Bài thơ Thương vợ

Bạn đang xem: Bài thơ Thương vợ tại giainhat.vn

Giới thiệu Bài thơ Thương vợ

Quanh năm giao thương ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng.

Lặn lội thân cò lúc quãng vắng,

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên, hai nợ, âu đành phận,

Năm nắng, mười mưa, dám quản công.


Cha mẹ thói thường ăn ở bạc:

Có chồng hờ hững cũng như ko!

I. Đôi nét về tác giả Tú Xương

– Tú Xương (1890 – 1907) tên thật là Trần Tế Xương, tự Mặc Trai, hiệu Mộng Tích, Tử Thịnh.

– Quê ở làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định (trước đây là phố Hàng Nâu, hiện nay là phố Minh Khai, phường Vị Xuyên, TP. Nam Định).

– Các tác phẩm của Tú Xương xoay quanh hai mảng trữ tình và trào phúng.

– Một số tác phẩm tiêu biểu: Vịnh khoa thi Hương, Giễu người thi đỗ, Ông cò, Phường nhơ, Thương vợ, Văn tế sống vợ…

II. Giới thiệu về bài thơ Thương vợ

1. Hoàn cảnh sáng tác

“Thương vợ” là bài thơ cảm động nhất trong số những bài thơ của Tú Xương viết về bà Tú.

2. Thể thơ

– Thất ngôn bát cú

– Hình ảnh giản dị, sử dụng nhiều thành ngữ.

3. Bố cục

Gồm 2 phần:

– Phần 1. 4 câu đầu: Hình ảnh bà Tú hiện lên với nét tảo tần, chịu thương chịu thương chịu khó.

– Phần 2. 4 câu sau: Tình cảm, thái độ của thi sĩ trước hình ảnh người vợ của mình.

III. Bài thơ Thương vợ

1. Cảm nhận của anh (chị) về hình ảnh bà Tú qua bốn câu thơ đầu? (Chú ý những từ ngữ có trị giá tạo hình, hình ảnh con cò trong ca dao được tác giả vận dụng một cách thông minh)

    Bốn câu thơ đầu là hình ảnh bà Tú qua nỗi lòng thương vợ của Tú Xương. Tình thương vợ sâu nặng của thi sĩ trình bày qua sự thấu hiểu nỗi vất vả gian lao cũng như những đức tính cao đẹp của người vợ tào khang.

    Câu thơ đầu mở ra một hoàn cảnh – hoàn cảnh làm ăn giao thương của bà Tú. Câu thơ là lời giới thiệu nhưng cũng đồng thời gợi ra ngay cái nét tảo tần, tất bật xuôi ngược của bà Tú:

Quanh năm giao thương ở mom sông

    Câu thơ đắt nhất có nhẽ là ở hai từ “quanh năm” và “mom sồng”. Một từ chỉ thời kì, một từ chỉ ko gian hoạt động của nhân vật, thế nhưng cũng đủ để nêu bật toàn thể cái công việc lam lũ của người vợ thảo hiền.

    Trong thời buổi khốn khó, bà Tú buôn gạo để nuôi chồng, nuôi con. Công việc đấy diễn ra “quanh năm” tức là ko trừ một ngày nào dù ngày mưa hay ngày nắng. “Quanh năm” còn là từ năm này tiếp qua năm khác tới rời rã, tới chóng mặt chẳng có chút ngơi nghỉ. Thời kì đằng đẵng liên kết với cái nơi làm việc là một doi đất nhô ra ngoài sông đấy (mom sông) đủ gợi ra cái gian nan, chông chênh, chơi vơi của công việc và của cả số phận người phụ nữ nữa.

    Hai câu thực gợi tả cụ thể hơn cuộc sống tảo tần gắn với việc giao thương xuôi ngược của bà Tú. Câu thơ cho thấy nhãn quang sắc sảo, tinh tế và khả năng vận dụng ca dao một cách thông minh của Tú Xương. Thấm thìa nỗi vất vả, gian lao của vợ, thi sĩ đã mượn hình ảnh con cò trong ca dao để nói về bà Tú:

Lặn lội thân cò lúc quãng vắng,

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

Hai câu thơ gợi lại hình ảnh cái cò gánh gạo đưa chồng trong ca dao cổ:

Cái cò lặn lội bờ sông,

Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non.

    Thế nhưng nếu hình ảnh con cò trong ca dao chỉ xuất hiện giữa cái rợn ngợp của ko gian thi hình ảnh con cò trong thơ của Tú Xương ‘còn lặn lội trong cả cái rợn ngợp của thời kì. Ba từ “lúc quãng vắng” đã nói lên được cả cái rợn ngợp của thời kì và ko gian. Nó hẻo lánh, vắng lặng chứa đầy những lo lắng, nguy hiểm. Câu thư lại dùng phép đảo ngữ (đưa từ “lặn lội” lên đầu câu) và dùng từ “thân cò” thay cho từ “con cò” càng làm tãng thêm nỗi vất vả gian truân của bà Tú. Ko những thế, từ “thân cò” còn gợi nỗi ngậm ngùi về thân phận nữa. Lời thơ, vì thế, nhưng cũng thâm thúy hơn, thấm thìa hơn.

    Nếu câu thơ thứ ba gợi nỗi vất vả, đơn chiếc thì câu thứ tư lại làm rõ sự vật lộn với cuộc sống đầy gian nan của bà Tú:

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

    Câu thơ gợi tả cảnh chen chúc, bươn bả trên sông nước của những người làm nghề giao thương nhỏ. Sự cạnh tranh chưa tới mức sát phạt nhau nhưng cũng ko thiếu lời qua tiếng lại. Hơn thế nữa “buổi đò đông” còn hàm chứa ko phải ít những lo lắng, nguy hiểm “lúc quãng vắng”. Câu thơ gợi lên sinh động đầy đủ một buổi họp chợ có đủ những lời phàn nàn, cáu gắt, có cả những sự chen lấn, xô đẩy hàm chứa đầy bất trắc, nguy hiểm.

    Hai câu thực còn đối nhau rất chỉnh, nhất là ở hai cụm từ “lúc quãng vắng” với “buổi đò đông” làm cho sự mô tả nỗi vất vả của bà Tú càng thêm nổi bậtẻ Bốn câu thơ đầu thực tả cảnh công việc và thân phận của bà Tú, cũng đồng thời cho ta thấy tấm lòng xót thương da diết của Tú Xương.

2. Phân tích những câu thơ nói lên đức tính cao đẹp của bà Tú

    Đi liền với những câu thơ mô tả cuộc sống gian truân là những câu thư thầm kín ngợi ca vẻ đẹp tiết hạnh của bà Tú vẻ đẹp đấy trước hết được cảm nhận ở sự đảm đang, tháo vát, toàn vẹn với chồng con:

Nuôi đủ năm con với một chồng.

    Câu thơ đọc lên đã thấy cái gánh nặng gia đình cứ như đang đè xuống đôi vai của người đang đóng thế vai của người “chủ gia đình”. Mỗi chữ trong câu thơ chất chứa bao ý tình. Từ “đủ” trong “nuôi đủ” vừa nói số lượng, vừa nói chất lượng. Oái oăm hơn, càu thơ chia làm hai vế thì vế bên này (một chồng) lại tương thích với tất cả gánh nặng ớ vế bên kia (năm con). Câu thơ là một sự thực, bởi nuôi ông Tú đâu chỉ cơm hai bữa nhưng còn tiền chè, tiền rượu,… Tú Xương ý thức rõ lắm nỗi lo của vợ và cả sự khuyết thiếu của mình nữa. Câu thơ nén một nỗi xót xa, đắng cay.

    Ở bà Tú, sự đảm đang tháo vát đi liền với đức hi sinh. Như đã phân tích ở trên, cái đức hi sinh vì chồng vì con của bà Tú trước hết trình bày ở việc bất chấp gian lao, chạy vạy bán sỉ để nuôi đủ gia đình. Nếu chỉ có thế thôi thì cũng đủ để thi sĩ cảm thương và trân trọng lắm rồi. Song dường như những lời thơ mô tả còn chưa đủ, Tú Xương còn bình luận tiếp:

Năm nắng mười mưa dám quản công.

    Thành ngữ “năm nắng mười mưa” vốn đã hàm nghĩa chỉ sự gian lao, vất vả nay được dùng trong trường hợp của bà Tú nó còn trình bày được nổi trội đức tính chịu thương, chịu thương chịu khó, hết lòng vì chồng vì con của bà Tú nữa.

3. Lời “chửi” trong hai câu thơ cuối là lời của người nào, có ý nghĩa gì?

    Câu thơ cuối là lời Tú Xương, Tú Xương tự rủa mát mình, cũng là lời tự phán xét, tự lên án: 

Cha mẹ thói thường ăn ở bạc

Có chồng hờ hững cũng như ko.

    Hai cấu kết chỉ ra hai nguyên nhân gây nên nỗi khổ của vợ: đấy là mình và đời. Đời đen bạc, chồng hờ hững. Hận đời, giận mình chính là đính điểm của tình thương, là cao trào của đắng cay khổ tâm. Câu thơ thực sự là tiếng chửi đời. Đời bạc, mình cũng bạc. Đời bạc đã đày cửa ải người vợ hiền và đời bạc đã biến mình thành ông chồng vô trò trống, ông chồng bạc. Câu thơ là tiếng chửi đời căm thù, gay gắt nhưng sắc thái xỉ vả bản thân còn thậm tệ hơn nữa. Lời chửi ẩn sâu từ trong tâm tưởng sự thương yêu và có cả những ngậm ngùi, đau xót tới đắng lòng

4. Nỗi lòng thương vợ của thi sĩ được trình bày như thế nào? Qua bài thơ, anh (chị) có nhận xét gì về tâm tình và vẻ đẹp tư cách của Tú Xương?

    Thương vợ dựng lên hai bức chân dung: bức chân dung hiện thực của bà Tú và bức chân dung ý thức của Tú Xương. Trong những bài thơ viết về vợ của Tú Xương, dường như bao giờ người ta cũng gặp hai hình ảnh song hành: bà Tú hiện lên phía trước và ông Tú khuất lấp ở phía sau.

    Ở bài thơ Thương vợ cũng vậy, ông Tú ko xuất hiện trực tiếp nhưng vẫn hiển hiện trong từng câu thơ. Đằng sau cốt cách khôi hài, trào phúng là cả một tấm lòng, ko chỉ là thương nhưng còn là hàm ân đối với người vợ nữa.

    Mến thương, quý trọng, tri ân với vợ, đó là những điều làm nên tư cách của Tú Xương. Ông Tú ko dựa vào duyên số để trút bỏ trách nhiệm. Bà Tú lấy ông Tú là do “duyên” nhưng “duyên” một nhưng “nợ” hai. Tú Xương tự coi mình là cái nợ đời nhưng bà Tú phải gánh chịu. Vậy là thiệt thòi cho bà Tú. Duyên ít nhưng nợ nhiều. Có nhẽ cũng chính bởi điều đó nhưng ở trong câu thơ cuối, Tú Xương đã tự rủa mát mình: “Có chồng hờ hững cũng như ko”.

    Điều lạ là dù xuất thân Nho học, song Tú Xương ko nhìn nhận theo những ý kiến của nhà nho: ý kiến “trọng nam khinh nữ”, “xuất giá tòng phu” (lấy chồng theo chồng), “phu xướng, phụ tuỳ” (chồng nói vợ theo) nhưng lại rất công bình. Tú Xương dám sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời, dám nhìn trông thấy những khuyết thiếu của mình để nhưng day dứt. Một con người như thế là một tư cách đẹp.

    Tình thương yêu, quý trọng vợ là xúc cảm có phần mới mẻ so với những xúc cảm thân thuộc trong văn học trung đại. Xúc cảm mới mẻ đó lại được diễn tả bằng hình ảnh và ngón ngữ thân thuộc của văn học dân gian. Thơ xưa viết về người vợ đã ít, nhưng viết về người vợ lúc còn sống càng hiếm hoi hơn. Các thi nhân thường chỉ làm thơ lúc người bạn trăm năm đã nhắm mắt xuôi tay. Kể cũng là điều nghiệt ngã lúc người vợ đi vào cõi thiên thu mới được bước vào địa hạt thi ca.

    Bà Tú Xương có thể đã phải chịu nhiều nghiệt ngã của cuộc đời nhưng bà lại có niềm hạnh phúc nhưng bao kiếp người vợ xưa ko có được: Ngay lúc còn sống bà đã đi vào thơ ông Tú với tất cả niềm thương yêu, trân trọng của chồng. Trong thơ Tú Xương, có một mảng lớn viết về người vợ nhưng bài Thương vợ là một trong những bài xuất sắc nhất. 

   Tình thương vợ sâu nặng của Tú Xương trình bày qua sự thấu hiểu nỗi vất vả gian lao và phẩm chất cao đẹp của người vợ.

    Câu thơ mở đầu nói hoàn cảnh làm ăn giao thương của bà Tú. Hoàn cảnh vất vả, lam lũ được gợi lên qua cách nói thời kì, cách nêu vị trí. Quanh năm là suốt cả năm, ko trừ một ngày nào dù mưa hay nắng. Quanh năm còn là năm này tiếp năm khác tới chóng mặt, tới rời rã chứ đâu phải chỉ một năm. Vị trí bà Tú giao thương là mom sông, cái doi đất nhô ra ngoài sông đấy chính là nơi đầu sóng ngọn gió. Câu thơ vào đề như lời giới thiệu, lại như một bối cảnh làm hiện lên hình ảnh bà Tú tảo tần, tất bật xuôi ngược:

Quanh năm giao thương ở mom sông.

    Thấm thìa nỗi vất vả, gian lao của vợ, Tú Xương mượn hình ảnh con cò trong ca dao để nói về bà Tú. Có điều hình ảnh con cò trong ca dao đã tội nghiệp nhưng hình ảnh con cò trong thơ Tú Xương còn tội nghiệp hơn. Con cò trong thơ Tú Xương ko chỉ xuất hiện trong cái rợn ngợp của ko gian (như con cò trong ca dao) nhưng còn trong cái rợn ngợp của thời kì. Chỉ bằng ba từ “lúc quãng vắng” tác giả đã nói lên được cả thời kì, ko gian hẻo lánh, rợn ngợp, chứa đầy lo lắng nguy hiểm. Có bản chép “nơi quãng vắng”, thay “lúc” bằng “nơi” đã bỏ đi cái rợn ngợp của thời kì, đã làm hao hụt cả ý thơ. So với câu ca dao:

Con cò lặn lội bờ sông,

Câu thơ của Tú Xương:

Lặn lội thân cò lúc quãng vắng

    Là cả một sự thông minh. Cách đảo ngữ – đưa từ “lặn lội” lên đầu câu, cách thay từ – thay từ “con cò” bằng “thân cò”, càng làm tăng nỗi vất vả gian truân của bà Tú. Từ “thân cò” gợi cả nỗi đau thân phận, so với từ “con cò” thì từ “thân cò” mang tính nói chung cao hơn và do vậy tình thương vợ của Tú Xương cũng thâm thúy, thấm thía hơn.

    Nếu câu thơ thứ ba gợi nỗi vất vả đơn chiếc thì câu thứ tư lại làm rõ sự vật lộn với cuộc sống của bà Tú:

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

    Câu thơ gợi cảnh chen chúc, bươn bả trên sông nước của những người giao thương nhỏ. Sự cạnh tranh chưa tới mức sát phạt nhau nhưng cũng ko thiếu lời qua tiếng lại. “Buổi đò đông” đâu phải là ít lo lắng, nguy hiểm hơn “lúc quãng vắng”. Trong ca dao, người mẹ từng dặn con: Con ơi nhớ lấy câu này / Sông sâu chớ lội, đò đầy chớ qua. “Buổi đò đông” ko chỉ có những lời phàn nàn, mè nheo, cáu gắt, những sự chen lấn xô đẩy nhưng còn chứa đầy bất trắc, nguy hiểm. Hai câu thực đối nhau về từ ngữ (“lúc quãng vắng” đối với “buổi đò đông”) nhưng lại thừa tiếp nhau về ý để làm nổi trội sự vất vả gian truân của bà Tú: đã vất vả, đơn chiếc, lại thêm sự bươn bả trong hoàn cảnh chen chúc làm ăn. Hai câu thực nói thực cảnh bà Tú đồng thời cho ta thấy thực tình của Tú Xương: tấm lòng xót thương da diết.

    Cuộc sống vất vả gian truân càng ngời lên phẩm chất cao đẹp của bà Tú. Bà là người đảm đang tháo vát:

Nuôi đủ năm con với một chồng.

    Mỗi chữ trong câu thơ Tú Xương đều chất chứa bao ý tình. Từ “đủ” trong “nuôi đủ” vừa nói số lượng, vừa nói chất lượng. Bà Tú nuôi đủ cả con, cả chồng, nuôi đảm bảo tới mức: “Cơm hai bữa: cá kho rau muống – Quà một chiều: khoai lang, lúa ngô” (Thầy đồ dạy học).

    Trong hai câu luận. Tú Xương một lần nữa cảm phục sự hi sinh rất mực của vợ: Năm nắng mười mưa dám quản công, ở câu thơ này, “nắng mưa” chi sự vất vả, “năm mười” là số lượng phiếm chỉ, để nói số nhiều, được tách ra tạo nên một thành ngữ chéo (năm nắng mười mưa) vừa nói lên sự vất vả gian lao, vừa trình bày được đức tính chịu thương chịu thương chịu khó, hết lòng vì chồng vì con của bà Tú.

    Trong những bài thơ viết về vợ của Tú Xương, bao giờ ta cùng bắt gặp hình ảnh hai người: bà Tú hiện lên phía trước, ông Tú khuất lấp ở phía sau, nhìn tinh mới thấy. Lúc đã thấy rồi thì ấn tượng thật sâu đậm. Ở bài thơ Thương vợ cũng vậy. Ông Tú ko xuất hiện trực tiếp nhưng vẫn hiển hiện trong từng câu thơ. Đằng sau cốt cách khôi hài, trào phúng là cả một tấm lòng, ko chỉ thương nhưng còn tri ân vợ, về câu thơ “Nuôi đủ cả năm con với một chồng”, có người cho rằng ở đây ông Tú tự coi mình là một thứ con đặc trưng để bà Tú phải nuôi. Tú Xương đã ko gộp mình với con để nói nhưng tách mình riêng, con riêng rất rành mạch là để ông tự đứng riêng ra tri ân vợ.

    Thi sĩ ko chỉ cảm phục, hàm ân sự hi sinh rất mực của vợ nhưng ông còn tự trách, tự lên án bản thân, ông ko dựa vào duyên số để trút bỏ trách nhiệm. Bà Tú lấy ông là do duyên nhưng duyên một nhưng nợ hai. Tú Xương tự coi mình là cái nợ nhưng bà Tú phải gánh chịu. Nợ gấp đôi duyên, duyên ít nợ nhiều. Ông chửi thói thường bội bạc, vì thói thường là một nguyên nhân sâu xa khiến bà Tú phái khổ. Nhưng Tú Xương cũng ko đổ vấy cho thói thường. Sự hờ hững của ông đối với vợ con cũng là một bộc lộ của thói thường bội bạc. Câu thơ Tú Xương tự rủa mạt mình cũng là lời tự phán xét, tự lên án:

Có chồng hờ hững cũng như ko.

    Ở cái thời nhưng xà hội đã có luật ko thành văn bàn đối với người phụ nữ: “xuất giá tòng phu” (lấy chồng theo chồng), đối với mối quan hệ vợ chồng thì “phu xướng, phụ tuỳ” (chồng nói, vợ theo), thế nhưng có một nhà nho dám sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời, dám tự thừa nhận mình là quan ăn lương vợ, ko những đã biết trông thấy thiếu sót, nhưng còn dám tự nhận thiếu sót. Một con người như thế chẳng đẹp lắm sao.

   Nhan đề Thương vợ chưa nói hết được sự thâm thúy trong tình cảm của Tú Xương đối với vợ cũng như chưa trình bày được đầy đủ vẻ đẹp nhân văn của hồn thư Tú Xương, ở bài thơ này, tác giả ko chỉ thương vợ nhưng còn ơn vợ, ko chỉ lên án “thói thường” nhưng còn tự trách. Thi sĩ dám tự nhận khuyết, điểm, càng thấy mình khuyết thiếu càng thương yêu, quý trọng vợ hơn.

    Tình thương yêu, quý trọng vợ là xúc cảm có phần mới mẻ so với những xúc cảm thân thuộc trong văn học trung đại. Xúc cảm mới mẻ đó lại được diễn tả bằng hình ảnh và ngón ngữ thân thuộc của văn học dân gian, chứng tó hồn thơ Tú Xương dù mới lạ, lạ mắt vẫn rất thân thiện với moi người, vẫn có gốc rễ sâu xa trong tiềm thức dân tộc.

5. Bình giảng bài thơ thương vợ 

    Tú Xương được xem là một trong số những nhà văn nổi trội trong nền văn học Việt Nam. Tú Xương với ngòi bút trào phúng đầy sắc nhọn như đã chĩa về xã hội thối nát thực dân phong kiến đương thời lúc ông đang sống. Và ngoài ra, ông cũng đã có rất nhiều bài thơ cảm động và thấm đẫm tình cảm nhưng tiêu biểu phải kể tới “Thương vợ”.

    Và người đọc đã cảm thu được tình cảm của nhà văn ngay từ cái nhan đề đã toát lên tình cảm thương yêu chứa chan của thi sĩ dành cho bà Tú- người vợ thân yêu của ông. Mở đầu bài thơ, bà Tú như đã được vẽ lên, hiện lên với hình ảnh của một phụ nữ tất bật với công việc, gia đình với biết bao những bận rộn với gánh nặng mưu sinh cơn áo.

“Quanh năm giao thương ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng”

    “Mom sông” được nhắc tới trong bài đó chính là nơi có mỏm đất nhô ra, rất chông chênh. Chỉ với hai từ “mom sông” thôi là đã cho ta thấy được những cái nỗi vất vả, cùng cực của bà Tú lúc bà đã phải lặn lội kiếm sống từ ngày này qua ngày khác để chăm cho chồng và chăm con. Hình như người đọc cũng có thể thấy được mọi gánh nặng trong gia đình đều đổ dồn lên một vai bà Tú- một người phụ nữ. Ông Tú cũng như đã ví mình đánh đồng với những đứa con, thậm chí gánh nặng trên vai của bà Tứ như còn nặng hơn vì câu thơ như bẻ ra làm đôi vì sức nặng. “Năm con” với “một chồng” cứ như nói rằng sự vất vả toan lo cho 5 đứa con cũng bằng ngần đấy đối với một ông chồng. gánh nặng như lại càng nặng. Bà Tứ như đã vất vả lại thêm vất vả hơn. Và ta như cảm giác được Tú Xương cũng như đang tự trách bản thân ko thể làm gì được, nhưng cũng như đi ăn bám vợ mình, cũng giống như những đứa con ko hơn ko kém.

“Lặn lội thân cò nơi quãng vắng

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông”

    Từ “Ỉ eo” được sử dụng rất đắt, nó như đã chỉ sự rầy rà bằng lời gọi liên tục dai đẳng. Và để có thể trang trải được mọi chi phí cho gia đình cho chồng cho con, bà Tú đã phải chật vật thậm chí bà đã phải tranh giành từng miếng cơm, manh áo trong thời buổi cùng cực.

“Một duyên hai nợ, âu đành phận,

Năm nắng, mười mưa dám quản công.”

Hướng dẫn làm bài Bình giảng về bài thơ Thương vợ của Tú Xương

    Tú Xương thật là đã rất thành công trong việc sử dụng hai câu thành ngữ thân thuộc của ông cha ta ngày trước đó chính là câu “một duyên hai nợ” và câu ca “năm nắng mười mưa”. Và cũng chỉ chữ “Duyên” ở đây ý là dùng để chỉ tới cái duyên phận, duyên “nợ” nhưng bà Tú phải cam phận, và cũng đã phải chịu đựng. “Nắng”, “mưa” từ trước tới nay vốn là những hình ảnh tượng trưng cho sự vất vả. Bà Tú dường như cũng đã phải lặng lẽ chịu đựng mọi khó khăn để như có thể đảm bảo cuộc sống no đủ cho cả gia đình. Bà Tứ như đã mang dáng dấp tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam với những đức tính như là chịu thương, chịu thương chịu khó, lặng lẽ hi sinh tất cả vì gia đình nhỏ nhỏ của mình. Và có chăng cũng chính vì lẽ đó nhưng ông Tú như lại càng cảm thấy trách cho chính bản thân mình hơn bao giờ hết. Có nhẽ bởi vậy nhưng ông Tú lại càng thấy trách chính bản thân mình:

“Cha mẹ thói thường ăn ở bạc,

Có chồng hờ hững cũng như ko!”

    Ông Tú dường như cũng đã tự thấy bản thân là một kẻ “ăn bám vợ”, và ông như cảm thấy mình là một kẻ thật vô trò trống trong gia đình. Và đáng nói ra đó là ông như thậm chí còn “hờ hững” với cả vợ, cả con. Câu thơ trên như cũng chính là lời tâm tình của thi sĩ, nó dường như đã có sức như đã khiến ta ko thể giận ông, nhưng chỉ có thể căm ghét xã hội đã đẩy đã thật bất công vì đã đẩy con người phải sống một cuộc đời lam lũ, khó khăn.

    Với một lời thơ giản dị, thân thiện, bài thơ rực rỡ “Thương vợ” dường như cũng đã tới với độc giả một cách nhẹ nhõm, nhưng đồng thời cũng như chất chứa, chứa chan tình cảm và cũng đầy sâu lắng. Người độc ko thể nào quên được hình ảnh bà Tú đẹp như bao người mẹ Việt, đẹp như bao người chị trong gia đình Việt Nam, khiến ta cảm thấy thân thuộc, mến yêu người phụ nữ này hơn.

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 11, Ngữ Văn 11

Hình Ảnh về: Bài thơ Thương vợ

Video về: Bài thơ Thương vợ

Wiki về Bài thơ Thương vợ

Bài thơ Thương vợ -

Giới thiệu Bài thơ Thương vợ

Quanh năm giao thương ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng.

Lặn lội thân cò lúc quãng vắng,

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên, hai nợ, âu đành phận,

Năm nắng, mười mưa, dám quản công.


Cha mẹ thói thường ăn ở bạc:

Có chồng hờ hững cũng như ko!

I. Đôi nét về tác giả Tú Xương

– Tú Xương (1890 – 1907) tên thật là Trần Tế Xương, tự Mặc Trai, hiệu Mộng Tích, Tử Thịnh.

– Quê ở làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định (trước đây là phố Hàng Nâu, hiện nay là phố Minh Khai, phường Vị Xuyên, TP. Nam Định).

– Các tác phẩm của Tú Xương xoay quanh hai mảng trữ tình và trào phúng.

– Một số tác phẩm tiêu biểu: Vịnh khoa thi Hương, Giễu người thi đỗ, Ông cò, Phường nhơ, Thương vợ, Văn tế sống vợ…

II. Giới thiệu về bài thơ Thương vợ

1. Hoàn cảnh sáng tác

“Thương vợ” là bài thơ cảm động nhất trong số những bài thơ của Tú Xương viết về bà Tú.

2. Thể thơ

– Thất ngôn bát cú

– Hình ảnh giản dị, sử dụng nhiều thành ngữ.

3. Bố cục

Gồm 2 phần:

– Phần 1. 4 câu đầu: Hình ảnh bà Tú hiện lên với nét tảo tần, chịu thương chịu thương chịu khó.

– Phần 2. 4 câu sau: Tình cảm, thái độ của thi sĩ trước hình ảnh người vợ của mình.

III. Bài thơ Thương vợ

1. Cảm nhận của anh (chị) về hình ảnh bà Tú qua bốn câu thơ đầu? (Chú ý những từ ngữ có trị giá tạo hình, hình ảnh con cò trong ca dao được tác giả vận dụng một cách thông minh)

    Bốn câu thơ đầu là hình ảnh bà Tú qua nỗi lòng thương vợ của Tú Xương. Tình thương vợ sâu nặng của thi sĩ trình bày qua sự thấu hiểu nỗi vất vả gian lao cũng như những đức tính cao đẹp của người vợ tào khang.

    Câu thơ đầu mở ra một hoàn cảnh – hoàn cảnh làm ăn giao thương của bà Tú. Câu thơ là lời giới thiệu nhưng cũng đồng thời gợi ra ngay cái nét tảo tần, tất bật xuôi ngược của bà Tú:

Quanh năm giao thương ở mom sông

    Câu thơ đắt nhất có nhẽ là ở hai từ “quanh năm” và “mom sồng”. Một từ chỉ thời kì, một từ chỉ ko gian hoạt động của nhân vật, thế nhưng cũng đủ để nêu bật toàn thể cái công việc lam lũ của người vợ thảo hiền.

    Trong thời buổi khốn khó, bà Tú buôn gạo để nuôi chồng, nuôi con. Công việc đấy diễn ra “quanh năm” tức là ko trừ một ngày nào dù ngày mưa hay ngày nắng. “Quanh năm” còn là từ năm này tiếp qua năm khác tới rời rã, tới chóng mặt chẳng có chút ngơi nghỉ. Thời kì đằng đẵng liên kết với cái nơi làm việc là một doi đất nhô ra ngoài sông đấy (mom sông) đủ gợi ra cái gian nan, chông chênh, chơi vơi của công việc và của cả số phận người phụ nữ nữa.

    Hai câu thực gợi tả cụ thể hơn cuộc sống tảo tần gắn với việc giao thương xuôi ngược của bà Tú. Câu thơ cho thấy nhãn quang sắc sảo, tinh tế và khả năng vận dụng ca dao một cách thông minh của Tú Xương. Thấm thìa nỗi vất vả, gian lao của vợ, thi sĩ đã mượn hình ảnh con cò trong ca dao để nói về bà Tú:

Lặn lội thân cò lúc quãng vắng,

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

Hai câu thơ gợi lại hình ảnh cái cò gánh gạo đưa chồng trong ca dao cổ:

Cái cò lặn lội bờ sông,

Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non.

    Thế nhưng nếu hình ảnh con cò trong ca dao chỉ xuất hiện giữa cái rợn ngợp của ko gian thi hình ảnh con cò trong thơ của Tú Xương ‘còn lặn lội trong cả cái rợn ngợp của thời kì. Ba từ “lúc quãng vắng” đã nói lên được cả cái rợn ngợp của thời kì và ko gian. Nó hẻo lánh, vắng lặng chứa đầy những lo lắng, nguy hiểm. Câu thư lại dùng phép đảo ngữ (đưa từ “lặn lội” lên đầu câu) và dùng từ “thân cò” thay cho từ “con cò” càng làm tãng thêm nỗi vất vả gian truân của bà Tú. Ko những thế, từ “thân cò” còn gợi nỗi ngậm ngùi về thân phận nữa. Lời thơ, vì thế, nhưng cũng thâm thúy hơn, thấm thìa hơn.

    Nếu câu thơ thứ ba gợi nỗi vất vả, đơn chiếc thì câu thứ tư lại làm rõ sự vật lộn với cuộc sống đầy gian nan của bà Tú:

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

    Câu thơ gợi tả cảnh chen chúc, bươn bả trên sông nước của những người làm nghề giao thương nhỏ. Sự cạnh tranh chưa tới mức sát phạt nhau nhưng cũng ko thiếu lời qua tiếng lại. Hơn thế nữa “buổi đò đông” còn hàm chứa ko phải ít những lo lắng, nguy hiểm “lúc quãng vắng”. Câu thơ gợi lên sinh động đầy đủ một buổi họp chợ có đủ những lời phàn nàn, cáu gắt, có cả những sự chen lấn, xô đẩy hàm chứa đầy bất trắc, nguy hiểm.

    Hai câu thực còn đối nhau rất chỉnh, nhất là ở hai cụm từ “lúc quãng vắng” với “buổi đò đông” làm cho sự mô tả nỗi vất vả của bà Tú càng thêm nổi bậtẻ Bốn câu thơ đầu thực tả cảnh công việc và thân phận của bà Tú, cũng đồng thời cho ta thấy tấm lòng xót thương da diết của Tú Xương.

2. Phân tích những câu thơ nói lên đức tính cao đẹp của bà Tú

    Đi liền với những câu thơ mô tả cuộc sống gian truân là những câu thư thầm kín ngợi ca vẻ đẹp tiết hạnh của bà Tú vẻ đẹp đấy trước hết được cảm nhận ở sự đảm đang, tháo vát, toàn vẹn với chồng con:

Nuôi đủ năm con với một chồng.

    Câu thơ đọc lên đã thấy cái gánh nặng gia đình cứ như đang đè xuống đôi vai của người đang đóng thế vai của người “chủ gia đình”. Mỗi chữ trong câu thơ chất chứa bao ý tình. Từ “đủ” trong “nuôi đủ” vừa nói số lượng, vừa nói chất lượng. Oái oăm hơn, càu thơ chia làm hai vế thì vế bên này (một chồng) lại tương thích với tất cả gánh nặng ớ vế bên kia (năm con). Câu thơ là một sự thực, bởi nuôi ông Tú đâu chỉ cơm hai bữa nhưng còn tiền chè, tiền rượu,… Tú Xương ý thức rõ lắm nỗi lo của vợ và cả sự khuyết thiếu của mình nữa. Câu thơ nén một nỗi xót xa, đắng cay.

    Ở bà Tú, sự đảm đang tháo vát đi liền với đức hi sinh. Như đã phân tích ở trên, cái đức hi sinh vì chồng vì con của bà Tú trước hết trình bày ở việc bất chấp gian lao, chạy vạy bán sỉ để nuôi đủ gia đình. Nếu chỉ có thế thôi thì cũng đủ để thi sĩ cảm thương và trân trọng lắm rồi. Song dường như những lời thơ mô tả còn chưa đủ, Tú Xương còn bình luận tiếp:

Năm nắng mười mưa dám quản công.

    Thành ngữ “năm nắng mười mưa” vốn đã hàm nghĩa chỉ sự gian lao, vất vả nay được dùng trong trường hợp của bà Tú nó còn trình bày được nổi trội đức tính chịu thương, chịu thương chịu khó, hết lòng vì chồng vì con của bà Tú nữa.

3. Lời “chửi” trong hai câu thơ cuối là lời của người nào, có ý nghĩa gì?

    Câu thơ cuối là lời Tú Xương, Tú Xương tự rủa mát mình, cũng là lời tự phán xét, tự lên án: 

Cha mẹ thói thường ăn ở bạc

Có chồng hờ hững cũng như ko.

    Hai cấu kết chỉ ra hai nguyên nhân gây nên nỗi khổ của vợ: đấy là mình và đời. Đời đen bạc, chồng hờ hững. Hận đời, giận mình chính là đính điểm của tình thương, là cao trào của đắng cay khổ tâm. Câu thơ thực sự là tiếng chửi đời. Đời bạc, mình cũng bạc. Đời bạc đã đày cửa ải người vợ hiền và đời bạc đã biến mình thành ông chồng vô trò trống, ông chồng bạc. Câu thơ là tiếng chửi đời căm thù, gay gắt nhưng sắc thái xỉ vả bản thân còn thậm tệ hơn nữa. Lời chửi ẩn sâu từ trong tâm tưởng sự thương yêu và có cả những ngậm ngùi, đau xót tới đắng lòng

4. Nỗi lòng thương vợ của thi sĩ được trình bày như thế nào? Qua bài thơ, anh (chị) có nhận xét gì về tâm tình và vẻ đẹp tư cách của Tú Xương?

    Thương vợ dựng lên hai bức chân dung: bức chân dung hiện thực của bà Tú và bức chân dung ý thức của Tú Xương. Trong những bài thơ viết về vợ của Tú Xương, dường như bao giờ người ta cũng gặp hai hình ảnh song hành: bà Tú hiện lên phía trước và ông Tú khuất lấp ở phía sau.

    Ở bài thơ Thương vợ cũng vậy, ông Tú ko xuất hiện trực tiếp nhưng vẫn hiển hiện trong từng câu thơ. Đằng sau cốt cách khôi hài, trào phúng là cả một tấm lòng, ko chỉ là thương nhưng còn là hàm ân đối với người vợ nữa.

    Mến thương, quý trọng, tri ân với vợ, đó là những điều làm nên tư cách của Tú Xương. Ông Tú ko dựa vào duyên số để trút bỏ trách nhiệm. Bà Tú lấy ông Tú là do “duyên” nhưng “duyên” một nhưng “nợ” hai. Tú Xương tự coi mình là cái nợ đời nhưng bà Tú phải gánh chịu. Vậy là thiệt thòi cho bà Tú. Duyên ít nhưng nợ nhiều. Có nhẽ cũng chính bởi điều đó nhưng ở trong câu thơ cuối, Tú Xương đã tự rủa mát mình: “Có chồng hờ hững cũng như ko”.

    Điều lạ là dù xuất thân Nho học, song Tú Xương ko nhìn nhận theo những ý kiến của nhà nho: ý kiến “trọng nam khinh nữ”, “xuất giá tòng phu” (lấy chồng theo chồng), “phu xướng, phụ tuỳ” (chồng nói vợ theo) nhưng lại rất công bình. Tú Xương dám sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời, dám nhìn trông thấy những khuyết thiếu của mình để nhưng day dứt. Một con người như thế là một tư cách đẹp.

    Tình thương yêu, quý trọng vợ là xúc cảm có phần mới mẻ so với những xúc cảm thân thuộc trong văn học trung đại. Xúc cảm mới mẻ đó lại được diễn tả bằng hình ảnh và ngón ngữ thân thuộc của văn học dân gian. Thơ xưa viết về người vợ đã ít, nhưng viết về người vợ lúc còn sống càng hiếm hoi hơn. Các thi nhân thường chỉ làm thơ lúc người bạn trăm năm đã nhắm mắt xuôi tay. Kể cũng là điều nghiệt ngã lúc người vợ đi vào cõi thiên thu mới được bước vào địa hạt thi ca.

    Bà Tú Xương có thể đã phải chịu nhiều nghiệt ngã của cuộc đời nhưng bà lại có niềm hạnh phúc nhưng bao kiếp người vợ xưa ko có được: Ngay lúc còn sống bà đã đi vào thơ ông Tú với tất cả niềm thương yêu, trân trọng của chồng. Trong thơ Tú Xương, có một mảng lớn viết về người vợ nhưng bài Thương vợ là một trong những bài xuất sắc nhất. 

   Tình thương vợ sâu nặng của Tú Xương trình bày qua sự thấu hiểu nỗi vất vả gian lao và phẩm chất cao đẹp của người vợ.

    Câu thơ mở đầu nói hoàn cảnh làm ăn giao thương của bà Tú. Hoàn cảnh vất vả, lam lũ được gợi lên qua cách nói thời kì, cách nêu vị trí. Quanh năm là suốt cả năm, ko trừ một ngày nào dù mưa hay nắng. Quanh năm còn là năm này tiếp năm khác tới chóng mặt, tới rời rã chứ đâu phải chỉ một năm. Vị trí bà Tú giao thương là mom sông, cái doi đất nhô ra ngoài sông đấy chính là nơi đầu sóng ngọn gió. Câu thơ vào đề như lời giới thiệu, lại như một bối cảnh làm hiện lên hình ảnh bà Tú tảo tần, tất bật xuôi ngược:

Quanh năm giao thương ở mom sông.

    Thấm thìa nỗi vất vả, gian lao của vợ, Tú Xương mượn hình ảnh con cò trong ca dao để nói về bà Tú. Có điều hình ảnh con cò trong ca dao đã tội nghiệp nhưng hình ảnh con cò trong thơ Tú Xương còn tội nghiệp hơn. Con cò trong thơ Tú Xương ko chỉ xuất hiện trong cái rợn ngợp của ko gian (như con cò trong ca dao) nhưng còn trong cái rợn ngợp của thời kì. Chỉ bằng ba từ “lúc quãng vắng” tác giả đã nói lên được cả thời kì, ko gian hẻo lánh, rợn ngợp, chứa đầy lo lắng nguy hiểm. Có bản chép “nơi quãng vắng”, thay “lúc” bằng “nơi” đã bỏ đi cái rợn ngợp của thời kì, đã làm hao hụt cả ý thơ. So với câu ca dao:

Con cò lặn lội bờ sông,

Câu thơ của Tú Xương:

Lặn lội thân cò lúc quãng vắng

    Là cả một sự thông minh. Cách đảo ngữ – đưa từ “lặn lội” lên đầu câu, cách thay từ – thay từ “con cò” bằng “thân cò”, càng làm tăng nỗi vất vả gian truân của bà Tú. Từ “thân cò” gợi cả nỗi đau thân phận, so với từ “con cò” thì từ “thân cò” mang tính nói chung cao hơn và do vậy tình thương vợ của Tú Xương cũng thâm thúy, thấm thía hơn.

    Nếu câu thơ thứ ba gợi nỗi vất vả đơn chiếc thì câu thứ tư lại làm rõ sự vật lộn với cuộc sống của bà Tú:

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông.

    Câu thơ gợi cảnh chen chúc, bươn bả trên sông nước của những người giao thương nhỏ. Sự cạnh tranh chưa tới mức sát phạt nhau nhưng cũng ko thiếu lời qua tiếng lại. “Buổi đò đông” đâu phải là ít lo lắng, nguy hiểm hơn “lúc quãng vắng”. Trong ca dao, người mẹ từng dặn con: Con ơi nhớ lấy câu này / Sông sâu chớ lội, đò đầy chớ qua. “Buổi đò đông” ko chỉ có những lời phàn nàn, mè nheo, cáu gắt, những sự chen lấn xô đẩy nhưng còn chứa đầy bất trắc, nguy hiểm. Hai câu thực đối nhau về từ ngữ (“lúc quãng vắng” đối với “buổi đò đông”) nhưng lại thừa tiếp nhau về ý để làm nổi trội sự vất vả gian truân của bà Tú: đã vất vả, đơn chiếc, lại thêm sự bươn bả trong hoàn cảnh chen chúc làm ăn. Hai câu thực nói thực cảnh bà Tú đồng thời cho ta thấy thực tình của Tú Xương: tấm lòng xót thương da diết.

    Cuộc sống vất vả gian truân càng ngời lên phẩm chất cao đẹp của bà Tú. Bà là người đảm đang tháo vát:

Nuôi đủ năm con với một chồng.

    Mỗi chữ trong câu thơ Tú Xương đều chất chứa bao ý tình. Từ “đủ” trong “nuôi đủ” vừa nói số lượng, vừa nói chất lượng. Bà Tú nuôi đủ cả con, cả chồng, nuôi đảm bảo tới mức: “Cơm hai bữa: cá kho rau muống – Quà một chiều: khoai lang, lúa ngô” (Thầy đồ dạy học).

    Trong hai câu luận. Tú Xương một lần nữa cảm phục sự hi sinh rất mực của vợ: Năm nắng mười mưa dám quản công, ở câu thơ này, “nắng mưa” chi sự vất vả, “năm mười” là số lượng phiếm chỉ, để nói số nhiều, được tách ra tạo nên một thành ngữ chéo (năm nắng mười mưa) vừa nói lên sự vất vả gian lao, vừa trình bày được đức tính chịu thương chịu thương chịu khó, hết lòng vì chồng vì con của bà Tú.

    Trong những bài thơ viết về vợ của Tú Xương, bao giờ ta cùng bắt gặp hình ảnh hai người: bà Tú hiện lên phía trước, ông Tú khuất lấp ở phía sau, nhìn tinh mới thấy. Lúc đã thấy rồi thì ấn tượng thật sâu đậm. Ở bài thơ Thương vợ cũng vậy. Ông Tú ko xuất hiện trực tiếp nhưng vẫn hiển hiện trong từng câu thơ. Đằng sau cốt cách khôi hài, trào phúng là cả một tấm lòng, ko chỉ thương nhưng còn tri ân vợ, về câu thơ “Nuôi đủ cả năm con với một chồng”, có người cho rằng ở đây ông Tú tự coi mình là một thứ con đặc trưng để bà Tú phải nuôi. Tú Xương đã ko gộp mình với con để nói nhưng tách mình riêng, con riêng rất rành mạch là để ông tự đứng riêng ra tri ân vợ.

    Thi sĩ ko chỉ cảm phục, hàm ân sự hi sinh rất mực của vợ nhưng ông còn tự trách, tự lên án bản thân, ông ko dựa vào duyên số để trút bỏ trách nhiệm. Bà Tú lấy ông là do duyên nhưng duyên một nhưng nợ hai. Tú Xương tự coi mình là cái nợ nhưng bà Tú phải gánh chịu. Nợ gấp đôi duyên, duyên ít nợ nhiều. Ông chửi thói thường bội bạc, vì thói thường là một nguyên nhân sâu xa khiến bà Tú phái khổ. Nhưng Tú Xương cũng ko đổ vấy cho thói thường. Sự hờ hững của ông đối với vợ con cũng là một bộc lộ của thói thường bội bạc. Câu thơ Tú Xương tự rủa mạt mình cũng là lời tự phán xét, tự lên án:

Có chồng hờ hững cũng như ko.

    Ở cái thời nhưng xà hội đã có luật ko thành văn bàn đối với người phụ nữ: “xuất giá tòng phu” (lấy chồng theo chồng), đối với mối quan hệ vợ chồng thì “phu xướng, phụ tuỳ” (chồng nói, vợ theo), thế nhưng có một nhà nho dám sòng phẳng với bản thân, với cuộc đời, dám tự thừa nhận mình là quan ăn lương vợ, ko những đã biết trông thấy thiếu sót, nhưng còn dám tự nhận thiếu sót. Một con người như thế chẳng đẹp lắm sao.

   Nhan đề Thương vợ chưa nói hết được sự thâm thúy trong tình cảm của Tú Xương đối với vợ cũng như chưa trình bày được đầy đủ vẻ đẹp nhân văn của hồn thư Tú Xương, ở bài thơ này, tác giả ko chỉ thương vợ nhưng còn ơn vợ, ko chỉ lên án “thói thường” nhưng còn tự trách. Thi sĩ dám tự nhận khuyết, điểm, càng thấy mình khuyết thiếu càng thương yêu, quý trọng vợ hơn.

    Tình thương yêu, quý trọng vợ là xúc cảm có phần mới mẻ so với những xúc cảm thân thuộc trong văn học trung đại. Xúc cảm mới mẻ đó lại được diễn tả bằng hình ảnh và ngón ngữ thân thuộc của văn học dân gian, chứng tó hồn thơ Tú Xương dù mới lạ, lạ mắt vẫn rất thân thiện với moi người, vẫn có gốc rễ sâu xa trong tiềm thức dân tộc.

5. Bình giảng bài thơ thương vợ 

    Tú Xương được xem là một trong số những nhà văn nổi trội trong nền văn học Việt Nam. Tú Xương với ngòi bút trào phúng đầy sắc nhọn như đã chĩa về xã hội thối nát thực dân phong kiến đương thời lúc ông đang sống. Và ngoài ra, ông cũng đã có rất nhiều bài thơ cảm động và thấm đẫm tình cảm nhưng tiêu biểu phải kể tới “Thương vợ”.

    Và người đọc đã cảm thu được tình cảm của nhà văn ngay từ cái nhan đề đã toát lên tình cảm thương yêu chứa chan của thi sĩ dành cho bà Tú- người vợ thân yêu của ông. Mở đầu bài thơ, bà Tú như đã được vẽ lên, hiện lên với hình ảnh của một phụ nữ tất bật với công việc, gia đình với biết bao những bận rộn với gánh nặng mưu sinh cơn áo.

“Quanh năm giao thương ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng”

    “Mom sông” được nhắc tới trong bài đó chính là nơi có mỏm đất nhô ra, rất chông chênh. Chỉ với hai từ “mom sông” thôi là đã cho ta thấy được những cái nỗi vất vả, cùng cực của bà Tú lúc bà đã phải lặn lội kiếm sống từ ngày này qua ngày khác để chăm cho chồng và chăm con. Hình như người đọc cũng có thể thấy được mọi gánh nặng trong gia đình đều đổ dồn lên một vai bà Tú- một người phụ nữ. Ông Tú cũng như đã ví mình đánh đồng với những đứa con, thậm chí gánh nặng trên vai của bà Tứ như còn nặng hơn vì câu thơ như bẻ ra làm đôi vì sức nặng. “Năm con” với “một chồng” cứ như nói rằng sự vất vả toan lo cho 5 đứa con cũng bằng ngần đấy đối với một ông chồng. gánh nặng như lại càng nặng. Bà Tứ như đã vất vả lại thêm vất vả hơn. Và ta như cảm giác được Tú Xương cũng như đang tự trách bản thân ko thể làm gì được, nhưng cũng như đi ăn bám vợ mình, cũng giống như những đứa con ko hơn ko kém.

“Lặn lội thân cò nơi quãng vắng

Ỉ eo mặt nước buổi đò đông”

    Từ “Ỉ eo” được sử dụng rất đắt, nó như đã chỉ sự rầy rà bằng lời gọi liên tục dai đẳng. Và để có thể trang trải được mọi chi phí cho gia đình cho chồng cho con, bà Tú đã phải chật vật thậm chí bà đã phải tranh giành từng miếng cơm, manh áo trong thời buổi cùng cực.

“Một duyên hai nợ, âu đành phận,

Năm nắng, mười mưa dám quản công.”

Hướng dẫn làm bài Bình giảng về bài thơ Thương vợ của Tú Xương

    Tú Xương thật là đã rất thành công trong việc sử dụng hai câu thành ngữ thân thuộc của ông cha ta ngày trước đó chính là câu “một duyên hai nợ” và câu ca “năm nắng mười mưa”. Và cũng chỉ chữ “Duyên” ở đây ý là dùng để chỉ tới cái duyên phận, duyên “nợ” nhưng bà Tú phải cam phận, và cũng đã phải chịu đựng. “Nắng”, “mưa” từ trước tới nay vốn là những hình ảnh tượng trưng cho sự vất vả. Bà Tú dường như cũng đã phải lặng lẽ chịu đựng mọi khó khăn để như có thể đảm bảo cuộc sống no đủ cho cả gia đình. Bà Tứ như đã mang dáng dấp tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam với những đức tính như là chịu thương, chịu thương chịu khó, lặng lẽ hi sinh tất cả vì gia đình nhỏ nhỏ của mình. Và có chăng cũng chính vì lẽ đó nhưng ông Tú như lại càng cảm thấy trách cho chính bản thân mình hơn bao giờ hết. Có nhẽ bởi vậy nhưng ông Tú lại càng thấy trách chính bản thân mình:

“Cha mẹ thói thường ăn ở bạc,

Có chồng hờ hững cũng như ko!”

    Ông Tú dường như cũng đã tự thấy bản thân là một kẻ “ăn bám vợ”, và ông như cảm thấy mình là một kẻ thật vô trò trống trong gia đình. Và đáng nói ra đó là ông như thậm chí còn “hờ hững” với cả vợ, cả con. Câu thơ trên như cũng chính là lời tâm tình của thi sĩ, nó dường như đã có sức như đã khiến ta ko thể giận ông, nhưng chỉ có thể căm ghét xã hội đã đẩy đã thật bất công vì đã đẩy con người phải sống một cuộc đời lam lũ, khó khăn.

    Với một lời thơ giản dị, thân thiện, bài thơ rực rỡ “Thương vợ” dường như cũng đã tới với độc giả một cách nhẹ nhõm, nhưng đồng thời cũng như chất chứa, chứa chan tình cảm và cũng đầy sâu lắng. Người độc ko thể nào quên được hình ảnh bà Tú đẹp như bao người mẹ Việt, đẹp như bao người chị trong gia đình Việt Nam, khiến ta cảm thấy thân thuộc, mến yêu người phụ nữ này hơn.

Đăng bởi: giainhat.vn

Phân mục: Lớp 11, Ngữ Văn 11

[rule_{ruleNumber}]

Source: giainhat.vn
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận