lớn lao về tổ quốc và kháng chiến.

       Đoạn thơ trên mang đầy vẻ đẹp súc tích về tiếng nói, vẻ đẹp tráng lệ về niềm tự hào tổ quốc về kháng chiến. Ý thơ nói chung nâng lên tầm trí tuệ: khẳng định và ngợi ca sức mạnh nhân nghĩa Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Đoạn thơ cho ta niểm tin về tổ quốc trên hành trình lịch sử: “Rũ bùn đứng dậy sáng lòa” để ta sung sướng, reo lên:

“Ta nghẹn ngào: Tổ quốc Việt Nam ơi!”

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi – Bài mẫu 3

     Viết về đề tài tổ quốc, ko chỉ có riêng một mình Nguyễn Đình Thi, thế nhưng viết về tổ quốc với hình tượng đau thương nhưng người hùng, với giọng thơ thâm thúy và thiết tha đặm đà, với những hình ảnh ẩn dụ chân thực giàu ý nghĩa thì chắc chỉ có Nguyễn Đình Thi là người xuất sắc nhất. Trong Tổ quốc tác giả đi từ những xúc cảm hoan hỉ hạnh phúc giữa mùa thu của thủ đô, trong hương cốm mới, đại diện cho nền hòa bình mới được thành lập ko lâu, nhưng ông vẫn ko quên lắng lòng lại để nghe những tiếng vọng về từ quá khứ. Đó là một thời ko thể quên, bao nhiêu nước mắt, bao nhiêu mồ hôi xương máu của dân tộc, bao nhiêu năm tháng kiên trì đấu tranh ko ngừng nghỉ, ta mới có được một tổ quốc của ngày hôm nay, một tổ quốc có quyền tự quyết, của dân do dân và vì dân. Trong suốt 2/3 bài thơ người ta thấy một dân tộc Việt Nam kiêu hùng, một tổ quốc đau thương và quả cảm, kết lại tác giả đã dựng lên một tượng đài Tổ quốc sáng ngời sức mạnh và niềm tin bất tử, bước ra từ trong máu và lửa với những vần thơ cuối bài, như một lời tổng kết huy hoàng.

“Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ trong máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng loà”

     Sơ lược về hoàn cảnh sáng tác, Tổ quốc được viết từ những năm 1948 tới năm 1955, đó là cả một khoảng thời kì khá dài để tác giả chiêm nghiệm và suy tư thật thật tình về hình tượng tổ quốc. Đặc trưng là lúc cách mệnh tháng tám thành công mới độ vài năm trời, tổ quốc vừa được độc lập ko bao lâu, nhân dân ta vừa bước qua một cánh cửa mới đầy kỳ vọng, nhưng lại đã phải bước vào trận chiến thảm khốc khác. Với vai trò là một chiến sĩ cách mệnh, Nguyễn Đình Thi đã dành những xúc cảm thiết tha, nồng đượm, để hoài niệm về những trang lịch sử còn mới, nhớ về một tổ quốc đau thương nhưng mà người hùng, những vần thơ của ông chính là sự khích lệ mạnh mẽ cho nhân dân ta, tiếp tục tranh đấu bảo vệ Tổ quốc. Có thể nói nếu như nguồn cảm hứng về tổ quốc trong những vần thơ đầu là sự trầm lắng, suy tư, đôi chỗ là sự đau thương, căm hờn, thì bốn câu thơ cuối bài lại chính là đỉnh cao của cảm hứng về tổ quốc. Sau tất cả những xúc cảm vui, buồn, đau thương Nguyễn Đình Thi hướng tới một ko khí , hào hùng, sôi động, lớp lớp những người lính chiến xông qua ra chiến trường, tiếng súng đạn nổ vang trời. Điều đấy khiến chúng ta liên tưởng tới cuộc Tổng khởi nghĩa mùa thu năm 1945, khắp mọi miền tổ quốc nhân dân ta đứng lên tiến công phá tan đồn giặc, Nhật Pháp đầu hàng, ngày 2/9/1945, tại quảng trình Ba Đình Hà Nội Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Gần hơn nữa và có nhẽ là sát nhất so với ý thơ của Nguyễn Đình Thi chính là cuộc tổng tiến công của quân đội ta vào sào huyệt của quân thù trên chiến trường Điện Biên Phủ tháng 7/1954.

     Trong ko khí sôi động đấy hàng nghìn, hàng vạn chiến sĩ xung phong, hết lớp này tới lớp khác cùng tiến lên, mặc kệ mưa bom bão đạn, mặc kệ lấm lem bùn đất, ta ôm súng ta quyết tiến về đồn giặc, dưới ánh lửa đạn chói lòa, hình tượng người lính chiến thật kiêu hùng và bi tráng. Khí thế đấy chỉ có người từng hòa mình trong trận chiến mới có thể tái tạo lại được và ko người nào khác chính là Nguyễn Đình Thi, từ những trải nghiệm trên chiến trường, ông đã nói chung hóa trận chiến thảm khốc, khí thế người hùng của tổ quốc bằng câu thơ “Súng nổ rung trời tức giận”. Tiếng “rung” đấy tưởng như rung rinh cả trời đất, hỏi rằng phải chất chứa oán hờn, căm thù biết bao năm, tổ quốc ta, nhân dân ta mới phản đáp lại bằng một tiếng súng thịnh nộ “tức giận” như thế. Có thể thấy rằng ko khí của chiến trường ko chỉ được bao trùm bởi sự thảm khốc, nhưng mà còn nằm ở khí thế của người tranh đấu, trước kẻ cướp nước quân đội ta chẳng một phút nhân nhượng, bởi càng nhân nhượng chúng càng lấn tới, chúng ta phải đem sự căm thù hóa thành tiếng súng tức giận, hào hùng, để cho chúng biết rằng tổ quốc ta tuy nhỏ nhỏ thế thôi, nhưng tấm lòng yêu nước, lòng tự trọng dân tộc của nhân dân ta là vô cùng, vô tận.

     Có nhẽ rằng hình ảnh lớp lớp quân dân ta tiến vào chiến trường một cách rần rộ chẳng còn có hình tượng tượng nào ngoài hình ảnh “nước vỡ bờ” để tưởng tượng cho chuẩn xác cả. Như đã nói trong câu thơ trên, người lính chiến đi vào chiến trường với lòng căm thù và quyết tâm thắng lợi, thì tới câu thơ này ngoài mang nghĩa tả thực hình ảnh tổng tiến công, nó còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sức mạnh, khí thế của quân đội ta chỉ chực chờ tới giờ phút này nhưng mà tuôn trào mạnh mẽ, ko cho phép bất kỳ kẻ nào chống lại sức mạnh gớm ghê sánh ngang với tầm vóc của tự nhiên kỳ vĩ này.

     Một đặc trưng trong thơ của Nguyễn Đình Thi đó chính là cảm hứng lãng mạn luôn xung quanh chủ nghĩa hiện thực, trước trận chiến thảm khốc, có hi sinh mất mát, mới đạt được thắng lợi vẻ vang, Nguyễn Đình Thi từ hình tượng người lính chiến bước ra từ trong khói lửa chói lòa, lấm lem bùn đất đã nói chung hóa thành biểu tượng chung cho tổ quốc Việt Nam. Đó là một biểu tượng đẹp mang thiên hướng sử thi và chất người hùng ca, tượng đài Việt Nam sừng sững, uy nghi xuất hiện từ trong máu lửa chiến tranh, kinh qua biết bao nhiêu trận chiến nhưng vẫn kiêu hùng đứng thẳng, mạnh mẽ vươn mình, rũ sạch bùn đất của kiếp nô lệ lầm than suốt mấy mươi năm. Hình tượng tổ quốc trong cảm hứng lãng mạn, người hùng ca, còn lồng thêm một ý nghĩa biểu tượng khác đó chính là sức sống tiềm tàng mãnh liệt của nhân dân Việt Nam. Trải qua biết bao thăng trầm bể dâu, lớp lớp người đã ra đi vì Tổ quốc, trong trái tim chỉ mang một niềm tin bất tử, ngày mai chính là tự do, hạnh phúc, niềm tin đấy tựa như đóa hoa sen, ngâm mình trong bùn đất, chỉ đợi ngày xé tan mặt nước để trổ bông, mang tới cho cuộc đời vẻ đẹp thanh khiết, cao quý ko gì sánh bằng.

     Với những trải nghiệm thực tiễn cùng cảm hứng lãng mạn đậm chất sử thi, người hùng ca, hình tượng tổ quốc trong bài thơ đã được Nguyễn Đình Thi nói chung hóa bằng những hình ảnh giàu tính biểu tượng, đa nghĩa, rất thâm thúy và thấm đượm tình quê hương. Tương tự sau tất cả những đau thương, mất mát, tổ quốc đã đứng lên từ trong máu lửa, bùn đất mang vầng hào quang sáng chói của vẻ đẹp kiêu hùng, bất tử.

Với  các bài văn mẫu Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi do giainhat.vn sưu tầm và biên soạn trên đây, kỳ vọng các em sẽ có thêm những góc nhìn mới mẻ và có cái nhìn tổng quát hơn về  tác phẩm. Chúc các em làm bài tốt!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Hình Ảnh về: Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

(hay nhất)

Video về: Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

(hay nhất)

Wiki về Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

(hay nhất)

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

(hay nhất) -

Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi. Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng hợp ngắn gọn, cụ thể, đầy đủ từ các bài viết hay, xuất sắc nhất của các bạn học trò trên cả nước. Mời các em cùng tham khảo nhé!

Dàn ý bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

1. Mở bài

– Giới thiệu Nguyễn Đình Thi với đề tài tổ quốc.

– Tượng đài Tổ quốc sáng ngời sức mạnh và niềm tin bất tử, bước ra từ trong máu và lửa với những vần thơ cuối bài Tổ quốc, như một lời tổng kết huy hoàng.

2. Thân bài


a. Hoàn cảnh sáng tác:

– Viết từ những năm 1948 tới năm 1955, lúc cách mệnh tháng tám thành công mới độ vài năm trời, tổ quốc vừa được độc lập ko bao lâu, nhân dân ta vừa bước qua một cánh cửa mới đầy kỳ vọng, nhưng lại đã phải bước vào trận chiến thảm khốc khác.

b. Tiền đề cảm hứng

– Bốn câu thơ cuối bài lại chính là đỉnh cao của cảm hứng về tổ quốc, xuất phát từ cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945, và thắng lợi Điện Biên Phủ năm 1954.

c. Phân tích 4 câu thơ cuối:

* Câu 1: “Súng nổ rung trời tức giận”: Nói chung hóa trận chiến thảm khốc, khí thế người hùng của tổ quốc.

– “rung” như rung rinh cả trời đất, chất chứa oán hờn, căm thù biết bao năm, quân dân ta đã phản đáp lại bằng những tiếng súng thịnh nộ “tức giận”.

– Ko khí của chiến trường ko chỉ được bao trùm bởi sự thảm khốc, nhưng mà còn nằm ở khí thế của người tranh đấu, đem sự căm thù hóa thành tiếng súng tức giận, hào hùng.

* Câu 2: “Người lên như nước vỡ bờ”:

– Hình ảnh lớp lớp quân dân ta tiến vào chiến trường một cách rần rộ.

– Mang ý nghĩa tượng trưng cho sức mạnh, khí thế của quân đội ta chỉ chực chờ tới giờ phút này nhưng mà tuôn trào mạnh mẽ, ko cho phép bất kỳ kẻ nào chống lại sức mạnh gớm ghê sánh ngang với tầm vóc của tự nhiên kỳ vĩ này.

* Câu 3 và 4: Cảm hứng lãng mạn luôn xung quanh chủ nghĩa hiện thực.

– Từ hình tượng người lính chiến bước ra từ trong khói lửa chói lòa, lấm lem bùn đất đã nói chung hóa thành biểu tượng chung cho tổ quốc Việt Nam.

– Mang thiên hướng sử thi và chất người hùng ca, tượng đài Việt Nam sừng sững, uy nghi xuất hiện từ trong máu lửa chiến tranh, kinh qua biết bao nhiêu trận chiến nhưng vẫn kiêu hùng đứng thẳng, mạnh mẽ vươn mình, rũ sạch bùn đất của kiếp nô lệ lầm than suốt mấy mươi năm

– Trình bày sức sống tiềm tàng mãnh liệt của nhân dân Việt Nam.

3. Kết bài

– Nói chung nội dung và nghệ thuật.

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi – Bài mẫu 1

    Bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi được sáng tác trong vòng thời kì dài (1948-1955) là cảm hứng thi ca mang tính tổng hợp về chủ đề tổ quốc. Cảm hứng chủ đạo xuyên suốt bài thơ là niềm tự hào tự hào về Tổ quốc Việt Nam từ trong đau thương nô lệ dưới sự lãnh đạo của Đảng đã vùng lên đấu tranh giành thắng lợi huy hoàng với niềm tin yêu sáng ngời được kết thúc bằng bốn câu thơ đầy hào hứng:

Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa

    Ngay câu thơ trước nhất của khổ thơ tác giả đã cho người đọc thấy một loạt hình ảnh tiếng súng. Đó ko phải là những tiếng súng nổ lẹt đẹt nhưng mà là tiếng súng nổ tức giận, đó là tiếng súng nổ rung trời đồng thời đó cũng là sự giận giữ của lòng người. Những dàn súng lớn của quân ta vào đồn bốt của giặc ko chỉ bắn ra bằng những viên đạn đồng nhưng mà còn được bắn bởi những viên đạn nhồi bằng thuốc nổ căm hờn của lòng người dân Việt Nam được nén chặt từ hàng năm nay dưới ách xâm lược của thực dân Pháp “Thằng giặc Tây thằng chúa đất đứa đè cổ, đứa lột da” chính vì thế nhưng mà chúng mới có sức rền vang mạnh mẽ tới mức làm rung rinh cả trời đất. Hình ảnh đó làm ta liên tưởng tới những câu thơ của Nguyễn Trãi khí thế tiến công mạnh như vũ bão của nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc kháng chiến chống quân Minh:

Trận Bồ Đằng sấm vang chớp giật

Miền Trà Lan trúc chẻ tro bay

Đánh một trận sạch ko kình ngạc

Đánh hai trận tan tác chim muông

                         (Bình Ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)

    Nếu câu thơ trên thi sĩ mô tả sức mạnh của dân tộc qua hình ảnh tiếng súng thì tới câu thơ này là hình ảnh con người hiện lên “như nước vỡ bờ”. Câu thơ vừa mang đậm ý nghĩa hiện thực nhưng mà lại giàu ý nghĩa tượng trưng, diễn tả hình ảnh từng binh đoàn xông lên chiếm lấy cao điểm cuối cùng trong một trận đánh nào đó vừa diễn tả sức mạnh quật khởi của cả dân tộc bị áp bức nô lệ. Hình ảnh này được trình bày thật rõ rệt qua văn pháp so sánh tài tình của tác giả với cách vận dụng thành ngữ giản dị dễ hiểu nhưng mà giàu ý nghĩa tượng trưng “Người lên như nước vỡ bờ”. Hai câu thơ trên với nhịp thơ ngắn, nhanh, mạnh như những bước chân đang dồn dập xông lên với khí thế tranh đấu vô cùng mạnh mẽ quyết liệt của quân và dân ta:

Súng nổ rung trời / tức giận

Người lên / như nước/ vỡ bờ

       Nếu hai câu thơ trên là khí thế tranh đấu, sức mạnh thần kỳ của quân và dân ta trong khí thế tiến công giành thắng lợi thì hai câu thơ cuối cùng của bài thơ ngòi bút của tác ví thử làm sống dậy sức sống của người dân Việt Nam từ kiếp nô lệ tâm hồn đau thương đã vượt qua những trận chiến thảm khốc đầy “máu lửa” để làm nên những chiến công chói lọi huy hoàng:

Nước Việt Nam từ trong máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa

       Hai câu thơ tạo nên hai hình ảnh đối lập đã làm nổi trội sự quật khởi lớn lao của tổ quốc. Động từ “rũ” chỉ tác động mạnh mẽ dứt khoát nhanh lẹ. Trong phút chốc chúng ta đã rũ sạch mọi quá khứ bùn nhơ và hiện lên với một tư thế như một dũng sỹ thật uy phong lẫm liệt “đứng dậy sáng lòa”, sáng lòa là ánh sáng của hào quang, nó còn gợi cho ta cảm giác từ bóng tối đột ngột bước ra ánh sáng. Đó là ánh sáng của chiến công, của tư thế làm chủ tổ quốc.

      Bốn câu thơ đã tạo được một bức tranh hào hùng với bối cảnh vừa rộng lớn vừa hiện thực vừa tượng trưng phảng phất màu sắc thần thoại và cảm hứng lãng mạn. Và có nhẽ đó cũng là những hình ảnh thực nhưng mà thi sĩ Nguyễn Đình Thi đã từng chứng kiến ở chiến trường Điện Biên Phủ lịch sử. Trong tiếng súng đại bác dồn dập rền vang các chiến sỹ của ta từ các hào chiến đấu đầy bùn đỏ ồ ạt xông lên như những thác người tràn vào chiếm lấy cố thủ cuối cùng của quân Pháp ở đồi Him Lam:

     “Tôi thấy các anh mình đầy bùn nhưng lúc nhảy lên trên mặt đất, các anh xuất hiện chói lòa trong ánh nắng”.

     Trong giờ phút lịch sử huy hoàng đấy, trước mắt thi sĩ như sừng sững vụt lên chân dung của nước Việt Nam mới, chói ngời trên cái nền lửa máu bùn lầy, khói đạn trong ko gian dồn dập rền vang tiếng súng nổ rung trời. Phải chăng đó là hình ảnh thu nhỏ của ko khí Cách mệnh tháng Tám, của cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt và hào hùng đã đi vào sử sách:

Chín năm làm một Điện Biên

Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng

                    (Tố Hữu)

    Và chỉ trong những khoảnh khắc lịch sử ngắn ngủi, dân tộc tổ quốc ta đã hóa thân lột xác từ địa vị nô lệ ko tên tuổi bỗng chốc trở thành:

Việt Nam dân tộc người hùng

Nhưng lòng bốn biển nhịp cùng lòng ta

     Sau này cuộc kháng chiến chống Mỹ đầy hi sinh gieo neo hoàn toàn thắng lợi thi sĩ Tố Hữu cũng có những câu thơ đầy tự hào như Nguyễn Đình Thi:

Ôi Việt Nam từ trong biển máu

Người vươn lên như một thiên thần

                     (Việt Nam máu và hoa)

     Chỉ có bốn câu thơ với hai mươi tư chữ đã kết tinh được chủ đề tư tưởng của bài thơ Tổ quốc. Đoạn thơ có những câu thơ ngắn ngắt nhịp đều đặn tạo được một âm hưởng dõng dạc hùng tráng. Nó xứng đáng là một bức điêu khắc bằng thơ đựng lên được một tượng đài hào hùng của dân tộc, trong những khoảnh khắc huy hoàng chói sáng nhất của lịch sử.

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi – Bài mẫu 2


       Nguyễn Đình Thi có những câu thơ viết về mùa thu rất gợi:

“Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới”

Có những câu thơ đẹp, giàu phong cách thông minh:

“Những dòng sông đỏ nặng phù sa”

     Thơ Nguyễn Đình Thi có bản sắc riêng, có những tìm tòi về hình ảnh và tiếng nói; dạt dào về xúc cảm lúc ông viết về tổ quốc trong chiến tranh:

“Ôm tổ quốc những người áo vải

Đã đứng lên thành những người hùng”

      Kết thúc bài thơ “Tổ quốc” là hình ảnh nước Việt Nam – Tổ quốc thân yêu – lẫm liệt và hiên ngang, quật khởi và tự hào trong tư thế hào hùng tranh đấu và thắng lợi:

“Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn, đứng dậy sáng lòa”

      Khổ thơ kết này được Nguyễn Đình Thi sử dụng rất thông minh thể thơ lục ngôn trình bày xúc cảm như bị dồn nén lại, chất chứa trong lòng tổ quốc bấy nay. Giọng thơ bừng bừng vang lên như một khúc ca mặt trận. Tổ quốc đã trải qua những năm dài “đau thương tranh đấu”, biết bao máu đổ xương rơi, bao hi sinh gieo neo “Ngày nắng đốt theo đêm mưa dội – Mỗi bước đường mỗi bước hi sinh”, thì mới có cảnh tượng hào hùng này:

“Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ”

     Cả tổ quốc đứng lên nổ súng tấn công quân xâm lược; tiếng súng nổ rung trời, quân thù bị giáng những đòn chí mạng. Trên những tuyến đường chiến dịch, quân và dân ta ào ào ra trận, “người người lớp lớp” (Trần Dần), “đêm đêm rầm rập như là đất nung” (Tố Hữu) vì thế trong tổng đả kích, tổng phản công mới có cảnh tượng “súng nổ rung trời tức giận” tương tự. Tổ quốc tiến công với sức mạnh của cả dân tộc. Hai tiếng “rung trời” cảm nhận thế đánh của tổ quốc mang tầm vóc kì vĩ vũ trụ. Đó là thế tiến công của quân dân ta trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 – 1954 nhưng mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ mới có sức mạnh thần kì đấy. Tiếng súng đấy còn chứa chất bao nỗi căm thù, tức giận sục sôi. Tức giận vì quân thù đã giày xéo tổ quốc ta, gây ra bao nhiêu tội ác tày trời: “Bát cơm chan đầy nước mắt”,… “những cánh đồng quê chảy máu” và đã 9 năm trời đằng đẵng “Dây thép gai đâm nát trời chiều” quê hương tổ quốc ta. Tức giận trở thành sức mạnh tranh đấu và thắng lợi.

       Câu thơ “Người lên như nước vỡ bờ” là một câu thơ súc tích, khơi nguồn cảm hứng từ một thành ngữ – tục ngữ dân gian: “Tức nước thì vỡ bờ” rồi tạo nên một so sánh, để hình tượng hóa sức mạnh tranh đấu vô cùng mạnh mẽ và to lớn của nhân dân ta quyết đánh tan mọi quân địch, cuốn phăng mọi thế lực gian ác trên tuyến đường tổ quốc đi tới tương lai tươi sáng. Câu thơ nói ít nhưng mà gợi nhiều, thế và lực của tổ quốc dồn nén và tích tụ, bật lên và phóng tới như một mũi tên từ cánh cung thần của người người hùng thẩn thoại. Sức mạnh của thời đại Hồ Chí Minh, của 9 năm kháng chiến chống Pháp của tổ quốc ta đã truyền cho ngòi bút Nguyễn Đình Thi niềm tin tưởng tự hào để viết nên những vần thơ hào sảng, cho ta nhiều liên tưởng và xúc cảm vể sức mạnh quật khởi của tổ quốc người hùng.

      Hai câu cuối như một tổng kết về hành trình lịch sử của tổ quốc. Có “rũ bùn” mới có “đứng dậy”, từ “máu lửa” mới có cảnh tượng “sáng lòa”. Câu thơ như một lời đúc kết về chiến tranh cách mệnh, vể một chân lí lịch sử của tổ quốc ta trong thời đại Hồ Chí Minh:

“Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn, đứng dậy sáng lòa”.

      Chữ “từ” trong câu thơ nói lên một quá trình, một sự thay đổi lớn lao của tổ quốc. Ba tiếng “Nước Việt Nam” cất lên, vang lên trong vần thơ biểu lộ thú vui sướng tự hào vô hạn của tác giả. Mười sáu nãm sau, trên chiến trường Trị Thiên giữa những ngày sục sôi đánh Mỹ, kết thúc bài thơ “Tổ quốc” – Chương V bản trường ca “Mặt đường khát vọng”, thi sĩ trẻ Nguyễn Khoa Điềm, cũng với cảm hứng tự hào đấy đã gọi tên Đất Nước:

“Lúc ta tới gõ lên từng cánh cửa

Thì tin yêu thẳng thắn đón ta vào

Ta nghẹn ngào: Tổ quốc Việt Nam ơi!”

       Từ “máu lửa” là từ những hi sinh, mất mát, đau thương. Nói như Chế Lan Viên thì “Mỗi trang sử đất này đều ngập máu ông cha” (Sao thắng lợi). Từ “máu lửa” là từ những năm dài kháng chiến “một gốc tre ba đời đánh giặc”. “Từ máu lửa” là từ nô lệ lầm than nhưng mà nhân dân “rũ bùn đứng dậy” trong tư thế lẫm liệt thắng lợi vẻ vang: “sáng lòa”. Câu thư từ nhịp 6 chuyển sang nhịp 2 diễn tả dáng đứng Việt Nam hào hùng:

“Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn/ đứng dậy /sáng lòa”

      “Đứng dậy” – trình bày sức mạnh quật khởi của tổ quốc, khát vọng tự do của nhân dân cầm vũ khí tranh đấu với quyết tâm “thà hi sinh tất cả chứ nhất ko chịu mất nước, nhất mực khống chịu làm nô lệ! ”(Hồ Chí Minh). “Từ máu lửa” tới “rũ bùn đứng dậy” mới có cảnh tượng huy hoàng: “sáng lòa”. Tứ thơ này được viết ra bằng cảm hứng lãng mạn nói về viễn cảnh của tổ quốc ta sau ngày đánh thắng quân xâm lược, bước vào một kỉ nguyên mới: độc lập, tự do, thịnh vượng. Câu thơ còn mang một hàm nghĩa lịch sử: cái giá của độc lập, tự do và niềm tự hào lớn lao về tổ quốc và kháng chiến.

       Đoạn thơ trên mang đầy vẻ đẹp súc tích về tiếng nói, vẻ đẹp tráng lệ về niềm tự hào tổ quốc về kháng chiến. Ý thơ nói chung nâng lên tầm trí tuệ: khẳng định và ngợi ca sức mạnh nhân nghĩa Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Đoạn thơ cho ta niểm tin về tổ quốc trên hành trình lịch sử: “Rũ bùn đứng dậy sáng lòa” để ta sung sướng, reo lên:

“Ta nghẹn ngào: Tổ quốc Việt Nam ơi!”

Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi – Bài mẫu 3

     Viết về đề tài tổ quốc, ko chỉ có riêng một mình Nguyễn Đình Thi, thế nhưng viết về tổ quốc với hình tượng đau thương nhưng người hùng, với giọng thơ thâm thúy và thiết tha đặm đà, với những hình ảnh ẩn dụ chân thực giàu ý nghĩa thì chắc chỉ có Nguyễn Đình Thi là người xuất sắc nhất. Trong Tổ quốc tác giả đi từ những xúc cảm hoan hỉ hạnh phúc giữa mùa thu của thủ đô, trong hương cốm mới, đại diện cho nền hòa bình mới được thành lập ko lâu, nhưng ông vẫn ko quên lắng lòng lại để nghe những tiếng vọng về từ quá khứ. Đó là một thời ko thể quên, bao nhiêu nước mắt, bao nhiêu mồ hôi xương máu của dân tộc, bao nhiêu năm tháng kiên trì đấu tranh ko ngừng nghỉ, ta mới có được một tổ quốc của ngày hôm nay, một tổ quốc có quyền tự quyết, của dân do dân và vì dân. Trong suốt 2/3 bài thơ người ta thấy một dân tộc Việt Nam kiêu hùng, một tổ quốc đau thương và quả cảm, kết lại tác giả đã dựng lên một tượng đài Tổ quốc sáng ngời sức mạnh và niềm tin bất tử, bước ra từ trong máu và lửa với những vần thơ cuối bài, như một lời tổng kết huy hoàng.

“Súng nổ rung trời tức giận

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ trong máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng loà”

     Sơ lược về hoàn cảnh sáng tác, Tổ quốc được viết từ những năm 1948 tới năm 1955, đó là cả một khoảng thời kì khá dài để tác giả chiêm nghiệm và suy tư thật thật tình về hình tượng tổ quốc. Đặc trưng là lúc cách mệnh tháng tám thành công mới độ vài năm trời, tổ quốc vừa được độc lập ko bao lâu, nhân dân ta vừa bước qua một cánh cửa mới đầy kỳ vọng, nhưng lại đã phải bước vào trận chiến thảm khốc khác. Với vai trò là một chiến sĩ cách mệnh, Nguyễn Đình Thi đã dành những xúc cảm thiết tha, nồng đượm, để hoài niệm về những trang lịch sử còn mới, nhớ về một tổ quốc đau thương nhưng mà người hùng, những vần thơ của ông chính là sự khích lệ mạnh mẽ cho nhân dân ta, tiếp tục tranh đấu bảo vệ Tổ quốc. Có thể nói nếu như nguồn cảm hứng về tổ quốc trong những vần thơ đầu là sự trầm lắng, suy tư, đôi chỗ là sự đau thương, căm hờn, thì bốn câu thơ cuối bài lại chính là đỉnh cao của cảm hứng về tổ quốc. Sau tất cả những xúc cảm vui, buồn, đau thương Nguyễn Đình Thi hướng tới một ko khí , hào hùng, sôi động, lớp lớp những người lính chiến xông qua ra chiến trường, tiếng súng đạn nổ vang trời. Điều đấy khiến chúng ta liên tưởng tới cuộc Tổng khởi nghĩa mùa thu năm 1945, khắp mọi miền tổ quốc nhân dân ta đứng lên tiến công phá tan đồn giặc, Nhật Pháp đầu hàng, ngày 2/9/1945, tại quảng trình Ba Đình Hà Nội Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Gần hơn nữa và có nhẽ là sát nhất so với ý thơ của Nguyễn Đình Thi chính là cuộc tổng tiến công của quân đội ta vào sào huyệt của quân thù trên chiến trường Điện Biên Phủ tháng 7/1954.

     Trong ko khí sôi động đấy hàng nghìn, hàng vạn chiến sĩ xung phong, hết lớp này tới lớp khác cùng tiến lên, mặc kệ mưa bom bão đạn, mặc kệ lấm lem bùn đất, ta ôm súng ta quyết tiến về đồn giặc, dưới ánh lửa đạn chói lòa, hình tượng người lính chiến thật kiêu hùng và bi tráng. Khí thế đấy chỉ có người từng hòa mình trong trận chiến mới có thể tái tạo lại được và ko người nào khác chính là Nguyễn Đình Thi, từ những trải nghiệm trên chiến trường, ông đã nói chung hóa trận chiến thảm khốc, khí thế người hùng của tổ quốc bằng câu thơ “Súng nổ rung trời tức giận”. Tiếng “rung” đấy tưởng như rung rinh cả trời đất, hỏi rằng phải chất chứa oán hờn, căm thù biết bao năm, tổ quốc ta, nhân dân ta mới phản đáp lại bằng một tiếng súng thịnh nộ “tức giận” như thế. Có thể thấy rằng ko khí của chiến trường ko chỉ được bao trùm bởi sự thảm khốc, nhưng mà còn nằm ở khí thế của người tranh đấu, trước kẻ cướp nước quân đội ta chẳng một phút nhân nhượng, bởi càng nhân nhượng chúng càng lấn tới, chúng ta phải đem sự căm thù hóa thành tiếng súng tức giận, hào hùng, để cho chúng biết rằng tổ quốc ta tuy nhỏ nhỏ thế thôi, nhưng tấm lòng yêu nước, lòng tự trọng dân tộc của nhân dân ta là vô cùng, vô tận.

     Có nhẽ rằng hình ảnh lớp lớp quân dân ta tiến vào chiến trường một cách rần rộ chẳng còn có hình tượng tượng nào ngoài hình ảnh “nước vỡ bờ” để tưởng tượng cho chuẩn xác cả. Như đã nói trong câu thơ trên, người lính chiến đi vào chiến trường với lòng căm thù và quyết tâm thắng lợi, thì tới câu thơ này ngoài mang nghĩa tả thực hình ảnh tổng tiến công, nó còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sức mạnh, khí thế của quân đội ta chỉ chực chờ tới giờ phút này nhưng mà tuôn trào mạnh mẽ, ko cho phép bất kỳ kẻ nào chống lại sức mạnh gớm ghê sánh ngang với tầm vóc của tự nhiên kỳ vĩ này.

     Một đặc trưng trong thơ của Nguyễn Đình Thi đó chính là cảm hứng lãng mạn luôn xung quanh chủ nghĩa hiện thực, trước trận chiến thảm khốc, có hi sinh mất mát, mới đạt được thắng lợi vẻ vang, Nguyễn Đình Thi từ hình tượng người lính chiến bước ra từ trong khói lửa chói lòa, lấm lem bùn đất đã nói chung hóa thành biểu tượng chung cho tổ quốc Việt Nam. Đó là một biểu tượng đẹp mang thiên hướng sử thi và chất người hùng ca, tượng đài Việt Nam sừng sững, uy nghi xuất hiện từ trong máu lửa chiến tranh, kinh qua biết bao nhiêu trận chiến nhưng vẫn kiêu hùng đứng thẳng, mạnh mẽ vươn mình, rũ sạch bùn đất của kiếp nô lệ lầm than suốt mấy mươi năm. Hình tượng tổ quốc trong cảm hứng lãng mạn, người hùng ca, còn lồng thêm một ý nghĩa biểu tượng khác đó chính là sức sống tiềm tàng mãnh liệt của nhân dân Việt Nam. Trải qua biết bao thăng trầm bể dâu, lớp lớp người đã ra đi vì Tổ quốc, trong trái tim chỉ mang một niềm tin bất tử, ngày mai chính là tự do, hạnh phúc, niềm tin đấy tựa như đóa hoa sen, ngâm mình trong bùn đất, chỉ đợi ngày xé tan mặt nước để trổ bông, mang tới cho cuộc đời vẻ đẹp thanh khiết, cao quý ko gì sánh bằng.

     Với những trải nghiệm thực tiễn cùng cảm hứng lãng mạn đậm chất sử thi, người hùng ca, hình tượng tổ quốc trong bài thơ đã được Nguyễn Đình Thi nói chung hóa bằng những hình ảnh giàu tính biểu tượng, đa nghĩa, rất thâm thúy và thấm đượm tình quê hương. Tương tự sau tất cả những đau thương, mất mát, tổ quốc đã đứng lên từ trong máu lửa, bùn đất mang vầng hào quang sáng chói của vẻ đẹp kiêu hùng, bất tử.

Với  các bài văn mẫu Bình giảng khổ thơ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi do giainhat.vn sưu tầm và biên soạn trên đây, kỳ vọng các em sẽ có thêm những góc nhìn mới mẻ và có cái nhìn tổng quát hơn về  tác phẩm. Chúc các em làm bài tốt!

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận